Zbiór opowieści z fabryki snów autorstwa legendy kina, Rogera Moorea!Niemal od początku kariery Roger Moore znajdował się w samym sercu show-biznesu. Jako aktor wystąpił w filmach, które przyniosły mu światową sławę, ale poza tym jest jeszcze wyjątkowym żartownisiem, kpiarzem i gawędziarzem. Uchodzi za jednego z najmilszych ludzi w branży i nigdy nie stroni od dobrej zabawy.W tej bajecznej kolekcji anegdot sir Roger wspomina zabawne i zaskakujące epizody z własnego życia - od pracy modela na początku lat 50. po realizację siódmej części Gwiezdnych wojen w Pinewood Studios - a także zasłyszane historie o imponującym gronie gwiazd, takich jak Frank Sinatra, Gregory Peck, David Niven, Joan Collins, Michael Caine, Christopher Lee i wiele innych. Ostatni z żywych to klasyczny, intrygujący i dowcipny Moore w szczytowej formie.W związku z fenomenalnym, ogólnoświatowym sukcesem mojej pierwszej autobiografii, zatytułowanej Nazywam się Moore, Roger Moore - sprzedały się dwa egzemplarze w miękkiej oprawie i jeden w twardej w Burkina Faso - moi wydawcy, nieszczęśnicy o wielkich sercach i ciasno zawiązanych sakiewkach, zamówili u mnie kolejny zbiór opowieści prawie prawdziwych.Roger Moore urodził się w 1927 roku w Londynie. Służył jako oficer w Royal Army Service Corps. Krótko studiował aktorstwo w Royal Academy of Dramatic Art. Zdobył sławę dzięki występom w serialach telewizyjnych Ivanhoe, Maverick, Święty i Partnerzy. W latach 1973-1985 wcielił się w postać agenta Jamesa Bonda w siedmiu kolejnych filmach cyklu, od Żyj i pozwól umrzeć do Zabójczego widoku. Później poświęcił się głównie pracy na rzecz UNICEF-u. Za działalność charytatywną został odznaczony Orderem Imperium Brytyjskiego.

Prezentowany album powstał jako rezultat realizacji europejskiego projektu Partage Plus, poświęconego sztuce secesji. Jest to próba przedstawienia przykładów architektury secesyjnej, tworzonej w czasie, kiedy Polska znajdowała się pod trzema zaborami...

Agnieszka Osiecka poetka piosenki, pisarka, reżyserka, a nawet recenzentka filmowa. Miała tyle talentów, że można było nimi obdzielić tuzin innych osób, a każda z nich miałaby zapewnione liczne nagrody i piękne życie.Z łatwością rozkochiwała w sobie zarówno tych mężczyzn, którzy stali się ikonami swego czasu Marka Hłaskę, Jerzego Giedroycia, Jeremiego Przyborę, Daniela Passenta jak i tych, którzy tylko pretendowali do tych tytułów. Była dla nich wszystkich jak jej piosenki zdradziecko przystępna i niespodziewanie gorzka zarazem; ulotna, chwilowa, rozpływająca się wraz z ostatnim wersem refrenu. Ale nie do zapomnienia.Piotr Derlatka, młody badacz, który podążył jej śladami, nie uwierzył, że piosenki to tylko rymowane słowa, ułożone do melodii, aby łatwiej wpadała w ucho. Potraktował je poważniej i zobaczył w nich zapis najintymniejszych zwierzeń Osieckiej. Połączył biografię z jej twórczością i bez ogródek opowiedział nam o jej życiowych rolach. O wszystkim, co było dla niej ważne, choć nie od razu to sobie uświadomiła.""Ta książka chłodzi i grzeje, wzrusza i obrusza, przypomina to, co znane i odkrywa to, co ukryte. Że chwyta za gardło? Że Osiecka z kart książki mało się uśmiecha? Bo to nie jest laurka! To jest twoje życie, Agnieszko, tym razem napisane prozą.""Tomasz Raczek

Album zawiera 53 fotografie malowideł powstałych w ostatnich kilkunastu latach na ścianach i murach Wrocławia. Znajdują się tu zarówno dzieła monumentalne, jak i zbuntowana młoda sztuka o niewielkich formatach. Wyróżnia je świeżość spojrzenia i duża kreatywność. Muralom w albumie towarzyszą wiersze 23 twórców, wrocławskich i świdnickich poetek i poetów. Co wynikło ze zderzenia zbuntowanego obrazu i niepokornego anarchizującego słowa, Czytelnik musi ocenić sam. Teksty w książce w językach polskim i angielskim. Publikacja zrealizowana dzięki wsparciu Miasta Wrocław oraz Biura Festiwalowego IMPART 2016

Biografia Andrzeja Turskiego, dziennikarza radiowego i telewizyjnego. Autorki: córka Urszula Chińcz oraz najbliższa współpracownica w PANORAMIE, Anna Morawska. Fotografie z archiwum rodzinnego, tv i z agencji.

Dusza zaklęta w fortepianie to fascynująca historia kilku pokoleń rodu Fibigerów, opowiedziana przez córkę Gustawa Arnolda III, ostatniego właściciela Fabryki Fortepianów i Pianin w Kaliszu, którego dziadek zapoczątkował wielki przemysł muzyczny w Polsce. Dźwięk fortepianów i pianin, które powstawały kaliskiej fabryce, był porównywany do najsławniejszych instrumentów i zachwycił świat. Nacjonalizacja i całkowite zniszczenie fabryki w komunistycznej Polsce położyły kres jej dynamicznemu rozwojowi. Autorka, przywołując własne wspomnienia, przeżycia i refleksje, barwnie opowiada o rodzie Fibigerów, który mając niemieckie korzenie, przez dziesięciolecia wrósł w Polskę, a za swój wybór zapłacił wielekroć cenę najwyższą. Książka o barwnej codzienności kaliskiego domu Fibigerów z wielką historią, sławnymi postaciami i muzyką w tle.

Marz, jakbyś miał żyć wiecznie. Żyj, jakbyś miał umrzeć dzisiaj. James DeanAktorstwo to najsamotniejszy zawód na świecie. Człowiek jest sam na sam ze swoją koncentracją i wyobraźnią i tylko na nich można się oprzeć. Niełatwo być dobrym aktorem. Jeszcze trudniej być człowiekiem. Chcę zdążyć zostać jednym i drugim. James DeanBył klasycznym gwiazdorem kina buntownikiem, który żył szybko i umarł młodo. Los nie poskąpił mu wyglądu, stylu, talentu i pazura, które wywarły wpływ na całe pokolenie. Jego tragiczna przedwczesna śmierć za kierownicą porsche w wypadku samochodowym w 1955 roku pozbawiła przemysł filmowy niezwykłego, unikalnego aktora. Ta oficjalna biografia jest świadectwem jego życia, kariery i nietuzinkowej spuścizny bogato ilustrowanym zdjęciami pochodzącymu często z prywatnej kolekcji rodziny Deana. George Perry analizuje w książce błyskawiczną drogę młodego gwiazdora do sukcesu, ukazuje prawdziwą historię krótkiej, ale niezapomnianej kariery filmowej.Los obdarzył nas Jimmym, a jego obdarzył geniuszem. Natalie Wood

Kobiety marzą całe życie o takiej miłości. Niektóre mają szczęście ją przeżyć, inne mogą tylko o tym poczytać... Grażyna zabiera nas w świat nasycony tęsknotą, pragnieniami i ......, przy okazji ukazując codzienne trudy życia aktorki i matki. Całość osadzona w realiach życia w PRL-u jest dodatkowym atutem tej książki...Kasia KowalskaTo jest piękna książka! Ludzie spragnieni są miłości i marzeń. A Grażyna pokazuje, że to wszystko istnieje i można to przeżyć. Taka miłość nigdy nie umiera, bo ma duszęBernadeta Vigil

Tom prac zbiorowych "Lubelska pieśń ludowa na tle porównawczym" składa się z 16 artykułów napisanych przez 18 autorów. Autorami są przede wszystkim pracownicy Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, ale są też reprezentanci innych ośrodków naukowych, jak Warszawa, Kraków, Katowice czy Siedlce. Wszystko to sprawia, że tom staje się ważną - nie tylko dla środowiska lubelskiego, pozycją wydawniczą. Niemal wszystkie artykuły powstały na podstawie oryginalnego materiału dokumentacyjnego, jakim jest sześć części "Lubelskiego", opublikowanych w roku 2011 w ogólnopolskiej serii "Polska pieśń i muzyka ludowa. Źródła i materiały" redagowanej pod kierunkiem prof. Ludwika Bielawskiego. Ze względu na zasięg i rangę jest ona nazywana "Nowym Kolbergiem". Publikacja jest oparta na obszernym, solidnie i systematycznie zebranym w terenie i opracowanym, ale dzisiaj już unikatowym materiale źródłowym; kontynuuje tradycje badawcze wielkich uczonych i humanistów - Jana Karłowicza, Jana Stanisława Bystronia, Kazimierza Moszyńskiego; rozwija i poszerza - wypracowany w Lublinie przez Jerzego Bartmińskiego, zakres i metodę badań ludowego stylu artystycznego.

Bogata, wyczerpująca kolekcja ilustracji, ukazująca zmiany w modzie męskiej w ciągu ostatnich 100 lat, z tekstem autorstwa historyka mody, Cally Blackman, Rzadko publikowane fotografie i ilustracje prezentują, w miarę jak mijał wiek, eleganckie krawiectwo z Savile Row i solidność uniformów khaki i dżinsowych, a także pracownie, w których powstawały wspaniałe fasony i zestawienia kolorów. Ta unikatowa książka, poprzez bogactwo ciekawych ilustracji, ukazuje ewolucję ubiorów męskich, od tych praktycznych do niezwykle wykwintnych i ozdobnych. Wpływy twórczości Pierre’a Cardina, Giorgia Armaniego, Ralpha Laurena i innych projektantów ukazano w zestawieniu z wpływami mody ulicznej z lat sześćdziesiątych XX wieku, sceny punkowej i klubowej, zawierając historię rozwoju rynku ubiorów męskich w jednej, bezcennej książce. 100 lat mody męskiej będzie nieocenioną pomocą dla wszystkich studentów, historyków i teoretyków mody i miłośników męskich ubiorów Fragment wstępu Ta książka przywraca właściwą rangę modzie męskiej – do niedawna uważanej za podrzędną w stosunku do mody damskiej. Historia mody pomija w olbrzymiej części ubiory męskie XX wieku, uważane za nieciekawe w porównaniu z oczywistym urokiem ubiorów kobiecych. Takie pojmowanie zawdzięczamy częściowo ogólnej akceptacji teorii J.C. Flügela o „wielkim męskim wyrzeczeniu się” mody, zawartej w dziele The Psychology of Clothes (Psychologia ubioru), opublikowanym w 1930 r. James Laver, poważany historyk ubiorów, poparł tę teorię w swym dziele Taste& Fashion (1937 r.), w którym stwierdzał, że mężczyźni nie byli w stanie konkurować z kobietami w dziedzinie mody od końca XVIII wieku aż do tak zwanej peacock revolution („pawiej rewolucji”) w latach sześćdziesiątych XX wieku. Jednakże na długo przedtem mężczyźni zdradzali zainteresowanie stylowymi ubiorami; nie tylko nosili pięknie skrojone garnitury, ale także ubierali się w awangardowe, a nawet „wywrotowe” stroje pod tym względem pozostawiając kobiety daleko w tyle. Faktem jest, że w poprzednim stuleciu męskie ubiory wywarły dużo większy wpływ na modę kobiecą niż kobiece na męską. PATRONI MEDIALNI: polki.pl, dlaLejdis.pl, MODA MĘSKA, FASHIONBUSSINES.PL, FASHIOM MAGAZINE, FASHION NOW.pl, sophisli.pl

Odkryj dwa spośród najważniejszych stylów artystycznych XX wieku: art nouveau i art dco. Art nouveau, które pojawiło się podczas belle poque, jest hymnem do natury, spiralnych ornamentów i kobiecych kształtów. Art dco, powstałe w szalonych latach 20., przeciwnie: uprzywilejowało geometrię, składając hołd innowacjom przemysłu. Świat zmysłowy i poetycki z jednej strony, czysta elegancja z drugiej. Zachwyć się kolorami, które ożywiają ten zbiór motywów i inspiracji. Odpręż się i odkryj przyjemność tworzenia.

W dobie cyfryzacji, gdy zasięg rozpowszechniania przedmiotów praw autorskich i pokrewnych wykracza poza granice rynków krajowych, wzrasta znaczenie organizacji zajmujących się tzw. zbiorowym zarządzaniem wspomnianymi prawami. Rola tych organizacji została dostrzeżona przez organy Unii Europejskiej, które podejmowały liczne inicjatywy mające na celu doprowadzenie do powstania paneuropejskiego rynku zbiorowego zarządzania, poprawę konkurencyjności działania organizacji, o których mowa, oraz promocję pluralizmu kulturalnego. W niniejszej pracy przeanalizowano skuteczność rozważanych interwencji oraz ich wpływ na kierunek ewolucji tego specyficznego rynku. Szczegółowej analizie poddano niedawno uchwaloną dyrektywę 2014/26/UE w sprawie zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi oraz udzielania licencji wieloterytorialnych dotyczących praw do utworów muzycznych do korzystania online na rynku wewnętrznym.

MUZEOLOGIA. Teoria - praktyka - podręczniki. Tom 10Żyjemy w czasach bezprecedensowej muzealizacji świata. Jest to jedno z najbardziej globalnych, a zarazem indywidulanych zjawisk początku XXI w. Muzea powstają na wszystkich kontynentach, obejmują swoimi działaniami wszystko, co powstało we wszechświecie, co stworzyła ziemska natura i wymyślił człowiek. Pojęcie muzeum, do końca XX w. mające konotacje historyczne, w ciągu ostatniej dekady ulega przekształceniu, coraz częściej oznacza miejsce całożyciowego kształcenia i społeczno-światopoglądowej refleksji. Można niekiedy odnieść wrażenie, że ta trzecia już z kolei fala muzealizacji jest reakcją na zmiany form komunikacji między ludźmi obserwowane w ciągu dwóch ostatnich dekad. Tak powszechne i szybkie procesy nigdy nie przebiegają bez strat i szkód. Stąd tytuł tej książki Muzeum: fenomeny i problemy.

Pierwsze i jedyne opracowanie tej tematyki. Twórczość obydwu rosyjskich mistrzów Aleksandra Puszkina i Piotra Czajkowskiego, nie doczekała się bowiem jak dotąd ani w polskim literaturoznawstwie, ani muzykologii, monografii na temat adaptacji literackich arcydzieł w kompozycjach muzycznych. Sięgnięciu przez autora do utworów znanych, opisanych i przeanalizowanych wers po wersie, przyświeca cel włączenia się do aktualnych i fundamentalnych dyskusji badawczych, jak i ambicja napisania fragmentu historii i kultury rosyjskiej na nowo, po swojemu, oraz podjęcia problemu właściwie jeszcze nieopracowanego, otwierającego szeroką perspektywę rozważań o bogactwie znaczeń literatury, jej odniesień i użyć.

Tom poświęcony jest twórczości krakowskiej grupy Dziewięciu Grafików. Ich dorobek stanowi ważne, acz nieco zapomniane, ogniwo w polskiej sztuce XX wieku. Grupa jako jedna z pierwszych inicjowała polskie życie artystyczne po II wojnie światowej.

Przedmiotem niniejszego studium jest tradycja artystyczna Żydów z okresu Drugiej Świątyni i czasów rabinicznych do VII wieku. W tym czasie rozwija się specyficzny język motywów i symboli, które zostały wodrębione z tradycji judaistycznej, a także grecko-rzymskiej i wschodniej, kształtując tożsamość narodową i religijną Żydów w sferze wizualnej.

Teatr w Biblii omawia biblijne „instrukcje sceniczne” dotyczące czasu, przestrzeni, przemieszczeń bohaterów, kostiumów, rekwizytów, oświetlenia i innych elementów teatralnych, które zawarte są w tekście ksiąg i współtworzą ich treść. Książka zajmuje się także zagadnieniem „pozascenicznej” obecności Boga. Prezentując postaci Debory, Tamar, Rut, Estery, Elizeusza, Jonasza, Ezechiela, Mojżesza, Jehu oraz Dawida i Batszeby analizuje między innymi problematykę ciała kobiety, jako rekwizytu scenicznego (Nałożnica w Gabaa), „edukacyjnego” teatru Księgi Przysłów, i wiele innych.

Czego w filmie poszukają Anka i Wilhelm Sasnal bądź Katarzyna Kozyra? Dlaczego Zbigniew Libera nakręcił pełnometrażowe dzieło, które pokazywany ma być w kinach, a nie tylko w przestrzeniach muzealnych i galeryjnych? KinoSztuka to nowe zjawisko artystyczne, w ramach którego twórcy z pola sztuki współczesnej, zmieniają się w reżyserów pełnometrażowego kino fabularnego. Kręcą oni narracyjne, operujące emocjami, aktorskie filmy, skierowane do kinowej, a nie tylko galeryjnej publiczności. Krótko mówiąc, KinoSztuka to zwrot kinematograficzny w polskiej sztuce współczesnej. Zjawisko to dopiero się tworzy, widać jednak już, iż nie będzie ono miało spójnej estetyki. Jego siłą będzie różnorodność estetyk i strategii wobec nowego medium. Autorzy książki, podążając za tą różnorodnością, przedstawiają państwu książkę , zestawiającą bogatą kolekcje materiałów źródłowych (fragmenty scenariusza, fotosy, dokumentacje prac z galeryjnych) z tekstami analitycznymi. Największą siłą tej pracy są rozmowy, jakie podejmują z artystami. Wśród rozmówców m. in. Oskar Dawicki, Katarzyna Kozyra, Zbigniew Libera, Anka i Wilhelm Sasnal, Wojciech Marczewski.

Rewelacyjny, sprawdzony na świecie od 25 lat kurs rysowania ołówkiem dla dorosłych oraz dzieci od 10 roku życia. Każdy, kto potrafił opanować odręczne pisanie, jest w stanie nauczyć się realistycznie rysować. Rewolucyjne odkrycie: oddanie podobieństwa przedmiotu czy osoby na rysunku nie jest to sprawą wyjątkowego talentu czy zdolności manualnych - tylko umiejętnego patrzenia. Problemem "nieartystycznego" patrzenia jest to, że zauważając przedmiot, od razu go nazywamy (drzewo, ściana, twarz, oko itd.), potem zaś automatycznie odwołujemy się do swojej wiedzy o takim przedmiocie, a nie do tego, co rzeczywiście widzimy. Ponadto w rysowaniu korzystamy z symboli, które wypracowaliśmy w dzieciństwie (określony sposób rysowania postaci, twarzy, domu, kwiatka itd.). W rezultacie rysunki wielu dorosłych wyglądają tak, jakby zrobiło je dziecko. Wstęp Pięć podstawowych umiejętności rysunku. Globalna umiejętność narysowania postrzeganego przedmiotu, osoby, krajobrazu (czegokolwiek, co widać w rzeczywistości) wymaga opanowania tylko pięciu umiejętności elementarnych. Co więcej, nie są to umiejętności rysunkowe! Są to umiejętności percepcyjne, mianowicie: 1. Postrzeganie krawędzi. 2. Postrzeganie przestrzeni. 3. Postrzeganie relacji (proporcji). 4. Postrzeganie światła i cienia. 5. Postrzeganie całości, gestalt. Dodatkowych umiejętności elementarnych wymaga imaginatywny rysunek ekspresyjny, prowadzący do „Sztuki przez wielkie S”. Znalazłam te umiejętności. Okazało się, że są tylko dwie: rysowanie z pamięci oraz rysowanie z wyobraźni. Naturalnie pozostaje jeszcze wiele różnorakich technik rysunkowych, np. liczne sposoby manipulacji mediami i nieskończona różnorodność tematyczna. Lecz – powtarzając raz jeszcze – konieczne wyszkolenie percepcyjne na potrzeby wprawnego rysowania własnych percepcji ołówkiem na papierze zapewnia pięć umiejętności, których nauczę cię w tej książce. Tych pięć umiejętności elementarnych stanowi warunek wstępny efektywnego wykorzystania wspomnianych dwu „zaawansowanych”, a zestaw ich siedmiu może składać się na całość globalnej umiejętności rysowania. Wiele podręczników rysunku skupia się w zasadzie tylko na tych dwu zaawansowanych. Dlatego też ukończywszy lekcje z tej książki, bez trudu znajdziesz bogaty materiał do kontynuacji nauki. Chcę podkreślić jeszcze jedną sprawę: umiejętności globalne, takie jak czytanie, prowadzenie samochodu czy rysowanie, z czasem stają się automatyczne. Jak wspomniałam, elementarne umiejętności składowe w pełni integrują się, przechodząc w płynny akt umiejętności globalnej. Jednak w trakcie opanowywania nowej umiejętności globalnej początki nauki bywają ciężkim zmaganiem – najpierw z każdym składnikiem z osobna, a potem z ich integracją. Przechodzi przez ten proces każdy z moich uczniów i czeka to też ciebie. W miarę nabywania nowej umiejętności będzie się ona zespalać z opanowanymi uprzednio, aż pewnego dnia będziesz po prostu rysował – podobnie jak pewnego dnia zorientowałeś się, że po prostu prowadzisz samochód bez myślenia o prowadzeniu. Z czasem człowiek zapomina nawet, że w ogóle uczył się czytać, prowadzić auto czy rysować. Aby osiągnąć tę płynną integrację rysowania, musisz dysponować każdą z pięciu umiejętności składowych. Z przyjemnością zakomunikuję, iż piątej z nich – postrzegania całości – nie naucza się. Zdaje się ona pojawiać sama w efekcie nabycia czterech poprzednich. Ale spośród tych czterech żadnej nie można pominąć, tak jak z kursu jazdy samochodem nie można usunąć nauki hamowania czy skręcania. Wierzę, że w pierwotnym wydaniu książki wystarczająco dobrze objaśniłam dwie pierwsze umiejętności (postrzeganie krawędzi oraz przestrzeni). Jednakże kwestia patrzenia perspektywicznego (trzecia umiejętność – postrzeganie relacji i proporcji) wymagała lepszego wyeksponowania i wyjaśnienia, gdyż uczniowie często zbyt szybko poddają się w zmaganiach z tą trudną materią. Rozszerzonego potraktowania wymagało także postrzeganie świateł i cieni. Dlatego też większość zmian w tej edycji książki przypada na dalsze rozdziały. Podstawowa strategia docierania do trybu P Ponownie powtarzam w tym wydaniu podstawową strategię uzyskiwania świadomego dostępu do myślenia w trybie P, czyli wizualnym i perceptywnym trybie pracy mózgu. Nadal jestem zdania, że strategia ta jest moim największym przyczynkiem do edukacyjnych aspektów „odkrycia” prawej półkuli, które zaczęło się od słynnych dokonań naukowych Rogera Sperry’ego. Strategia ta przedstawia się następująco: w celu uzyskania dostępu do niedominującego wizualnego i percepcyjnego trybu P pracy mózgu należy przydzielić mózgowi zadanie, które zostanie odrzucone przez werbalny i analityczny tryb L. Większości z nas myślenie w trybie L wydaje się łatwe, normalne i bliskie (choć zapewne nie będzie takie dla wielu dyslektyków). Perwersyjna strategia trybu P może natomiast wydawać się trudna i obca, wręcz wzięta z „su€tu”. Trzeba się jej nauczyć w odróżnieniu od „naturalnej” tendencji mózgu, by preferować tryb L, gdyż generalnie dominuje język. Ucząc się kontrolować tę tendencję w przypadku określonych zadań, człowiek uzyskuje dostęp do potężnych funkcji mózgu, które są często przesłonięte przez słowa. Wszystkie ćwiczenia zawarte w tej książce opierają się na dwu zasadach organizacyjnych i głównych celach: po pierwsze, nauczyć cię pięciu umiejętności składowych rysowania, a po drugie, zapewnić warunki, które umożliwią przesunięcie kognitywne do trybu P, czyli do specjalnego trybu myślenia/widzenia, korzystnego dla rysunku. Krótko mówiąc, w trakcie nauki rysowania człowiek uczy się też sprawować kontrolę (przynajmniej w pewnym stopniu) nad trybem, w jakim jego mózg przetwarza informacje. Być może to właśnie wyjaśnia, dlaczego moja książka znajduje oddźwięk u odbiorców z tak różnych sfer życia. Intuicyjnie dostrzegają oni związek tych koncepcji z innymi obszarami aktywności oraz szansę na nowe spojrzenie na różne sprawy dzięki nauce świadomego dostępu do trybu P. Kolor w rysunku Rozdział 11., dotyczący koloru, był w całości dodany w 1989 roku w drugiej edycji książki. Powstał w odpowiedzi na liczne prośby Czytelników. Koncentruje się na wykorzystaniu barw w rysunku, stanowiąc tym samym krok w stronę malarstwa. W ostatnim dziesięcioleciu przygotowałam wraz z zespołem współpracowników pięciodniowy intensywny kurs podstaw teorii koloru (podlegający nieustannemu doskonaleniu). Ponieważ nadal korzystam z koncepcji zawartych w rozdziale 11., nie zmieniałam go na potrzeby niniejszego wydania. Uważam, że logiczny ciąg rozwoju ekspresji artystycznej powinien prowadzić od (1) kreski przez (2) walor do (3) koloru i (4) malarstwa. Na początku człowiek opanowuje podstawowe umiejętności rysowania, które wiążą się z wiedzą o kresce (zdobytą przez konturowanie krawędzi, przestrzeni i proporcji) oraz o walorze (nabytą przez oddawanie światła i cienia). Umiejętne użycie koloru wymaga przede wszystkim zdolności postrzegania go jako waloru. Trudno jest zdobyć tę zdolność – jeśli to w ogóle możliwe – nie nauczywszy się dostrzegania relacji światła i cienia przez rysunek. Mam nadzieję, że rozdział wprowadzający do rysunku kolor będzie stanowił skuteczny pomost dla osób, które pragną przejść dalej do malarstwa. Pismo ręczne Zachowuję również niedługi komentarz na temat pisma ręcznego. W wielu kulturach kaligrafię uznaje się za formę sztuki. Amerykanie często boleją na swoim pismem, ale nie mają pojęcia, jak je poprawić. Tymczasem pismo jest formą rysunku i można je doskonalić. Z przykrością stwierdzam, że wiele kalifornijskich szkół wciąż odwołuje się do metod nauki pisania, które zawodziły w 1989 roku i zawodzą nadal. Swoje sugestie w tym względzie zawarłam w Posłowiu. Empiryczne podstawy mojej teorii Teoria leżąca u podstaw tego zmienionego wydania pozostaje ta sama: krótkie wyjaśnienie związków rysowania z zachodzącymi w mózgu procesami wzrokowymi i percepcyjnymi oraz przestawienie metod uruchamiania tych procesów i ich kontroli. Jak zauważało wielu uczonych, badania nad mózgiem komplikowane są przez okoliczność, iż mózg stara się zrozumieć sam siebie. Ten półtorakilogramowy organ jest zapewne jedynym skupiskiem materii w kosmosie – przynajmniej o ile nam wiadomo – który obserwuje sam siebie, zastanawia się nad sobą, próbuje się zanalizować i uzyskać lepsze panowanie nad własnymi umiejętnościami. Ta paradoksalna sytuacja bez wątpienia przyczynia się – przynajmniej po części – do tego, iż pomimo gwałtownie przyrastającej wiedzy o mózgu nadal wiele spraw spowija tajemnica. Jedną z kwestii intensywnie zgłębianych przez badaczy jest konkretna lokalizacja w mózgu dwu głównych trybów myślenia oraz indywidualne różnice w organizacji tych trybów u różnych osób. Choć tzw. polemika lokalizacyjna, łącznie z tysiącem innych zagadek w badaniu mózgu, nadal trapi naukowców, występowanie w każdym mózgu dwu fundamentalnie różnych trybów kognitywnych nie wzbudza już kontrowersji. Przytłaczające są wyniki badań, które potwierdzają pierwotne ustalenia Rogera Sperry’ego. Ponadto nawet w ferworze sporu o lokalizację większość uczonych zgadza się, iż u przeważającej liczby ludzi przetwarzanie informacji oparte głównie na linearnych danych sekwencyjnych zachodzi zasadniczo w lewej półkuli, a dane globalne, percepcyjne przetwarzane są głównie w prawej. Jest też oczywiste, że dla pedagogów – takich jak ja – precyzyjne ustalenie lokalizacji tych trybów pracy w mózgu człowieka nie jest kwestią istotną. Ważny jest raczej fakt, iż napływające informacje mogą być przetwarzane w dwa zasadniczo różne sposoby oraz że prawdopodobnie te dwa sposoby mogą ze sobą współpracować w całym wachlarzu ewentualnych kombinacji. Od późnych lat 70. XX w. stosowałam terminy „tryb P” i „tryb L”, aby uniknąć kontrowersji lokalizacyjnej. Określenia te mają na celu wyróżnienie głównych trybów postrzegania bez względu na to, gdzie są umiejscowione w mózgu. W ostatnim dziesięcioleciu XX w. powstał nowy obszar interdyscyplinarnych badań mózgu, zwanych formalnie neurokognitywnymi. Oprócz tradycyjnej neurologii obejmują one badania wyższych procesów kognitywnych, takich jak język, pamięć i percepcja. Do rosnącej wiedzy o funkcjonowaniu mózgu przyczyniają się informatycy, lingwiści, analitycy tomografi komputerowej mózgu, psycholodzy-kognitywiści i neurobiolodzy. Od czasu pierwszego zrelacjonowania badań Rogera Sperry’ego zainteresowanie wśród pedagogów i opinii publicznej sprawami prawej i lewej półkuli mózgu nieco opadło. Niemniej fakt głębokiej asymetrii funkcji mózgu ludzkiego pozostaje niezmienny, stanowiąc coraz istotniejszą kwestię np. dla informatyków, próbujących imitować ludzkie procesy mentalne w komputerach. Rozpoznawanie twarzy, funkcję przyporządkowywaną prawej półkuli, zgłębiano przez całe dziesięciolecia i nadal jest to sprawa wykraczająca poza możliwości komputera. Ray Kurzweil w książce The Age of Spiritual Machines zestawił możliwości człowieka i komputera w zakresie znajdowania wzorców (jak w rozpoznawaniu twarzy) oraz przetwarzaniu sekwencyjnym (jak w liczeniu): Mózg człowieka ma około 100 miliardów neuronów. Przy przeciętnie tysiącu szacunkowych połączeń między każdym neuronem a jego sąsiadami mamy około 100 trylionów połączeń, każde z nich zdolne do wykonania równoległej operacji. Jest to olbrzymia moc przetwarzania równoległego i jeden z kluczy do siły ludzkiego myślenia. Znaczną słabością jest jednak niemiłosiernie niskie tempo sprzężenia neuronalnego (neural circuitry), tylko około 200 operacji na sekundę. Mózg człowieka sprawdza się więc wyśmienicie w zadaniach, dla których korzystna jest wielostopniowa równoległość. W odniesieniu do zadań, wymagających rozbudowanego myślenia sekwencyjnego, jest zaledwie średniakiem. (s. 103) W 1979 roku wysunęłam tezę, iż rysowanie wymaga przesunięcia kognitywnego na tryb P (paralelnego przetwarzania informacji, jak postuluje się obecnie) z trybu L (przetwarzania sekwencyjnego). Na poparcie tego twierdzenia nie miałam twardych dowodów, a jedynie swoje doświadczenie artysty i nauczyciela. W trakcie kolejnych lat niektórzy neurobadacze krytykowali mnie za przekroczenie granic mojej dziedziny – choć nie zaliczał się do nich Roger Sperry, który uważał moje zastosowanie jego odkryć za rozsądnie ugruntowane. Tym, co dawało mi sił do dalszej pracy nad moją „domorosłą” teorią (patrz tekst obok), był fakt, że zastosowana w praktyce, przynosiła inspirujące rezultaty. Uczniowie w każdym wieku czynili znaczne postępy w zdolności rysowania i, przez analogię, w zdolności postrzegania, skoro dobre rysowanie zależy od dobrego widzenia. Zawsze uznawano, że trudno jest wyrobić zdolność rysowania. Niemal zawsze była ona też obciążona poglądem, iż jest to umiejętność wyjątkowa, nie powszechna. Moja metoda nauczania pozwala ludziom na nabycie umiejętności, którą uprzednio uznawali za sobie niedostępną, lecz czy o jej skuteczności stanowi mechanizm neurologiczny, czy też może jakiś inny czynnik, którego pozostaję nieświadoma? Wiem, że o jej efektywności decyduje nie tylko mój styl uczenia, gdyż setki nauczycieli, którzy donosili o osiąganiu takich samych sukcesów, stosując moją metodę, praktykują naturalnie znacznie różniące się style nauczania. Czy ćwiczenia byłyby skuteczne bez wyjaśnienia neurologicznego? To możliwe, ale bardzo trudno byłoby przekonać ludzi do wykonywania tak nieprawdopodobnych ćwiczeń jak rysowanie wizerunków obróconych do góry nogami bez podania jakiegoś rozsądnego wytłumaczenia. Czy jest więc to tylko sprawa dania ludziom jakiegoś wyjaśnienia, jakiegokolwiek? Może, ale zawsze uderzało mnie to, iż moje wyjaśnienia zdają się tra€ać do słuchaczy na poziomie subiektywnym. Teoria wydaje się współgrać z ich doświadczeniem, a z pewnością koncepcje te wypływają z mojego subiektywnego doświadczenia z rysunkiem. W każdym wydaniu książki zamieszczałam następujące oświadczenie: skuteczność teorii i metod zaprezentowanych w tej książce została wykazana empirycznie. Krótko mówiąc, metody te sprawdzają się bez względu na to, w jakim stopniu nauka określi w przyszłości dokładną lokalizację czy potwierdzi zakres rozdzielności funkcji mózgu w obu półkulach. Mam nadzieję, że uczeni, stosujący tradycyjne metody badawcze, pomogą kiedyś odpowiedzieć na liczne pytania, które ja sama mam w odniesieniu do niniejszej pracy. Wydaje się, że najnowsze badania skłaniają się ku potwierdzeniu moich podstawowych koncepcji. Tak np. nowe odkrycia dotyczące ciała modzelowatego, czyli masywnej wiązki włókien nerwowych, łączących półkule, wskazują, że może ono wstrzymywać przepływ informacji z jednej półkuli do drugiej, gdy zadanie wymaga, aby jedna z nich nie brała w nim udziału. Niemniej już dzisiaj moje metody przynoszą wiele satysfakcji studentom bez względu na to, czy w pełni rozumiemy kryjące się za nimi procesy. Kolejna komplikacja Wspomnieć należy jeszcze o pewnej komplikacji związanej ze wzrokiem. Oczy zbierają dane wizualne przez nieustanne skanowanie otoczenia. Ale sprawa nie kończy się na tych danych z „zewnątrz”, uzyskanych przez wzrok. Przynajmniej część, a być może większość tego, co widzimy, zostaje zmieniona, zinterpretowana czy skonceptualizowana w sposób zależny od wykształcenia danej osoby, jej nastawienia i dotychczasowych doświadczeń. Mamy skłonność widzieć to, co oczekujemy zobaczyć lub uważamy, że widzieliśmy. To oczekiwanie czy decyzja często nie są procesami świadomymi. Mózg wykonuje je najczęściej bez naszej świadomej uwagi, a następnie mody€kuje czy przestawia – a nawet odrzuca – surowe dane wzrokowe, które docierają do siatkówki. Nauka postrzegania dokonująca się przez rysowanie zdaje się zmieniać ten proces, pozwalając na inny, bardziej bezpośredni rodzaj widzenia. Redaktorskie funkcje mózgu są niejako powściągnięte, co umożliwia człowiekowi widzenie pełniejsze i być może bardziej realistyczne. Nierzadko jest to doświadczenie bardzo poruszające i głębokie. Najczęstsze komentarze moich studentów po opanowaniu umiejętności rysowania brzmią: „Życie jest teraz o tyle bogatsze” oraz „Nie zdawałem(am) sobie sprawy, ile jest do zobaczenia i że wszystko jest tak piękne”. Już ten nowy rodzaj patrzenia może stanowić wystarczający powód, by uczyć się rysunku.Rysunek. Odkryj talent dzięki prawej półkuli mózgu Spis treści Słowo do wydania polskiego 5 Przedmowa 10 Wstęp 16 1. Rysowanie a sztuka jazdy na rowerze 25 2. Ćwiczenia z rysunku – krok po kroku 33 3. Mózg: lewica i prawica 47 4. Przeprawa z lewej na prawą 67 5. Spojrzenie wstecz: twoja biografia artystyczna 83 6. Jak obejść swój system symboli – zapoznanie z krawędziami i konturami 101 7. Postrzeganie kształtu pustej przestrzeni – pozytywne aspekty powierzchni negatywowej 125 8. Relacje w nowym trybie: ustawianie widoku w perspektywie 145 9. Patrząc przed siebie – łatwe rysowanie portretu 167 10. Walor logicznych świateł i cieni 195 11. Czerpiąc z piękna koloru 227 12. Zen rysowania – wydobywanie wewnętrznego artysty 243 Posłowie: Czy kaligrafia jest sztuką utraconą? 249 Postscriptum: Do nauczycieli i rodziców 262 Postscriptum: Do studentów szkół artystycznych 266 Słowniczek terminów 269 Bibliografia 273

Analiza twórczości służy znalezieniu odpowiedzi na pytania o sposób funkcjonowania tego kompozytora w publicystyce i pracach muzykologicznych, co z kolei wpływa na ogólną świadomość społeczeństwa odnośnie jego roli w kulturze. Kontrowersyjne, pełne sprzeczności istnienie Moniuszki w kulturze widoczne jest to dnia dzisiejszego. Dało ono impuls do przyjrzenia się temu zagadnieniu na nowo, do porzucenia kontekstów już nieaktualnych i wytartych. Skonfrontowanie opinii o twórcy z zawartością jego dzieł ma służyć diagnozie problemów, od jakich dyskusja o Moniuszce od lat nie jest w stanie się uwolnić.