Pytanie wyjściowe, wobec którego staje czytelnik przystępujący do lektury książki, dotyczy zasadności nieoczywistego bynajmniej zestawienia tak odmiennych postaci, jakimi są Seneka oraz Améry. Na szczególną uwagę zasługują również zaprezentowane analizy dotyczące kwestii długotrwałego przygotowania do śmierci dobrowolnej. Autorka wskazuje mianowicie, że nie tylko sama decyzja o samobójstwie, ale też właśnie proces świadomego dojrzewania do niego ma, nieco paradoksalnie, wydźwięk godnościowy. Nie sposób odmówić temu, kto podejmuje pieczołowicie przygotowania do własnej śmierci, a zwłaszcza śmierci dobrowolnej, jakiegoś rodzaju poświadczenia jakości moralnej człowieczeństwa jako takiego. Poświadczenie to wiąże się bezpośrednio z manifestacją wolności jako konstytutywnej cechy człowieczeństwa. U Seneki znajduje to wyraz (…) między innymi w sytuacji, gdy filozof, podjąwszy już decydujący krok samobójczy, nie zawahał się dołożyć wszelkich „dodatkowych starań”, by śmierć nastąpiła naprawdę. W przypadku Améry’ego z kolei za manifestację wolności jako konstytutywnej cechy człowieczeństwa można uznać zapewne jego słowa, że dobrowolna śmierć to akt, „wobec którego społeczeństwo musi zamilknąć”.Fragment recenzji dr. hab. Jarosława Jakubowskiego
W książce autor pyta o człowieka w dobie dzisiejszego przyspieszenia cywilizacyjnego, globalizmu oraz dążeń transgresyjnych. Zagadnienia podejmuje w szerokim kontekście ideowym, filozoficznym i teologicznym od Platona przez myślicieli oraz mistyków doby renesansu, baroku po filozofów ostatnich dwu stuleci. Pytania stawia w kontekście takich fenomenów nowoczesności, jak „śmierć Boga”, nihilizm, zanik tradycyjnych wartości moralnych i religijnych, odrzucenie klasycznego pojmowania osoby ludzkiej, posthumanizm i transhumanizm. Jako alternatywę przedstawia projekt apologetycznej relacji Boga oraz człowieka. Ukazuje, że w odbóstwionym świecie można wciąż odnaleźć ślady Transcendencji, nierzadko w rejonach uznanych za duchowo i aksjologicznie martwe. Jan Krasicki szuka człowieka i Boga tam, gdzie, jak się wydaje, następuje graniczne odczłowieczenie i odbóstwienie Boga. Tak jak Chrystus szedł do „chorych”, grzeszników, a Dostojewski szukał Boga wśród „pijaniusieńkich” i dręczonych „przeklętymi problemami”, tak autor Odwróconego Drzewa podąża w duchowe otchłanie współczesności. Antropologiczne rozważania zostają ugruntowane w kenotycznej chrystologii Krzyża i Grobu oraz zstąpienia Chrystusa do Otchłani dla człowieka i po człowieka.dr hab. Tomasz Drewniak, prof. PANS w NysieJan Krasicki – absolwent filologii polskiej na Uniwersytecie Wrocławskim, studia doktoranckie w zakresie filozofii ukończył na Uniwersytecie Warszawskim. Zajmuje się filozofią rosyjską, polską oraz niemiecką XIX–XXI wieku, głównie antropologią filozoficzną, filozofią religii i filozofią kultury. Autor dziesięciu książek i około dwustu artykułów publikowanych w kraju i za granicą. Występował z prezentacją swoich badań naukowych w wielu krajach Europy, głównie w Rosji oraz Niemczech. Dwukrotny laureat Indywidualnej Nagrody Ministra Edukacji Narodowej. Odznaczony Medalem Komisji Edukacji Narodowej. Profesor zwyczajny w Instytucie Filozofii Uniwersytetu Wrocławskiego.
Monografia prezentuje autorskie podejście do filmu i jego teorii z perspektywy filozofii klasycznej i kartezjańskiej. Przedmiotem analiz jest wybrana filmografia Krzysztofa Zanussiego (ur. 1939) – ostatniego przedstawiciela Kina Moralnego Niepokoju i polihistora: reżysera filmowego i teatralnego, scenarzysty, filozofa, wykładowcy (profesora) akademickiego, poligloty i konesera klasycznej muzyki. Książka redefiniuje relacje między filmem i filozofią, podkreślając heurystyczną funkcję filozofii w stosunku do filmu oraz unaoczniający walor filmu względem abstrakcyjnego myślenia filozoficznego. Główna teza pracy głosi prymat idei i myślenia dyskursywnego względem obrazu w sztuce filmowej Zanussiego – studenta fenomenologa Romana Ingardena. Sztuka ta, nazywana tu „kinem idei” przeciwstawianym „kinu obrazu” (A. Wajda, B. Bertolucci, T. Malick), staje się polem odkrywania centralnej w filmografii polskiego reżysera kategorii, jaką jest metafizyka. Filmowy świat przedstawiony został jako przykład ukierunkowanego na obiektywnie pojęte wartości (prawda, dobro etc.) arystokratyzmu, nazywanego przez samego Zanussiego „wertykalizmem”. Postawa ta pozostaje w kontrze z poznawczym i moralnym relatywizmem, którego starożytną ikoną był Protagoras.
Opublikowany w 1951 roku „Człowiek zbuntowany” to słynny esej Alberta Camusa, traktujący o historycznych i metafizycznych źródłach buntu. Niniejsza edycja została przejrzana i poprawiona. Pisze Camus: „Bunt ludzki w swoich formach wysokich i tragicznych jest może tylko ciągłym protestem przeciw śmierci, szaleńczym oskarżeniem losu, który określa powszechna kara śmierci. We wszystkich napotkanych przypadkach protest zawsze zwraca się ku temu, co w świecie jest dysonansem, zmąceniem, co zrywa ciągłość. Chodzi więc przede wszystkim o nieustające roszczenie jedności. Sprzeciw wobec śmierci, pragnienie trwania i jasności są motorami tych wszystkich szaleństw, wzniosłych albo dziecinnych. Czy byłoby to tylko tchórzliwe i egoistyczne odrzucenie zgody na własną śmierć? Nie, ponieważ wielu zbuntowanych zapłaciło, co trzeba było zapłacić, by móc znaleźć się na wysokości swoich wymagań. Zbuntowany nie domaga się życia, ale racji życia. Odrzuca logikę śmierci. Jeśli nic nie trwa, jeśli nie ma żadnych usprawiedliwień, śmierć pozbawiona jest sensu. Walczyć ze śmiercią znaczy więc żądać sensu życia, walczyć o regułę i jedność”. Esej przełożyła Joanna Guze.
W podręczniku zaprezentowano zasady poprawnego myślenia oraz poprawnego rozumienia, stosowania i formułowania tekstów aktów prawnych. Książka zawiera obszerny wykład logiki, wzbogacony wieloma przykładami zastosowań z dziedziny prawa. Oprócz tradycyjnie przedstawianego w tego typu publikacjach wyboru tematyki logicznej - z zakresu semiotyki, logiki formalnej, ogólnej metodologii nauk - omówiono problemy interpretacji wypowiedzi modalnych, a także zastosowania logiki w procesie tworzenia, stosowania i wykładni prawa.Opracowanie uzupełnia zestaw pytań testowych, który pozwala na sprawdzenie zdobytych wiadomości. Przy każdym pytaniu zamieszczono numer boczny kierujący do fragmentu tekstu zawierającego podstawę teoretyczną do udzielenia poprawnej odpowiedzi.
Wybitny cesarz rzymski i filozof Marek Aureliusz stworzył swoje Rozmyślania niemal dwa tysiące lat temu jako osobisty zbiór refleksji, wskazówek i napomnień, które miały pomagać mu żyć mądrze, godnie i w zgodzie z własnymi wartościami. Choć powstały jako prywatne notatki, stały się jednym z najważniejszych dzieł duchowych w historii - ponadczasowym przewodnikiem po sztuce życia, wewnętrznej dyscyplinie i stoickiej postawie wobec świata.Rozmyślania niezmiennie zachwycają swoją prostotą, głębią i uniwersalnością. Zawarte w nich myśli o obowiązku, pokorze, odpowiedzialności, przemijaniu i wspólnym dobru przemawiają do kolejnych pokoleń, niezależnie od epoki czy kultury. To tekst, który nie tylko inspiruje, ale także uczy, jak zachować spokój w obliczu trudności i jak kształtować charakter poprzez codzienną praktykę uważności i refleksji.To piękne, ilustrowane wydanie zawiera wstęp filologa klasycznego Jamesa Romma, który wprowadza czytelnika w kontekst historyczny i filozoficzny dzieła. Publikacja stanowi starannie wybrany zestaw najważniejszych lekcji życiowych Marka Aureliusza - idealne, przystępne wprowadzenie do stoicyzmu oraz znakomity przewodnik dla każdego, kto pragnie żyć bardziej świadomie i w harmonii z samym sobą.
Baruch (lub Benedykt) Spinoza (1632-77) pochodził z żydowskiej rodziny żyjącej w Niderlandach, za swoje poglądy został usunięty z gminy, studiował scholastykę chrześcijańską, nauki przyrodnicze, filozofię (zwł. Kartezjusza i Hobbesa); jego filozofię określa się jako panteizm racjonalistyczny: racjonalizm (od Kartezjusza), naturalizm (od Hobbesa) i panteizm (od Majmonidesa), był też Spinoza wyznawcą teorii wolnościowych w życiu społecznym, propagował tolerancję, deomokrację, był -jak na swoje czasy, człowiekiem na wskroś postępowym. Nigdy nieukończony Traktat o poprawie rozumu to wczesne dzieło Spinozy, jego tezy rozwninął w Etyce. Mamy tu już zrąb spinozjańskiego systemu filozoficznego, z dodatkiem autobiograficznego wręcz wstępu, biorąc za podstawę etyki: dążność do wiedzy opartą na dążeniu do szczęścia. Pisze w nim o dobru najwyższym, o rodzajach poznania i rodzajach idei a także o możliwościach i zakresie naszego rozumu, przy czym, co u Spinozy nieczęste, ma ten Traktat formę - jak na tego filozofa bardzo przystępną, co absolutnie nie oznacza, że mniej głęboką treść, w niż innych jego dziełach z fundamentalną "Etyką" na czele..
Auguste Comte (1798-1857) - francuski filozof, uznawany za jednego z "ojców" socjologii (stworzył termin socjologia),, twórca i czołowy przedstawiciel pozytywizmu. Za przedmiot badań obierał pozytywizm jedynie to co realne, pewne ograniczone do wiedzy i faktów, stąd odrzucenie metafizyki i zwrócenie się ku metodom nauk przyrodniczych a także nacisk na społeczne (socjologiczne) uwarunkowania zjawisk i nauki. W Rozprawie o duchu filozofii pozytywnej zajmuje się autor w części pierwszej analizą ewolucji myśli ludzkiej przy czym wyróżnia stan pierwotny teologiczny, przez metafizyczny aż po pozytywny. Kolejną poświęca wyższości społecznej ducha pozytywnego", proponując zmiany ustroju społecznego (porządek oparty na religii, magii czy metafizyce wyczerpał się, należy go zastąpić porządkiem pozytywnym, opartym na faktach, na nauce) i dokonując socjologicznych interpretacji zastanego oraz pożądanego ładu społecznego. By wreszcie w ostatniej zakreślić system uporządkowania wiedzy pozytywnej i stworzeniu właściwego systemu edukacji, a jak pisała B. Skarga domagał się więc Comte rozdziału władzy moralnej i świeckiej i całkowitej wolności nauczania
Maria Szyszkowska - poska filozof, polityk, wykładowca akademicki, lewicowa działaczka społeczna, zaangażowana w ruchy pokojowe i równościowe autorka kilkudziesięciu książek i setek drobniejszych publikacji. Jej pierwszą wydaną książką był Neokantyzm, autorka przyznaje zresztą, że uważa się za neokantystkę. W swoim dziele opisuje dzieje myśli kantowskiej poczynając od drugiej połowy XIX wieku po lata 70-te wieku XX. Za inicjatorów ruchu neokantowskiegouważa się wybitnego fizjologa, przyrodnika i filozofa Hermanna Helmholtza, filozofa Otto Liebmanna, który rzucił hasło "powrotu do Kanta" (w dziele "Kant und die Epigonen") oraz Albert Lange, profesor w Marburgu, gdzie w latach późniejszych rozwinęła się cała filozoficzna (neokantowska) Szkoła marburska na czele z takimi uczonymi jak Hermann Cohen i Paul Natorp. Równolegle na Uniw. w Heidelbergu neokantyzm rozwijał W. Windelband. Choć Szkoła marburska w pewnym momencie daleko odeszła od Kanta, to jednak do późnych neokantystów można jeszcze zaliczyć Nicolai Hartmanna, czy autora m.in. Eseju o czlowieku wybitnego humanistę Ernsta Cassirera. Wszelkie meandry myśli po-kantowskiej, zawiłości neokantyzmu, różnice zdań między poszczególnymi uczonymi przedstawia Maria Szyszkowska z niezwykłą starannością i szczegółowością. Co znaczy powrót do Kanta dla filozofii społeczeństwa i prawa? Maria Szyszkowska, filozof prawa, ukazuje neokantyzm nie jako jednolitą doktrynę, lecz jako wielonurtowy ruch rozwijający filozofię krytyczną. Szczególne miejsce zajmuje idea prawa natury o zmiennej treści tworzonego przez rozum w określonych warunkach historycznych i wskazującego ustawodawcy drogę ku prawu sprawiedliwszemu. Opublikowany w 1970 roku Neokantyzm wywołał zainteresowanie środowiska naukowego w czasach, gdy nurt ten znano w Polsce głównie z negatywnych ocen politycznych, a filozofia prawa była wyrugowana z państwowych uczelni. Rozróżnienia zaproponowane przez Autorkę stały się punktem odniesienia dla późniejszych badaczy; praca jest cytowana i dyskutowana do dziś. Drugie wydanie, opatrzone nową przedmową Marii Szyszkowskiej, przywraca obiegowi ważny głos w polskich badaniach nad neokantyzmem oraz relacją prawa, wartości i społeczeństwa.
ROZWAŻANIA O ŚMIERCINieustannie zgłębiaj śmierć - pisał do swojego przyjaciela Lucyliusza rzymski filozof stoicki Seneka. I sam stosował się do tej rady, powracając wielokrotnie do tematu śmierci w swoich naukach. Wierzył on bowiem, że życie jest jedynie podróżą ku śmierci i że każdego dnia należy się do niej przygotowywać. Refleksję nad śmiercią uznawał za nieodłączny element sztuki dobrego życia.W niniejszym tomie zebrane zostały teksty Seneki poświęcone śmierci i umieraniu, pochodzące między innymi z Listów moralnych do Lucyliusza, jednego z najważniejszych dzieł filozofa, Pocieszenia dla Marcji czy O opatrzności. Wybrane fragmenty zostały przetłumaczone na nowo i uzupełnione o oryginalne teksty w języku łacińskim.Jak umierać. Antyczny przewodnik po końcu życia to lektura dla wszystkich, którzy szukają mądrości pomagającej oswoić lęk przed śmiercią i lepiej zrozumieć sens życia.
„Figury obcego i innego są od wieków narzędziem władzy, która obcych identyfikuje, obcymi straszy, przed obcymi chroni, zapewniając sobie w ten sposób legitymizację i względną trwałość. W tym kontekście obcy to pojęcie puste – można mu nadać dowolną treść. W Polsce ostatnich dwóch dekad obcym, czyli wrogiem zagrażającym aksjologicznemu status quo, rodzinie, tradycji i narodowym mitom, był kolejno gej, uchodźca, gender, LGBT, jakkolwiek dziwacznie by to brzmiało”. Nasza humanistyczna i progresywna kultura dostarcza wielu wzniosłych i uniwersalnych idei, takich jak miłość bliźniego, gościnność, tolerancja, prawa człowieka. Ale czy rzeczywiście są one uniwersalne? Trzeba spojrzeć na nie okiem obcych i innych, by dostrzec, że jasna strona humanizmu ma swój mroczny rewers. Różnie go można nazwać: barbarzyństwem, kolonializmem, imperializmem, faszyzmem, rasizmem, nihilizmem. Równość bowiem jest projektem, dyskryminacja – faktem. Czy posthumanizm zmieni tę sytuację?
Niniejszy 27. tom (SKS 27) pod wieloma względami różni się od poprzednio opublikowanych tomów Dzienników Sørena Kierkegaarda (1813–1855). Wcześniejsze notatki znajdowały się w zeszytach opatrzonych skrótem „NB”. Pojawiały się jako następujące po sobie zapiski samego autora. Tom 27. został skompletowany przez wydawców i komentatorów duńskich. Całość zatytułowano Luźne papiery (Søren Kierkegaard, Løse Papirer, Søren Kierkegaards Skrifter, Bind 27, Gads Forlag, København 2011). Tytuł pochodził jednak od autora rękopisów, czyli Sørena Kierkegaarda. Redaktorzy tomu 27. nie trzymali się ściśle chronologii, czyli porządku, w jakim te zapiski na luźnych kartkach rzeczywiście powstawały. Pogrupowali je tematycznie, nadając im osobne nagłówki (tytuły rozdziałów). Mimo to, przynajmniej do pewnego stopnia, zachowali chronologię, gromadząc je w trzech częściach jako „Luźne papiery 1830–1843”, „Luźne papiery 1843–1852”, i „Luźne papiery 1852–1855”. Część pierwsza to w dużej mierze notatki z lat studiów 1830–1840 Kierkegaarda. Streszczenia czytanych lektur, cytaty z tekstów greckich i łacińskich, niemieckich, notatki z dzieł filozoficznych, teologicznych i literackich. Były to podręczne materiały, które Duńczyk wykorzysta w późniejszej twórczości. Spontanicznie skreślał je od czasu do czasu, jakby obok codziennych notatek spisywanych w zeszytach.
Kolejny tom chińskiej klasyki w przekładzie słynnego niemieckiego sinologa Richarda Wilhelma (1873-1930) zyskuje polską wersję. Jego przekład na niemiecki niniejszego dzieła powstał w latach 1914-1915 i stanowił element rozległego projektu translatorskiego, który obejmował tłumaczenia niektórych dzieł konfucjańskiego pięcioksięgu i inne klasyczne teksty (nakładem Wydawnictwa Aletheia m.in. I-cing, Taoteking, Prawdziwa Księga Tryskającego Praźródła, Baśnie chińskie). Rozmowy szkolne ukazały się drukiem już po śmierci tłumacza. Są to rozmowy "szkolne", ponieważ toczą się zwykle między nauczycielem Konfucjuszem (tu: mistrzem Kungiem) a jego uczniami. Ich źródłem mają być zapiski uczniów, jakkolwiek tradycja konfucjańska redagowała je w ciągu stuleci, prawdopodobnie od VI wieku p.n.e. do III wieku n.e. Konfucjusz dyskutuje z uczniami, a także z władcami, udziela odpowiedzi w sprawach zasad współżycia międzyludzkiego, rządzenia państwem, tradycji i moralności. Wszystkim kieruje idea tao (drogi, sensu), nie są to więc zwykłe rozmowy o praktycznej mądrości życiowej. W odróżnieniu od podobnego dzieła: Lun Yu, Konfucjusz. Rozmowy (Wydawnictwo Aletheia, Warszawa 2017), które ma charakter raczej aforystyczny, Rozmowy szkolne zawierają całe bogactwo opowieści, historii, anegdot i rozbudowanych dialogów, bezcennych jako źródło wiedzy o mentalności i życiu starożytnych Chin.
Platon (427 p.n.e.-347 p.n.e.) uczeń Sokratesa, którego śmierć uważał za niewyobrażalną zbrodnię ateńskiej republiki, napisał 35 dialogów. I są to dialogi fundamentalne w historii filozofii, można wręcz powiedzieć, że bez nich filozofii by nie było. W niniejszym tomie zebraliśmy trzy dialogi: Hippiasz Mniejszy czyli o kłamstwie. Hippiasz Większy czyli o Pięknie oraz Ion czyli o Iliadzie (albo o szale poetyckim, dowodzi w nim bowiem Platon - ustami Sokratesa - że genialność Iliady na natchnieniu się opiera, a nie na wiedzy, jak twierdzi tytułowy Ion). Dwa pierwsze należą do grupy tzw. dialogów obalających, a trzeci do badawczych. Wszystkie trzy zaś pochodzą z wczesnego okresu twórczości Platona, okresu zwnaego też sokratejskim. W Hippiaszu Mniejszym Sokrates prowadząc rozmowę z wybitnym sofistą, tytułowym Hippiaszem docieka istoty kłamstwa i prawdy. W Hippiaszu Większym dyskutuje zaś z tym samym interlokutorem próbują dociec istoty piękna. Sokrates odrzucając pomysły sofisty doprowadza dialog do konkluzji, iż "to co piękne jest trudne" i ostatecznej definicji nie da się ustalić.
Baruch (lub Benedykt) Spinoza (1632-77) pochodził z żydowskiej rodziny żyjącej w Niderlandach, za swoje poglądy został usunięty z gminy, studiował scholastykę chrześcijańską, nauki przyrodnicze, filozofię (zwł. Kartezjusza i Hobbesa); jego filozofię określa się jako panteizm racjonalistyczny: racjonalizm (od Kartezjusza), naturalizm (od Hobbesa) i panteizm (od Majmonidesa), był też Spinoza wyznawcą teorii wolnościowych w życiu społecznym, propagował tolerancję, deomokrację, był -jak na swoje czasy, człowiekiem na wskroś postępowym. Traktat polityczny to ostatnie dzieło Spinozy, napisane w latach 1675-77, traktujące o tym jaki winien być idealny ustrój państwa, państwa broniącego praw i wolności obywateli przed jakąkolwiek tyranią, a zarazem będący teorią na temat państwa sensownie zorganizowanego, nie poddającego się ani dyktaturze, ani anarchii.
czyli od magii i religii do metody naukowej... i z powrotemMyślenie magiczne jest jednym z ewolucyjnie pożytecznych przekonań naszego starego mózgu. Jest szybsze i nie wymaga tak dużych nakładów energii, jak używanie rozumu. To dlatego nie znamy się na prawdopodobieństwie i przeważnie zamiast faktów poszukujemy potwierdzenia własnych przekonań. Książka Krzysztofa Dołowego jest opowieścią o rodzącej się w bólach metodzie naukowej. To historia zmagań o podstawowe pojęcia pomiędzy nauką a władzą religijną (i jej późniejszymi odpowiednikami - autorytarnymi ideologiami oraz państwową cenzurą).Co mają ze sobą wspólnego święta inkwizycja i antyszczepionkowcy? Co łączy alchemię i Eucharystię oraz dlaczego obie są wrogami atomów? Z jakich powodów wynalezienie pigułki antykoncepcyjnej było trudniejsze, niż mogłoby się wydawać? Jak przelot komety obalił astronomię, a opadanie rtęci w rurce fizykę Starożytnych?Autor znany z doskonale przygotowanych, błyskotliwych i pełnych anegdot wykładów, nareszcie zdecydował się przybliżyć swoją wizję historii nauki szerszemu gronu odbiorców. Ze zdumiewającą erudycją K. Dołowy wiedzie Czytelnika przez wielką wojnę, jaką nauki przyrodnicze stoczyły z magią i religią, a którą wielu uczonych przypłaciło życiem, aresztem lub nakazem milczenia. Opowiada o przypadku pomagającym badaczom, błędach, jakie uniemożliwiły im zrozumienie swojego odkrycia, pseudonaukowych koncepcjach, prowadzących do zabijania milionów oraz o ideologiach niszczących uczonych: greckich w czasach wczesnego chrześcijaństwa, rosyjskich w czasach komunizmu czy niemieckich za hitleryzmu. To opowieść o triumfie cywilizacji opartej na rozumie, która jednak kończy się ostrzeżeniem przed powrotem do magicznego myślenia - mitów i pseudonaukowych doniesień szerzących się dziś bez kontroli w przestrzeni Internetu."To książka dla ateistów, by wiedzieli, dla teologów, by nie powtarzali głupstw starożytnego pochodzenia, dla uczniów, by rozumieli więcej od nauczycieli i byli przygotowani na represje, jakie mogą ich za to spotkać, dla kobiet, których rola w nauce zbyt często była pomijana i dla tych, którzy lubią błysnąć wiedzą w towarzystwie".Prof. Andrzej Ziemba
Życie i dzieło Boecjusza zaciekawiało i intrygowało późniejsze pokolenia. Późnośredniowieczny kalendarz z Pawii 23 października wspomina Boecjusza pod imieniem świętego Seweryna jako męczennika. Już w wieku IX Ado z Wenecji pisze w swojej kronice o Boecjuszu i Symmachu jako o tych, którzy oddali życie za katolicką wiarę. Dopiero w czasach późniejszych uczonych zaczął intrygować fakt, dlaczego Boecjusz, filozof i teolog, chrześcijanin, w ostatnim swoim dziele, stojąc w obliczu śmierci, szuka pocieszenia w filozofii. Usiłowano doszukać się w O pocieszeniu mniej lub bardziej wyraźnych aluzji do chrześcijaństwa. Wydaje się jednak, że dużo racji ma wybitny znawca Boecjusza, Henry Chadwick, gdy pisze, że O pocieszeniu, jakie daje filozofia to wyznanie wiary platonika, który ma za plecami dzieła św. Augustyna oraz Pismo święte.
Pragnąłem nie tyko być w miarę sił i możności dobrym nauczycielem filozofii, lecz marzyłem też o tym, by moi uczniowie w czasie studiów swych, jak też po ich zakończeniu tworzyli wraz ze mną trwałą społeczność umysłową, spojoną wspólnością dążeń i wzajemnym przywiązaniem. A pragnąłem tego nie ku swemu tylko zadowoleniu. Miałem na myśli coś innego. Sądziłem, że kto nauczy się ściśle myśleć, ten nie potrafi być nieścisłym w swym działaniu. A tę ścisłość, dokładność, sumienność i aktualność w działaniu uważam za rzecz najbardziej nam potrzebną. Ten duch ścisłości filozoficznej tchnąć w tych wszystkich, którzy będą potem w życiu na różnych stanowiskach działali, uważałem za jeden z najważniejszych swych obowiązków. I gdyby tak, myślałem, coraz liczniejsze rzesze byłych uczniów filozofii, tak samo jak ja myśleli, tworzylibyśmy związek ludzi, wewnętrznymi więzami zespolony, służący filozofii a przez filozofię ojczyźnie.
Stanisław Ignacy Witkiewicz, pseud. Witkacy (1885-1939) - twórca o niezwykłej gamie zainteresowań i talentów malarz, eseista, pisarz autor kilku powieści, m.in. Nienasycenie", Jedyne wyjście", 622 upadki Bunga i kilkudziesięciu dramatów jak Szewcy", W małym dworku", także fotografik, teoretyk teatru i wreszcie filozof. I to oryginalny, nawiązujący do monadologii Leibniza, ale nadający jej zupełnie nowego charakteru. A także znakomity teoretyk sztuki, filozof estetyki.W rozprawie "Nowe formy w malarstwie i wynikające stąd nieporozumienia" będącej dziełem z pogranicza filozofii (ontologii), estetyki i po prostu filozofii sztuki poza częścią dotyczącą malarstwa (w tym kompozycji obrazu, kolorystyce i harmonii kolorów), zajmuje się także Witkacy rozważaniami nad Sztuką Czystą. Gdy jednak okazało się, że odbiór tego dzieła nie spełnił oczekiwań autora, gdy wyniknęły zeń liczne artystyczno-filozoficzne nieporozumienia, postanowił Witkacy, rzecz bardziej objaśnić, dopełnić i rozszerzyć, zwłaszcza odnosząc się do pojęcia piękna. Tak powstały "Szkice estetyczne", wydane pierwotnie w 1922 roku. Poza pojęciem piękna analizuje tu Witkacy także różnicami między malarstwem "dawnym" i "obecnym" (i pozorną łatwością tego pierwszego, pojęciem formy, polemiką z Leonem Chwistkiem czy Leonem Buszkiem, ale też "stosunkiem ogólnej teorii Sztuki do kryteriów oceny dzieł poszczególnych."
Od pierwotnego zachwytu po niepokój współczesnego człowieka – książka Maríi Zambrano prowadzi nas przez dzieje ludzkiej świadomości, odsłaniając narastające napięcie między poezją a filozofią. Poeta, wierzący w rzeczywistość per se, wieloznaczną i ulotną. Filozof, szukający prawd niewzruszonych i absolutnych. Gest wyjścia z jaskini Platona okazuje się oddaleniem od bezpośredniego doświadczania życia, a także wygnaniem poety na peryferie. To wnikliwa narracja o ludzkim dążeniu do prawdy, sensu i poczucia bezpieczeństwa, ale też o cenie, jaką płacimy za swoje potrzeby. Czy możliwe jest odnalezienie „pośredniczącego logosu”, który zbliży do siebie filozofię i poezję, myślenie i doświadczenie?
„Dzisiaj poezja i myśl są dla nas dwoma niewystarczającymi formami, połówkami człowieka: filozof i poeta. Nie odnajdujemy człowieka w całej pełni w filozofii. Nie odnajdujemy tego, co ludzkie w poezji. W poezji odnajdujemy bezpośrednio człowieka konkretnego, indywidualnego. W filozofii – człowieka w jego historii powszechnej, w jego pragnieniu bycia. Poezja to spotkanie, dar, łaska odnalezienia. Filozofia poszukuje – jest wymaganiem kierującym się metodą. Odkąd myśl «przejęła władzę», poezja zaczęła żyć na peryferiach, dzika, rozdarta, wykrzykując na cały głos wszystkie niewygodne prawdy, straszliwie niedyskretna i zbuntowana. Warto przyjrzeć się walce między filozofią a poezją i choć trochę określić, na czym polega konflikt, w którym miota się istota potrzebująca ich obu”.
Fragment książki Filozofia i poezja
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?
