To pierwszy tak obszerny wybór publicystyki ze środowiska wileńskich Żagarów. Obejmuje niemal całą dekadę 19301940, w której byli aktywni jako formacja. Zainteresowania młodego Czesława Miłosza, Jerzego Zagórskiego, Henryka Dembińskiego i innych wychodziły daleko poza sprawy literackie - w politykę, historię, życie społeczne i obyczajowe dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego oraz współczesnej im Rzeczypospolitej. Dyskutowano modne idee Zachodu i kresowy prowincjonalizm, recenzowano literackie nowości i krytykowano fałszywe kanony, polemizowano z kapitalizmem i forsowano syndykalizm rewolucyjny, zwalczano ksenofobię i antysemityzm, by w jego miejsce proponować wielokulturowość i socjalizm. A wszystko to w przeczuciu nieubłaganie nadchodzącej katastrofy. Te dawne spory, sprzed niemal stu lat, uderzają swoją aktualnością. Znowu w obliczu wojennych zagrożeń analizujemy swoją pozycję w Europie, kłócimy się o polskość, snujemy mrzonki o wielkości i korygujemy ducha naszej wspólnoty. Niektórych odpowiedzi nie musimy wymyślać na nowo - już dawno temu udzielili nam ich młodzi żagaryści.

Do rąk czytelnika trafia zbiór publicystyki, inspirowanej nieodżałowanym pismem Stańczyk oraz myślą Tomasza Gabisia. Zebrane tu artykuły są świadectwem dużej rozpiętości zainteresowań badawczych Redaktora i Jego kręgu. Obok osobistych świadectw współpracy z Tomaszem Gabisiem albo po prostu wpływu Stańczyka na rozwój intelektualny, są tu teksty poświęcone najważniejszym zagadnieniom obecnym w Jego publicystyce, a więc Niemcom (istotnym nie tylko ze względu na studia akademickie) oraz Europie, której poświęcił znaczną część swojej publicystyki. W tomie znalazły się artykuły z zakresu historii idei, politologii oraz studiów polonistycznych, są nawet humoreski. Zebrane razem stanowią swoisty hołd oddany Redaktorowi, ale także dowód intensywnego wpływu Jego publicystyki na przyjaciół oraz na uczniów. Tomasz Gabiś (ur. 1955) - publicysta postkonserwatywny i tłumacz, promotor idei Imperium Europaum, sam określający się jako manarchista (monarchista+anarchista). W latach 80. XX w. działał w opozycji antykomunistycznej. W 1985 r. aresztowany i skazany za wydawanie oraz rozpowszechnianie czasopism na 1,5 roku więzienia (w zawieszeniu na 3 lata). Był jednym ze współzałożycieli w 1986 r. pisma Stańczyk, w latach 1990-2004 pozostając jego redaktorem naczelnym. Jest autorem książki Gry imperialne (2008), która została nominowana do Nagrody im. Józefa Mackiewicza, a także broszur Podatki (1995) i Ernst Jnger publicista (2006, wydana w jęz. czeskim), oraz dziesiątek artykułów w prasie krajowej i zagranicznej. Obecnie publikuje m.in. w dwumiesięczniku Arcana. Był raz pewien redaktor w Breslau, Który pisał i prawie nie spał. Ludzie czytać to chcieli, Wcale dosyć nie mieli! Tomasz Gabiś redaktor się zwał.

Autor, z wykształcenie dr architekt, z zamiłowania historyk filozofii, przedstawia opowieść wielowarstwową, pełną zagadek i mrocznych tajemnic, osadzoną w wyimaginowanym niemieckim księstewku. Warstwę zewnętrzną tworzy diaboliczna intryga, ujęta z różnych perspektyw przez trzech pamiętnikarzy. Stopniowo odsłania się gra pełna mylnych tropów i zakłamań, przypominając skomplikowaną partię szachów. Pod nurtem sensacyjnej fabuły kryją się wątki filozoficzne, w tym wizje świata: Platona, Buddy, Chrystusa i Lucyfera. W najgłębszej, parabolicznej warstwie utworu, wybrzmiewa pytanie o przyczyny najtragiczniejszego w dziejach świata upadku, jakim jest rozgrywająca się na naszych oczach agonia cywilizacji antyczno-chrześcijańskiej. Czy proces ten jest wynikiem praw historii, przypadku bądź błędu ewolucyjnego? Czy raczej planu realizowanego w intencji czystego zła, w celu kultowym, ezoterycznym, niewytłumaczalnym w porządku doczesności?

Czy sprowadzanie dzieci na dzisiejszy świat ma jakikolwiek sens? Aktywistka Eva Lohaus uważa, że prokreacja w dobie katastrofy klimatycznej jest nieodpowiedzialna. Podczas gdy sama mierzy się ze społecznym ostracyzmem i osobistymi konsekwencjami odsłonięcia w mediach społecznościowych jej radykalnej wizji, siostry Sina i Mona przeglądają się nawzajem we własnych, zgoła odmiennych wyborach życiowych. Z daleka sobie zazdroszczą, z bliska manifestują wobec siebie poczucie wyższości.Z zaciekawieniem przysłuchujemy się argumentom trzech kobiet za i przeciw macierzyństwu, aż na scenie pojawia się czwarta - sąsiadka Mony, której doświadczenie podważa wszystko, co do tej pory kobiety powiedziały na temat rodzicielstwa.Precyzyjna, oszczędna proza Vereny Kessler rysuje przejmujące portrety współczesnych mieszkanek zachodniego świata, z których każda udziela innej odpowiedzi na pytanie, czy warto zostać matką.

"Groch z powidłem" to książka, która nie porządkuje chaosu - ona go odsłania. Jest próbą literackiego zapisu przeżyć osoby chorej psychicznie, która mimo diagnozy pragnie odnaleźć swoje miejsce w świecie. Autorka świadomie rezygnuje z jednej, spójnej narracji. Zamiast niej pojawia się wielogłos: mieszają się style, gatunki i formy, tak jak mieszają się myśli, emocje i stany osoby zagubionej, próbującej nazwać samą siebie. Ten pozorny nieład nie jest błędem - jest kluczem. Oddaje wewnętrzny bałagan, niepewność, fragmentaryczność prawdy o sobie, którą można ujawnić tylko trochę, bo cała byłaby zbyt trudna, zbyt ciężka, może zbyt prawdziwa. To zapis intymny, momentami nieporadny, ale właśnie dlatego autentyczny. "Groch z powidłem" pokazuje, że choroba psychiczna nie odbiera głosu, wrażliwości ani ambicji. To książka o próbie zrozumienia siebie, o prawie do mówienia własnym językiem i o tym, że nawet w chaosie można odnaleźć sens, coś zbudować i bardzo dużo w życiu osiągnąć.

Przekład Emilia Zoła, Katarzyna Góral, Magda Heydel, Marta Kurek, Natalia Roguz, Tetiana Sidletska, Wiktoria Wrzesień U źródeł tej książki znajduje się głód rzeczywistości oraz fikcji. Pisanie i czytanie o życiu jest, zdaniem Jamesa Wooda, efektem nigdy nienasycalnego łaknienia, które chwilowo zaspokajamy, zakradłszy się do spiżarni literatury światowej. Sam krytyk głód rzeczywistości karmi właśnie fikcjami, zwłaszcza powieściami n aróżny sposób realistycznymi: Jane Austen, Charlesa Dickensa, Gustavea Flauberta, Henryego Jamesa, Thomasa Manna, Vladimira Nabokova, Lwa Tołstoja i Virginii Woolf.Barwne, pełne humoru i nie oczywistych interpretacyjnych kontekstów eseje stanowią studium zagadnień formy, etyki oraz estetyki dzieła. Wood zastanawia się, jak działają konwencje artystyczne oraz wyobrażone, stwarzane słowem światy jak działa literatura. James Wood (ur. 1965) - krytyk literacki, eseista, powieściopisarz, profesor na Uniwersytecie Harvardzkim. Od 2007 roku publikował szkice na temat literatury najnowszej w The New Yorker, w latach 19921995 prowadził dział krytycznoliteracki w dzienniku Guardian. Za swoje recenzje i omówienia został nagrodzony National Magazine Award (2009). Jego eseje krytyczne zebrano w tomach The Broken Estate. Essays on Literature and Belief(1999),The Irresponsible Self. On Laughter and the Novel (2004),The Fun Stuff: And Other Essays (2012),The Nearest Thing to Life (2015) oraz Serious Noticing. Selected Essays, 1997-2019 (2019).

Tom niniejszej monografii podejmuje zagadnienia związane z analizą tekstów i praktyk kulturowych, ukazując interdyscyplinarny charakter współczesnych badań humanistycznych. Zgromadzone w nim artykuły eksplorują zarówno problemy narracyjne, językowe i semiotyczne, jak i konteksty społeczne, historyczne oraz medialne, w których funkcjonują teksty literackie i audiowizualne.

Książka gromadzi opracowania naukowe poświęcone zróżnicowanym, lecz wzajemnie korespondującym zagadnieniom z zakresu psychologii, pedagogiki, komunikacji społecznej i zarządzania w przestrzeni edukacyjnej. Zawarte w nim artykuły stanowią rezultat zarówno badań empirycznych, jak i refleksji teoretycznych, koncentrujących się na współczesnych problemach funkcjonowania człowieka w środowisku wychowawczym, kulturowym i instytucjonalnym. Wspólnym mianownikiem wszystkich tekstów jest diagnoza przemian zachodzących w obszarze edukacji oraz praktyk komunikacyjnych - zarówno w wymiarze jednostkowym, jak i systemowym.

"Dla mnie są to krańce poezji: wiersz tak doniosły, że reprezentowany w przywołaniach przez aluzje lub ekfrazy (W lesie "Króla olch"); etap życia tak apatyczny, że wyparty z poezji przez heroizm finalnego okresu (Młodość starości); temat dla liryki zaskakująco nieatrakcyjny, choć bujnie obecny w innych rodzajach i sztukach (Nieliryczność jedzenia); ekstremalnie ściszony głos monologu miłosnego, zupełnie zamilkły współcześnie (Szept w erotykach); karnawał nieobyczajnego słownictwa w wierszach z przełomu historii (Wulgarność jako wolność); gest poetyckiej anarchii wymierzony w polityczną grozę (Za progiem skandalu); tęsknota za czymś ponadludzkim w nieludzkim świecie cierpienia (Metafizyczne strony i ustronia); wreszcie, tłumacz poezji jako jej przemożny kreator (Poezja i glosy tłumacza). Zapraszam do lektury."Fragment wstępu

To tylko słowa W chwili, kiedy zdecydowałam się na napisanie tej książki, wiedziałam, że znajdzie się ktoś, gotów stwierdzić, że nie takie batalie się liczą i że z wszystkim z czym jeszcze powinniśmy walczyć, jest sprawą doprawdy uboczną szukanie płci w języku. Ja myślę dokładnie odwrotnie. Niedocenianie nazw rzeczy jest najgorszym błędem naszych czasów, które przeżywają wiele tragedii, ale zwłaszcza żywa jest tragedia semantyczna, która jest, w gruncie rzeczy tragedią etyczną. Formalnie rzecz biorąc etyka jest dziedziną filozofii zajmującą się zachowaniem człowieka w odniesieniu do konceptów dobra i zła, ale w naszej codzienności bycie etycznym oznacza przede wszystkim traktowanie nazwanych rzeczy tak, jak je nazwaliśmy. Pomylić nazwę, znaczy pomylić podejście moralne i nie rozumieć już różnicy między dobrem, którego pragniemy i złem, które w efekcie realizujemy. Żyjemy w świecie, który od wieków, w odniesieniu do kobiet (nie tylko, ale przede wszystkim do nich) nadal powtarza ten błąd, z którego konsekwencjami musimy się codziennie mierzyć. Przemoc fizyczna, różnica w zarobkach, brak adekwatnej medycyny, rozbieżność między obciążeniem intelektualnym a pracą domową, dyskryminacja zawodowa i tysiąc innych niekorzystnych rozwiązań, są konkretnie wymierne, choć nie zawsze są mierzone. Polityka języka w takim scenariuszu nie zdaje się być rzeczą najważniejszą, jednakże w niej biorą początek wszystkie inne, bo sposób w jaki nazywamy rzeczywistość, staje się sposobem naszego przeżywania tej rzeczywistości.

Dlaczego koci katar może być śmiertelny?Kto jest królem anoreksji wśród zwierząt?Kim są pacjenci z pudełka?Odbierał poród alpaki, przebiegło po nim stado krów i został napadnięty przez królika. Łukasz Łebek, lekarz weterynarii i autor bloga Nie zadzieraj z weterynarzem, w fachowy, ale przystępny sposób przybliża tajniki swojej pracy. Opisuje rozmaite przypadki, z którymi zetknął się w swoim gabinecie ? od szczurów, chomików, szynszyli, przez psy, koty, a nawet udomowioną świnię czy gęś. Nie stroniąc od humoru, wyjaśnia, czego lepiej nie mówić weterynarzowi, dlaczego praca w terenie nie jest dla wszystkich i czym nie karmić naszych zwierząt, jeśli naprawdę je kochamy. Przybliża także ekonomiczny aspekt swojego zawodu oraz porusza trudne tematy eutanazji i radzenia sobie z odejściem czworonożnych przyjaciół.Dzięki tej książce lepiej zrozumiesz swoje zwierzę i jego lekarza!

Butcher's Crossing"Butcher's Crossing" to pierwsza znacząca proza Johna Williamsa, pisarza, który zasłynął pośmiertnie jako autor powieści "Stoner". W 2022 roku ten antywestern doczekał się ekranizacji z Nicolasem Cage'em w roli głównej.Jest rok 1873. William Andrews, syn pastora, rzuca studia na Harvardzie i jedzie na pogranicze Dzikiego Zachodu. Pragnie doświadczyć prawdziwego życia, wrócić na łono natury, o której jako dobrze wychowany bostoński chłopak słyszał przede wszystkim na wykładach profesora Emersona. Trafia do miasteczka Butcher's Crossing w stanie Kansas. Osadę zamieszkują głównie niespełnieni mężczyźni szukający zarówno szansy na zarobek, jak i sposobów na jego zmarnotrawienie. Wkrótce Andrews zaprzyjaźnia się z myśliwym, który opowiada mu o ogromnych stadach bizonów ukrytych w pięknej kotlinie pośród Gór Skalistych. Chłopak dołącza do wyprawy w poszukiwaniu zwierząt. Życie w dziczy i kaprysy losu wystawią jego ciało i umysł na graniczną próbę. Po powrocie zarówno on, jak i świat, w którym żyje, zmienią się nieodwracalnie. Operując charakterystycznym dla siebie kunsztownym, a zarazem powściągliwym stylem, Williams zapuszcza się w tej powieści w otchłań najmroczniejszych ludzkich namiętności.Wkrótce Andrews zaprzyjaźnia się z myśliwym, który opowiada mu o ogromnych stadach bizonów ukrytych w pięknej kotlinie pośród Gór Skalistych. Chłopak dołącza do wyprawy w poszukiwaniu zwierząt. Życie w dziczy i kaprysy losu wystawią jego ciało i umysł na graniczną próbę. Po powrocie zarówno on, jak i świat, w którym żyje, zmienią się nieodwracalnie. Operując charakterystycznym dla siebie kunsztownym, a zarazem powściągliwym stylem, Williams zapuszcza się w tej powieści w otchłań najmroczniejszych ludzkich namiętności.

Nowe tłumaczenie dzieła, które jak żadne inne obnaża źródła kryzysu europejskiej kultury Jose Ortega y Gasset, jeden z najwybitniejszych hiszpańskich myślicieli, przygląda się zjawisku człowieka masowego. Opisuje moment, w którym zmienia się struktura społeczeństwa: jednostki przeciętne, tzw. masy, zaczynają dominować, wypierając tradycyjne elity intelektualne i duchowe. To nie jest lament nad upadkiem cywilizacji, lecz precyzyjna analiza tego, co dzieje się, gdy zbiorowość traci swoich przewodników, a przeciętność staje się normą. "Bunt mas zajmuje miejsce szczególne w dorobku Jose Ortegi y Gasseta. To tekst, który od dziesięcioleci inspiruje badaczy kultury i myśli społecznej, stając się jednym z kluczowych punktów odniesienia w analizie świata Zachodu. Diagnozy autora, nierzadko podważające utarte schematy myślenia wywodzące się z epoki oświecenia, pozostają zaskakująco aktualne i skłaniają do ponownej refleksji nad fundamentami naszej cywilizacji". prof. Krzysztof Polit

„Lubimy myśleć, że żyjemy w świetle dnia, ale pół świata zawsze tonie w mroku; a fantastyka, jak poezja, przemawia językiem nocy” Ursula K. Le Guin Opracowane na nowo wydanie pierwszego obszernego zbioru esejów Ursuli K. Le Guin obejmuje rozważania o jej drodze twórczej, pisarstwie oraz literaturze fantasy i science fiction. Opublikowana po raz pierwszy w 1979 roku książka zawiera dwadzieścia cztery eseje opisujące kluczowe tematy dotyczące analizy i interpretacji literatury gatunkowej. Jednak przede wszystkim to opowieści o procesie tworzenia i powstawaniu najważniejszych dzieł pisarki, a zarazem znakomite i twórcze przykłady krytyki literackiej, dzięki którym czytelnik zyskuje wgląd w umysł jednego z największych autorytetów pisarskich ostatnich dziesięcioleci. Może się przekonać, że głos Ursuli K. Le Guinnadal pozostaje aktualny i wybrzmiewa dziś równie mocno, jak w roku pierwszej publikacji „Języka nocy”. Ursula K. Le Guin (1929–2018) – amerykańska autorka, której książki stały się nie tylko klasyką fantastyki, ale i kanonem literatury pięknej. Pisała dla dorosłych, młodzieży i dzieci. Była autorką scenariuszy filmowych i esejów oraz tekstów piosenek. Została uhonorowana wszelkimi możliwymi nagrodami przyznawanymi twórcom science fiction i fantasy, z Nebulą, Hugo i World Fantasy Award na czele.

Czy zastanawialiście się kiedyś, co kryje się za maską profesjonalnego spokoju Waszego lekarza? Dr Danielle Ofri, lekarka ze słynnego szpitala Bellevue w Nowym Jorku, przerywa milczenie i łamiąc odwieczne tabu, zabiera nas w podróż do świata, w którym strach, wstyd i poczucie straty są tak samo obecne jak medyczne procedury, zabiegi i leki.W świecie medycyny panuje mit, że dobry lekarz to lekarz pozbawiony emocji. Wmawia się nam, że uczucia są wrogiem kompetencji i zaciemniają osąd. Prawda wygląda jednak zupełnie inaczej. Emocje są linią basową, która gra w tle każdej decyzji medycznej, wpływając na diagnozy i proces leczenia znacznie silniej, niż mamy odwagę i chcielibyśmy przyznać.O czym jest ta książka?To nie jest kolejna książka o lekarskich zaleceniach. To brutalnie szczery reportaż na temat najbardziejludzkiej stronie medycyny. Relacja z ukrytej, ale najważniejszej linii walki o nasze zdrowie: toczonej przez każdego lekarza z własnymi emocjami. Dr Danielle Ofri, opierając się na wieloletnim doświadczeniu w pracy w najstarszym szpitalu publicznym w USA, w bezkompromisowy sposób odkrywa to, co zazwyczaj zostaje za zamkniętymi drzwiami dyżurki lekarskiej. Realia są amerykańskie, ale historia pozostaje uniwersalna, jak ponadnarodowe są emocje takie same bez względu na wszelkie różnice między ludźmi: lekarzami i pacjentami pod każdą szerokością geograficzną.Autorka przeplata wiedzę naukową z poruszającymi historiami pacjentów, takimi jak np.:Julia imigrantka z Gwatemali walcząca o przeszczep serca, której historia pokazuje, jak system i biurokracja ścierają się z siłą ludzkiej determinacji.Pan Edwards pacjent, którego paniczny lęk przed igłami doprowadził do tragedii, a którego samotna śmierć stała się lekcją o wadze relacji lekarz-pacjent.Mercedes młoda kobieta, której tajemnicza śmierć wstrząsnęła Autorką i podważyła jej wiarę w potęgę wiedzy medycznej.Czego dowiesz się z tej książki?Ta lektura zmieni Twoje spojrzenie na każdą przyszłą wizytę u lekarza. Dzięki niej zrozumiesz:Dlaczego lekarze boją się popełnienia błędów:Przeczytasz o paraliżującym wstydzie, który towarzyszy pomyłkom medycznym, i o tym, jak sama Autorka omal nie doprowadziła do śmierci pacjenta przez złą decyzję dotyczącą insuliny.Gdzie znika empatia:Dowiesz się, dlaczego studenci medycyny, na początku studiów pełni ideałów tracą wrażliwość w zderzeniu z systemem i ukrytym programem nauczania.Jak smutek wpływa na leczenie:Zobaczysz, jak nieprzepracowana żałoba po stracie pacjentów prowadzi do wypalenia zawodowego i medycyny defensywnej.Czym jest czarny humor w szpitalu:Zrozumiesz, dlaczego lekarze i personel medyczny używają slangu i żartów (często szokujących dla osób z zewnątrz) jako mechanizmu obronnego przed traumą.Dlaczego warto przeczytać tę książkę?W dobie zaawansowanych technologii zapominamy, że medycyna to przede wszystkim spotkanie dwóch osób. Danielle Ofri udowadnia, że umiejętność rozpoznawania emocji - zarówno własnych, jak i pacjenta - jest kluczowym narzędziem diagnostycznym.Dr Danielle Ofri nie tylko diagnozuje pacjentów, ale w mistrzowski sposób diagnozuje samą medycynę, przypominając, że pod stetoskopem zawsze bije ludzkie serce.To pozycja obowiązkowa dla fanów literatury faktu, reportaży medycznych, esejów oraz wszystkich, którzy chcą zrozumieć, co dzieje się w gabinecie lekarskim, gdy drzwi zostają zamknięte.

AntropolodzyJedna z najgłośniejszych powieści 2024 roku. Swoją ulubioną lekturą nazwali ją między innymi Barack Obama i Marina Abramović: Afroamerykanin i emigrantka, którzy w wielokulturowym świecie osiągnęli wszystko, a teraz być może przyglądają się jego agonii.Manu i Asya mieszkają w dużym zachodnioeuropejskim mieście. Przybyli tu z odległych krajów na studia i już zostali. On pracuje dla organizacji non-profit, ona jest dokumentalistką. Nie muszą martwić się o byt, mają znajomych i czas na przyjemności, a jednak doskwiera im poczucie, że życie ich omija. Tam, skąd pochodzą, nie czują się już u siebie, a rytuały miasta, które wybrali, nie są ich rytuałami. Chcieliby kupić własne mieszkanie, ale nie potrafią podjąć decyzji jakie. Może loft w pofabrycznej dzielnicy, większy metraż na peryferiach albo przytulny kąt w mieszczańskiej kamienicy dałyby im przyszłość, jakiej pragną?Wykształceni i samoświadomi, oscylując między kulturami i możliwościami, dysponują krytycznym aparatem, który każe im się dystansować nie tylko do realiów innych, lecz również swoich własnych. Nie będąc ani tu, ani tam, są przekonani, że w globalnej rzeczywistości korzenie czy rodzina to kategorie archaiczne, a jednak zaczyna im doskwierać brak ugruntowania i wspólnoty.Ayegl Sava napisała niewielkich rozmiarów wielką powieść o trudach budowania tożsamości w świecie, w którym oddziałują na nas sprzeczne dyskursy i wykluczające się wartości. Ale to także poruszająca książka o decydującym momencie każdej biografii, gdy niepostrzeżenie przychodzi czas, by porzucić tymczasowość i dokonać wyboru. Niekiedy okazuje się, że wystarczy po prostu wżyć się w życie, które mamy.Kolejna poruszająca i piękna książka Aysegl Sava - to pisarka, która po prostu "wie". Sava zna nadzieję. Sava zna rozpacz. Sava zna radość, znużenie, śmiech i ciekawość. "Antropolodzy" to lektura podnosząca na duchu.Bryan Washington"Antropolodzy" to historia o miłości, młodości i o tym najgłębszym, a zarazem najbardziej ulotnym temacie - szczęściu. To pełna subtelności, mądrości i dowcipu powieść. Aysegl Sava należy do grona moich ulubionych pisarek.Katie Kitamura

Owszem, istnieje duch państwa, który przewyższa sumę duchów jego obywateli, podobnie jak istnieje esprit de corps czy międzyludzka solidarność. Nie zmienia to jednak faktu, że duch państwowy zwykle pozostaje w tyle za tym, co najlepsze w jednostkach. Wystarczy przypomnieć, że to państwa zesłały Dostojewskiego na Syberię, postawiły Flauberta przed sądem, zamknęły Wildea, wygnały Marksa, a Roberta Mayera uznały za szaleńca. A to tylko przykład ich stosunku do własnych obywateli o wiele gorszy bywa stosunek państw do siebie nawzajem.Zasady moralne, oczywiste w kontaktach między ludźmi by nie kłamać, nie łamać umów, nie pożądać cudzej własności, nie zabijać nie obowiązują w relacjach międzypaństwowych. Tam panuje jedno prawo: własna korzyść, osiągana przemocą, podstępem lub presją gospodarczą. Każde państwo jawi się innym jako naturalny wróg, swoim zaś obywatelom jako ucieleśnienie honoru i moralności. Nic więc dziwnego, że państwa traktują się nawzajem z wrogością i wyniosłością, usztywnione w obronie suwerenności często w sposób, który uchodzi za brak smaku i dobrych obyczajów. Kultura państwa nie wynika po prostu z kultury jego mieszkańców, lecz zależy głównie od struktury społecznej i warunków, jakie państwo tworzy. Nie polega na tym, że państwo samo produkuje wartości duchowe, ale na tym, że tworzy instytucje, które pozwalają ludziom tworzyć kulturę i umożliwiają jej wpływ na społeczeństwo. To właściwie wszystko, co państwo może zrobić w tej dziedzinie nie musi być silnym organizmem, który sam broni bądź wspiera ducha.

Żyjemy w matriksie, liczni budzący się w naszych czasach ludzie już to zauważają. Wiedzą, że nasze ciała tu, na planecie Ziemi, są zmanipulowane, podobnie jak nasze uczucia, myśli, psychika. Ci, którzy się budzą, stopniowo od tej manipulacji się uwalniają - od zniewolenia matriksem, a ubierają się w bezinteresowną boską miłość. Matriks sięga również do astrala, czyli tzw. czyśćca, gdzie dusze po śmierci ciał są zniewalane, sądzone i zmuszane do powrotu do materii (tzw. reinkarnacja). Tylko te, które mają wysoką świadomość duchową i prawdziwe pragnienie zjednoczenia ze źródłem, stwórcą, są zdolne siebie i inne od matriksa ratować; wprowadzać w stan prawdziwego nieba, Ducha Świętego, pełni miłości i światłości, gdzie nie ma już cierpienia, ciemności, niedoskonałości, za to jest wolność, jedność, zbawienie, życie wieczne. Ufajcie swemu prawdziwemu boskiemu ja, a nie ślepym przewodnikom. Nie dajcie się wpędzić w poczucie winy, bo jeśli sobie na to pozwolicie, będziecie straceni za życia i po śmierci. Ufajcie źródłu, stwórcy, bo z nim mamy się wszyscy zjednoczyć. Niech czyste pragnienie nas prowadzi oraz bezinteresowna miłość w uczuciu, myśli, słowie i czynie. Oto my, istoty boskie, pełnia miłości. Życzę nam prawdziwej odwagi! A materia - czy uwolni się od śmierci ciał i matriksowych zniewoleń? Być może, jest na to nadzieja.

Twórczość Paula Celana jest efektem potężnej traumy oraz próbą osadzenia się w systemie jej destrukcyjnego działania. Stąd bierze się również myślenie o charakterze wpływu, jaki Celan wywarł na tych, którzy przyszli po nim. Oddziaływanie poety na późniejszych twórców związane jest z traumatyzującą siłą przekazu jego wierszy. Jest w pisarstwie autora Maku i pamięci coś hipnotyzującego i zagarniającego, jakiś krystaliczny odłamek, który tkwi głęboko w podskórnym doświadczeniu literatury drugiego (i trzeciego) pokolenia, a działanie owego odłamka jest symptomatyczne i odczuwalne []. Można powiedzieć: Celan to ciało obce literatury po Zagładzie, które wniknęło głęboko w tkankę tekstową i pozornie się z nią zrosło. Wystarczy jednak naruszyć to miejsce i okaże się, że w istocie chodzi o obszar wciąż bolesny i niezasklepiony. []

Miłość, uzdrawiająca chorą Rzecz Pospolitą, jest miłością kosmiczną. Rzeczpospolita okazuje się zaś mikrokosmosem, którym dla tradycji platońsko-arystotelejskiej była zarówno wspólnota polityczna, jak i dusza człowieka. Jest więc jako wspólnota pierwsza miejscem, w którym może i powinno zachodzić odwzorowanie ładu natury, osiągane poprzez dążenie do jego pierwszej zasady, czyli dobra.Odmienność Rzeczypospolitej od Zachodu Europy objawiła się z całą mocą w wieku XVII; wtedy też dobiegł końca proces rozpadu ładu organicznego, w którego miejsce pojawił się system westfalski i tworzące go suwerenne państwa terytorialne. Rzeczpospolita szlachecka nigdy nie była jego częścią. Zwyciężyła w niej wiara, że nadrzędnym celem nie jest samozachowanie, ale zapewnienie wolności, koniecznej do dyskusji o tym, co sprawiedliwe do praktyki skierowanej na dobro.Szlachecka wspólnota powstała przeciw historii. Ustanowiła wielką tradycję oporu, czyli walki z tyranią, którą podtrzymywały powstania wszystkich kolejnych stuleci. ***Jakub Wolak (1995) filozof, adiunkt w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN. Redaktor kwartalnika Kronos, sekretarz redakcji Archiwum Historii Filozofii i Myśli Społecznej. Współautor edycji Oblicza utrapionej i cierpiącej Rzeczy Pospolitej Jana Dymitra Solikowskiego (Warszawa 2025), tłumacz Miejsc Etrusków D.H. Lawrencea (Warszawa 2023).