Dzień dobry, Drogi Czytelniku. Ostatnio zajmowaliśmy się filozofią Kanta, w książeczce Kant dla początkujących. Teraz chciałbym wprowadzić Cię w labirynt filozofii Georga Wilhelma Hegla. Błagam, nie staraj się skwitować naszego wysiłku dowcipem: „No to Kanta heblem!”. Taka fraza jest niepoprawna językowo, a poza tym, kto kogo przezywa, ten się sam tak nazywa!
fragment wstępu
Dzień dobry, Kochany Czytelniku. Nazywam się Mirosław Żelazny i jestem profesorem na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Przyznasz, że mam nazwisko bardzo dobre dla profesora. Wystarczy je raz usłyszeć i już się go na ogół nie zapomina. Jak się zapewne domyślasz, przed laty, jako przedszkolak nie byłem z niego równie zadowolony, ale to już zupełnie inna historia.
fragment wstępu
Na nudę, odpoczynek i dobrą zabawę…
Zeszyty z serii Geniusz w rodzinie sprawdzą się w każdej sytuacji. Każda publikacja z tej serii zawiera niemal 50 łamigłówek, zagadek i zadań, przy których trzeba ruszyć głową. Z tą książką myślenie nie boli, a staje się pasjonującą przygodą. Nie wierzycie? Przekonajcie się sami!
Geniusz w rodzinie stanowi doskonałe wsparcie procesu edukacji. Obszerny zbiór ciekawych zadań o różnym poziomie trudności kształtuje wiadomości i umiejętności poznawcze oraz uczy radzenia sobie z trudnościami. To prawdziwa szkoła logicznego myślenia.
Niniejsza publikacja dotycząca zagrożeń współczesnej demokracji koncentruje się na analizie komunikowania perswazyjnego, które stało się powszechne w związku z amerykanizacją kampanii wyborczych. W monografii skoncentrowano się zatem na opisie tego zjawiska, ze szczególnym uwzględnieniem erystyki jako narzędzia prowadzenia sporów politycznych. Osnową tych analiz jest kazus wyborów z 2005 roku, które uznano za najbardziej interesujące w ostatnim dwudzie-stopięcioleciu III RP. Zasadniczym celem pracy jest analiza zjawiska komunikowania perswazyjnego z perspektywy kandydatów biorących udział w polskich kampaniach prezydenckich.
Ze Wstępu do książki
Książka porusza ważne i aktualne zagadnienia zagrożeń demokracji poprzez zaburzenia sfery komunikacji społecznej. Trudno nie zgodzić się z Autorami, że specyfiką współczesnych demokracji są decyzje podejmowane na podstawie rzeczywistości medialnej. Jeśli zatem poszukujemy w przedstawionym tekście odpowiedzi na pytanie o problem erystyki, komunikowania perswazyjnego w funkcjonowaniu współczesnych demokracji, to z pewnością taką odpowiedź znajdujemy [...]. Pracę można uznać za interesującą i pożyteczną, dzięki niej otrzymujemy bardzo konkretną analizę wyników brzemiennej w skutkach kampanii prezydenckiej 2005 roku z punktu widzenia wysiłków na polu perswazji, której znaczenie przyjdzie nam doceniać w coraz większym stopniu.
Z recenzji prof. dra hab. Joachima Dieca
Monografia Viatoris. Który pokonuje drogę. Ponowoczesny romantyzm Piotra Jargusza jest zebraniem wieloletnich obserwacji artystycznych działań Piotra Jargusza, które sam twórca obejmuje projektem życia zatytułowanym Viatoris. Eseistyczny charakter wywodu celowo zbliża się często do stylu pisarskiego opisywanego artysty, co wynika z uczestniczenia w jego działaniach. Ostatecznie zawsze jednak wpisuje działania w postawy, nurty, style i zjawiska artystyczne, szczególnie takie jak romantyzm, neoekspresjonizm, postmodernizm, synestezja, zwroty wizualny, performatywny, metafizyczny, a także w problematykę sztuki społecznej, estetyki relacyjnej, wreszcie w filozoficzno-antropologiczne zagadnienia tożsamości oraz doświadczenia wewnętrznego.
The monograph Viatoris who hits the road hard. The postmodern romanticism of Piotr Jargusz presents the effects of many years' observations on the artistic work of Piotr Jargusz, which the artist himself forms into a life project called Viatoris. The essayistic nature of this book reaches for the style of Jargusz's writing on purpose and is a result of active participation in his projects. But eventually it aims to put his activities into the context of attitudes, trends, styles and artistic phenomena, in particular those such as romanticism, neo-expressionism, postmodernism, synesthesia, visual, performative and metaphysical turn, as well as into the context of issues of social art, relational aesthetics or even philosophic-anthropological approaches to
identity and inner experience.
W pracy Sztuka i myśl staram się argumentować, że sztuka jest formą myślenia. Rozumiem przez to, po pierwsze, że możemy o sztuce myśleć jako o pewnej klasie operacji pojęciowych, gdzie operacje pojęciowe należy interpretować jako bezpośrednie rozpoznawania poprawności realizacji danej dyspozycji poznawczej lub praktycznej. Po drugie, argumentuję, że sztukę możemy rozumieć jako pewien sposób widzenia i myślenia. Twierdzę, że sztuka ukazuje to, w jaki sposób możemy widzieć i myśleć o danych przedstawieniach, mówiąc ściślej, sztuka wyznacza reguły i pojęcia, za pomocą których widzimy i myślimy. Po trzecie, twierdzę, że tak jak logika uczy formułować wnioski, tak sztuka uczy widzieć, a bez sztuki stajemy się w metaforycznym sensie ślepi. Literatura piękna, malarstwo czy muzyka czynią nas w pewnym nietrywialnym sensie bogatszymi, ponieważ pozwalają spostrzegać świat z różnych perspektyw. Ukazują nam nieoczywiste aspekty danej rzeczywistości społecznej, zewnętrznej czy wewnętrznej, ucząc tego, w jaki sposób spostrzegać daną rzeczywistość i pozwalając nam spojrzeć na świat z perspektywy innego podmiotu i innych czasów. Czy jest to wiele? Trudno od jakiejkolwiek dziedziny wymagać więcej.
Piotr Kozak
Sprawcze działanie katastrof dokonuje się poprzez zakłócenia i zniszczenia. Katastrofy wprowadzają zamęt, wytrącają z równowagi, dezorganizują porządek ludzkiej egzystencji, wymuszając nierzadko przewartościowanie obowiązującej wiedzy o świecie i zmianę kursu rozwoju cywilizacji; zawsze sygnalizują przy tym koniec pewnego świata, a równocześnie stymulują narodziny nowego. Ich dziwaczny urok bierze się z tego, że pozwalają nam doświadczyć czegoś niespodziewanego, a tym samym poszerzyć nasz horyzont poznawczy. Konrad Wojnowski podejmuje się w książce następującego zadania: tak zdefiniować katastrofę, by ukazać jej potencjalnie produktywny charakter. W tym celu sięga po filozofię mediów, teorię komunikacji i fizykę informacji – dziedziny nauki, które wskazują na bliski związek między twórczością (nowymi informacjami) a nieoczekiwanymi zdarzeniami. Następnie analizuje różne przypadki „pożytecznych katastrof”, które miały miejsce w polu kultury. Podjęta tutaj próba pozytywnej waloryzacji katastrofy stanowi wyzwanie świadomie rzucone nowoczesnemu fetyszowi bezpieczeństwa, który od XVIII wieku kształtował różne formy kulturowej aktywności na Zachodzie.
Inicjatywa [...], by na stałe i wciąż od nowa przyglądać się aktualnej kondycji myślenia, jest ze wszech miar godna poparcia, już choćby dlatego, że zwłaszcza w Polsce autorefleksja, postawa samokrytyczna, rozpoznawanie własnych ograniczeń i relatywności własnego stanowiska to zjawiska deficytowe.
[...] Trzeci już tom Myślenia dziś da się na najbardziej ogólnym poziomie zinterpretować jako krytyczny wielogłos na temat granic i względności. [...] Za naczelne zagadnienie całego tomu można by tez uznać "współczesną formę racjonalności". Szczęśliwie zamiarem zaproszonych autorów jest uprzystępnienie tej formy możliwie szerokiej rzeszy odbiorców. [...] Wszyscy założyli, że poniekąd zgodnie ze słynnym zdaniem Kartezujsza "rozsądek jest rzeczą najsprawiedliwiej rozdzielona na świecie", że, innymi słowy, cnota krytycznego myślenia jest dostępna każdemu, że, co więcej, jest właśnie cnotą i o tyle obowiązkiem.
[z recenzji wydawniczej]
Książka ta stanowi wyjątkowe połączenie teorii aktora-sieci Brunona Latoura ze spekulatywnym realizmem Grahama Harmana oraz jego sprzymierzeńców. Będzie fascynującą lekturą dla wszystkich zainteresowanych nowymi trendami w humanistyce, które pojawiają się po przydługim postmodernistycznym intermezzo.
Graham Harman (1968) jest profesorem filozofii w Southern California Institute of Architecture, wcześniej wykładał na American University w Kairze. Jego najnowsze książki to Immaterialism: Objects and Social Theory (2016) i Bruno Latour: Reassembling
the Political (2014). W roku 2013 ukazał się polski przekład jego Traktatu o przedmiotach.
Cielesność w Azji. Seks, sport, szuka i śmierćW książce, którą Państwo trzymacie w rękach, mowa będzie o śmierci, sporcie, sztuce, także seksu tu nie zabraknie. Tom ten jest pokłosiem konferencji, którą przygotowali studenci studiów azjatyckich w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej w 2014 roku. Naukowa aktywność młodych badaczy jest godna podkreślenia w czasach, w których zdają się dominować zinstrumentalizowane oblicza nauki. Ufam więc, że zbiór ten zostanie przyjęty z życzliwością. A także z refleksją, że mówiąc o innych, mówimy również (a czasem głównie) o nas samych. Także i na tym wartość tej azjatyckiej książki polega.prof. Mariusz Czubaj
Książka stanowi pierwsze w Polsce syntetyczne zestawienie poglądów na temat „słowa” – od antyku po czasy najnowsze. Jej celem jest zwięzły, choć czasowo możliwie szeroki zarys dziejów filozoficznej refleksji nad językiem oraz nad jego komunikacyjnymi kompetencjami. Nie będzie to ujęcie specjalistyczne, przyjmujące metodologię nauki szczegółowej i koncentrujące się na językoznawczych kategoriach. Przeciwnie – autorzy zastanawiają się nad słowem (językiem) w sensie zjawiska społecznego, wplecionego w naczelne kategorie filozoficzne, takie jak „byt”, „myśl”, „prawda” czy „Trancendencja”. Poszczególnym analizom będzie przyświecać nadzieja na wzmocnienie komunikacyjnej świadomości, tak potrzebnej w dobie urywania się szeroko pojmowanego dialogu, przesiąkniętej natomiast egzystencjalnym „pędem”, jak również tendencjami komercyjnymi i technokratycznymi.
„Na początku było Słowo”, „słowo (język) jest starsze od najdawniejszych początków ludzkiej kultury”, „słowo jest prelogiczne i prekulturowe” – te oraz podobne sformułowania o historycznym znaczeniu zmuszają do filozoficznej refleksji. Dotyczą fenomenu, który w społecznej ewolucji odegrał (i wciąż odgrywa) decydującą rolę.
Niestandardowe teorie przestrzeni traktują o systemach geometrii i topologii, w których pierwotne pojęcie punktu zastąpione jest przez pojęcie regionu.
Wyrażając się w terminach obiektów, teorie niestandardowe - zwyczajowo określane mianem bezpunktowych - zobowiązują się do istnienia regionów jako elementów ich dziedzin, punkty przenoszą na poziom zbiorów.
We Wprowadzeniu do buddyzmu Zen D.T. Suzuki opisuje naturę, techniki i praktyki Zen z wyjątkową jasnością, mądrością i otwartością. Zen jest opisany przez autora jako podstawowy klucz do zrozumienia kultury Orientu. A zarazem ta książka to klucz, to esencja wiedzy dla wszystkich, którzy chcieliby zrozumieć psychologię Dalekiego Wschodu. Ale trzeba też pamiętać, że – jak pisze autor – Zen zaczyna się i kończy na osobiście zdobytym doświadczeniu. Ci, którzy nie mogą oprzeć się na własnym doświadczeniu, niczego nie rozumieją. I dalej: Zen z całą mocą i uporem domaga się wewnętrznego duchowego przeżycia.
Prace Daisetza Teitaro Suzukiego na temat buddyzmu Zen stanowią jedno z najwybitniejszych osiągnięć w zakresie wiedzy o współczesnym buddyzmie.
Ponieważ w punkcie wyjścia nie chcę przesądzać o słuszności żadnej z religijnych idei życia wiecznego ani też ich krytyki, pochodzącej z różnych nauk (historia, biologia, neurofizjologia), moje odpowiedzi wielu Czytelnikom mogą się wydać zbyt mało religijne lub też zbyt słabo osadzone w nauce. Mam jednak nadzieję, że są odpowiedziami mieszczącymi się w ramach filozofii, uprawianej nie tyle jako obiektywna, akademicka dyscyplina badawcza, ile jako poszukiwanie odpowiedzi na najbardziej dramatyczne i nurtujące wielu z nas pytania egzystencjalne. Z punktu widzenia takich poszukiwań zasadniczo sceptyczny charakter niniejszej książki, podobnej w tym względzie do tomu Życie wieczne, nie musi być jej wadą; przeciwnie, sceptycyzm przeze mnie wyrażony może być – jak mniemam – punktem wyjścia do samodzielnych i bardziej skutecznych poszukiwań podstaw do wiary w życie wieczne przez Czytelników.
Ireneusz Ziemiński
Ireneusz Ziemiński – prof. dr hab., absolwent Wydziału Filozofii Chrześcijańskiej KUL. Autor ponad dwustu publikacji (w tym czterech książek) z zakresu filozofii śmierci, filozofii religii oraz filozofii człowieka. Dwukrotny stypendysta Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (stypendium krajowego dla młodych pracowników naukowych oraz stypendium zagranicznego, dzięki któremu odbył półroczny staż w Uniwersytecie w Oksfordzie pod kierunkiem prof. R. Swinburne’a). Za książkę „Zagadnienie śmierci w filozofii analitycznej” (1999) otrzymał nagrodę Ministra Edukacji Narodowej. Wydał również „Metafizykę śmierci” (2010) i „Życie wieczne. Przyczynek do eschatologii filozoficznej” (2013). Pracuje na Uniwersytecie Szczecińskim.
Międzykulturowość, czyli wyróżniające nasze czasy współistnienie w jednej przestrzeni życia osób przynależących do różnych kultur, tradycji, kierujących się różnymi sposobami myślenia, działania, sądzenia, od dawna stanowi wyzwanie dla humanistyki.
Publikacja zawiera teksty, których wspólną intencją jest wprowadzenie aspektu międzykulturowego do ujmowania szeroko rozumianej problematyki humanistycznej – i nie tylko.
Książka przedstawia próbę całościowego spojrzenia na stanowisko amerykańskiego filozofa Thomasa Nagela (ur. 1937) w etyce, a nazwą, jaką dla jego ujęcia proponuje jest pluralizm racji. Jest to stanowisko, w którym ważną rolę odgrywa część deontologiczna, ale jest też miejsce na określoną część konsekwencjalistyczną. Perspektywa badawcza książki jest wyznaczona przez problematykę racji do działania, ideę podmiotowości oraz – łączącą je – ideę moralnego działania. Pluralizm racji ma swe ostateczne uzasadnienie zarówno w złożonej naturze naszej podmiotowości, jak i w wielości źródeł moralności. W okresie dominacji filozofii przez nauki szczegółowe Nagel stawia także pytania dotyczące sensu świadomości i podmiotowości we wszechświecie. Uwzględniając osiągnięcia XX wiecznej filozofii języka, a w szczególności Ludwiga Wittgensteina, przekracza on zawężaną w niej sferę sensów i powraca do najbardziej podstawowych pytań. W ten sposób powraca do tego, co w filozofii jest najbardziej specyficzne i najbardziej interesujące – tych spraw dotyczą końcowe rozdziały książki. Jest ona adresowana zarówno do tych, którzy zajmują się najnowszą etyką analityczną lub filozofią amerykańską, jak i tych, których zainteresuje ogólniejsze pytanie o to, jakie możliwości ma filozofia dzisiaj, w epoce bezprecedensowych sukcesów nauk szczegółowych.
Znaczenia Karola Wojtyły, który jako papież przyjął imię Jan Paweł II, nie sposób przecenić. Już sama długość jego pontyfikatu, a ponadto jego twórcza siła, wola działania i różnorodność talentów pozwalają sobie wyobrazić, jak bogatą spuściznę pozostawił po sobie ten człowiek, którego oddziaływanie na życie intelektualne i duchowe jest nadal bardzo wyraźne. Książka jest zbiorem artykułów odnoszących się do istotnych obszarów tego oddziaływania, ujętych w trzech aspektach. Wojtyła był filozofem, a ściślej mówiąc antropologiem. Tylko ten, kto pozna jego filozofię, która od lat jest przedmiotem badań naukowych na całym świecie, może zrozumieć siłę papieskiego oddziaływania i wpływ tej postaci na historię. Jego osobista charyzma oraz ujmujący sposób bycia szedł w parze z filozoficzną refleksją i głębią badań naukowych, dotyczących przede wszystkim człowieka. Karol Wojtyła walczył – najpierw jako arcybiskup Krakowa, następnie jako papież – o wolność człowieka wszędzie tam, gdzie był on poniżany i uciśniony. Jego polityczne przekonania wyrażały się w pochwale wolności, do której każdy człowiek jest powołany i do której jest uprawniony. I po trzecie, Wojtyła był również przekonanym Europejczykiem. Przy każdej okazji podkreślał wagę jedności Europy, a szczególnie ważne były jego starania przezwyciężenia jej powojennego podziału. Jest wysoce wątpliwe, czy bez jego osobistego zaangażowania upadłby w roku 1989 mur berliński. Wojtyła to mistyk i polityk, poeta i ksiądz, wykształcony tomista, określający się sam jako fenomenolog, kontynuator myśli Maxa Schelera, Edmunda Husserla i Romana Ingardena. Śladami jego koncepcji filozoficznych i działań podążają autorzy artykułów zebranych w tej książce. Tak jak zapowiada tytuł tej publikacji, chodzi o Europę, o antropologię polityczną, która w Europie znalazła swoją tak wyjątkową postać.
W roku 2015 przypadła setna rocznica urodzin wybitnego semiotyka Rolanda Barthes’a, jednego z najbardziej rozpoznawalnych francuskich myślicieli XX wieku. Jest to znakomita okazja do refleksji nad aktualnością i złożonością jego myśli. Rozprawy Barthes’a wpłynęły i nadal wpływają na kształt światowej humanistyki, łącząc krytykę literacką, semiotykę, antropologię, filozofię czy refleksję nad obrazem i wizualnością, a jednocześnie przekraczają każdą z tych dziedzin. Zaproszeni do współpracy Autorzy związani z rozmaitymi ośrodkami naukowymi, tak w Polsce, jak i za granicą, reprezentujący różnorodne dyscypliny naukowe, wykazali jak ważna i doniosła jest myśl Francuza dla współczesnej humanistyki. Na tom składa się kilka części – intelektualnych obszarów wielkiego Imperium Rolanda Barthes’a: kolejno omawia się specyfikę momentu historycznego, w który uwikłana jest zarówno myśl, jak i biografia Barthes’a; reinterpretuje ufundowaną przez semiologa kategorię mitu; rozważa literackie inspiracje jego myśli i możliwych paralelizmów życia i tekstu. Kolejnym obszarem wytyczonym w ramach Imperium są obraz i fotografia. „Podróż” kończą odwiedziny w Japonii: możliwej i metaforycznej.
Książka Piotra Domerackiego poświęcona zagadnieniu samotności wypełnia lukę w polskim piśmiennictwie filozoficznym, w którym dotąd nie zajmowało ono zbyt wiele miejsca. Samotność, która współcześnie jawi się jako problem psychologiczny i społeczny, można rzec, problem cywilizacyjny, w książce Piotra Domerackiego stanowi, jak głosi podtytuł, przedmiot studium filozoficznego. Należy jednak podkreślić, że Autor w swych analizach ukazuje wielość jej aspektów, także te psychologiczne i społeczne, co nadaje jego pracy charakter interdyscyplinarny. Jednakże zasadnicze staranie Autora idzie w kierunku filozoficznego naświetlenia tego zagadnienia z dwóch, przenikających się perspektyw, historycznej i na drodze analizy problemowej.
Prof. Czesława Piecuch, UP Kraków
Rekomendowana praca stanowi udaną próbę powiedzenia o temacie samotności, rozpatrywanym przede wszystkim w kontekście filozoficznym, lecz przecież nie tylko, nieomal wszystkiego, co o owym temacie powiedzieć można. Zdaję sobie sprawę, że sąd ten jest nader ryzykowny, ale nie mogę oprzeć się wrażeniu, iż zaiste trudno byłoby cokolwiek istotnego dodać do narracji Domerackiego w sensie jej pełności dokumentacyjnej. Szczegółowość i solidność prezentowanych przez niego rezultatów badań nad samotnością dosłownie zapiera dech w piersiach. Widać wyraźnie, że temat ten zaprząta jego uwagę od kilkunastu lat, a książka jest rezultatem wręcz pedantycznie przeprowadzonych badań, których jakość nota bene nie budzi najmniejszych zastrzeżeń. W tym sensie uważam ją za wybitną.
Prof. Andrzej Szahaj, UMK Toruń
Piotr Domeracki nie opisuje samotności jedynie jako zjawiska kulturowo-społecznego. Samotność staje się uprzywilejowanym miejscem spotkania ze sobą (das Sein, das wir sind), również w wymiarze owego genius loci, gdzie można szczerze płakać: solitudo sibi ad negotium flendi aptior suggereretur (św. Augustyn). Erudycja Piotra Domerackiego nie jest czystą dekoracyjnością. Żmudne analizy historyczno-filozoficzne są wyrazem szczerej troski o przybliżanie się do fenomenu samotności z różnych stron. Wielość prezentowanych poglądów nieraz zakrywa przedmiot refleksji, by za chwilę odsłonić nowe i ważne intuicje. Widzę w tym zmaganiu napięcie właściwe docieraniu do prawdy (???????), które odkrywając zaciemnia, a zakrywając odsłania (Dialektik von Entbergung und Verbergung).
Prof. Andrzej Wierciński, Albert-Ludwigs-Universität Freiburg
Słowiański ruch Zadruga istniał w latach 1935-49. Nazwa ruchu pochodzi od miesięcznika Zadruga wydawanego między 1937 a 39 r. Termin „Zadruga“ oznacza dawną, słowiańską wspólnotę wielorodową. Do niej nawiązał Jan Stachniuk Stoigniew (1905-63), autor 11 książek programowych, tworząc nową formację narodową. Ruch Zadrugi zniszczyła komuna przez aresztowania w 1949 r. i proces w 1952. Stachniuka szczęśliwie ominęła kara śmierci, ale utraconego w więzieniu zdrowia nie odzyskał aż do przedwczesnego zgonu.
Zadruga jest światopoglądowym ruchem opartym na własnej panteistycznej filozofii. W hierarchii wartości to naród zajmuje najwyższe miejsce. Odzyskanie rodzimej duchowości pokona wewnętrzną słabość i umożliwi Słowianom powrót na drogę stałego rozwoju. Polska przekształci się w nadnaród - wielką Sławię. Wiodącym człowiekiem będzie w niej twórca homo creans.
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?