Przejmujący portret XIX-wiecznego Neapolu Po epidemii cholery w 1884 roku włoski premier Agostino Depretis zapowiedział, że Neapol trzeba „wypatroszyć”, by rozwiązać jego problemy. Matilde Serao zaprotestowała. Odpowiedziała cyklem reportaży, w których zagłębiła się w „trzewia” miasta i ukazała jego złożone oblicze. Na ten obraz składają się zarówno skrajne ubóstwo i przeludnienie, jak i nieodparty urok miejsca oraz szlachetność jego mieszkańców. Autorka opisuje wszechobecny brud ulic i ciasnotę mieszkań, a także codzienność ludu: jego religijną egzaltację, tradycyjną kuchnię czy uzależnienie od loterii dającej nadzieję na odmianę trudnej doli. Serao łączy uważną obserwację rzeczywistości z krytyką polityki miejskiej. Pokazuje, dlaczego modernizacja prowadzona bez rozpoznania lokalnych potrzeb nie usuwa nierówności, a wręcz może je pogłębiać. Trzewia Neapolu to cykl zaangażowanych reportaży, napisanych z czułością dla Neapolitańczyków, a zarazem troską o ich los. To także opowieść o odpowiedzialności elit, a przede wszystkim manifest literatury jako narzędzia społecznej zmiany. Pewna kucharka była zawsze niezadowolona, gdy jej pani kazała jej gotować rosół; była natomiast szczęśliwa, gdy zamawiano makaron, warzywa czy risotto i gęste, pożywne zupy. Podejrzewano ją długo o obżarstwo, choć dla jej wątłej postaci odpowiedniejszy byłby rosół niż makaron. Prawda była taka, że oddawała co dzień swój posiłek dwójce dzieci dozorczyni i wolała przynieść im porządny talerz niż parę łyżek rosołu; ona sama nie jadła nic. Wieczorem służące, wracając do domu, niosą węzełek z resztkami z obiadu, jeśli ich chlebodawczyni im na to pozwala, i nie niosą go dla siebie, ale dla braciszka, siostrzeńca, starej matki czy jakiejś biedaczki, która nie ma nic do jedzenia. Żadna służąca nie zjada sama wszystkiego, co dostaje – trzy czwarte, połowa, a czasem wszystko jest przeznaczone dla kogoś innego. Fragment Matilde Serao (1856–1927) to jedna z najważniejszych postaci włoskiej literatury i dziennikarstwa przełomu XIX i XX wieku. Zasłynęła jako powieściopisarka związana z nurtem verismo (realizmu społecznego). Autorka kilkudziesięciu książek, między innymi Siostry Joanny od krzyża, W biurze telegraficznym czy Macochy. Była również pionierką kobiecego dziennikarstwa we Włoszech, pierwszą kobietą w historii kraju, która założyła i prowadziła duży dziennik, „Il Giorno”. Sześciokrotnie zgłaszana do Nagrody Nobla, której ostatecznie nie otrzymała. Niniejsze wydanie Trzewi Neapolu zawiera artykuły napisane przez Serao w latach 1884–1906. Publikacja ukazała się przy wsparciu Instytutu Książki w ramach programu wydawniczego Inne Tradycje. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach dotacji celowej Nr 3/DF-VII/2026
Wyspiański uczynił proces twórczy modusem własnej, prywatno-publicznej egzystencji. Mianowicie: uporczywie deklarował i stale praktykował niezgodę na bierność, stagnację, inercję. Najpierw i przede wszystkim – w sobie jako twórcy. Wyspiański wciąż chce tworzyć nowe dzieła. Gdy tworzyć ich nie może, odczuwa tę niemożność jako upokorzenie i klęskę. Gdy już je stworzy – nie godzi się na ich raz ustalony kształt. Legenda, Warszawianka, Meleager, ale też Wesele i Wyzwolenie – żaden z tych tekstów (albo inaczej: żaden z tych wyobrażonych światów) nie zastygł w jednej, autoryzowanej postaci wraz z pierwodrukiem czy teatralną prapremierą; każdy podlegał zmianom, bo zmian (dynamiki, płynności, witalności) domagał się od każdego z nich stale tworzący artysta. Ten nieomal przymusowy, nieomal obsesyjnie aktywizujący stosunek do własnego „dorobku twórczego” harmonizuje z interwencyjnym, ponaglającym, zaczepnym stosunkiem Wyspiańskiego do świata zewnętrznego, do rzeczywistości. To znaczy: do przyjaciół artystów (od których Wyspiański żądał, aby nieustannie się rozwijali, pogłębiali, właśnie „przewalczali”), do miast, budynków, przestrzeni (które Wyspiański chciał przebudowywać, przetwarzać), wreszcie – do zbiorowej, społeczno- -narodowej świadomości (którą Wyspiański prowokował do autorefleksji, samokrytyki, do – znów, trudno to lepiej powiedzieć – „przewalczania” samej siebie). Skąd ta obsesyjna niezgoda na zastygnięcie? Ze Słowa wstępnego Książkę Wyobraźnia twórcza Stanisława Wyspiańskiego można z pełnym przekonaniem uznać za kolejną odsłonę dyskursu o twórczości artysty, który „pisze sobą”, a także nieustannie poszukuje nowych środków wyrazu. Nowoczesność, nowatorstwo, odwaga artystyczna, eksperyment sceniczny, powinowactwa sztuk, fenomen tragizmu, „gest artysty” – to zagadnienia, które inspirują autorów zamieszczonych w tomie artykułów. Prowadzone przez nich badania pokazują, jak wiele jest jeszcze w twórczości Wyspiańskiego niezbadanych tematów, nierozpoznanych (lub nie w pełni rozpoznanych) tropów. Warto podkreślić, że głos w sprawie artysty zabrali uznani badacze jego dzieł, którzy wielokrotnie, z wielkim powodzeniem, prezentowali wyniki swoich badań, między innymi nad teatrem Wyspiańskiego, dramatami, malarstwem, językiem (słowem poetyckim) artysty czy biografią. Z recenzji prof. dr hab. Hanny Ratusznej, UMK
Zachowania medialne w środowisku cyfrowym są ważnym obiektem interdyscyplinarnych badań od bez mała dekady. Wielość opracowań, które omawiają różne konteksty tego zjawiska, stanowi pokaźny zbiór analiz teoretycznych, badań empirycznych oraz dokumentów źródłowych. Książka Pokolenie Alfa i media cyfrowe. Teoria i rzeczywistość jest w pewnym sensie kontynuacją naszej publikacji Młodzi dorośli wobec dezinformacji. Katalogi i rzeczywiste profile kompetencji cyfrowych wydanej w 2024 roku. Zwracałyśmy wówczas uwagę czytelników i czytelniczek na fakt, że w erze postprawdy, dynamicznego rozwoju sfingowanych komunikatów oraz wojen informacyjnych i towarzyszących im zagrożeń hybrydowych kompetencje cyfrowe i medialne zyskały status realnych kompetencji kluczowych. Zmiany współczesnej info- i mediasfery poprzedzone były dynamicznymi przemianami na polu produkcji medialnej, np. tabloidyzacją mediów, hybrydyzacją gatunków, rozwojem symulakrów oraz tzw. prawdy fraktalnej, mediatyzacją i medializacją rzeczywistości. Zjawiska te przygotowały solidny grunt pod mediamorficzne procesy, których świadkami, uczestnikami i beneficjentami jesteśmy obecnie. W tej publikacji chciałyśmy pokazać, jak tak bardzo rozwinięte środowisko cyfrowe rezonuje z praktykami medialnymi i zachowaniami codziennymi pokolenia, które nazywane jest dziećmi mediów, cyfrowymi tubylcami, pokoleniem iPhone’a i iPada, pokoleniem „Always on” (zawsze podłączeni), „Net Gen” (pokolenie sieci), „Google Kids”, czyli pokoleniem Alfa. Ze wstępu „Publikacja podejmuje oryginalny i interesujący problem badawczy. Potwierdza dojrzałość teoretyczną i metodologiczną Autorek oraz ich kompetencje w zakresie prowadzenia interdyscyplinarnego dyskursu naukowego. Zaprezentowane przez nie narracje są oryginalne, erudycyjne i dobrze uzasadnione. Potrafią one przy tym precyzyjnie wyrażać swoje myśli oraz przedstawiać własne linie argumentacji. Swobodnie poruszają się po kolejnych podejmowanych polach problemowych, a ich rozważania są dobrze uzasadnione”. Z recenzji prof. dr. hab. Zbyszko Melosika Agnieszka Ogonowska, prof. dr hab. – absolwentka psychologii na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego i kulturoznawstwa na Wydziale Zarządzania i Komunikacji Społecznej UJ. Ukończyła również podyplomowe studia logopedyczne i neurologopedyczne na Uniwersytecie Pedagogicznym im. KEN w Krakowie. W 2015 roku uzyskała tytuł naukowy profesora nauk humanistycznych. Kierowniczka Katedry Mediów i Badań Kulturowych w Instytucie Filologii Polskiej na Wydziale Filologicznym UKEN. Dyrektorka Ośrodka Badań nad Mediami IFP UKEN oraz Zespołu Badań ds. Psychologii Mediów i Edukacji Medialnej. Współzałożycielka i pierwsza prezeska Polskiego Towarzystwa Edukacji Medialnej. Współpracowniczka Polskiego Komitetu ds. UNESCO. Ekspertka Komisji Europejskiej, NAWA oraz NCBR. Członkini ECREA i COST. Redaktorka naczelna „Studia de Cultura”. Agnieszka Walecka-Rynduch, dr hab. prof. UJ – absolwentka politologii i kulturoznawstwa na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Ukończyła także Międzywydziałowe Studium Amerykanistyczne na tym samym wydziale. Zatrudniona na stanowisku profesora uczelni w Zakładzie Nowych Mediów, Instytut Dziennikarstwa, Mediów i Komunikacji Społecznej, Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej UJ. Członkini Zarządu Polskiego Towarzystwa Komunikacji Społecznej, przewodnicząca sekcji Komunikowanie Polityczne. Członkini i sekretarz Komisji Etyki Komunikacji PAU. Współpracuje z Ośrodkiem Badań nad Mediami. Jej zainteresowania badawcze koncentrują się wokół wpływu mediów na kluczowe obszary sfery publicznej.
Centralna Biblioteka Naukowa Uniwersytetu im. W. N. Karazina we współpracy z Centrum Badawczym Bibliografii Polskiej Estreicherów w Uniwersytecie Jagiellońskim przygotowała katalog poloników XVIXVIII w. Kolekcja obejmuje druki związane z piśmiennictwem polskim nie tylko tematyką i językiem, ale też miejscem wydania i osobą autora. Na kolekcję składa się 381 tytułów dzieł wydanych w języku polskim i w innych językach na ziemiach, które w różnych okresach XVIXVIII w. wchodziły w skład Rzeczypospolitej. Do kolekcji należą też dzieła polskich autorów wydane w różnych krajach Europy w różnych językach. Katalog będzie więc ważnym narzędziem pracy dla bibliografów, historyków, bibliologów oraz wszystkich, którzy interesują się dziejami i kulturą Polski oraz Ukrainy.
Praktyczne strategie na co dzieńNie pozwól, by lęk cię ograniczałRozpoczęcie rozmowy, telefon do urzędu, wystąpienie publiczne czy wyrażenie własnej opinii w gronie znajomych - takie sytuacje mogą onieśmielać, a nawet wzbudzać strach. W każdej z nich może się ujawniać lęk społeczny, a wraz z nim obawa przed tym, jak wypadniemy w czyichś oczach. Unikanie takich wyzwań przynosi chwilową ulgę, lecz na dłuższą metę utrwala, a niekiedy nasila lęk.Deborah Dobson, psycholożka z wieloletnim doświadczeniem klinicznym, pokazuje, jak przerwać to błędne koło. Korzystając z narzędzi terapii poznawczo-behawioralnej, prowadzi cię od rozpoznawania emocji i reakcji ciała, przez nazywanie i kwestionowanie myśli podtrzymujących lęk, aż po stopniową ekspozycję - celowe mierzenie się z okolicznościami powodującymi napięcie i chęć wycofania się. W poradniku znajdziesz praktyczne ćwiczenia, które pomogą ci lepiej radzić sobie z trudnościami wywoływanymi przez lęk społeczny w pracy, w szkole i w relacjach z bliskimi. Tę książkę możesz przeczytać od początku do końca lub sięgać po nią zawsze wtedy, gdy pojawi się konkretny problem.Choć lęk społeczny bywa obezwładniający, nie musi cię ograniczać ani decydować o twoich wyborach. Można nauczyć się z nim dobrze żyć.Sytuacje społeczne budzą w tobie lęk? A może zmaga się z nim ktoś, kto jest ci bliski? Poradnik Deborah Dobson pomoże ci zrozumieć ten problem i uwolnić się od lęku dzięki drobnym codziennym zmianom w sposobie myślenia i zachowania.Judith S. Beck, PhD, autorka książki Terapia poznawczo-behawioralna. Podstawy i zagadnienia szczegółowe (WUJ, 2025)Poradnik pełen praktycznych strategii, dzięki którym przełamiesz mechanizmy podtrzymujące lęk społeczny. Deborah Dobson pomaga spojrzeć na niego z nowej perspektywy i uczy innowacyjnych sposobów radzenia sobie z nim. Co najważniejsze, jej książka ułatwia budowanie głębszych relacji z ludźmi, a dzięki temu wzrasta poziom satysfakcji z życia.David A. Clark, PhD, współautor książki Zaburzenia lękowe. Podręcznik z ćwiczeniami opartymi na terapii poznawczo-behawioralnej (WUJ, 2018)Deborah Dobson, PhD- psycholożka kliniczna specjalizująca się w terapii osób z zaburzeniem lęku społecznego, profesorka na Wydziale Psychologii Uniwersytetu w Calgary. Prowadzi szkolenia i konsultacje z terapii poznawczo-behawioralnej. Została uhonorowana Governor General's Caring Canadian Award za działalność na rzecz zdrowia psychicznego. Należy do Towarzystwa Terapii Poznawczej i Behawioralnej oraz Kanadyjskiego Towarzystwa Psychologicznego.
Icchok Kacenelson jest szerzej znany jako autor jednego utworu: Dos lid fun ojsgehargetn jidiszn folk, który należy do kanonu literackich świadectw Zagłady. Ta 900-wersowa Pieśń powstała w obozie internowania w Vittel we Francji, gdzie poeta spędził ostatni rok życia. Po deportacji do obozu przejściowego w Drancy został wywieziony do Auschwitz, gdzie zginął w komorze gazowej. Pieśń to zarazem „Epitafium”: jedyny w swoim rodzaju kamień nagrobny dla wymordowanych europejskich Żydów. Niniejsza praca to drugi z trzech planowanych tomów poświęconych Pieśni. Jego celem – obok udostępnienia transkrypcji tekstu i adnotowanego tłumaczenia filologicznego – jest przedstawienie genezy oraz losów poematu, który Kacenelson nazywa „ostatnią pieśnią ostatniego Żyda”. Na podstawie sprzecznych relacji rekonstruujemy proces powstawania utworu, a także staramy się wyjaśnić fakt sporządzenia przez autora co najmniej pięciu kopii, co jest zapewne przypadkiem bez precedensu w dziejach literatury obozowej. W kolejnych rozdziałach analizujemy rękopisy, omawiamy historię edycji i próbujemy zinterpretować na pozór chaotyczną strukturę poematu. Tom zamyka wstępna prezentacja powojennej recepcji tekstu jidyszowego. Andrzej Pawelec jest pracownikiem naukowym Instytutu Filologii Angielskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie uczy filozofii, teorii języka oraz przekładu. Wydał m.in. Znaczenie ucieleśnione (Kraków 2005) i Metafora pojęciowa a tradycja (Kraków 2006), jest też autorem publikacji o polskich tłumaczeniach poezji Emily Dickinson, a także – wraz z Magdaleną Sitarz – o przekładach Pieśni Kacenelsona. Magdalena Sitarz jest pracownikiem naukowym Instytutu Germanistyki i Nordystyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie prowadzi zajęcia z literatury i kultury niemieckojęzycznej, jak również zajmuje się literaturą i kulturą jidysz XX wieku. Opublikowała m.in. Yiddish and Polish Proverbs – Linguistic and Cultural Contacts (Kraków 2000) oraz Literatura jako medium pamięci. Świat powieści Szolema Asza (Kraków 2010).
The main focus of Ewa Kocój’s research has become a tale of an immured woman and Master Manole – popular in Romania but also found in many regions of Central-Eastern and Southern Europe. The present analysis was inspired by the author’s field research conducted in the Curtea de Argeș monastery, where she has observed the existence of two realities of ideas connected to that space, in which two women’s devotion constitutes the canvas for the archaic beliefs about the immured wife of Master Manole, which the members of the local community still recount to this day. The author was able to prove that this tale confirms the universal character of the consciousness construct, which sustains the timeless phenomenon of the inner spiritual transformation with the help of symbols. The present monograph showcases a great deal of knowledge supported by very important empirical experience, which is the result of a few decades of field research in many parts of Romania. The research activity of the anthropologist allowed her to familiarise herself with the observed individuals; understand their mentality; explain the meanings which they assign to the reality surrounding them. The author shares this experience with readers in a communicative manner, filling a knowledge gap about this country. dr hab. Eugeniusz Kłosek, prof. UWr. Prof. dr hab. Ewa Kocój – ethnographer, cultural anthropologist, professor at the Institute of Culture of the Jagiellonian University, psychologist and psychotherapist. Her main research interests are difficult heritage, cultural memory and memory of national, ethnic as well as religious minorities in Central and South-Eastern Europe. She researches religiosity in multicultural border regions; human relations with artefacts – including religious and folk art, as well as Carpathian heritage. Currently, she focuses on the traces of traumatic cultural heritage and underground museum practices in the Carpathian region in her research. Studies on Heritage and Cultural Memory- The series presents new Polish and foreign research on heritage and cultural memory as well as modern discussions devoted to methods and theories connected to this field. It offers the readers publications on cultural memory, artefacts, material and immaterial cultural heritage as well as their interrelationships. Its focus centres around heritage and cultural memory in different contexts, including heritage of national, ethnic as well as religious minorities; heritage of border regions; and the difficult, uncomfortable heritage without heirs or of the marginalised and the excluded. The authors research the processes connected to the constructs of heritage and cultural memory as well as the methods of their use and misuse; while tracing the tensions between the ideologised and lived heritage. They are also interested in the notions of heritage and memory negotiations, image construction of the past and use thereof within different cultural strategies and political agendas. Series Editorial Board: Prof. dr hab. Ewa Kocój – series editor, dr hab. Bożena Gierat-Biedroń, dr hab. Monika Golonka-Czajkowska, prof. UJ, dr hab. Agnieszka Gronek, prof. UJ, dr hab. Alicja Kędziora, prof. UJ, dr hab. Krzysztof Kowalski, prof. dr hab. Grażyna Kubica-Heller, dr hab. Anna Niedźwiedź, prof. UJ, dr Joanna Szulborska-Łukaszewicz, dr hab. Stanisława Trebunia-Staszel, dr hab. Patrycja Trzeszczyńska, dr hab. Cezary Woźniak, prof. UJ, dr hab. Małgorzata Zawiła
Działalność naukowa Anny Łebkowskiej, od początku konsekwentnie oscylując wokół (nie)możliwości fikcji splecionych z realnością w jej rozmaitych - imaginacyjnych i spekulatywnych, a później przede wszystkim afektywno- -relacyjnych - rejestrach, zaświadcza zarówno o sprawczości literatury, jak i o światotwórczym potencjale samej teorii. Antropologia literacka krakowskiej badaczki jest bowiem projektem tyleż metodologicznym, co etycznym. Reprezentacja styka się tu z doświadczeniem, a uważność na to, co tekstualne, łączy się z żywym zainteresowaniem tym, co do wysłowienia mają same ludzkie i pozaludzkie ciała oraz materie, osadzone w pulsującej, zmysłowej i pełnej sprzeczności tkance rzeczywistości. W naszym zamyśle ideę tej monografii ma oddawać jej tytuł -Afektywne sploty, narracyjne kłącza. Możliwe światy antropologii literackiej Anny Łebkowskiej, który sygnalizuje polifoniczność i niedogmatyczność dorobku autorki, wyznaczającego jeden z fundamentów antropologiczno-literackiej perspektywy w polskiej humanistyce. Ze WstępuAfektywne sploty, narracyjne kłącza. Możliwe światy antropologii literackiejAnny Łebkowskiej pod redakcją Alicji Mller, Eugenii Prokop-Janiec i Joanny Szewczyk to solidna monografia zbiorowa, w której obfity, problemowo zróżnicowany dorobek naukowy badaczki dostarczył podłoża dla nowych konceptów badawczych, poszukiwań i interpretacji. Z recenzji prof. dr hab. Ewy Kraskowskiej
Zagadnienie genetycznych relacji między ewangeliami synoptycznymi od setek lat nurtuje czytelników. I choć pojawiło się wiele hipotez wyjaśniających te związki, to żadna nie zyskała powszechnej aprobaty. Książka Grzegorza Wingerta jest kolejną próbą zmierzenia się z problemem synoptycznym, która w centrum stawia zaginiony tekst wykorzystywany przez Marcjona z Synopy. To zagadkowe dzieło traktowano zwykle jako okaleczoną i dalece zmodyfikowaną redakcję Ewangelii Łukasza. W historii badań pojawiały się jednak głosy, że Ewangelia Marcjona może być pierwotniejsza. Argumentując za tym stanowiskiem, autor nie tylko wprowadza czytelnika w skomplikowany świat literackich analiz, ale także rysuje obraz chrześcijaństwa II wieku - czasu, gdy głównym kryterium wspólnoty wciąż była kategoria komunii, a nie ortodoksji.Hipoteza względnej pierwotności Ewangelii Marcjona była już wysuwana, ale jej dawni zwolennicy nie potrafili jej należycie dowieść - była to raczej propozycja podszyta polemiką z tradycyjnym chrześcijaństwem. Ich nieliczni nowsi kontynuatorzy również proponowali argumentację niekompletną i przesadną. Grzegorz Wingert znacznie posunął badania naprzód. Powiązał je też interesująco z problemem relacji między różnymi ewangeliami. Jest to ciekawy wkład w studia nad Biblią i wczesnym chrześcijaństwem, istotny także w skali międzynarodowej. Z recenzji wydawniczej prof. dra hab. Michała Wojciechowskiego
Książka Barłowskiego pokazuje, że w normatywnym projekcie ideologicznym, jakim jest pisarstwo Dmowskiego, istnieje obszar, który niełatwo przykroić do założonych z góry wyobrażeń i przekonań. Jest nim twórczość literacka, najmniej znana, a rozwijana raczej na marginesie działalności pisarskiej ojca polskiego nacjonalizmu, składająca się głównie z dwóch powieści, W połowie drogi i Dziedzictwo , oraz kilku młodzieńczych opowiadań, w których przypadki pojedynczych bohaterów świata powieściowego nie zawsze pokrywają się z deklarowaną w pismach politycznych normatywną wizją Polaka – na wskroś heteroseksualnego mężczyzny i nieugiętego patrioty. Dmowski – uważany za jednego z najważniejszych pisarzy i ideologów polskiego nacjonalizmu, monumentalny pomnik i bezsprzeczny fundament endeckiego etosu – okazuje się dla Barłowskiego pełen niejednoznaczności, sprzeczności i pęknięć. Podejrzliwa postawa autora, który korzysta z osiągnięć gender i masculinities studies , polega na rewizji dotychczasowych przekonań. Trudno wyobrazić sobie inne ramy metodologiczne do badania problematyki męskości i męskich reprezentacji niż gender studies , poszerzone o perspektywę studiów nad mężczyznami czy teorią queer . Twórczość Dmowskiego staje się tutaj laboratorium rozmaitych zagadnień tożsamościowych nacjonalistycznego imaginarium, które Barłowski rozpracowuje z dużą drobiazgowością i przenikliwością. Z recenzji dra hab. Tomasza Kaliściaka, prof. UŚ
Rozważania zawarte w monografii mieszczą się w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki o komunikacji społecznej i mediach. W szczególny sposób uwzględniają one informatologiczne (w ujęciu nauki o informacji) podejście do procesu kształtowania się Europejskiej Przestrzeni Badawczej. Słowa kluczowe budujące tytuł książki – zarządzanie informacją, nauka XX i XXI wieku, Europejska Przestrzeń Badawcza – wyznaczają kierunek refleksji autorki, która wzięła pod uwagę kontekst historyczny, znaczący dla przedstawienia powojennego krajobrazu europejskich badań i rozwoju technologicznego na tle ewolucji konstrukcji Unii Europejskiej. Praca ma wymiar interdyscyplinarny, łączy naukę o informacji z europeistyką oraz naukoznawstwem. Z tych różnorodnych powiązań autorka kreśli obraz zjawisk, procesów i narzędzi zarządzania informacją w nauce europejskiej w wymiarach historycznym, prawnym i technologicznym. Diana Pietruch-Reizes – dr hab., profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, doktor nauk prawnych Uniwersytetu Warszawskiego, pracownik Katedry Zarządzania Informacją UJ. Zajmuje się nauką o informacji w wymiarze interdyscyplinarnym, informacją europejską, informacją prawną i parlamentarną w aspekcie historycznym i współczesnym oraz zarządzaniem informacją w sektorze nauki. Autorka monografii: Rozwój środków przekazu informacji o prawie (1992), Biblioteka i informacja w systemie parlamentarnym Unii Europejskiej i Rady Europy (2005). Redaktorka i współredaktorka naukowa wielu monografii zbiorowych, między innymi: Zarządzanie informacją w nauce (2008), Informacja, wiedza, innowacje (2020), Zarządzanie informacją i komunikacją w nauce (2021), Wokół informacji i wiedzy w nauce (2023), Wokół zarządzania informacją w nauce. Wyzwania sztucznej inteligencji (2025).
Dzieci migranckie w przestrzeni szkolnej. Doświadczenia Polski i wybranych krajów Unii Europejskiej to niezwykle ważne, wręcz unikatowe, źródło wiedzy o sytuacji dzieci migranckich w polskim systemie edukacyjnym. Nigdy wcześniej nasz kraj nie doświadczał tego rodzaju sytuacji, dlatego ani rządzący, ani kadra nauczycielska czy pedagogiczna nie byli przygotowani na problemy, których przybywało wraz z rosnącą liczbą migrantów i migrantek osiedlających się w różnych częściach Polski. Potrzeba badań naukowych w tym zakresie była i jest w związku z tym ogromna. Książka nie tylko dostarcza wyjątkowej, pogłębionej wiedzy o uwarunkowaniach postrzegania polskiej szkoły przez cudzoziemskie dzieci oraz o najważniejszych problemach edukacji międzykulturowej z perspektywy profesjonalistów, ale także zawiera wiele wskazówek praktycznych, gotowych do wprowadzenia "od zaraz".Publikacja oferuje szczegółową analizę na temat funkcjonowania dzieci cudzoziemskich w polskich (i europejskich) szkołach, pokazując zarówno perspektywę dziecka-ucznia, jak i nauczyciela-profesjonalisty oraz asystenta kulturowego. Dostarcza wskazówek i zaleceń (szczegółowych i bardziej ogólnych) dotyczących możliwości wprowadzenia zmian w szkole, by uczynić ją bardziej przyjazną. W książce jest również mowa o konieczności prowadzenia systematycznych badań i monitorowania szkół, bo pomoc uczniom i uczennicom cudzoziemskim nadal i stale wymaga reorganizacji i doskonalenia pomimo podejmowanych w tym kierunku wielu działań. Dr hab. Maria Zielińska, prof. Uniwersytetu ZielonogórskiegoKsiążka dofinansowana w ramach projektu CHILD-UP Children Hybrid Integration: Learning Dialogue as a Way of Upgrading Policies of Participation finansowanego przez Komisję Europejską (nr umowy 822400) w ramach programu Horyzont 2020 licencja (CC-BY-NC-ND) 4.0
Niniejsza monografia jest syntezą społecznej historii kobiet w świecie literackim oksytańskiej domeny językowej w XII i XIII wieku. Przedmiot jej badań stanowią trobairitz – kobiety tworzące w nurcie poezji trubadurów – ich teksty oraz otoczenie społeczne, towarzyszące powstawaniu i obiegowi tej literatury. Istotne okazuje się ogólne zrozumienie fenomenu kobiecego pisania w średniowieczu, w szczególności przez analizę warunków, w których zachodziły te procesy twórcze. Autor dowodzi, że rola kobiet we współtworzeniu poezji trubadurów, jak również ich udział w życiu społecznym południowej Francji w XII i XIII wie ku były znacznie większe, niż zazwyczaj się to uznaje w literaturze badawczej. Ich obecność w świecie literackim zaważyła na kształcie średniowiecznej poezji w oksytańskiej domenie językowej i poza jej granicami. Po raz pierwszy korpus utworów trobairitz zostaje przybliżony czytelnikowi w polskim przekładzie. Twórczość poetycka średniowiecznych trubadurek jest słabo rozpoznana w światowej mediewistyce, a w Polsce – nieznana. Wynika to z dystansu czasowego, fragmentaryczności zachowanych utworów, niepewności co do atrybucji tekstów i silnego skonwencjonalizowania tej poezji. Dlatego z radością należy powitać wyjątkowo udaną próbę wypełnienia tej luki przez Michała Sawczuka. Autor wykazuje się rzetelnymi kompetencjami i to w kilku dziedzinach: filologii, literaturoznawstwie, historii, mentalności, prawie oraz przekładoznawstwie, a także biegłością tłumacza. Te rozległe i pogłębione kwalifikacje pozwoliły mu na wieloaspektową analizę badanego korpusu i opracowanie metodologii właściwej do badania tak trudnych zagadnień. Z recenzji prof. dra hab. Macieja Abramowicza Michał Sawczuk – doktor literaturoznawstwa, romanista i mediewista, tłumacz literatury średniowiecznej. Absolwent Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz studiów średniowiecznych na Uniwersytecie Paris-Sorbonne. Laureat grantów i stypendiów badawczych, między innymi MNiSW, NAWA oraz rządu Republiki Francuskiej. Interesuje się historią i literaturą oksytańskiego obszaru językowego i ich współczesną recepcją oraz problematyką neomediewalizmu.
Monografia zawiera kompleksową analizę transformacji podstawowej opieki zdrowotnej (POZ). Autorka bada ewolucję roli POZ w obliczu rosnących potrzeb pacjentów, starzejącego się społeczeństwa i postępującej cyfryzacji, a także braków kadrowych. Omawia rozwój koncepcji POZ, podkreślając znaczenie multidyscyplinarnej współpracy, nowych kompetencji personelu medycznego i skutecznych modeli koordynacji opieki. Wskazuje na kluczową rolę ustawy o podstawowej opiece zdrowotnej, która stworzyła fundamenty dla wdrożenia modelu koordynowanej opieki na poziomie POZ. Kluczowym elementem analizy jest rola koordynatora opieki, nowej funkcji w polskim systemie zdrowotnym, która ma na celu poprawę dostępności usług i efektywności leczenia. Część empiryczna odnosi się do programu POZ PLUS, w ramach którego testowano opiekę koordynowaną, oraz jego wpływu na zmiany systemowe. Niewątpliwym walorem tej pracy jest wybór analizowanego problemu. Chodzi o działania osób, których zróżnicowane wieloprofilowe kompetencje składają się łącznie na efekt w postaci udzielania możliwie kompleksowej usługi, przy czym to nie zdarzenie epizodyczne, ale zorganizowany i zaplanowany na dłużej proces zaspokajania potrzeb zdrowotnych. () Zaletą jest również upublicznienie oryginalnych wyników opisujących populację koordynatorów opieki, pozyskanych w badaniu własnym Autorki. Wiedza taka jest niezbędna nie tylko do przeprowadzenia rzetelnej oceny tego, co już udało się w tej dziedzinie osiągnąć, ale także - a może przede wszystkim - do realistycznego przygotowania protokołów działań na przyszłość.Z recenzji prof. dr. hab. Włodzimierza Cezarego Włodarczyka
Tematyka pracy jest unikatowa na krajowym rynku wydawniczym. Dotychczas brakowało polskiej publikacji psychologicznej i/lub dotyczącej psychoterapii, która odnosiłaby się bezpośrednio do problematyki separacji w relacjach społecznych. Zjawisko separacji zostało przedstawione w sposób autorski, z jednoczesnym odniesieniem do literatury przedmiotu. Monografia Separacje – perspektywa rozwojowa i psychoterapeutyczna znajdzie odbiorców wśród psychologów, pedagogów i lekarzy. Mogą sięgnąć po nią również inne osoby wykonujące zawody związane z niesieniem pomocy. Tom będzie szczególnie inspirujący dla psychoterapeutów różnych nurtów teoretycznych. Z recenzji prof. dr hab. Katarzyny Schier Bogusława Piasecka, psycholożka, doktor nauk społecznych, certyfikowana psychoterapeutka i superwizorka Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, adiunktka w Instytucie Psychologii Stosowanej UJ, członkini Zarządu Ośrodka Szkoleń Systemowych. Prowadzi psychoterapię indywidualną dorosłych, psychoterapię par i rodzin. Działa w zespole Ambulatorium Terapii Rodzin przy Oddziale Klinicznym Psychiatrii Dorosłych, Dzieci i Młodzieży Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie. Jest wieloletnią nauczycielką psychoterapii oraz autorką publikacji z tej dziedziny. Pracuje w podejściu systemowym z uwzględnieniem teorii psychodynamicznych. Katarzyna Morajda, Psycholożka, psychoterapeutka. Specjalistka w dziedzinie psychoterapii dzieci i młodzieży. Prowadzi psychoterapię indywidualną, rodzin i par. Pracuje w SPP-P „Krakowski Ośrodek Terapii” w Zespole Terapii Rodzin oraz Pracowni Psychoterapii „Dialogi”. Jest nauczycielką psychoterapii, prowadzi zajęcia z zakresu terapii systemowej w ramach kursów całościowych Ośrodka Szkoleń Systemowych oraz Polskiego Stowarzyszenia Rozwoju Psychoterapii. Członkini zarządu Ośrodka Szkoleń Systemowych. Jej zainteresowania zawodowe i naukowe koncentrują się wokół psychologii rodziny i psychologii rozwojowej. W ramach rozprawy doktorskiej prowadziła badania dotyczące koncepcji siebie i rozwoju tożsamości młodzieży wychowującej się w placówkach opiekuńczo-wychowawczych w zależności od ich sytuacji rodzinnej. Jest autorką i współautorką publikacji naukowych oraz wystąpień konferencyjnych dotyczących psychoterapii i pracy z rodziną. Pracuje w podejściu systemowym.
Nadaj autyzmowi inny kierunek Pierwsze oznaki autyzmu mogą się pojawiać już przed 18. miesiącem życia, samo zaburzenie diagnozuje się jednak zazwyczaj dużo później. Mary Barbera przekonuje, że gdy rodzicie dostrzegą niepokojące zachowania, powinni sami podjąć odpowiednie kroki, by wspierać rozwój dziecka. Autorka podkreśla, że wnikliwa obserwacja i wczesne rozpoznanie takich sygnałów, jak brak kontaktu wzrokowego, niewłaściwa reakcja na imię, niewskazywanie przedmiotów czy opóźnienie mowy, dają szansę na wdrożenie właściwych działań. Opracowana przez Barberę metoda Nadaj autyzmowi inny kierunek (Turn Autism Around, TAA) bazuje na stosowanej analizie zachowań (SAZ) i teorii zachowań werbalnych (VB) B. F. Skinnera. Umożliwia stymulację rozwoju dziecka, jego umiejętności społecznych i komunikacyjnych, rozwiązywanie problemów ze snem i jedzeniem, a także przeprowadzenie treningu czystości. Zawarte w książce arkusze ćwiczeń ułatwią zastosowanie metody w codziennym życiu rodziny. W poradniku Wczesne objawy autyzmu Mary Barbera, terapeutka behawioralna, a prywatnie mama dziecka z autyzmem, dzieli się swoją wiedzą i doświadczeniem, by pomóc rodzicom radzić sobie z diagnozą oraz wesprzeć ich w procesie wychowawczym. Książka zawiera mnóstwo praktycznych wskazówek, narzędzi do obserwacji i łatwych do wprowadzenia w codzienne życie strategii. Dzięki nim każdy rodzic malucha z opóźnieniem mowy, autyzmem czy innymi trudnościami rozwojowymi ma szansę na lepsze poznanie swojego dziecka i skuteczne wspieranie jego rozwoju. Joanna Grochowska, Fundacja Synapsis Jeśli twoje dziecko nie mówi w ogóle, mówi niewiele lub występuje u niego jakiekolwiek inne opóźnienie, odnajdziesz w książce Mary niezbędną pomoc i szczegółowe wskazówki, jak – między innymi – uczyć dziecko korzystania z nocnika, karmić je czy radzić sobie z jego napadami złości. dr Temple Grandin, autorka książki Ja widzę to tak oraz innych publikacji poświęconych autyzmowi Mary Lynch Barbera, Phd? - dyplomowana pielęgniarka i certyfikowana analityczka behawioralna. Jest twórczynią podcastów i kursów online. Autorka książki Metoda zachowań werbalnych.
Zdrowie publiczne jako zespół aktywności podejmowanych przez społeczeństwa w celu chronienia swojego zdrowia - głównie przez profilaktykę i wspieranie racjonalnych działań w czasie trwającej jeszcze pandemii COVID-19 - nabrało szczególnego znaczenia. Okazało się bowiem, że nawet najlepiej rozwinięte systemy zamożnych krajów są bezsilne, gdy atakuje nieznany i podstępny wróg. Pandemia oraz jej bardzo szkodliwe następstwa zdrowotne, gospodarcze i społeczne wymusiły konieczność nowego spojrzenia na zdrowie publiczne. Żelazna (jak się wcześniej wydawało) zasada wykorzystywania potwierdzonych naukowo dowodów w rekomendowanych decyzjach stała się bezużyteczna w sytuacji, gdy badacze nie dysponowali rzetelnymi informacjami na temat nowego wirusa. Niniejsza książka jest poświęcona trudnym wyzwaniom, przed jakimi staje zdrowie publiczne w pocovidowych czasach.
Publikowanie tomów dedykowanych wybitnym przedstawicielom środowiska naukowego stało się tradycją, elementem świętowania rocznic istotnych dla owych uczonych. Niniejsza książka do tej tradycji nawiązuje, ale w sposób twórczy - znajdziemy w niej bowiem zarówno części, które w takich publikacjach zwykle występują, jak i fragmenty zupełnie odmienne od spodziewanych.Trzon zbioru tworzą nie teksty naukowe, wpisujące się w problematykę interesującą Profesor Halinę Kurek, lecz wspomnienia, a niekiedy po prostu gratulacje i życzenia. Ich autorami są uczniowie i współpracownicy Pani Profesor, koledzy i przyjaciele z macierzystego uniwersytetu oraz z innych jednostek naukowych krajowych i zagranicznych. Niemal we wszystkich artykułach mówi się o życiu naukowym, poszukiwaniach badawczych i oddziaływaniu intelektualnym Jubilatki.Wielogłosowa opowieść o Profesor Halinie Kurek jest zarazem opowieścią o środowisku akademickim i jego etosie, o demokracji uniwersyteckiej, o relacji Mistrz-Uczeń, o dążeniu, by mimo przemian społeczno-politycznych i kulturowych trwała wspólnota i zasady ją konstytuujące. Jest również o sile przyjaźni i koleżeństwa, o empatii i życzliwości, o potrzebie poznania i zrozumienia, o współdziałaniu, o dobrej pamięci i umiejętności bycia wdzięcznym. Z tego powodu książka ta zainteresuje nie tylko językoznawców, lecz także osoby zajmujące się najnowszymi dziejami ojczystej nauki, socjologów nauki, psychologów społecznych, antropologów kultury, pamięcioznawców.Z recenzji prof. dr hab. Anny Pajdzińskiej
Podjęty w książce temat ma wymiar zarówno teoretyczny, jak i praktyczny. Został omówiony z różnych perspektyw z wykorzystaniem wielu trafnych przykładów. Autor, ze wszech miar kompetentny, nawiązuje do niezwykle bogatej literatury przedmiotu, aby przedstawić i rozwinąć temat. W nowatorski i zaskakujący sposób prezentuje wybrane zagadnienia z zakresu metodologii, odnosząc się nie tylko do teoretyków nauk pedagogicznych, lecz także do doświadczeń edukacyjnych praktyków, jak również do licznych dzieł literackich. Krok po kroku wprowadza Czytelnika w problematykę opisywania, w tym opisywania pedagogicznego i edukacyjnego. Książka ma fundamentalne znaczenie dla uprawiania nauk pedagogicznych oraz dla studentów pedagogiki. Jest to swoisty pomost między teorią a praktyką, bardzo potrzebny i oczekiwany od lat. Publikacja będzie niezmiernie przydatna i dla pedagogów teoretyków, i dla uczestników różnych kierunków studiów w dziedzinie nauk społecznych i humanistycznych. Prof. dr hab. Beata Przyborowska Prof. dr hab. Stanisław Palka (Uniwersytet Jagielloński) specjalizuje się w zagadnieniach dydaktyki ogólnej (m.in. Warunki efektywności nauczania w szkole średniej, 1977), pedagogiki ogólnej (m.in. Teoria pedagogiczna a praktyczne doświadczenia nauczycieli, 1989; Pedagogika w stanie tworzenia, 1999) oraz metodologii pedagogiki i badań pedagogicznych (m.in. Metodologia, badania, praktyka pedagogiczna, 2006; Wiązanie podejść metodologicznych w pedagogice teoretyczno-praktycznej, 2018). W latach 1983–1996 był dyrektorem Instytutu Pedagogiki UJ, w latach 1983–2012 stworzył Zakład Metodologicznych Podstaw Pedagogiki – przemianowany na Zakład Pedagogiki Ogólnej w Instytucie Pedagogiki UJ – i nim kierował. W latach 1983–2012 należał do Komitetu Nauk Pedagogicznych Polskiej Akademii Nauk. Uzyskał m.in. Odznakę Honoris Gratia, przyznawaną przez prezydenta Krakowa (2012), oraz medal Uniwersytetu Jagiellońskiego „Plus Ratio Quam Vis” (2012). Od 1992 roku pełni funkcję prezesa Krakowskiego Oddziału Ludowego Towarzystwa Naukowo-Kulturalnego
Autorki, legitymujące się już znaczącym dorobkiem dotykającym kwestii edukacji medialnej, w udany sposób dokonują - jak same piszą - "diagnozy medialnej" młodych dorosłych, choć w moim odczuciu udało się tutaj zrobić znacznie więcej. Mam bowiem wrażenie, że dokonały raczej diagnozy uśrednionej współczesnej mediasfery, w której nie tylko nie działają już intuicje "cyfrowych tubylców", ale z której przemianami nie radzą sobie także starsze pokolenia. Dlatego ogromnym atutem tej publikacji jest fakt, że autorki w uporządkowany i niezwykle przejrzysty sposób zmapowały uwarunkowania współczesnych problemów z fake newsami, których nieskrępowany społeczny obieg zagraża demokracji, ale też po prostu bezpieczeństwu - wszak w dobie konfliktów hybrydowych przestrzeń informacyjna ma również duże znaczenie militarne (nie przypadkiem wśród odwołań pojawiają się więc dokumenty Komisji Europejskiej, ale i NATO). To nie tylko przygotowanie podbudowy pod dalsze diagnozy, lecz częściowo samodzielny, podparty bardzo rozbudowaną bibliografią przegląd przemian współczesnej mediasfery.Fragment recenzji prof. dr. hab. Mirosława FiliciakaAgnieszka Ogonowska, prof. dr hab. - absolwentka psychologii na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego i kulturoznawstwa na Wydziale Zarządzania i Komunikacji Społecznej UJ. Ukończyła również podyplomowe studia logopedyczne i neurologopedyczne na Uniwersytecie Pedagogicznym im. KEN w Krakowie. W 2015 roku uzyskała tytuł naukowy profesora nauk humanistycznych. Kierowniczka Katedry Mediów i Badań Kulturowych w Instytucie Filologii Polskiej na Wydziale Filologicznym UP. Dyrektorka Ośrodka Badań nad Mediami IFP UP oraz Zespołu Badań ds. Psychologii Mediów i Edukacji Medialnej. Współzałożycielka i pierwsza prezeska Polskiego Towarzystwa Edukacji Medialnej. Współpracowniczka Polskiego Komitetu ds. UNESCO. Ekspertka Komisji Europejskiej oraz NCBR. Redaktor naczelna "Studia de Cultura".Agnieszka Walecka-Rynduch, dr hab. prof. UJ - absolwentka politologii i kulturoznawstwa na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Ukończyła także Międzywydziałowe Studium Amerykanistyczne na tym samym wydziale. Zatrudniona na stanowisku profesora uczelni w Zakładzie Nowych Mediów, Instytut Dziennikarstwa Mediów i Komunikacji Społecznej, Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej UJ. Członkini Polskiego Towarzystwa Komunikacji Społecznej, przewodnicząca sekcji Komunikowanie polityczne, członkini Komisji Rewizyjnej. Członkini i sekretarz Komisji Etyki Komunikacji PAU. Współpracuje z Ośrodkiem Badań nad Mediami. Jej zainteresowania badawcze koncentrują się wokół wpływu mediów na kluczowe obszary sfery publicznej.
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?
