Trzeci i ostatni tom dokumentów i analiz opisujących polską transformację przygotowany przez Stanisława Gomułkę obejmuje lata 1991–1993. Profesor Stanisław Gomułka jako bliski doradca wicepremiera i ministra finansów Leszka Balcerowicza oraz kilku kolejnych ministrów finansów brał w tym czasie udział w projektowaniu i monitorowaniu reform gospodarczych o historycznym znaczeniu.
Tom zawiera między innymi stenogramy posiedzeń Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów w 1991 roku, rozmowy z Janem Krzysztofem Bieleckim, Janem Rokitą i Tadeuszem Syryjczykiem. Wydarzenia z omawianego okresu oraz lat późniejszych wyjaśnia i komentuje też Stanisław Gomułka w rozmowach z Tadeuszem Kowalikiem.
Trzon publikacji stanowi korespondencja między ministrami a ich doradcami i urzędnikami w sprawach bieżącej polityki gospodarczej, dokumenty opisujące negocjacje z Międzynarodowym Funduszem Walutowym oraz z rządami i bankami dotyczące redukcji długów zagranicznych. W zdecydowanej większości dokumenty te nie były dotąd publikowane. Dzięki nim czytelnik poznaje od kuchni proces przygotowywania i wprowadzania reform w kluczowym okresie polskiej transformacji. Książkę zamyka zbiór artykułów naukowych Stanisława Gomułki o przemianach gospodarczych w Polsce.
Struktura społeczna to układ relacji między kategoriami społecznymi, instytucjami i ludźmi, przy czym dominującym aspektem tego układu jest jego wymiar hierarchiczny, który można określić mianem stratyfikacji społecznej.
W książce tej przedstawiamy:
• standardowe wskaźniki pozycji społecznej i przynależności klasowej, możliwości ich wykorzystania i problemy, które badacz powinien brać pod uwagę, dokonując wyboru między wskaźnikami;
• sposoby mierzenia nierówności, które są najczęściej utożsamiane z hierarchicznym wymiarem usytuowania w strukturze społecznej;
• kwestie pomiaru otwartości i ostrości barier społecznych ze szczególnym uwzględnieniem barier ruchliwości międzypokoleniowej, doboru małżeńskiego i wyboru bliskich znajomych;
• modele wielopoziomowe stosowane w odniesieniu do zjawisk z różnych poziomów struktury społecznej;
• sposoby analizy mechanizmów stratyfikacji i spójności społecznej na poziomie jednostek;
• metody sprawdzania porównywalności wskaźników w analizach porównawczych między krajami;
• problematykę badań ewaluacyjnych, których celem jest ocena oddziaływania interwencji publicznych.
Choć Autorzy prezentowanej książki stosują rozmaite perspektywy teoretyczne i dyscyplinarne, to jednak ich teksty łączy zainteresowanie ?fenomenologią kryzysu? ? tym jak ludzie działający w swoich mikroświatach społecznych starają się przetrwać w warunkach kryzysu i nadać im sens. Kryzys może więc być źródłem rozlicznych nadziei ludzi weń uwikłanych i szansą na odnowę ich życia, uzyskania głębszego wglądu w naturę rzeczywistości społecznej oraz ulepszenia jej struktur. Każdy kryzys, niezależnie od tego jak wąskiego obszaru rzeczywistości by dotyczył, ma coś wspólnego z fenomenem renovatio, o którym Mircea Eliade pisał, iż jest nadzieją na przemianę egzystencji, uczynienie jej pełną i znaczącą.
Teoria wyboru publicznego jest szybko rozwijającym się nurtem współczesnej ekonomii, który budzi także zainteresowanie przedstawicieli innych nauk społecznych: politologii, socjologii i prawa. Nurt ten wykorzystuje osiągnięcia nowej ekonomii instytucjonalnej, będącej udaną syntezą ekonomii neoklasycznej i instytucjonalizmu. Uwzględnianie kategorii instytucji pozwoliło nie tylko wzbogacić nauki ekonomiczne, lecz także zbliżyć ekonomię do socjologii, psychologii, prawa i nauk politycznych. Teoria wyboru publicznego jest nazywana ekonomiczną teorią polityki. Ta stosunkowo nowa dziedzina nauk ekonomicznych wykorzystuje narzędzia i założenia metodologiczne standardowej ekonomii do analizy zachowań ludzi w działalności o charakterze politycznym i w innych dziedzinach sfery publicznej.
Prezentowany tom jest nową, poszerzoną i poprawioną wersją książki Teoria wyboru publicznego. Wstęp do ekonomicznej analizy polityki i funkcjonowania sfery publicznej (2005). Ówczesna publikacja była pierwszą w polskiej literaturze próbą syntetycznego ujęcia najważniejszych elementów teorii wyboru publicznego, takich jak: ekonomiczna teoria demokracji, ekonomia polityczna ładu konstytucyjnego, ekonomiczna analiza różnych rodzajów władzy państwowej, teoria grup interesu, teoria dóbr publicznych i dóbr wspólnych oraz analiza mechanizmów pogoni za rentą. Odrębny rozdział poświęcony został omówieniu podstaw teorii wyboru społecznego, której dorobek jest też wykorzystywany w teorii wyboru publicznego. W tym wydaniu dodano rozdziały poświęcone ekonomii i polityce regulacji oraz koncepcji dobrego rządzenia (good governance).
Książka adresowana jest przede wszystkim do studentów ekonomii, zarządzania, socjologii i innych nauk społecznych. Może także zainteresować tych wszystkich, którzy poszukują sposobów usprawnienia i racjonalizacji funkcjonowania sfery publicznej.
Nierówności płacowe w długim okresie, mierzone stosunkiem dochodów górnego decyla do najniższego, w ostatnich dwóch dekadach wzrosły w Polsce najbardziej ze wszystkich krajów należących do OECD. Jednocześnie problematyka wzrastających nierówności ekonomicznych była w publicznym dyskursie pierwszych piętnastu lat transformacji właściwie nieobecna. Bardzo rzadko również ten – klasyczny przecież – temat sporów filozoficznych i politycznych pojawiał się w polskiej debacie politycznej.
Książka Wojciecha Woźniaka podejmuje ważny poznawczo i społecznie problem związany z percepcją nierówności społecznych i ich dziedziczenia przez reprezentantów gremiów politycznych na szczeblu centralnym i lokalnym. Obydwie te grupy mają istotny wpływ na formułowanie polityki społecznej: pierwsi na poziomie krajowym poprzez stanowienie prawa i jego monitoring, drudzy na poziomie lokalnym, oraz – w przypadku drugich – na realizację tej polityki wobec konkretnych społeczności, jednostek i rodzin. Znaczenie przypisywane nierównościom społecznym przez rządzących warunkuje działania w różnych dziedzinach (np. podatkowej, finansowej, pomocy społecznej, edukacyjnej, zdrowotnej itd.) i ma istotny wpływ na zróżnicowanie jakości życia obywateli i szanse życiowe ich potomków. Praca ta jest oryginalnym i nowatorskim opracowaniem naukowym.
Prof. dr hab. Wielisława Warzywoda-Kruszyńska
Uniwersytet Łódzki
Wybór tematu książki jest bardzo aktualny. Jeżeli założymy za Millsem, że celem nauk społecznych jest nie tylko gromadzenie faktów, lecz także próba wyjaśniania prywatnych trosk ludzi językiem problemów społecznych i systemowych, to refleksja nad nierównościami społecznymi w dobie kryzysu finansowego, socjalnego i politycznego jest ze wszech miar uzasadniona i wskazana. Każda kolejna podpowiedź ze strony socjologii – szczególnie potwierdzona solidnie zebranym materiałem empirycznym – wzbogaca debatę publiczną.
Dr hab. prof. UWr. Piotr Żuk
Uniwersytet Wrocławski
Wojciech Woźniak (ur. 1978) – socjolog, pracuje w Katedrze Socjologii Ogólnej na Wydziale Ekonomiczno--Socjologicznym Uniwersytetu Łódzkiego. Autor lub współautor ponad 30 artykułów opublikowanych w tomach zbiorowych i czasopismach naukowych. Wchodził w skład zespołu koordynującego projekt PROFIT, pierwszy w historii projekt badawczy finansowany ze środków programów ramowych w dziedzinie nauk społecznych, koordynowany przez uczelnię z krajów, które przystąpiły do UE w roku 2004.
Jego zainteresowania badawcze i wynikające z nich publikacje dotyczą problematyki nierówności społecznych, edukacji, polityki społecznej, dyskursu publicznego wobec kwestii społecznych (m.in. zjawiska paniki moralnej), fińskiego modelu społeczno-gospodarczego, a także socjologii sportu. Jest członkiem Międzynarodowego Towarzystwa Socjologicznego (ISA), Brytyjskiego Towarzystwa Socjologicznego (BSA), Europejskiej Sieci Badaczy Polityki Społecznej (ESPAnet) oraz Westermarck Society, czyli Fińskiego Towarzystwa Socjologicznego. Prowadził gościnne wykłady na uniwersytetach w Niemczech (Wolny Uniwersytet w Berlinie i Uniwersytet Justusa Liebiga w Giessen) oraz w estońskim Tartu i fińskim Tampere.
Konstrukcja europejska potrzebuje zmian. To pokazał kryzys. W prezentowanym raporcie dowodzimy, że warunkiem przywrócenia stabilności politycznej i gospodarczej w Unii Europejskiej są właściwe reformy unii gospodarczej i walutowej (UGW). Jej formuła zaplanowana w 1989 r. jako dwie integralne części jednej całości nie została dotąd zrealizowana. UGW była przede wszystkim unią walutową. Brak koordynacji fiskalnej naraża ją na ryzyko dezintegracji. Naprawa problemów UE, zwłaszcza w strefie euro, wymaga głębszej integracji w ramach unii gospodarczej.
Raport – przedstawiający „ścieżki przejścia” od niekompletnej UGW do UGW zreformowanej – powstał pod wpływem toczącej się od jesieni 2011 r. intensywnej debaty nad przyszłością integracji europejskiej. Prowadzona głównie wśród członków strefy euro, dotyczy także Polski, jako przyszłego członka tej strefy.
Autorzy
Nakładem Instytutu Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego ukazuje się wyjątkowo cenna publikacja poświęcona wpływowi kryzysu strefy euro na integrację europejską. Jej wartość dodana przejawia się nie tylko w trafnej diagnozie zaistniałej sytuacji, lecz także w przedstawieniu realistycznych i wysoce profesjonalnych scenariuszy jej rozwiązania.
fragment Wstępu
profesor dr hab. Edward M. Haliżak
Olson przedstawia fundamentalny problem ograniczeń skuteczności działania zbiorowego podejmowanego przez różne typy grup czy organizacji. Odrzuca jako nieprawdziwy sąd, że jeśli grupa ma jakiś zbiorowy cel czy też interes, to jednostki składające się na tę grupę będą automatycznie dążyć do jego osiągnięcia. (…) Owo wskazanie i dogłębna analiza różnic między racjonalnością grupową i racjonalnością jednostkową jest podstawową osią książki Olsona. (…) Znajomość tej lektury jest absolutnie obowiązkowa dla studentów socjologii, ekonomii, zarządzania, nauk politycznych, a także dla psychologów społecznych. W każdej z tych dyscyplin kierunek myślenia Mancura Olsona i jego odkrycia wywarły bardzo duży wpływ na rozwój badań.
prof. dr hab. Andrzej Rychard
Instytut Filozofii i Socjologii PAN
Jest to jedna z najczęściej cytowanych publikacji w dziedzinie nauk społecznych. (…) Praca Mancura Olsona jest klasycznym dziełem wyjaśniającym mechanizm tworzenia i działania grup interesu oraz koalicji dystrybucyjnych, a także analizującym skutki ekonomiczne i społeczne tego zjawiska.
Autor wyjaśnia między innymi, dlaczego duże grupy społeczne (np. konsumenci czy podatnicy) są mało skuteczne w osiąganiu swoich interesów pomimo potencjalnie dużej siły, natomiast znacznie skuteczniejsze pod tym względem są grupy stosunkowo małe, dobrze zorganizowane i mające silne wewnątrzgrupowe bodźce do wspólnego działania. Pojawia się w tym kontekście ciekawe zjawisko określane jako przypadek, gdy „mali eksploatują dużych”.
prof. dr hab. Jerzy Wilkin
Uniwersytet Warszawski
Mancur Olson (1932–1998) – jeden z najczęściej cytowanych ekonomistów amerykańskich, profesor ekonomii na uniwersytecie w Maryland. Poza Logiką działania zbiorowego opublikował także: Toward a Social Report (1969), podsumowującą jego pracę w Departamencie Zdrowia USA, The Economics of Wartime Shortages (1963) o gospodarce niedoboru w okresie wojny, The Rise and Decline of Nations (1982) o wzroście gospodarczym. Pod koniec życia zajmował się problemem przekształcania gospodarki krajów komunistycznych w gospodarkę rynkową. W 2000 roku ukazała się pośmiertnie jego książka Power and Prosperity: Outgrowing Communist and Capitalist Dictatorships (Władza i dobrobyt. Wyrastanie z dyktatur komunistycznych i kapitalistycznych).
Książka Andrzeja Waśkiewicza dotyczy jednej z kluczowych idei związanych z demokracją – idei reprezentacji. Kiedy dzisiaj mówimy o kryzysie demokracji, w istocie najczęściej mamy na myśli kryzys instytucji reprezentacji. Andrzej Waśkiewicz z perspektywy historyka idei pokazuje znakomicie narodziny i rozwój idei reprezentacji, zwłaszcza przed jej zinstytucjonalizowaniem w demokracji przedstawicielskiej, a także problemy związane z funkcjonowaniem instytucji reprezentacji we współczesnym państwie. Dzięki tej wyczerpującej, świetnie napisanej książce możemy się zastanowić, czy słabościom reprezentacji jesteśmy w stanie jakoś zaradzić, do jakich historycznych dzieł i autorów powinniśmy się odwołać oraz na jakie pytania związane z ideą demokracji musi jeszcze odpowiedzieć myśl polityczna, by kwestia reprezentacji została potraktowana poważnie. Nie jest to książka wyłącznie dla specjalistów, gdyż zarówno z ideą, jak i instytucją reprezentacji mamy przecież wszyscy do czynienia na co dzień.
Marcin Król
Autor (…) jest wysokiej klasy specjalistą, wolnym od wszelkiej postaci etnocentryzmu i ksenofobii, kompetentnie poruszającym się zarówno w klasycznej problematyce socjologii, antropologii kulturowej oraz etnologii, jak i historii, co daje mu szanse na odważne podejmowanie zagadnień nowych, usytuowanych w wielowymiarowej rzeczywistości społecznej, nie dających się wyjaśnić wyłącznie w ramach jednej dyscypliny naukowej i właściwych jej tradycji oraz paradygmatów. Dlatego też jego badania nad Romami, ich dziejami, teraźniejszością i przewidywalną przyszłością traktuję jako przyczynek do procesu formowania się nowej subdyscypliny nauk społecznych, nazywanej coraz częściej po prostu romologią. Słowami-kluczami w przypadku poszukiwań dr. Sławomira Kapralskiego stają się zarówno teorie socjologiczne, etnologiczne i kulturoznawcze, jak i pojęcia: naród, społeczności romskie, pamięć zbiorowa, tożsamość (we wszystkich jej wymiarach), ksenofobia, stosunki interetniczne, zbrodnia ludobójstwa”.
Fragment recenzji wydawniczej prof. dr. hab. Hieronima Kubiaka
Dr Sławomir Kapralski, socjolog i antropolog kultury, wykładowca Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie. W przeszłości związany z Uniwersytetem Jagiellońskim i Central European University. Opublikował Wartości a poznanie socjologiczne (1995) i (jako współautor) Romowie w KL Auschwitz (2011). Redaktor naukowy książek The Jews in Poland (1999) i Pamięć, przestrzeń, tożsamość (2010). Współredaktor czterech innych książek oraz autor kilkudziesięciu artykułów naukowych dotyczących teorii kultury, pamięci i tożsamości, Holokaustu i stosunków polsko-żydowskich oraz romskich społeczności Europy Wschodniej. Członek Gypsy Lore Society, European Academic Network on Romani Studies, Association for the Study of Ethnicity and Nationalism i European Association for Holocaust Studies. Członek redakcji pisma Studia Romologica.
Książka ta stanowi znakomite wprowadzenie do ekonomicznej analizy polityk publicznych. Opisanie skomplikowanych pojęć teorii ekonomicznej w języku debaty publicznej okazuje się niezwykle trudne. To, co się przebija, częściej przypomina religię niż naukę. Zebrane w tym tomie teksty umożliwiają głębsze zrozumienie tego, jak narzędzia analizy ekonomicznej są stosowane w politykach publicznych i jakie napotykają ograniczenia.
W książce podjęte zostały kwestie szczególnie istotne dla gospodarek obszaru postkomunistycznej transformacji, takie jak prywatyzacja, działalność przedsiębiorstw państwowych, regulacje banków i rynków pracy. Publikacja z pewnością będzie zauważona i doceniona przez polityków, pracowników administracji publicznej, badaczy i studentów.
prof. Mitchell A. Orenstein (Northeastern University, Boston, USA)
Autorzy tomu:
William Baumol, Avinash Dixit, Morris M. Kleiner, Giandomenico Majone, Dennis C. Mueller, John Mueller, Roger G. Noll, Randal C. Picker, Claudio M. Radaelli, Richard Rose, Joseph Schumpeter, Aleksander Surdej, Peter J. Wallison, Stefano Zamagni.
Świat późnej nowoczesności to świat, w którym tradycyjne modele życia społecznego – wypracowane i stosowane dotychczas – się wyczerpują.
W tym kontekście warto odciąć się od tradycyjnego, linearnego myślenia o przebiegu życia zawodowego i spojrzeć na to zjawisko z innej, nowej perspektywy: z perspektywy uwzględniającej powiązania między strukturą i podmiotowym sprawstwem (agency).
Monografia zgłębia znaczenie migracji w życiu zawodowym człowieka. Empiryczną podstawę prezentowanego tomu stanowią wyniki badań prowadzonych przez blisko dwie dekady w Ośrodku Badań nad Migracjami Uniwersytetu Warszawskiego.
Pracę można jednocześnie traktować jako najlepszą w polskiej dotychczasowej literaturze syntezę rozważań teoretycznych, stosowanych metod i wreszcie wyników badawczych dotyczących migracji.
Migracja traktowana jest w pracy i jako zjawisko społeczne, o określonych uwarunkowaniach, przebiegu, zamierzonych i niezamierzonych konsekwencjach oraz jako zjawisko indywidualne, będącym istotnym składnikiem ludzkich losów, owych tytułowych „ścieżek zawodowych”, a nawet szerzej całych ścieżek biograficznych migrantów.
(z recenzji prof. dr. hab. Marka Ziółkowskiego)
dr Izabela Grabowska-Lusińska, wykładowca Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej. Od 2001 roku jest związana także z Ośrodkiem Badań nad Migracjami Uniwersytetu Warszawskiego. Stypendystka Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej, ekspert Komisji Europejskiej, Dyrekcji ds. Zatrudnienia w Sieci Ekspertów Mobility Lab i WEESP; współpracuje z Międzynarodową Organizacją ds. Migracji oraz z Ernst&Young w zakresie kształcenia Publicznych Służb Zatrudnienia.
Współautorka książki Emigracja ostatnia? (2009).
Międzynarodowe ruchy wędrówkowe ludności to jeden z najbardziej fascynujących problemów współczesnego świata. Zagadnienie to budziło zawsze żywe zainteresowanie nie tylko naukowców czy polityków, lecz także opinii publicznej. W ostatnich kilku dekadach temat ten nabrał szczególnego znaczenia. Dzisiejsze migracje różnią się bowiem znacząco od tych sprzed kilkudziesięciu lat i jeszcze wcześniejszych, przede wszystkim za sprawą uwarunkowania postępującymi procesami globalizacji.
Każda kolejna fala imigrantów zmieniała obraz Ameryki. Każda miała też swoją specyfikę, gdyż przybywali tam ludzie z różnych rejonów świata, z różnych kultur i różne zewnętrzne okoliczności towarzyszyły ich przyjazdom. Stale aktualne jest stwierdzenie, że największą siłą Ameryki jest to, iż tak wiele osób chce w niej mieszkać. Zdaniem Richarda Floridy „prawdziwym zagrożeniem dla bezpieczeństwa Ameryki jest nie terroryzm, lecz to, że kreatywni, utalentowani ludzie mogą przestać chcieć tu przyjeżdżać".
Tematem książki są współczesne migracje do Stanów Zjednoczonych. Ponieważ od ponad czterdziestu lat do tego kraju przybywa kolejna wielka fala imigrantów, stanowi on dobrą ilustrację zależności między migracjami a procesami globalizacji we współczesnym świecie.
We współczesnej gospodarce najistotniejszym czynnikiem rozwoju stają się wiedza i informacja, czemu towarzyszy dynamiczny rozwój sieci globalnych metropolii. Procesy metropolizacji prowadzą do zmian w strukturze wewnętrznej miast oraz do przekształcenia ich relacji z otaczającymi je regionami. W szczególności osłabiają się związki społeczno-gospodarcze metropolii z otaczającym je regionem, a rozwijają powiązania w ramach globalnych lub kontynentalnych sieci miast.
Autorzy wyjaśniają mechanizmy tych zjawisk, odpowiadając na następujące pytania:
Jak powiązania między metropolią i regionem wpływają na konkurencyjność tych układów terytorialnych?
Jakie czynniki oddziałują na relacje między metropolią i regionem?
Jakie są i od czego zależą: zasięg rozprzestrzeniania rozwoju metropolii, stopień wymywania zasobów rozwojowych z regionu i ich przepływ do metropolii?
Badaniami objęto makroregiony metropolitalne w Europie, do ukazania skali i przyczyn ich wewnętrznych zróżnicowań wykorzystano zaawansowane metody ilościowe. Na przykładzie pięciu pogłębionych studiów przypadku regionów Barcelony, Glasgow, Sztokholmu, Tuluzy i Warszawy omówiono także szczegółowo mechanizmy zaobserwowanych zjawisk. W książce podjęto również próbę prognozowania rozwoju sytuacji i wskazano działania, jakie należy podjąć, żeby wzmocnić pozytywne skutki procesów metropolizacji i przeciwdziałać ich negatywnym następstwom.
Aleksy Łosiew (1893–1988), erudyta, filozof banita, objęty przez radziecką władzę dwudziestopięcioletnim zakazem publikacji, człowiek doświadczony przez los, wykładowca akademicki, autor prac z zakresu estetyki antycznej, lingwistyki, muzyki, filozofii i matematyki. Niniejszy tom jest zbiorem wszystkim prac Łosiewa przełożonych na język polski oraz artykułów omawiających jego twórczość.
Jest to książka o socjologii Zygmunta Baumana, który należy do najważniejszych postaci współczesnej światowej humanistyki. Z jego dorobkiem mierzy się Przemysław Tacik, autor o dwa pokolenia młodszy. Stara się odkryć to co najważniejsze w myśleniu Baumana o człowieku i jego kondycji we współczesnym świecie.
„Literackość” Baumana – pisze trafnie Tacik – pozwala mu, jak chyba nikomu innemu, podążyć śladem zmieniającego się społeczeństwa, uchwycić ludzkie przeżycia, lęki i niepokoje, nowe sposoby myślenia. Z konieczności musi być to głos osobisty, pełen metafor, bardziej podobny pisarskiej narracji niż tradycyjnemu modelowi traktatu naukowego.
Fundamentalny charakter spraw, które absorbują Zygmunta Baumana sprawia, że i książka jemu poświęcona coś z tej wielkości zyskuje.
Wydawca
Mimo ciągłych narzekań na kryzys teorii socjologicznej uznać trzeba, że ma się ona całkiem dobrze. Teoria socjologiczna nie tylko po prostu nadąża za zmieniającym się światem, ale uczestniczy także w zmianach, dostarczając narzędzi do interpretacji i kształtowania procesów społecznych. W książce tej, odnosząc się do tak różnych problemów jak media, terroryzm, kapitał społeczny, mniejszości czy konflikt klasowy, podejmujemy dyskusję o teorii socjologicznej w ruchu, zmagającej się z dynamiczną rzeczywistością i biorącej udział w sporach na temat jej kształtu. Stare i nowe koncepcje, które są tu zestawiane, łączone i konfrontowane ze sobą, dają świadectwo temu, że dla socjologów zrozumienie świata jest równie ważne jak jego zmiana.
Pokolenie transformacji zostało ukształtowane przez przełom ustrojowy roku 1989. Po raz pierwszy od siedemdziesięciu lat w dorosłość weszła generacja Polaków znająca wojnę i niewolę jedynie z przekazów. Tak wyjątkowa chwila wymaga pogłębionej refleksji nad młodym pokoleniem.
Trzeba odpowiedzieć na wiele pytań, wśród których jedno wydaje się szczególnie istotne: w jakim stopniu młodzież wychowana w realiach wolnej Polski jest skłonna uznać przeszłość za istotny element wyjaśniający współczesność i dostrzec wpływ historii na swe życie? Na ile chce się odwrócić od przeszłości i uznać, że jest nudna, niewarta rozważania, po prostu niepotrzebna?
Książka stanowi rezultat badania przeprowadzonego jesienią 2009 r. na zbiorowości ponad 5 tys. uczniów w ponad stu szkołach średnich w całej Polsce.
Tematem tej książki są złożone relacje między edukacją a rozwojem gospodarczym, ze szczególnym uwzględnieniem doświadczeń Polski i jej regionów. Nie ulega wątpliwości, że statystyczny związek między wiedzą a rozwojem jest bardzo silny. Na wiele ważnych pytań związanych z tą relacją nie udaje się jednak na razie znaleźć w pełni przekonujących odpowiedzi.
Czy zasoby wysokiej jakości kapitału ludzkiego, będącego produktem edukacji, mają rzeczywiście tak duże znaczenie dla tempa wzrostu gospodarczego, czy może, sądząc tak, mylimy skutek z przyczyną, ponieważ inwestowanie w edukację jest przywilejem zamożnych a wiedza raczej efektem niż czynnikiem rozwoju gospodarczego?
Czy z perspektywy gospodarki lokalnej bądź regionalnej inwestowanie w funkcje edukacyjne, na przykład w szkolnictwo wyższe, może przynieść bezpośrednie korzyści ekonomiczne?
Jaka jest rola systemu edukacji w wielkich przemianach gospodarczo-ustrojowych, takich jak polska transformacja po 1989 r., i jaki jest wpływ transformacji na edukację?
Jakie czynniki decydują o przestrzennej mobilności najlepiej wykształconych członków społeczeństwa i jakie mogą być skutki tej mobilności dla regionalnego zróżnicowania rozwoju gospodarczego?
Jakie czynniki determinują osiągnięcia edukacyjne uczniów i studentów i jakiego rodzaju polityka publiczna sprzyja sukcesowi szkolnemu?
To tylko niektóre z kwestii, jakimi zajmuje się współcześnie ekonomia edukacji, omówionych w niniejszej książce
Jedną z głównych przyczyn negatywnej oceny istniejącego w Polsce porządku społecznego są trudności w dostosowaniu się ludzi do warunków i mechanizmów gospodarki rynkowej.
Trudności adaptacyjne w obszarze aktywności zawodowej są udziałem ok. 70% pracujących Polaków. Konsekwencją mniej lub bardziej skutecznych strategii adaptacyjnych jest zjawisko segmentacji społeczeństwa.
Segmentacja oznacza proces trwałego różnicowania się pozycji społecznych podmiotów w wyniku podejmowanych przez nie działań adaptacyjnych.
Wskazane w książce tendencje oraz zarysowane elementy prognozy społecznej mogą zostać wykorzystane w budowaniu strategii dalszej modernizacji Polski, w konstruowaniu programów edukacyjnych wspierających występujące w poszczególnych klasach postawy promodernizacyjne. Możliwe jest również wdrażanie projektów aktywizujących wybrane środowiska społeczne. Takie działania mogą mieć znaczący wpływ na bilans sił społecznych opowiadających się „za” i „przeciw” modernizacji.
Bez podjęcia tego wyzwania proces dalszej modernizacji Polski będzie odbywał się w warunkach silniejszego niż dotychczas oporu społecznego. Badania prowadzone w powiązaniu z teorią segmentacji adaptacyjnej pozwalają na względnie precyzyjne wskazanie, w jakich punktach struktury opór ten może mieć kluczowe znaczenie dla sukcesu lub porażki działań reformatorskich.
Paweł Ruszkowski jest socjologiem, kierownikiem Katedry Socjologii Polityki na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.
Prezentowane teksty są wartościowe merytorycznie i dobrze napisane, źródłowo solidnie podparte współczesną literaturą przedmiotu, dokumentami. Zawierają nie tylko opisy i fakty, ale też krytyczne analizy i interpretacje, są osadzone w teoriach i/lub badaniach.
prof. zw. dr hab. Elżbieta Stadtmüller
Dokonana analiza pozwala na stwierdzenie, że praca zarówno pod względem tematyki, jak i poziomu naukowego charakteryzującego poszczególne artykuły, wnosi ważny wkład do polskiego dyskursu naukowego nad globalizacją i rozwojem.
prof. dr hab. Piotr Sałustowicz
O potrzebie poszerzenia socjologicznego dyskursu o globalizacji i rozwoju świadczy proces poszukiwania sposobów mobilizowania polskiego potencjału modernizacyjnego. Z tej perspektywy zmiany zachodzące zarówno na poziomie instytucjonalnym, jak i indywidualnym zmuszają do ponownej refleksji nad dalszym kierunkiem rozwoju społeczeństwa polskiego. Zadaniem niniejszej publikacji jest włączenie się do tej debaty.
dr Galia Chimiak, Marcin Fronia
To, co nie pozwala twórcom innowacji zrezygnować, to nadzieja, że zmiana jest możliwa, że ewentualność lepszego świata nie przeczy prawom natury. Innowacja jest błyskiem, w którym ujawnia się i jednocześnie realizuje przyszłość.
Edwin Bendyk
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?