W pierwszą rocznicę śmierci Zygmunta Baumana pytamy: co zapamiętamy z jego książek? Dlaczego są dziś ważne? Czego uczy nas jego biografia? Skąd wzięła się międzynarodowa popularność Bauman?
W Temacie Miesiąca:
Wszystkie życia Zygmunta Baumana
Mateusz Burzyk, Michał Jędrzejek
Świat poróżniony albo mały słownik Baumanowskich opozycji
Tomasz Kunz
Ankieta: Obywatel świata
Odpowiadają: Richard Sennett, Roberto Esposito, Eva Illouz, Thomas Leoncini, Mirosław Bałka
Anioł historii boi się o przyszłość
Dyskusja z udziałem: Dariusza Brzezińskiego, Macieja Gduli, Tomasza Majewskiego, Joanny Tokarskiej-Bakir. Prowadzenie: Marta Duch-Dyngosz
Pro domo sua. Bauman o Baumanie
Zygmunt Bauman
Ponadto w numerze:
Lwów może łączyć – Ola Hnatiuk o przedwojennej historii wielokulturowego miasta
Kultura dawnej Holandii. Cykl Piotra Oczki o codziennym życiu w świecie Rembrandta i Vermeera
Felieton Angeliki Kuźniak pt. Nie widać
Po drugiej stronie „Zepsułam miłość i nie chciałam jej naprawić” – opowiadanie Sylwii Chutnik
Zwierzęta jako męczennicy. O cierpieniu i zapomnianych historiach zwierząt z I wojny światowej
Książka Anny M. Kłonkowskiej jest dobrze napisaną i ekspercką prezentacją światowego i polskiego stanu badań na temat sytuacji społecznej osób transpłciowych. Wartością dodaną są wyniki badań empirycznych na temat strategii życiowych osób transpłciowych w Polsce w ostatnich kilku latach. Są to zatem oryginalne i nowe dane na temat ważnej kwestii społecznej, uzyskane przez badaczkę, która od wielu lat publikuje na ten temat i jest jedną z nielicznych polskich ekspertek w zakresie transpłciowości.
Zebrane w tomie artykuły polskich i niemieckich badaczy dokumentują obecny stan studiów nad pamięcią z perspektywy lingwistycznej, pokazując różnorodność podejść teoretycznych oraz metodycznych i stanowiąc tym samym próbę odpowiedzi na aktualne pytania o relacje między językiem a pamięcią. Autorzy podejmują refleksje teoretyczne oraz rozważania o charakterze empirycznym, prezentując różne spojrzenia na zjawisko pamięci i metody jej analizy. Pamięć pojmowana jest z jednej strony jako warunek komunikacji indywidualnej i społecznej, z drugiej zaś jako efekt synergii języka i komunikacji, dzięki której pewne obrazy przeszłości stają się częścią pamięci indywidualnej i zbiorowej.
Książka zawiera refleksje, analizy i próby odpowiedzi między innymi na następujące pytania:
* Czym jest przemoc polityczna? W jaki sposób się ona manifestuje, to jest w jakich typowych, historycznie ukształtowanych i odrębnych formach ona występuje?
* Ilu spośród Polaków to pacyfiści, „gołębie”, a ilu to gloryfikatorzy przemocy politycznej – „jastrzębie”? Kim są Polacy potępiający, a kim Polacy aprobujący użycie przemocy politycznej? W jakim stopniu różne grupy społeczne akceptują przemoc polityczną?
* Jakie akty przemocy politycznej i wśród jakich grup społecznych zyskują aprobatę moralną, a które są bezwzględnie potępiane? Co sądzą Polacy o zabójstwie politycznym, terroryzmie, zamachu stanu, wojnie domowej? Czy Polacy skłonni są zaakceptować tyranobójstwo? Czy uznają obronę ojczyzny przed najeźdźcą lub walkę z okupantem za dopuszczalne moralnie?
* Jakich wartości Polacy są skłonni bronić z użyciem przemocy: swojego życia, życia swoich bliskich i rodaków, a może swojej własności? Czy zakaz używania języka polskiego lub wyznawania religii jest wystarczającym powodem do podjęcia przemocy politycznej? A może takim bodźcem byłyby zbyt wysokie podatki lub zrzeczenie się przez Polskę suwerenności? Odebranie jakich wolności politycznych byłoby wystarczające dla użycia przemocy? Czy wprowadzenie autorytaryzmu lub totalitaryzmu mogłoby się skończyć krwawym buntem? A może wystarczyłoby sfałszowanie wyborów lub udowodniona korupcja władzy?
* W jaki sposób Polacy skłonni są usprawiedliwiać akty przemocy politycznej?
Starzenie się ludności stanowi obecnie jeden z najważniejszych problemów społeczno-ekonomicznych krajów UE. Ograniczony dostęp do zasobów pracy może stać się jednym z czynników utrudniających wzrost i rozwój gospodarek krajowych w przyszłości. Obserwując kraje wysoko rozwinięte UE, można stwierdzić, że proces ten jest trudny do zahamowania i wymaga podjęcia szczególnych działań zarówno w zakresie polityki gospodarczej, jak i społecznej.
Mając na uwadze zachodzące zmiany demograficzne, autorzy prezentowanej publikacji zbadali, w jaki sposób swoboda przepływu osób wpłynęła na populację ludności i saldo migracji w poszczególnych krajach UE.
Książka skierowana jest do wszystkich zainteresowanych problematyką zasobów pracy, ich dostępności i niedoborów. Specjalistom daje obraz zmian demograficznych i ich konsekwencji, zarządzającym przedsiębiorstwami – wskazuje problemy, przed którymi mogą stanąć w niedalekiej przyszłości w obliczu zmian demograficznych. Politykom oraz przedstawicielom władz – skalę problemu wynikającą z podejmowania trudnych decyzji społeczno-ekonomicznych.
Książka dr Doroty Kamińskiej-Jones pomyślana została jako analiza wizerunków kobiet stworzonych w złożonej przestrzeni kontaktu indyjsko-brytyjskiego, jaki zachodził od początków wieku XVII do połowy XX w., ze szczególnym uwzględnieniem prac pochodzących z drugiej połowy XVIII w. i wieku XIX. […] Autorka łączy w rozprawie warsztat historyka sztuki z metodologiami stosowanymi w szeroko pojmowanych badaniach kulturowych, w tym przede wszystkim odwołując się do dyskursu postkolonialnego i feministyczno-genderowego. Prezentowane analizy zostały starannie osadzone we właściwym im kontekście historycznym i społeczno-kulturowym, dając wyraz pogłębionemu rozumieniu analizowanych przedstawień (...)
Z recenzji prof. dr hab. Danuty Stasik
Człowiek — rzecz czy osoba?... to dzieło, w którym autorka stara się znaleźć w tradycji myśli filozoficznej koncepcję mogącą być dla współczesnego człowieka terapią wydobywającą go z zagubienia w odmętach postmodernistycznego absurdu. To zarazem propozycja spojrzenia na otaczający nas świat i ludzi, na nas samych, w sposób porządkujący, umożliwiający odróżnienie tego, co ważne od tego, co nieistotne, i pozwalający poznać nie tylko kolejną „postać” rzeczywistości, nas samych i stosunków między nami, niczym kolejny produkt w supermarkecie, tyleż ciekawy i wywołujący pożądanie, co zarazem szybko tracący swą atrakcyjność i powodujący frustrację, ale rzeczywistość taką, jaką ona jest niezależnie od naszej woli i błędów poznawczych. To wreszcie propozycja zobaczenia siebie w „sieci” wzajemnej przyjaźni, a nie proponowanej nam przez postmodernizm wrogości i ciągłej walki wszystkich ze wszystkimi i wszystkiego ze wszystkim...
W monografii podjęto próbę przedstawienia problemu terroryzmu oraz walki z nim zarówno od strony teoretycznej, jak i praktycznej, w złożonej i dynamicznej rzeczywistości XXI wieku. Autorzy poszczególnych rozdziałów wpisują się w nurt najnowszych dyskusji naukowych dotyczących opisywanego zjawiska.
[…] W mojej ocenie zaletą recenzowanej pracy jest połączenie różnych punktów widzenia na zjawisko terroryzmu i jego wpływu na bezpieczeństwo społeczne we współczesnym świecie. Mamy tu odniesienia zarówno do jednostki, małej społeczności, państwa jako instytucji, a także środowiska międzynarodowego. Autorzy poszczególnych części opracowania nie ograniczają się wyłącznie do opisu zjawiska, ale przedstawiają własne, autorskie ujęcie tematu”.
Z recenzji dr hab. Sławomira Zalewskiego prof. nzw. – Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie
Uważam, że zaletą tej pracy jest połączenie różnych punktów widzenia na zjawisko terroryzmu i jego wpływu na bezpieczeństwo społeczne we współczesnym świecie. Myślę, że ważną rzeczą jest pokazanie na rynku polskim rozwiązań stosowanych w Rosji i Kazachstanie, co może pomóc i służyć w prowadzeniu badań porównawczych.
Z recenzji prof. Aleksieja Gawrilenkowa – Państwowy Uniwersytet w Smoleńsku
Global Discontents is an essential guide to geopolitics and how to fight back, from the world's leading public intellectual
What kind of world are we leaving to our grandchildren? How are the discontents kindled today likely to blaze and explode tomorrow?
From escalating climate change to the devastation in Syria, pandemic state surveillance to looming nuclear war, Noam Chomsky takes stock of the world today. Over the course of ten conversations with long-time collaborator David Barsamian, spanning 2013-2016, Chomsky argues in favour of radical changes to a system that cannot possibly cope with what awaits tomorrow.
Interwoven with personal reflections spanning from childhood to his eighth decade of life, Global Discontents also marks out Chomsky's own intellectual journey, mapping his progress to revolutionary ideas and global prominence.
Logistyka społeczna, stosunkowo nowy obszar koncepcyjny, powoli znajduje swoje miejsce w rozważaniach teoretycznych i w zastosowaniach praktycznych. Te ostatnie, pojawiające się w coraz większym zakresie i z rosnącą intensywnością, skierowały uwagę teoretyków na fenomen oddziaływania społecznego w podejmowanych decyzjach na zakres zarządzania logistycznego.
Książka, którą przekazujemy czytelnikom, stanowi próbę zdefiniowania, uporządkowania, usystematyzowania i syntezy zagadnień teoretycznych. Jaki jest przedmiot badań logistyki? Czy jest możliwa wiedza pewna o logistyce? W jaki sposób dochodzi się do prawdy w logistyce? Jakie są relacje między teorią a praktyką? Jaki jest podmiot poznania? Jakie są granice logistyki, zwłaszcza społecznej? Pytania te ciągle pozostają otwarte, lektura przybliża jednak do odpowiedzi na nie. Równie ważny jest przedstawiony szeroko aspekt praktyczny, szczególnie znaczący z punktu widzenia samorządów terytorialnych na poziomie gminy.
Przedmiotem pracy jest problematyka trywializacji pojęcia feminizmu w mediach, a konkretnie w segmencie kobiecej prasy luksusowej. Punktem wyjścia poczynionych rozważań jest zjawisko negocjowania znaczenia feminizmu w mediach. Opisano przejawy postfeministycznego dyskursu w postaciach latte-feminizmu, pop-feminizmu i girl power oraz związki pomiędzy nimi a konkretnym tytułem prasowym („Twój Styl”, „Wysokie Obcasy”, „Wysokie Obcasy Extra” i „Cosmopolitan”). Ponadto opracowano oryginalne, autorskie definicje form postfeminizmu, dotychczas niespotykane w pracach naukowych.
Oddajemy do rąk czytelników publikację dotyczącą szeroko pojętego zagadnienia śmierci pt. Człowieka w obliczu kresu życia – studia interdyscyplinarne. Mamy w zamiarze dostarczyć opracowanie, które w trzech wymiarach zarysowuje eksponowane zagadnienie, tj. Współczesne zainteresowania śmiercią – w stronę egzystencjalnej przepaści, Myślenie trudne, lecz niezbędne – cenne doświadczenia śmierci, Śmierć społeczna – nieposkromione myśli o unicestwieniu. W zależności od wymiaru mówimy m.in. o kwestii związanej z odchodzeniem, odejściem, końcem i wiarą w to, że „życie ludzkie się jeszcze nie kończy”. W tekstach wyłania się walka o życie, ważne jest bowiem to, aby je dogonić, nadać mu sens, nową jakość – zwłaszcza w ostatnich dniach, chwilach zanim odejdzie z ostatnim oddechem. Ilustruje się jednocześnie doświadczanie śmierci widzianej z różnych perspektyw, a także wyrażonej w ignorancji, spychaniu na margines społecznego funkcjonowania zarówno problemów, jak i osób z nimi się zmagających, piętnowaniu zjawisk będących udziałem człowieka wówczas, kiedy żyje. Można by wskazać, że jest to uśmiercanie za życia. Ten wymiar ma na celu przywołać refleksję i mądrość, która spowoduje pragnienie otwarcia się na życie, innego spojrzenia na nie.
Zarysowane wymiary związane są z uczeniem się na nowo każdego etapu życia zbliżającego nas do śmierci. Może być to zmaganie ze śmiertelną chorobą kogoś bliskiego, swoją, towarzyszenie komuś w odchodzeniu, a także zmiana myślenia i redefiniowania zjawisk zepchniętych na margines – kres życia. Może to być w końcu i nowy sposób rozumienia, udzielania pomocy, otwierania drzwi przed tymi, którzy tak jak inni zasługują na takie samo życie ze względu na jego osobowy wymiar i nadaną każdemu bez wyjątku godność.
Holistycznie rzecz ujmując, należy nadmienić, że niewątpliwie ukazane teksty nie są przygodnie dobrane, ale posiadają wspólny mianownik o wektorze rozważań skoncentrowanych na krańcach egzystencjalnego tchnienia. Kreślone w książce słowa dookreślają i wypełniają niniejszy dyskurs, wywołując – jak należy mniemać – trudne myśli oraz refleksje o przemijaniu i doczesności. Instynkt życia oraz konstruowanie ścieżki własnego rozwoju, a także sam fakt codziennego funkcjonowania, rozniecają uzasadnione obawy szczególnie w kontekście nurtu ziemskiego bytowania o to, co wydarzy się jutro, jak potoczy się moje życie.
Lokując nasze dysputy w takiej problematyce, pomimo jej ciężaru egzystencjonalnego liczymy, że staną się one zachętą do naukowego namysłu. Polecamy niniejszą lekturę z nadzieją na życzliwe przyjęcie i pozytywny odbiór.
Wojna jest odrębną dziedziną znaczenia, wyrwaną z codzienności tak dalece, że każde doznanie wojny – i codzienności – stanowi dla poddanej mu jednostki szok poznawczy. Ta nieciągłość doświadczenia powoduje wyrwę w jednostkowej tożsamości, ranę, która zmienia się w traumę. Powojenne traumy jednostkowe – jak również traumy wynikające z powrotu do domu – najczęściej dotyczą całych pokoleń żołnierzy. Weterani połączeni wspólnym doświadczeniem tworzą wspólnoty braterskie, w których zapoczątkowany zostaje proces uspołecznienia traumy. W społeczeństwie stanowią oni szczególne grupy nosicielskie, rozprzestrzeniające narrację o doświadczeniu traumy m.in. za pomocą dzieł kulturowych takich jak filmy, literatura czy dzieła sztuki wizualnej. Uwspólnotowione doświadczenie traumy i winy wywołuje konflikt pamięci społecznej oraz rozbieżne wizje przeszłości. Czarne światło opisuje proces tworzenia się powojennych traum jednostkowych i zbiorowych na przykładzie najnowszej historii Stanów Zjednoczonych.
Uważam, że książka P. Aleksandry Gruszczyk może być wydarzeniem wydawniczym. [...] Czytanie Jej rozważań dostarcza dużo materiału faktograficznego, zmusza do refleksji na temat natury wojny, inspiruje w wielu miejscach. Jest to tekst naprawdę znaczący.
Prof. dr hab. Tomasz Żyro
Przedłożona do recenzji książka jest pierwszym znanym mi opracowaniem, które ujmuje temat granic władzy prawniczej z perspektywy polskiej tradycji socjologicznej. W dzisiejszej dobie fascynacji koncepcjami powstałymi w innych kręgach kulturowych przedstawienie tego zagadnienia w świetle polskich projektów socjologicznych oraz tych, które łączą perspektywę teoretyczno – prawną i socjologiczną wydaje mi się niezwykle interesujące.
Z recenzji dra hab. Sławomira Tkacza
Wszystkie podręczniki ekonomii mówią to samo. Pieniądz wynaleziono po to, by zastąpić uciążliwy i skomplikowany barter – aby starożytni nie musieli już nosić swoich towarów na rynek. Problem z tą wersją historii? Nie ma cienia dowodu na jej prawdziwość.
Antropolog David Graeber w porywający sposób odwraca utarte przekonania. Pokazuje, że pięć tysięcy lat temu, w okresie narodzin rolniczych imperiów, ludzie korzystali z rozbudowanych systemów kredytowych. Wtedy po raz pierwszy pojawiły też się społeczeństwa podzielone na dłużników i wierzycieli.
Gdy z czasem wirtualny pieniądz kredytowy zastąpiły złote i srebrne monety, system zaczął się chylić ku upadkowi. Stopy procentowe poszybowały w górę i dłużnicy stali się niewolnikami. System istniał ze cenę rosnącej przemocy. Wyłącznie dzięki okazjonalnym interwencjom królów i kościołów udawało się nie dopuścić, aby sprawy wymknęły się spod kontroli. Dług: pierwsze pięć tysięcy lat jest fascynującą kroniką tej słabo znanej części historii. Pokazuje wpływ historii długu na przebieg ludzkich dziejów, a także jej związek z aktualnymi kryzysami finansowymi i przyszłością naszej gospodarki.
Wietnam, afera Watergate, Iran-Contras, krętactwa Clintona... i w końcu kłamstwo zostało uznane za normę. Przyzwyczailiśmy się do tego, że wszyscy kłamią. Sukces Trumpa i Brexit to jednak nowe zjawiska. Witamy na pustyni postprawdy.
Czy w czasach postprawdy istnieje tylko relatywizm i osobiste przekonania, nie ma dziennikarskiej rzetelności, a „fake news” nie da się odróżnić od newsów? Matthew d'Ancona w przystępnie napisanej książce wyjaśnia, co kryje się za najczęściej przywoływanym słowem roku.
Dziennikarz piszący od kilku dekad dla najważniejszych brytyjskich tytułów prasowych przekonuje, że stawka w walce o prawdę jest zbyt wysoka, by można było przejść obok tego obojętnie. Bo tak naprawdę nikt z nas nie chce żyć w świecie postprawdy.
Dlaczego Polacy głosują na PIS?Maciej Gdula pojechał do pewnego miasteczka na Mazowszu, żeby sprawdzić, dlaczego Polacy głosują na Prawo i Sprawiedliwość. Raport z jego badań zaskoczył komentatorów politycznych i krytyków obecnej władzy. Gdula pokazał, że polityczna oferta PiS to nie tylko 500+, ale też odpowiedź na rosnące aspiracje Polaków. Oferta ta trafia do ludzi, bo odgrywają oni określoną rolę w dramacie społecznym, którego scenarzystą i reżyserem jest Jarosław Kaczyński.Według Gduli PiS to zjawisko wymykające się szufladce populizmu, a kluczem do rozumienia drugich rządów Kaczyńskiego jest nowe pojęcie wprowadzone przez autora: neoautorytaryzm.Co z tego wynika dla Polski i dla opozycji? Przeczytajcie, bo to wiedza bezcenna zwłaszcza w kontekście nadchodzących wyborów.
"[] wobec istotnych zmian zachodzących obecnie w szeroko pojętej gospodarce światowej i na międzynarodowych rynkach nansowych, będących m.in. konsekwencją postępujących procesów globalizacji, inicjatywę przygotowania publikacji z tego zakresu tematycznego postrzegam jako niezwykle cenną i potrzebną. Z dużym zainteresowaniem przystąpiłam do jej lektury. Po zapoznaniu się z nią stwierdzam, że przygotowana publikacja jest nie tylko aktualna, lecz także interesująca i inspirująca".Z recenzji wydawniczej prof. UŁ dr hab. Małgorzaty Janickiej"Rozprzestrzenienie się kryzysu nansowego i gospodarczego ze Stanów Zjednoczonych i innych państw gospodarczo zaawansowanych na te o średnim poziomie rozwoju było możliwe za sprawą silnych powiązań handlowych i nansowych między tymi grupami krajów. Stanowi ono zarazem mocny argument przeciwko hipotezie o rozłączeniu cykli koniunkturalnych (decoupling) gospodarek wschodzących i krajów gospodarczo zaawansowanych. Czynnikiem, który dodatkowo wzmacnia efekty przenoszenia się zjawisk kryzysowych, są coraz silniejsze powiązania między krajami na średnim poziomie rozwoju. O rosnącym znaczeniu sytuacji gospodarczej w tych krajach dla gospodarki światowej świadczy dyskusja nad konsekwencjami spowolnienia wzrostu gospodarczego w krajach grupy BRICS czy postulowanego zwiększenia roli popytu krajowego we wzroście gospodarczym Chin []. Przedmiotem zainteresowania opracowań składających się na tę książkę są relacje, które zachodzą między otwartością gospodarki a jej podatnością na zjawiska kryzysowe, a w szczególności zbadanie natury, kierunku oraz siły tych zależności. Badaniami został objęty mechanizm transmisji zaburzeń z gospodarki światowej oraz kanały, którymi zjawiska kryzysowe występujące w krajach na średnim poziomie rozwoju rozprzestrzeniają się na inne kraje tej grupy".Ze Wstępu dr. hab. Marka A. Dąbrowskiego i prof. dr. hab. Andrzeja Wojtyny
W Temacie Miesiąca:
Jesteśmy z natury religijni
Paul Bloom
Skąd się bierze wiara?
Jan Woleński i Jacek Prusak SJ w rozmowie z Mateuszem Burzykiem
Spór o powszechność religii
Jakub Bohuszewicz
Ponadto w numerze:
Chodzi o to, żeby silniejszy wyciągnął rękę – Janina Ochojska w rozmowie z Marzeną Zdanowską
Jakub Drath: Raport o nadużyciach i zmowie milczenia w katolickim chórze w Niemczech
Esej Navida Kermaniego o tym, co łączy malarstwo Boscha i perską mistykę
Cykl „Lek i trucizna”: Dobrosław Kot i Michał Paweł Markowski o mitach w polityce
„Stacja: Literatura”: Opowiadanie Gorejące trójpłatowe oko Macieja Płazy
Dlaczego dla projektantów graficznych komunikacja jest najważniejsza? Zapis dyskusji o grafice użytkowej z udziałem: Anny Bargiel, Władysława Buchnera, Olgi Drendy, Sebastiana Frąckiewicza i Kuby Sowińskiego
„Mój przyjaciel wiersz”: Jerzy Illg o Tomaszu Różyckim
„W księgarni”: Marcin Wilk odwiedza warszawską księgarnię Bagatelka na pięterku
Zaprezentowana w monografii kwestia doświadczania problemów alkoholowych przez kobiety jest obszarem atrakcyjnym poznawczo i badawczo. Osią tematyczną jest tu kobiecy problem alkoholowy, usytuowany w kontekście teoretycznym, jakim uczyniono teorie problemów społecznych, zilustrowany wynikami badań własnych (diagnostyczno-weryfikacyjnych). Całość dopełnia opis form działań podejmowanych w Polsce w obliczu problemu alkoholowego, z zaakcentowaniem ulokowania w nim kobiet i wspierania ich w procesie wychodzenia przez nie z uzależnienia alkoholowego, z ukazaniem realiów w tym zakresie w polskiej rzeczywistości, jak i szans optymalizowania tego procesu.
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?
