Myślenie ciała to najnowsza praca Richarda Shustermana, w której ten amerykański filozof zarówno pogłębia swoją refleksję nad cielesnością, jak i rozszerza ją o nowe zakresy tematyczne. W książce tej spekulatywne eksploracje skonfrontowane zostają z konkretnymi zjawiskami z najrozmaitszych sfer życia społecznego, zaś obok analiz dzieł filozofów takich jak Richard Rorty, Maurice Merleau-Ponty, Ludwig Wittgenstein czy Edmund Burke znaleźć można autobiograficzne narracje czy praktyczne wskazówki dotyczące somatycznej introspekcji. Jest tu buddyzm zen, architektura postkrytyczna oraz performatywność fotografii; są wojny kulturowe, sztuki erotyczne i patologie konsumpcji. A całości patronuje milczące, lecz myślące ciało – czasem niepokojące, nigdy do końca nie zgłębione i zawsze obecne tło naszych wszelkich działań.
W Sadze metafizycznej Stanisław Rainko z jasnością i precyzją kontynuatora szkoły lwowsko-warszawskiej mierzy się z klasycznymi zagadnieniami ontologicznymi i ich rozmaitymi ujęciami – od Kartezjusza i Kanta poprzez Husserla, Heideggera i Sartre’a po Wittgensteina, Poppera i Quine’a. Z rozważań nad relacją między cogito a światem, zbiorami i całościami oraz byciem a bytem wysnuwa wniosek o nieprzezwyciężalnym rozszczepieniu ontologicznym świata. Źródłem tego rozszczepienia jest byt ludzki.
Praca p. Aleksandry Korczak zachowuje wszystkie rygory naukowości, Autorka operuje dojrzałym warsztatem naukowym, opiera swoje analizy na rzetelnie rozpoznanym stanie badań, odwołuje się do kontekstu filozoficznego, analizuje m.in. parantele między twórczością Jansson i pismami Rousseau, a jednocześnie jest fascynującym esejem, w którym ton zdystansowanej refleksji, właściwy dla wywodu naukowego, zostaje przełamany przez odczytania i refleksje o charakterze osobistym. Ta umiejętność łączenia dwóch rodzajów narracji, dwóch form dyskursu: naukowego i eseistycznego, powoduje, że otrzymujemy książkę czytelniczo frapującą, książkę, w której dociekania nad arcydziełem literatury dziecięcej splatają się z refleksjami osobistymi, dotyczącymi najważniejszych problemów ludzkiego bytowania.
Z recenzji prof. Grzegorza Leszczyńskiego (Uniwersytet Warszawski)
Czym jest filozofia ekonomii? Dlaczego ekonomiści interesują się filozofią?
Jaka jest natura modeli ekonomicznych? Czy teorie ekonomiczne są wolne od sądów wartościujących?
To jedne z ważniejszych pytań poruszanych w książce, która jest zbiorem tekstów poświęconych filozoficznej refleksji nad ekonomią jako nauką, w szczególności historii związków filozofii i ekonomii, metodologii ekonomii
oraz relacji zachodzących między ekonomią a etyką.
Jest rzeczą naturalną, że nowe generacje polskich uczonych dołączają obecnie do rosnącego międzynarodowego nurtu badań w zakresie filozofii ekonomii, wnosząc do niej swój wkład. Niniejsza antologia stanowi imponujący i aktualny przegląd wielu najbardziej istotnych zagadnień w tej dziedzinie.
Prof. Uskali Mäki
Ważną zaletą i osiągnięciem prac zamieszczonych w recenzowanym tomie jest wszechstronne i zarazem krytyczne przedstawienie głównych sporów, poszukiwań i propozycji metodologicznych związanych z rozwojem nauk ekonomicznych, prezentowanych w literaturze światowej.
Prof. Jerzy Wilkin
Wobec filozofii Fryderyka Nietzschego trudno przejść obojętnym – fascynuje i jednocześnie odpycha. Minęło ponad sto lat od śmierci tego niemieckiego myśliciela, a mimo olbrzymiej ilości poświęconych mu książek, jego filozofia nie przestaje inspirować do nowych interpretacji.
Książka ta jest próbą zrozumienia „tragicznej wiedzy radosnej”, która sprawiała autorowi Tako rzecze Zaratustra tak wiele zarazem bólu jak i rozkoszy. Sednem tej filozofii jest zmierzenie się z problemem sensu istnienia w świecie, który utracił wiarę w Boga, będącego gwarantem moralno-metafizycznej struktury świata. Nietzsche stawia pytanie o rozumienie człowieka i jego miejsca w świecie, gdy zrezygnujemy nie tylko z odniesienia do Boga, ale także z pozostawionego po Bogu dziedzictwa metafizycznego, głęboko zakorzenionego w naszym myśleniu. Jego propozycja sprowadza się do uznania stwórczego charakteru woli człowieka – woli mocy, która ma przezwyciężać nawet czas.
Marta Soniewicka - dr nauk prawnych i dr filozofii, adiunkt w Katedrze Filozofii Prawa i Etyki Prawniczej na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego. Laureatka licznych nagród i stypendiów naukowych, w tym m.in. stypendium Fulbrighta, Nagrody Naukowej „Polityki”, stypendium Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, stypendium Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. Zajmuje się filozofią polityczną, filozofią prawa, etyką. Autorka licznych artykułów i kilku książek, m.in. Granice sprawiedliwości, sprawiedliwość ponad granicami (2010).
Pytanie: „czym jest myślenie?” jest być może najważniejszym pytaniem filozoficznym. W myśleniu bowiem stawiane są wszystkie inne pytania. Dobrosław Kot próbuje przeniknąć żywioł myślenia, który rozpoznaje jako dramatyczny, pełen nieusuwalnych napięć. Te napięcia odciskają się w mowie: wielu filozofów ma świadomość, że wypowiedzenie tego, co według nich najważniejsze dla myślenia, jest niemożliwe na gruncie zastanego języka. Tak jest choćby w przypadku kwestii bycia (Heidegger) czy drugiego człowieka (Buber, Rosenzweig, Lévinas, Tischner).
U tych i wielu innych filozofów myślenie jest nie tyle sztuką argumentowania i uzasadniania, co raczej próbą wypowiedzenia tego, co Inne. Ruch myśli odbywa się pomiędzy tym, co już oswojone, a tym co jeszcze nienazwane. Dlatego myślenie dramatyczne często sięga po środki rzadko obecne w dyskursie: metafory, opowieści, poezję, słowotwórstwo. W Myśleniu dramatycznym autor – wychodząc od intuicji Józefa Tischnera – próbuje podążyć tropem tych napięć.
Dobrosław Kot – doktor filozofii, adiunkt w Katedrze Filozofii Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Ukończył studia na Papieskiej Akademii Teologicznej. Współzałożyciel Instytutu Myśli Józefa Tischnera, publikuje w „Znaku”, „Ethosie”, „Logosie i Ethosie”. W 2009 roku wydał monografię Podmiotowość i utrata.
Przekonania stanowią często dyskutowany problem badawczy, zarówno na gruncie filozofii, jak i nauk badających umysł doświadczalnie. Ich powstawanie związane jest bowiem z najbardziej fascynującymi aspektami ludzkiego myślenia.Książka przedstawia propozycję rozwiązania następującego problemu dotyczącego przekonań: w jaki sposób można uwzględnić dyskusję o racjonalności przekonań w kontekście psychologicznego wyjaśnienia umysłu?Autor argumentuje za koniecznością odróżnienia dwóch typów przekonań normatywnych oraz heurystycznych a kryterium ich odróżnienia stanowi ich psychologiczna geneza. Przekonania normatywne wytwarzane są przez umysł analityczny, którego główna rola polega na ocenie zasadności przesłanek wspierających przekonania tego typu. Przekonania heurystyczne wytwarzane są natomiast przez umysł intuicyjny, zorientowany przede wszystkim na skuteczne działanie. Rozwiązanie to kwestionuje powszechnie przyjmowane w naukach kognitywnych założenie o jednorodności przekonań. W prowadzonych analizach szczególną rolę odgrywa ustalenie sposobu powstawania przekonań, dlatego też niniejsze opracowanie ma charakter interdyscyplinarny. Uwzględnia dyskusję prowadzoną obecnie w analitycznej filozofii umysłu oraz eksperymentalne ustalenia nauk o umyśle.Łukasz Kurek (ur. 1984) filozof i prawnik. Pracownik Katedry Filozofii Prawa i Etyki Prawniczej na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych. Stypendysta m. in. Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej. Autor artykułów poświęconych filozofii umysłu oraz filozofii prawa.
Książkę Mateusza Salwy otwiera studium paryskiego Ogrodu-lasu na wewnętrznym dziedzińcu nowego budynku Biblioteki Narodowej w Paryżu. Nawiązanie do tej realizacji, poddanej wstępnie wielostronnemu oglądowi, znajdziemy też w końcowych partiach Estetyki ogrodu. „Wielostronny ogląd” oznacza tu wielość tropów interpretacyjnych (także krytycznych), które Autor otwiera i następnie - w kolejnych rozdziałach- szczegółowo rozwija, pokazując jak estetyczne doświadczenie ogrodu przemodeluje nasze sposoby myślenia (o) i działania (w) ogrodzie w szerszych kontekstach etycznych i społeczno-politycznych (także tych o wymiarze globalnym).
Podkreślić warto, że Mateusz Salwa nie wpisuje swoich badań w nurt radykalnej krytyki nowoczesności (co we współczesnej ‘posthumanistyce’ częste), przekonuje natomiast – gromadząc liczne argumenty – do osłabienia dominującej wcześniej orientacji antropocentrycznej. Otwiera się w ten sposób „nowa wrażliwość na naturę” odczuwana i praktykowana w interesie zarówno ludzi, jak i bytów innych - niż - ludzkie. Powiedzieć, że zebrane w poszczególnych rozdziałach argumenty są liczne, to powiedzieć za mało. Przekonuje bowiem nie ich ilość, lecz przede wszystkim jakość. Rzetelnej znajomości dawnej i współczesnej literatury dotyczącej ogrodów i ich kontekstów towarzyszy bowiem pogłębiony namysł historyczno-krytyczny. Relację zachodzącą między koncepcją Autora a poglądami badaczy, z którymi wchodzi w książce w dialog, można określić jako korespondencję korygującą, czyli najbardziej wartościowy w humanistyce sposób przepracowania zastanego „materiału myślowego”.
Anna Zeidler-Janiszewska
Wojna jest formą bioewolucyjnego dostosowania. Mobilizowała ludzi do współdziałania w konkurencji o ograniczone zasoby. Wytworzyła też państwo, które służy przełamywaniu barier rozwojowych. Anarchia międzynarodowa ma więc bioewolucyjne podstawy. Takież podstawy ma ludzki instynkt moralny. W nim zakorzenione mogą być preferencje dla ludzkich praw oraz demokracji. Ich międzynarodowe konsekwencje ukazuje teoria demokratycznego pokoju. Z kolei gwałtowność oraz nierównomierność starzenia się społeczeństw destabilizować może liberalny porządek międzynarodowy. Oto przykłady systemowego oddziaływania czynnika biologicznego na stosunki międzynarodowe.
Ale wpływa on również na jednostki – politycznych liderów, których decyzyjną sprawność w momentach krytycznych zaburzać mogą podeszły wiek, choroby czy środki psychoaktywne. Mimo oczywistego wpływu na stosunki międzynarodowe, czynnik biologiczny jest jednak pomijany w literaturze przedmiotu. Rozproszone po różnych dziedzinach wiedzy wyniki badań na ten temat zostały tu zebrane, usystematyzowane oraz krytycznie ocenione. Jest to pierwsza publikacja tego typu. publikacja na polskim rynku wydawnictw naukowych.
Jerzy Ciechański – absolwent Wydziału Prawa i Administracji UW. Doktorat z nauk politycznych uzyskał w Northern Illinois University. Wykładowca akademicki na uczelniach w Polsce i USA; obecnie w Instytucie Stosunków Międzynarodowych UW. Uczestniczył w negocjacjach akcesyjnych Polski do Unii Europejskiej. Był przewodniczącym Rady Zarządzającej Europejskiej Fundacji Poprawy Warunków Życia i Pracy UE, Komitetu Spójności Społecznej Rady Europy oraz wiceprzewodniczącym Komitetu Ochrony Socjalnej Rady UE. Autor wielu publikacji nt. roli ONZ w utrzymaniu pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, społecznych praw człowieka oraz polityki społecznej i zatrudnienia w UE.
Cierpienie to fenomen nieodmiennie związany z ludzką egzystencją nieomal od początku jej ontogenezy aż po tanatogenezę. Czasem cierpienie trwa krótko i bywa znośne. Innym razem zdaje się nie mieć końca, przygniata człowieka swoim nadmiarem oraz konsternuje bezcelowością. Inni z kolei w cierpieniu dostrzegają sens życia (Frankl), czy narzędzie Boga do napominania ludzi (Lewis). Przed cierpieniem nikt nie może uciec, ani znaleźć dla siebie schronienia. To zjawisko powszechne i nieustannie budzące myśl z uśpienia.
W publikacji zagadnienie cierpienia zostało omówione w interdyscyplinarnej perspektywie. Takie szerokie podejście umożliwia pełniejszy ogląd fenomenu cierpienia i uchwycenie całej jego złożoności. Celem publikacji są nie tylko poszukiwania natury poznawczej, lecz również dociekania o charakterze terapeutycznym, pedagogicznym oraz społecznym. Publikacja stwarza specjalistom z różnych dziedzin odpowiednie forum do wymiany własnych poglądów na temat cierpienia oraz przedyskutowania stopnia skuteczności metod mierzenia się z nim.
Kiedy jesteśmy świadomi niebezpieczeństwa łatwiej jest nam go uniknąć. Często zbyt późno uświadamiamy sobie zagrożenie i nie jesteśmy już w stanie mu zapobiec lecz, jak mówi bardzo trafne w tym przypadku polskie powiedzenie, lepiej zapobiegać niż leczyć. Książka Stop oszustom. Jak nie dać się oszukać przedstawia szeroki przekrój dziedzin w których najczęściej ulegamy oszustwom. Autorka oparła książkę na własnych doświadczeniach z wieloletniej pracy w branży telekomunikacyjnej oraz windykacyjno-prawnej. Przykłady zaczerpnięte zostały z prawdziwych historii osób, które padły ofiarą nadużyć finansowych i różnego rodzaju wyłudzeń. Nie brakuje również opisów głośnych w swoim czasie w mediach przekrętów takich jak Amber Gold czy fałszywe pisma z Polskiej Grupy Energetycznej. Znajdujemy w książce zarówno zagrożenia nieuczciwością w dziedzinach społecznych na przykład oszustwa matrymonialne, jak i niebezpieczeństwa ekonomiczno-finansowe takie jak wyłudzenia internetowe czy telemarketing. To jednak tylko kilka z wielu przedstawionych w niej niebezpieczeństw. Jest ona napisana w bardzo przystępny i zrozumiały dla każdego sposób. Autorka ilustruje każde zagrożenie licznymi przykłady i sytuacjami z życia, udziela wielu praktycznych rad i wskazówek jak nie paść ofiarą nieuczciwości innych, uczy jak postępować w sposób ostrożny. Pozycja ma wymiar bardzo współczesny i dotyka problemów zwykłych ludzi. Dzięki informacjom zawartym w pozycji dowiadujemy się jak rozpoznać oszustów, co ich charakteryzuje i jak się przed nimi bronić.Książka ta jest godna polecenia dla każdego, kto chce żyć bezpiecznie.
Autorzy opracowania zwracają uwagę na wielką różnorodność współczesnych form uprawiania etyki chrześcijańskiej. Monografia zawiera m.in. analizę relacji istniejącej między obrazem świata i przedzałożeniami etyki chrześcijańskiej oraz podejmuje problem uzasadnienia godności człowieka w świecie postmetafizycznym. Interesujące są także rozważania o powinności człowieka, której nie da się ustalić w sposób teoretyczny, ponieważ jest ona swego rodzaju idiomem postępowania. W niektórych przypadkach właściwe odczytanie kodu powinności może stać się źródłem czynów ponadobowiązkowych, chwalebnych, a nawet heroicznych, dzięki którym świat podąża w stronę dobra.
Dr hab. Anny Drabarek, prof. APS
Czytelnik znajdzie w monografii wiele cennych treści dotyczących wpływu naturalistycznego obrazu świata i człowieka na etykę wyrastającą z inspiracji chrześcijańskich. Autorzy opracowania przekonują, że różne modele etyki chrześcijańskiej są możliwe także dzisiaj, gdy mamy do czynienia z odrzuceniem klasycznej wizji rzeczywistości. Chrześcijańskie rozumienie moralności nie stanowi jakiegoś monolitu czy zamkniętego systemu. Wiele różnych koncepcji etycznych, wyrastających z chrześcijańskiej wizji świata i człowieka, podejmuje dialog z myślą współczesną. Etyka inspirowana myślą chrześcijańską stanowi także dzisiaj bardzo potrzebną i atrakcyjną formę oceny moralnej czynów ludzkich.
Dr hab. Piotra Mazura, prof. Ignatianum
Publikację charakteryzuje duża różnorodność jakościowa tekstów. Jako całość książka posiada wiele walorów poznawczych. Myślą przewodnią zamieszczonych tekstów jest praca człowieka, rozumiana jako integralny element jego rozwoju. Autorzy poszczególnych artykułów podejmują kwestie związane z charakterystyką pracy i jej etosem, poczynając od prezentacji antycznego rozumienia znaczenia pracy, aż po jego echa odnajdywane we współczesnym etosie wpisującym pracę w indywidualne i społeczne życie człowieka. Zwrócono przy tym uwagę na walor pracy pozazawodowej (np. obowiązki domowe). Inną zaletą publikacji jest pochylenie się nad pracą osób szczególnej troski. Warto jeszcze zauważyć powiązanie ludzkiej pracy z posiadanymi przez człowieka prawami, w tym z prawem do sprawiedliwego wynagradzania.
Dr hab. Józef Binnebesel, prof. UMK
(z recenzji wydawniczej)
Zdarzenia, które stają się udziałem człowieka - niezależnie od wieku, wykształcenia, poziomu intelektualnego, zajmowanego stanowiska - wpisują się w historię jego życia, wyznaczają ważne obszary jego aktywności i zaangażowania. Otwarcie na ustawiczny rozwój pozwala człowiekowi na coraz pełniejsze wyrażanie swojej istoty. […] Widzenie pracy w całościowym kontekście jej osobowego podmiotu pozwala właściwie rozumieć i odpowiednio układać wzajemne relacje podmiotów pracy w społecznym procesie pracy oraz relacje ludzi jako podmiotów pracy ze względu na jej wytwory.
Ks. dr hab. Stanisław Chrobak, prof. UKSW
(z recenzji wydawniczej)
Marc Shell w swojej książce próbuje odpowiedzieć na fundamentalne pytanie – jaką rolę w naszym myśleniu o świecie odgrywa ekonomia? Jaki miała wpływ na kształtowanie się kultury Zachodu? I wreszcie – w jakim stopniu uformowała literaturę i filozofię? Shell zaczyna od pryncypiów, czyli od starożytnych Greków, których świadomość zrewolucjonizowało pojawienie się nowego i tajemniczego medium, jakim były monety. Zarówno Platon, Arystoteles, Pitagoras, jak i greccy politycy oraz tragediopisarze musieli zmierzyć się, każdy na swój sposób, z logiką ekonomii, która w nieodwracalny sposób zainfekowała ich świat. Problemy starożytnych odziedziczyli twórcy późniejsi – dalsze rozdziały rekonstruują dwie chyba najbardziej oryginalne propozycje pomyślenia związków ekonomii i literatury, stworzone przez Jana Jakuba Rousseau i Johna Ruskina. Inspirowana Marksem, Heglem i Derridą, analiza Shella w radykalnie nowatorski sposób przygląda się uniwersum tekstów, które od wieków przenika się ze światem ekonomii.
Książka Shella jest pozycją bardzo w Polsce potrzebną. W naszej kulturze, silnie nacechowanej postawami romantycznymi, twórczość artystyczna ujmowana jest często jako natchniona działalność pojedynczego geniuszu, który w akcie nadprzyrodzonego wglądu wydobywa ze swojego wnętrza arcydzieło objawiające ponadczasowe prawdy. Tak rozumiana literatura nie ma wiele wspólnego ze społeczeństwem – nic mu nie ma do zaoferowania i nic nie może się od niego nauczyć. Shell kreśli kompletnie inną wizję, pokazując związki między produkcją literacką a ekonomią. Otwiera to pole do inspirującego dla obu stron spotkania między teorią literatury a krytyką ekonomii politycznej.
Jan Sowa
Marc Shell (ur. 1947) – amerykański profesor, wykładowca na Harvard University, zajmuje się przede wszystkim krytyczną analizą kultury pod kątem jej związków z logiką ekonomii, ale bada także aspekty nacjonalizmu i niepełnosprawności. Autor takich książek, jak: Money, Language, and Thought: Literary and Philosophical Economies from the Medieval to the Modern Era (University of California Press, 1982), Art and Money (University of Chicago Press, 1995) i Islandology (Stanford University Press, 2014).
Odkąd Will Eisner użył terminu powieść graficzna, jawi się on niemalże jako komiksowy święty Graal stanowiąc cel poszukiwań zarówno twórców, jak i badaczy opowieści obrazkowych. Nie każdy komiks jednak jest lub miał być powieścią graficzną. Chodzi tu i o artystyczną świadomość, i o cechy formalne. A bardzo często czegoś utworom brakuje bądź cechuje je jakiś nadmiar, w obu przypadkach uniemożliwiając, mimo pozorów łatwości, przyporządkowanie do najważniejszej (a przynajmniej za taką uchodzącej) kategorii. Co nie oznacza, że komiksy, których powieściami graficznymi nie da się nazwać, tracą swoją wartość. I o tym jest ta książka.
Książka zwiera z pewnością istotne treści naukowe, gdyż podnosi problem istnienia człowieka w stosunku do różnych mediów, w tym historycznych, aż do czasów mediów elektronicznych. Tekst jest również dobrym historycznym przeglądem poglądów myślicieli, którzy nawiązywali do medium, nawet jeśli nie używali tego pojęcia. Analiza, jaką podejmuje Wacław Branicki, pokazuje, jak uniwersalne i ważne w antropologii filozoficznej jest medium. Autor analizuje m.in. ciekawą myśl o wielowarstwowości świadomości, co wynika z procesualności obecności. Jest to jeden z najważniejszych tematów książki, gdyż na tle transcendentalizmu łączy się w nim zagadnienie medium z problematyką istnienia.
Z recenzji dr. hab. Michała Ostrowickiego [Sidey Myoo]
Autor podejmuje problemy fundamentalne, ale także bardzo aktualne: wskazuje, bada i analizuje różnorakie związki, zależ noś ci i relacje na styku mediów, komunikacji, podmiotowości, toż samości, autentyczności, informacji i wiedzy, podkreślając przy tym rolę aktywności epistemicznej i epistemologicznej w rozbijaniu i scalaniu, a w efekcie ewolucji autentyczności osobowej. Jednocześnie interesująco i kompetentnie określa rolę medialności i mediów w jej konstytuowaniu. Autor rozpatruje tę problematykę w aspekcie ontologicznym, epistemologicznym i aksjologicznym; ostatecznie wymiar etyczny okazuje się najważniejszy: odpowiedzialność – za Drugiego i samoodpowiedzialność – za siebie to kolejne kluczowe pojęcia monografii. Opublikowanie książki Wacława Branickiego może stać się istotnym, zauważonym i szeroko komentowanym wydarzeniem, przynajmniej dla dość już znacznego i stale poszerzającego się kręgu osób profesjonalnie zainteresowanych problematyką medialności. Piszę o „wydarzeniu istotnym”, bowiem praca doktora Branickiego pozytywnie wyróżnia się głębią , szerokością i oryginalnością ujęcia tych niełatwych, a przecież naprawdę ważnych i – jak sądzę – wciąż zyskujących na randze problemów.
Z recenzji dr. hab. Jana Pleszczyńskiego
Kulturze starogreckiej od samego zarania jej dziejów towarzyszy szczególna wiara w moc słowa mówionego. Z tą właśnie wiarą wiąże się ściśle troska o umiejętność pięknego i przekonywującego przemawiania. W praktyce sztuka wymowy kwitnie więc w Grecji na długo przed jej teoretycznym opracowaniem.
Arystoteles ( ur. 384 p.n.e., zm. 324 p.n.e.) – jeden z trzech, obok Platona i Sokratesa największych filozofów greckich. Stworzył opozycyjny do platonizmu i równie spójny system filozoficzny, który bardzo silnie działał na filozofię i naukę europejską, a jego chrześcijańska odmiana zwana tomizmem była od XIII w. i jest po dziś dzień oficjalną filozofią Kościoła Katolickiego.
Arystoteles położył ogromne zasługi w astronomii, fizyce, biologii i logice, jednak część jego teorii astronomicznych i fizycznych okazała się błędna. Zbyt rygorystyczna akceptacja tych teorii przez przedstawicieli filozofii scholastycznej stała się jedną z przyczyn opóźnienia rozwoju tych nauk w Europie, ale z drugiej strony myśl Arystotelesa zainspirowała do poszukiwania nowych hipotez w kosmologii i fizyce przez krytycznych arystotelików już w XIII i XIV wieku (zwłaszcza tzw. via moderna w filozofii).
Włączył retorykę do nauk produktywnych. Retoryka dąży do określonego celu, a zależy od elementu nieprzewidywalnego. Najważniejsza jest skuteczność. „Techne Retorike” – sztuka retoryczna – 3 księgi. U niego retoryka jest silnie powiązana z logiką. Stosowane argumenty muszą być logiczne. Ważny jest status społeczny mówcy i etos mówcy. Bierze pod uwagę emocje. Rodzaj wypowiedzi należy dostosować do słuchacza (wiek, płeć słuchacza). III księga dotyczy problemu kompozycyjnego, jawności, poprawności, szczerości, adekwatności. Jest przekonany że jeżeli mówca ma szacunek do audytorium, to autorytet mówcy będzie rósł.
Filozofia głupoty wchodzi w spór z wiekową tradycją humanistyczną, która irracjonalność chciała rozumieć jako to, co w człowieku nieludzkie – przyjmując zarazem, że inteligencja to właściwa cecha i norma człowieczeństwa.
A jeśli to głupota jest tym, co najbardziej ludzkie?
Odwrócenie tradycyjnej wizji wiedzie do koncepcji człowieka, w którego naturze leży trwała dyspozycja do nietrafnego rozumienia spraw, błędnego rozumowania i bezsensownego zachowania. Tendencje te autor analizuje na podstawie obszernego i fascynującego materiału faktograficznego, zaczerpniętego przeważnie ze współczesności, polskiej i ogólnoświatowej. W ten sposób Filozofia głupoty okazuje się książką zarówno ponadczasową, jak i bardzo aktualną: pytając o irracjonalność bieżącej polityki międzynarodowej, sztuki masowej, instytucji, grup, płci i jednostek – autor stawia ogólne pytanie o wpływ głupoty na los ludzkości.
Wybór pism czołowego polskiego filozofa i myśliciela XIX wieku, współtwórcy filozofii narodowej, autora kontrowersyjnych, kipiących od emocji, uduchowionych dzieł stanowiących kanon polskiego mesjanizmu, ale także ukazujących jego inne oblicze - na wskroś praktyczne i analityczne - prac o ekonomii i polityce, które zyskały duże uznanie za granicą (zwłaszcza we Francji). W tomie wydanym w Bibliotece Klasyki Polskiej Myśli Polityczne są zawarte prace dobrze ilustrujące najważniejsze wątki twórczości Cieszkowskiego, pokazujące w pełni bogactwo jego dorobku i złożoność rozważań, umożliwiające zatem zrozumienie tego, dlaczego był tak ważną postacią dla polskiego życia intelektualnego i społecznego XIX wieku.
Peryferia jako najżyźniejsza gleba sztuki? W „Elementarzu tożsamości” Zbigniew Benedyktowicz, antropolog kultury, sięga po dzieła mistrzów kina: Federico Felliniego, Andrieja Tarkowskiego, Gabriela Axela, Romana Polańskiego, Wojciecha Jerzego Hasa, Zbigniewa Rybczyńskiego, a także twórczość Tadeusza Kantora, Brunona Schulza, Tadeusza Konwickiego, Czesława Miłosza, Mircei Eliadego, Osipa Mandelsztama i innych, by w ich uniwersalizmie odkryć archetypiczną siłę lokalności, prowincji i prowincjonalności. W globalnym świecie bez granic i historii pamięć, obrzędy, dom, z którego się wychodzi, do którego się tęskni i czasami wraca, mają zapładniającą moc i są źródłem odrodzenia mitu. Wspomnienia ukryte w figurze dziecinnego pokoju, szkolnej klasy, wiejskiego drewnianego domu, w obrzędzie dziadów, wieczerzy czy w figurze wędrownych cyrkowców stają się esencją żywej sztuki.
Publikacja dofinansowana przez Instytut Sztuki PAN
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?
