Odnotowując konwencyjny charakter absurdu i postępujący proces „gatunkowienia” pojęcia, Krzysztof Pleśniarowicz rysuje różnice między absurdem zachodnio- i wschodnioeuropejskim, wskazuje na podobieństwa i przyległości. Kolejne rozdziały ujawniają umiejętność modelowego myślenia autora, którą zademonstrował już w książce „Przestrzenie deziluzji”.
Teraz ukazuje preabsurdalny model Czechowowski, który jest zarazem wyjściowym modelem dla naszej współczesności, pokazuje funkcję, spełnianą przez absurd na wchodzie Europy, pozwalający na przedstawienie dramatu człowieka pozbawionego wolności.
Dokonując przeglądu zawartości tej ważnej książki, pragnę podkreślić, że jej autor dążył do pokazania specyficznej roli absurdu w dramatach lat osiemdziesiątych jako jedynej możliwości dramatyczno-teatralnego „wcielenia” realizmu. Absurd bowiem wydaje się wtedy posiadać wymiar sfunkcjonalizowanego realizmu i walor metafory rzeczywistości.
Z recenzji profesor Dobrochny Ratajczakowej
Pojęcie „teatru absurdu", spopularyzowane niegdyś przez Martina Esslina, do dziś jest przedmiotem sporów pomiędzy uczonymi. Książka Krzysztofa Pleśniarowicza włącza się w
tę dyskusję nader interesująco. Autor najpierw relacjonuje dotychczasowe spory, aby w kilku rozdziałach tworzących zasadniczy zrąb dzieła opisać szczegółowo wybrane teksty dramatyczne pochodzące z kilku postkomunistycznych krajów, a napisane w przeważającej mierze w ostatnim dziesięcioleciu trwania politycznego systemu.
Te dramaty, pióra dwunastu pisarzy: Erdmana, Jerofiejewa, Gubariewa, Pitínskiego, Kohouta, Havla, Mrożka, Słobodzianka, Koterskiego, Spiró, Kornisa i Göncza, służą autorowi książki do wykazania, że tak zwany „absurd wschodnioeuropejski” jest przede wszystkim zjawiskiem wywodzącym się bezpośrednio z politycznej rzeczywistości.
Z recenzji profesora Jerzego Jarzębskiego
Krzysztof Pleśniarowicz: profesor zwyczajny Uniwersytetu Jagiellońskiego, założyciel i kierownik Katedry Kultury Współczesnej UJ, współtwórca Instytutu Kultury UJ. W latach 1994-2000 dyrektor Cricoteki, Ośrodka Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora, w latach 2008-2016 prodziekan Wydziału Zarządzania i Komunikacji Społecznej UJ.
Autor m. in. książek: Teatr Śmierci Tadeusza Kantora (1990); Teatr Nie-Ludzkiej Formy (1994); Kantor. Artysta końca wieku (1997); Dylemat jedynego wyjścia. Absurd w dramacie u schyłku realnego socjalizmu (2000); The Dead Memory Machine. Tadeusz Kantor’s Theatre of Death (2004); Pogodzić Mrożka z Grottgerem. Ostatnie chwile przed Dwustuleciem Sceny Narodowej w Krakowie (2005); A Halott Emlékek Gépezete. Tadeusz Kantor Halálalszínháza (2007); Kantor (2018); Przestrzenie deziluzji. Dwudziestowieczne modele dzieła teatralnego (2020). Edytor pism Maurice’a Maeterlincka, Tadeusza Kantora i Jerzego Pleśniarowicza.
Przejmujące losy „białych niewolnic”, kobiet z najniższego szczebla hierarchii służby domowej. Tych, których w przedwojennej Polsce było najwięcej. Zatrudniane przez mieszczaństwo wiejskie dziewczęta zaczynały służbę mając często 15 lat. Nie miały prawa do urlopu i wypoczynku, pracowały od świtu do nocy za grosze. Joanna Kuciel-Frydryszak zagląda do ich maleńkich pokoików w eleganckich kamienicach, przypatruje się, co robią, gdy mają wychodne, obserwuje je przy kuchennej pracy, współczuje, gdy muszą oddać swoje często nieślubne dzieci. Ale praca służącej to mimo wszystko awans i dotknięcie lepszego świata. Dla niektórych służba stanie się przygodą życia. Inne w rodzinie chlebodawców znajdą przyjaciół i opiekunów. W galerii służących pojawiają się zarówno te, które zapisały się w historii: Anna Kaźmierczak, prababcia kanclerz Angeli Merkel, Teosia Pytkówna, żona Stanisława Wyspiańskiego, Aniela „Ciemna”, która wymyśliła końcówkę Ferdydurke, komunistka Etla Bomsztyk, jak i te bezimienne. Zobaczymy je także podczas drugiej wojny światowej, gdy heroicznie będą pomagać swoim chlebodawcom. Służące do wszystkiego to także opowieść o stosunkach klasowych oraz o potrzebie dominacji lepiej urodzonych nad biedakami. To momentami zabawna, a czasem gorzka lektura. Na pewno zaś ważna. „Wspaniała! Tak wiele mówi o korzeniach naszego społeczeństwa, o wyzysku, uległości kobiet akceptujących swój niewolniczy los, ale i o sile ludzkich uczuć, zdolnych przekroczyć klasowe podziały. Dla mnie szczególnie wzruszająca, bo moja niania, która mogłaby być bohaterką tej książki, była jedną z najważniejszych osób mego dzieciństwa. Autorka wykonała ogromną pracę, dziękuję”! Agnieszka Holland „Z reguły nie mają nazwisk, często nawet imion. A przecież to one wyprasowały te białe koszule sławnych mężczyzn, których zdjęcia pamiętamy ze szkolnych podręczników. Służące. Nic dziś o nich nie wiemy, a one kiedyś wiedziały wszystko. Kuciel-Frydryszak pozwala nam zajrzeć do miejsca, które historycy dotąd omijali: do „służbówki”. Świetna lektura, otwiera oczy”! Wojciech Orliński Joanna Kuciel-Frydryszak – absolwentka polonistyki na Uniwersytecie Wrocławskim, dziennikarka. Autorka biografii Słonimski. Heretyk na ambonie, nominowanej w najważniejszych konkursach na Historyczną Książkę Roku – im. K. Moczarskiego i O. Haleckiego, oraz bestsellerowej biografii Kazimiery Iłłakowiczówny Iłła (Marginesy 2017), nominowanej do Nagrody im. Józefa Łukaszewicza.
Pierwsza wojna światowa zapoczątkowała kryzys tradycyjnie pojmowanej męskości: hekatomba spowodowana użyciem nieznanych wcześniej śmiercionośnych broni pozbawiła uczestniczących w niej mężczyzn aury bohaterów, cykliczne nawroty kryzysów gospodarczych pozbawiały pracowników poczucia godności, upowszechnianie się postaw konformistycznych osłabiało zamiłowanie do ryzykownych przygód. Postępy w dziedzinie równości płci, zdobycze feminizmu podważały odwieczne męskie przywileje i prawo do ich egzekwowania przemocą.
Osiemnaścioro autorów analizuje na wielu płaszczyznach przyczyny, przejawy i skutki tego kryzysu.
Wychylone w przyszłość. Jak zmienić świat na lepsze to opowieści z życia innowatorki poszukującej lepszego świata, która dzieli się z nami swoimi doświadczeniami. Zachęca nas, żebyśmy nie pozostawali w sferze marzeń, ale testowali własne wizje, bo tylko w praktyce możemy rozstrzygnąć, czy dane rozwiązanie sprawdzi się czy nie.
Żyjemy w czasach, gdzie zmiana myślenia jest konieczna. Trzeba zatrzymać katastrofę klimatyczną i przebudować system społeczno-ekonomiczny. Aby wymyślić świat na nowo, potrzebujemy nowych narracji opierających się na pozytywnych wizjach przyszłości, które będą służyć nam za drogowskaz i mobilizować nas do działania. Autorka prowadzi nas przez opowieści o miejskich projektach, pokazując, że nie ma jednej recepty na sukces, ale możemy szukać schematów działań, które zwiększą jego powodzenie.
Wychylone w przyszłość to książka o tym, że niewielkie lokalne działania przecierają drogę szerszym trendom i że prototypowanie rzeczywistości to sposób na testowanie idei.
Kluczem do sukcesu jest współpraca – tylko dzięki połączeniu różnych kompetencji i perspektyw możemy przekraczać nasze ograniczenia. To zachęta do tego, żebyśmy zauważali zalążki lepszego świata i je pielęgnowali. Autorka szczególną uwagę poświęca miastom jako najlepszym przestrzeniom do wdrażania innowacji oraz projektom wykorzystującym potencjał społeczności lokalnych zarówno w kraju, jak i za granicą. To książka o optymizmie, niełatwym, ale potrzebnym.
„Nic nie jest bardziej zadziwiające, jak łatwość, z jaką większość daje się rządzić przez niewielu…” – zastanawiał się David Hume w 1741 r. Wówczas winił on przemoc, którą stosowali panujący wobec poddanych dla utrzymania władzy. „Genialność” obecnych systemów panowania polega na tym, że potrafią one posiadać władzę absolutną bez budowania obozów koncentracyjnych, zmuszania do ideologicznej jednomyślności czy też zwalczania kontrowersji przemocą, przynajmniej tak długo, dopóki są one niegroźne. Społeczeństwo podporządkowane jest interesom gospodarczym elit i zostaje zdemobilizowane do pozycji (głupiego) konsumenta żyjącego w ciągłym lęku, niepewności i apatii, niezainteresowanego polityką, co dla władzy jest zjawiskiem pożądanym i wygodnym.Lektura tej książki pomoże czytelnikowi otworzyć oczy na mechanizmy rządzenia, zrozumieć, jak słabe strony naszej psychiki wykorzystywane są przez panujących, zdemaskować machinacje grup elitarnych i pozwoli na wypracowanie indywidualnych i grupowych mechanizmów obronnych. Agresja Rosji przeciw Ukrainie, która nastąpiła po napisaniu tekstu tej książki, wskazuje, jak ważna jest świadomość społeczeństwa, by nie dało się ono wodzić za nos przez autorytatywne, żądne władzy elity, które nie cofną się przed niczym, nawet przed groźbą rozpętania wojny nuklearnej.
DLATEGO CHCĘ JĄ PRZYNĘCIĆ, NA PUSTYNIĘ JĄ WYPROWADZIĆ I MÓWIĆ JEJ DO SERCA. Oz 2, 16 Współczesny świat pełen niepokoju i trosk stał się przestrzenią duchowej walki. Dociera do nas tak wiele różnych i często wykluczających się głosów, że w naszych sercach rodzi się zamęt. Szatan chce nas uczynić sierotami, wmawiając nam, że jesteśmy samowystarczalni.
PRZEMYSŁAW JANISZEWSKI, dzieląc się duchowym doświadczeniem, wskazuje na Niepokalaną, która jest naszą przewodniczką w walce przeciwko zatwardziałości serc. DUCHOWOŚĆ UKRYTEJ MIRIAM oparta na medytacji słowa Bożego, adoracji Najświętszego Sakramentu i modlitwie oraz pokucie pomaga zanurzyć się w cichą Obecność i na nowo odnaleźć utraconą nadzieję. Maryja uczy nas odpowiadać fiat na słowo Boga. Kieruje nasz duchowy wzrok ku tajemnicom Różańca Świętego, które aktualizują życie Jej Syna w naszym tu i teraz. Miriam dzieli się z nami tym, co zachowała w sercu – istotą Miłości.
Paweł Krzemiński, RADIO PLUS WARSZAWA PRZEMYSŁAW JANISZEWSKI– z wykształcenia teolog. Z zawodu dziennikarz, bloger, autor książek. Twórca kanału „Moc w słabości”. Autor książki, którą trzymasz w swoich dłoniach, ukazuje, jak najszybciej, najprościej i najpewniej uratować swoje życie. I nie chodzi tu o zwykłą ziemską egzystencję, lecz o nasze życie wieczne, nasze zbawienie, nasze powołanie do współuczestniczenia w radości i chwale Bożej. Autor tej książki przedstawia swoje osobiste doświadczenie: można nie stracić nadziei na zwycięstwo, nie przegrać życia, ocalić duszę swoją i innych, a nawet wyrwać ją z piekła. Dla mnie ta książka jest powrotem do Serca Boga, który jest Ojcem i za sprawą Ducha Świętego staje się Synem noszonym pod sercem Maryi… On daje Ducha Tej, której nie tknęła zmaza grzechu pierworodnego, a Ona daje ciało Bogu… to Matka, która całą sobą wyraża jedność z Trójcą Przenajświętszą. Maryja jest jak lwica, która potrafi wyrwać z paszczy demonów zdobycz, duszę człowieka zagubionego, a zarazem skruszonego. Nie lękaj się, z Maryją nic ci nie grozi. Ona będzie walczyć o ciebie i za ciebie. Cicho, ale skutecznie.
STARZEC PAISJUSZ MICHALOVICH Zwycięstwo przyjdzie przez Maryję, bowiem przez Nią na świat po raz pierwszy zszedł do ludzi Zbawiciel – i czyni to nadal, aby każdy mógł doświadczyć Jego boskiej, czułej miłości. Ukryta Miriam uczy nas, gdzie szukać Chrystusa: w słowie Bożym, na które – aby wydało obfite zbawcze owoce – trzeba odpowiadać całym sercem fiat; w świątyni, w Kościele katolickim, którego Ona jest Matką; w naszych słabościach oddawanych Wszechmocnemu w sakramencie pokuty i pojednania; w zwykłej codzienności – jak zwykły w swym smaku jest Chleb Eucharystyczny. Co zrobić, gdzie i za kim się udać, aby być tak przygotowanym do walki duchowej jak Ona? O tym jest ta książka: musisz pójść z ukrytą Miriam na pustynię, aby tam szkolić swe serce, edukować swój umysł, wpatrywać się w Prawdę, którą jest Chrystus, i uświęcać swoją duszę przez upodabnianie się do Syna Niepokalanej. Jeśli bowiem chcemy odkryć i wejść w prawdziwe nabożeństwo do Najświętszej Maryi Panny, które jest uczestnictwem w Bożej mocy i mądrości, oraz nałożyć na siebie duchowy pancerz, musimy razem z Nią udać się na pustynię, która sprzyja nasłuchiwaniu Ducha Świętego. FRAGMENT
Książka Wolni i zniewoleni. Głosy grup podporządkowanych w historii imperium portugalskiego to historia ludzi z peryferii kolonialnego imperium portugalskiego. To opowieść o tych, którzy kiedyś zamieszkiwali obszar dzisiejszej Brazylii, Angoli, Gwinei-Bissau oraz atlantyckich archipelagów Wysp Zielonego Przylądka i Wysp Świętego Tomasza. Wśród nich znajdziemy nie tylko ludy autochtoniczne, ale także żydów uciekających przed prześladowaniem religijnym, żydowskich konwertytów czy Muzułmanów oraz Cyganów skazanych wyrokiem sądów inkwizycyjnych i cywilnych, a także czarownice i przestępców. Raz wolni, raz zniewoleni. Ich stopień podporządkowania różnił się w zależności od takich czynników, jak płeć, stopień asymilacji, relacje z panem oraz miejsce w strukturze sieci. Celem tej książki było wydobycie tych głosów i przyjrzenie się, kto aktywnie i świadomie uczestniczył w budowaniu kolonialnego imperium portugalskiego, a kto na zawsze zniknął z kart historii. Czy odtworzenie zdarzeń z punktu widzenia tych najbardziej marginalizowanych pomoże ją zrekonstruować?
This collection of essays is devoted to the perspective of agreement, often referred to as reconciliation or communication. […] Everyone is a human being and understanding this fact is shared by us all, regardless of our state in life, race, religion or social position. It is culture that determines our level of understanding humanity, because culture is understanding that makes dialogue possible and recognizes another person’s humanity.
The book is addressed not only for experts in philosophy, but also for people who make an effort to understand what really matters the most in our life, including the question of dialogue widely discussed in this book.
Rev. dr. hab. Grzegorz Barth, Assoc. Prof.
(The John Paul II Catholic University of Lublin)
Contemporary culture is characterized, as we know, by a greater polarization of beliefs combined with an increase in individualistic attitudes. These phenomena distance people from each other, they are lost and feel emptiness. Communication becomes more and more difficult, resulting in less understanding and agreement. […] These essays outline the path to follow in order to enter into a dialogue with the Other person in a situation where both interlocutors represent different cultures.
The language of the essay is original and authorial, I would even say pictorial. Bartłomiej Sipiński does not try to convey ideas that are important to us in a dry, scientific way, but paints suggestive pictures with words. This is undoubtedly the advantage of an essay, because it can be successfully read by a wide audience.
Prof. dr. hab. Anna Pałubicka
(The Adam Mickiewicz University in Poznań)
This book explores the philosophical issues raised by the fact that while some people, at a given time, have experienced fundamental changes to their frameworks of belief and evaluative commitment as a consequence of events, others have not. From the perspective of the latter, the very idea that this could occur – that we could have commitments that are radically historical in this sense – can seem unintelligible, while from the perspective of the former, any attempt to rule this out in principle can appear dogmatic. The author argues that this problem lies at the heart of some of the central ethico-political conflicts of our time, and that existing approaches in mainstream "Continental" and "analytical" philosophy fail to address it coherently. He then draws on the three main contemporary currents of interpretation of the later Wittgenstein – arguably the most stringently anti-dogmatic thinker of the last century – to uncover some perspectives that may shed light on this.
Humphries has written a highly interesting book, in which he weaves together two extremely interesting threads. The first concerns historicism as a current of European thought, the second the philosophy of the later Wittgenstein. These are linked by a problem of self-reference: if historicists postulate the historicality of knowledge and culture, then among other things they should also postulate the historical nature of this postulate, while if Wittgenstein invokes the contextuality of all meaning in his battle with apriorism, then he cannot treat his own stance as a priori either. Humphries's idea is, in essence, that through an analysis of how the later Wittgenstein's thoughts have been interpreted we may find a way to articulate a position that is radically historical on the one hand, while avoiding both the paradox of self-reference and dogmatism on the other.
Dr hab. Jakub Gomułka, Assoc. Prof. (Pedagogical University of Krakow)
Humphries's book will, I predict, be met with a lively reception, and will come to constitute one of the reference points in research on Wittgenstein, especially as regards the aspect of radical historicality mentioned in its title.
Dr hab. Tomasz Zarębski, Assoc. Prof. (University of Lower Silesia)
Carl Humphries is a pianist, writer and university lecturer. He holds a PhD in Philosophy from Southampton University (UK) and teaches at the Jesuit University Ignatianum in Krakow (Poland).
Co właściwie znaczy rozumieć wypowiedź? Czy oznacza to znać warunki jej sensowności? Doświadczenie, do którego odsyła i z którego zdaje sprawę? Czy będąc w określonym momencie czasowo-sytuacyjnym, oznacza rozumieć horyzont możliwości: (i) jakie daje się rozpoznać, by wybrać to, co uważa się za lepsze przy chłodnej kalkulacji, bardziej korzystne ze względu na potrzeby czy na stawiane sobie cele? Bądź też, (ii) demaskując mechanizm dominacji, wyzwolić się z zależności? Jeśli tak, to wystarczyłby horyzont faktyczności, hermeneutyka, której podwaliny Martin Heidegger położył w Byciu i czasie. Obszar badania odsłania się jednak dopiero wówczas, gdy wiara w sens wypowiedzi okazuje się kłopotliwa.
Ze Wstępu
Wartością rozprawy jest ukazanie, jak problematyka wypowiedzi odzwierciedla się w filozoficznym dyskursie, używanej terminologii i jej zmianach od Descartes’a aż po, powiedzmy, Jana Patočkę z uwzględnieniem myśli klasycznej (zwłaszcza Retoryki Arystotelesa) i wyostrza samo pytanie o człowieka (kim jest człowiek?). Autor zatacza trzy kręgi, odpowiadające trzem częściom rozprawy, w których powoli, poprzez nawroty i ubogacające powtórzenia, zbliża się ku konkluzji, że „czucie” jest kluczem otwierającym świat ludzkiego życia. Na granicy tego świata umieszcza szeroko rozumianą „wypowiedź”, której nie pozwala – jak sądzi – dobrze zrozumieć ani logika nauk skupionych na rzeczach, ani hermeneutyka bazująca na języku, lecz dopiero doświadczenie uprzednie względem języka – „żywa cielesność”, wyrażająca się zakorzenionym w pragnieniu zainteresowaniem, totalnością odniesień do tzw. świata naturalnego oraz mierzącymi „tętno życia” uczuciami. W świetle tak pojętej wypowiedzi prawda o człowieku przedstawia się jako całość doświadczenia wzrastania i stawania się człowiekiem.
Ks. prof. dr hab. Stanisław Wszołek
Piotr Janik SJ – jezuita, adiunkt badawczy w Instytucie Filozofii Akademii Ignatianum w Krakowie, absolwent Politechniki Wrocławskiej (Computer Science), The San Luigi Theology College w Neapolu i Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie. Doktorat z filozofii obronił w Ignatianum na podstawie rozprawy Koncepcja przekonania w ujęciu semiotyczno-pragmatycznym. Charles S. Peirce (1839–1914). Członek Polskiego Towarzystwa Fenomenologicznego (PTFen.org.pl) oraz „The Stein Circle”. The International Association for the Study of the Philosophy of Edith Stein (IASPES). Obszar badawczy: semiotyka triadyczna (stoicka, Peirce’owska), filozofia języka w tradycji kontynentalnej: fenomenologia, hermeneutyka, logika i dyskurs, filozofia humanistyki, ontologia hermeneutyczna, antropologia, informatyka i cybernetyka.
Książka Andrzeja Gielarowskiego jest ważnym głosem w dyskusji nad dziełem Girarda, i to nie tylko w odniesieniu do opracowań polskich. Podstawowa jej teza, mówiąca o tym, że jego myśl „zawsze miała charakter apokaliptyczny”, znajduje swoje pełne uzasadnienie w przedstawionej monografii. Autor nie tylko kompetentnie i rzetelnie prezentuje szczegółowe zagadnienia teorii mimetycznej, ale także umieszcza je kolejno w perspektywie apokaliptycznej i eschatologicznej, co wymagało umiejętnego syntetyzowania wątków, wpisywania pojęć i koncepcji w tkankę współczesnej nam rzeczywistości, a przede wszystkim całościowego spojrzenia na miejsce antropologii mimetycznej (czy też wręcz antropofanii) w konkretyzującym się kryzysie „czasów końca”.
Warto podkreślić, że monografia Andrzeja Gielarowskiego O możliwym końcu kultury. Apokaliptyka René Girarda jest jedną z niewielu jak do tej pory prac powstałych na gruncie polskim, które przesuwają badania teorii mimetycznej z obszaru deskryptywnego porządkowania w obszar wysokiej jakości refleksji o charakterze krytycznym.
Dr hab. Maria Korusiewicz, prof. ATH (Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej)
Przedstawione przez Andrzeja Gielarowskiego opracowanie myśli Girarda jest oryginalne, mimo że autor idzie ściśle po drogach wyznaczonych przez tego frankoamerykańskiego myśliciela. Gielarowski trafnie uchwycił i zwarcie przedstawił podstawowe nurty teorii mimetycznej, interpretując ją jako teorię o charakterze apokaliptycznym, widząc kluczowy problem kultur w ich relacji do kwestii niewinności ofiar. W czasach dotkniętych pandemią i nasileniem konfliktów społecznych praca taka jest więc bardzo aktualna, zwłaszcza w Polsce opanowanej potężną rywalizacją mimetyczną i to na wielu płaszczyznach.
Lektura tej pracy mogłaby pogłębić refleksje redukujące się coraz częściej do „logiki nagłówków” opanowanych przez mentalność skandalu. Do książki mogliby sięgnąć nie tylko publicyści i krytycy kultury medialnej, lecz także ludzie Kościoła, uwikłani w sidłach założonych przez mentalność kultury skandalu, mający trudności w odnalezieniu właściwego stosunku do ofiar. Książka może się też stać źródłem inspiracji dla polskiej teologii systematycznej borykającej się z problemem ofiarniczej czy nieofiarniczej wizji Boga.
Czy ta książką ożywi dyskursy filozoficzne? Ponieważ autor idzie po drogach wyznaczonych przez Girarda, i to nie tylko w kwestiach treściowych, lecz także metodologicznych, ukazując swoje zafascynowanie tym myślicielem, musi się wiec on liczyć, że dotknie go taka sama krytyka. Po co więc ta książka? Gielarowski daje sam odpowiedź na takie pytanie: „Dzięki przyjęciu apokalipsy taką jaką ona jest, można się otworzyć na nadzieję i uniknąć rozpaczy, w której grzęźnie nowoczesność odrzucająca prawdę” (s. 185).
Prof. dr Józef Niewiadomski (Theologische Fakultät Innsbruck)
Charakterystycznym rysem pedagogiki religii wpisującej się w nurt nauk o wychowaniu jest badanie edukacji religijnej, która opiera się na relacjach człowieka z Bogiem. Wymaga działań umożliwiających zrozumienie istoty samej relacji człowieka z Bogiem, a nadto jej znaczenia dla człowieka, po to, by w jego życiu mogło dojść do integracji wymiaru religijnego z innymi jego wymiarami, a zwłaszcza z życiem społecznym i moralnym. To zaś oznacza, że jako dyscyplina nauki pedagogika religii przedstawia konkretną koncepcję pedagogiczną, która jest alternatywą dla edukacyjnych propozycji budowanych na innych zasadach. W realizacji stawianych sobie zadań pedagogika religii korzysta z metod badawczych wypracowanych przez nauki empiryczne, jak i teologiczne oraz z ich dorobku naukowego.Ks. prof. dr hab. Zbigniew Marek SJ - pracownik Katedry Pedagogiki Chrześcijańskiej w Instytucie Nauk o Wychowaniu Akademii Ignatianum w Krakowie. Interesuje się współzależnościami zachodzącymi między wychowaniem i religią. Jest autorem m.in. książek: Religia - pomoc czy zagrożenie dla edukacji? (2014), Pedagogika towarzyszenia. Perspektywa tradycji ignacjańskiej (2017), Pedagogika świadectwa, Perspektywa antropologiczno-kerygmatyczna (2019, współautorstwo z Anną Walulik), Pedagogika Dobrej Nowiny. Perspektywa katolicka (2020, współautorstwo z Anną Walulik). Współautor i kierownik zespołu przygotowującego podręczniki do nauki religii w szkole. Organizator i moderator Korespondencyjnego Kursu Biblijnego.
Książka jest wartościową monografią, poświęconą jednostkowym losom młodych, zdolnych ludzi. Podejmuje ważny społecznie temat, dotyczący edukacji uczniów zdolnych i ich miejsca w szkole publicznej oraz uwarunkowań związanych z projektowaniem i realizowaniem satysfakcjonującej kariery edukacyjnej. Skupienie się na narracjach uczniów, którzy osiągnęli mierzalne sukcesy edukacyjne, wyrażone bardzo wysokim wynikiem na maturze, pozwala na lepsze zrozumienie indywidualnych losów jednostek. [...]Każda przytoczona historia doświadczeń narratorów wnosi do opisu uczniów zdolnych ważne kategorie. Ich doświadczenia potwierdzają indywidualność biografii jednostki, a jednocześnie wskazują na pewne wspólne cechy osób zdolnych, zanurzonych w edukacyjnych uwarunkowaniach szkół publicznych. Jestem przekonana, że wiele ważnych wątków badawczych, takich jak np. świat wartości osób zdolnych, emocje, kontakty z rówieśnikami czy ich relacje z nauczycielem-mistrzem, pojawiły się w opracowaniu dzięki wysokim kompetencjom badawczym Autorki.Książka Anety Kamińskiej jest interesująca i ważna poznawczo, szczególnie dla czytelników zajmujących się tematyką uwarunkowań rozwoju zdolności.Dr hab. Joanna Łukasiewicz-Wieleba, prof. APSW ostatnich dwudziestu latach powstało w Polsce wiele prac dotyczących różnych aspektów pracy z uczniem zdolnym. Niestety brakuje prac, których przedmiotem badań byłoby postrzeganie uczniów zdolnych przez samych siebie. W tym sensie temat podjęty przez Autorkę jest oryginalny, bo wnosi do pedagogiki zdolności nową wiedzę. [...]Za walor książki uznać należy wypracowanie przez Autorkę modelu badania doświadczeń edukacyjnych osób zdolnych oraz opracowanie indywidualnej koncepcji postępowania badawczego. Na bazie uzyskanych wyników Autorce udało się sporządzić wykaz pewnych wskazówek do dalszej praktyki wychowawczej i dydaktycznej.Książka została napisana w prosty i jasny sposób. Autorce udało się utrzymać ciekawą narrację, zainteresować czytelnika i podtrzymać jego uwagę. Odbiorcami książki będą przede wszystkim badacze zdolności, nauczyciele, studenci studiów kierunków pedagogicznych i psychologicznych oraz rodzice.Dr hab. Olena Bocharova, prof. UP
Autorka poddała analizie sprawy, które wniesiono do Sądu Grodzkiego w Krakowie w latach 1946–1950, dotyczące uznania za osoby zmarłe tych osób, które przebywały w obozie w Auschwitz-Birkenau lub w innych miejscach, a los ich pozostawał po wojnie nieznany. Problematyka instytucji uznania za zmarłego nie była jak dotąd badana w sposób, w jaki została ujęta w książce Sylwii Przewoźnik. W literaturze brak jest również kompleksowych opracowań na ten temat.
Niniejsza publikacja stanowi zatem nowatorskie spojrzenie na problematykę zaginięć ludności podczas II wojny światowej, ujętą nie tylko z teoretycznego punktu widzenia, także uwzględniając orzecznictwo Sądu Najwyższego, ale przede wszystkim z perspektywy konkretnych spraw zapisanych na kartach akt sądowych.
Dr hab. Izabela Lewandowska-Malec, prof. UJ
Książka uzupełnia istotny brak w literaturze powojennej historii prawa polskiego w badaniach nad instytucją prawną, jaką jest uznanie za zmarłego. Dotyczy ona zdarzeń mających miejsce bezpośrednio w czasie II wojny światowej, szczególnie Holokaustu ludności żydowskiej. Publikacja powinna zainteresować nie tylko historyków, a zwłaszcza historyków prawa, ale także naukowców innych specjalności, badaczy Holokaustu, dziejów wojskowości, migracji ludności, praw kobiet, badaczy prawa małżeńskiego czy spadkowego w perspektywie historycznej.
Dr hab. Zdzisław Zarzycki
Zajmowanie się humanistyką cyfrową wymaga interdyscyplinarnych kompetencji w zakresie łączenia różnych obszarów wiedzy. To niejednokrotnie próba odpowiedzi na pytania o status rozmaitych przedsięwzięć naukowych. [...] Komu i czemu służy humanistyka cyfrowa? Innymi słowy, co wnosi do tradycyjnie pojmowanych dyscyplin naukowych?Danuta Smołucha postawiła przed sobą niezwykle ambitny cel - nie tylko odpowiedzieć na powyższe pytania, lecz także wpisać je w szeroki kontekst problematyki związanej z mediami, technologią, kulturą, literaturą, społeczeństwem.Główną tezę niniejszej publikacji można ująć następująco: humanistyka cyfrowa stała się nieodłączną częścią warsztatu naukowca. Świadczą o tym nie tylko przywoływane przez Autorkę przykłady, ale i pandemia COVID-19. Znajomość obsługi komputera, w połączeniu z podstawowymi kompetencjami cyfrowymi, nie jest już dodatkiem do wykształcenia, lecz obowiązkiem. Z drugiej strony świat nauki jak nigdy dotąd potrzebuje szerokiej dyskusji na temat sposobów wykorzystywania współczesnych technologii. W tym kontekście książka pani Smołuchy prowokuje do niesłychanie istotnych pytań.Dr hab. Konrad Dominas, prof. UAMPierwszym skojarzeniem, jakie przyszło mi do głowy po lekturze Humanistyki cyfrowej w badaniach kulturowych, jest to, że stanowi ona znakomity (""panoramiczny"") przewodnik po tej dyscyplinie, a nawet może zostać uznana za podręcznik akademicki. Przystępnie, a zarazem bardzo erudycyjnie i czytelnie, wprowadza w początki, rozwój, główne wątki prowadzonych badań, a jeszcze szerzej - w skomplikowane i ogromnie dynamiczne, niekiedy zaskakujące, relacje między naukami humanistycznymi a ""cyfrowością"" współczesnego świata. Solidna wiedza Autorki, widoczna pasja oraz - co może najważniejsze - dobre przygotowanie warsztatowe (jest z wykształcenia jednocześnie informatyczką i kulturoznawczynią) towarzyszące temu intuicja i niemałe doświadczenie badawcze - wszystko to czyni tę książkę nadzwyczaj kompetentną, naukowo aktualną (konsekwentnie uwzględnione zostały najnowsze wątki badań), skutecznie wypełniającą lukę w polskim piśmiennictwie naukowym. Książka jest zarazem obiektywna i autorska, oryginalna, przemyślana, poprawnie skomponowana, w sposób przekonujący badawczo domknięta.Dr hab. Leszek Zinkow, prof. IKŚiO PAN
Umieszczony w książce zbiór esejów jest poświęcony perspektywie porozumienia, określanej często mianem pojednania czy komunikacji. […] Książkę cechują erudycja, nachylenie personalistyczne, dialogiczność, hermeneutyczna dociekliwość. Należy dodać, że poruszane w niej kwestie, a więc spotkanie, dialog, komunikacja, solidarność, ekumenizm osadza Autor w perspektywie współczesnych problemów społecznych, co sprawia, że książka jest aktualna i może stanowić impuls do dalszych rozważań nad sensem dialogu i debaty społecznej.
Książka jest przeznaczona nie tylko dla znawców filozofii, ale także dla osób, które podejmują wysiłek rozumienia spraw ważnych w życiu, a do takich należy zaliczyć poruszany w niej temat dialogu.
Ks. dr hab. Grzegorz Barth, prof. KUL
Współczesną kulturę charakteryzuje, jak wiemy, coraz większa polaryzacja przekonań połączona z narastaniem postaw indywidualistycznych. Zjawiska te oddalają ludzi od siebie, którzy są zagubieni i odczuwają pustkę. Coraz trudniejsza staje się komunikacja, w której mniej jest dziś zrozumienia i porozumienia. […] Esej szkicuje drogę, jaką należy pokonać, aby wejść w dialog z Drugim w sytuacji, gdy obaj rozmówcy reprezentują odmienne kultury.
Język eseju jest oryginalny i autorski, powiedziałabym malarski. Bartłomiej Sipiński nie stara się w sposób suchy, scjentystyczny, przekazywać ważne dla nas idee, lecz maluje słowami sugestywne obrazy. Jest to niewątpliwie zaleta eseju, który z powodzeniem może być czytany przez szeroki krąg odbiorców.
Prof. dr hab. Anna Pałubicka
(...) Hypomnemata Marka Aureliusza różnią się jednak znacznie od innych tego typu zapisków. Nie są tylko zbiorem własnych i cudzych myśli, nagromadzeniem aforyzmów i cytatów. Są dialogiem z samym sobą, solilokwium dyscyplinującym myśli i kształtującym piszącego moralnie. Są rekolekcjami. Ćwiczeniami duchowymi uprawianymi według ustalonej metody, zgodnie ze stoicką doktryną. (wstęp)
Spis treści
Kamil Dworaczek – Wstęp
Piotr Franaszek – Nowa Huta – niepokorna dzielnica Krakowa
Edyta Czop – Protesty społeczne w 1956 i 1970 roku w odbiorze mieszkańców województwa rzeszowskiego
Łukasz Dwilewicz – Gospodarcze i społeczne uwarunkowania Grudnia 1970 roku
Jacek Jędrysiak – Czerwiec 1976 r. w raportach Wojskowej Służby Wewnętrznej i Głównego Zarządu Politycznego Wojska Polskiego
Sebastian Ligarski – Zapomniany strajk – czerwiec 1976 roku w województwie szczecińskim
Zbigniew Bereszyński – Społeczno-gospodarcze podłoże strajków w województwie opolskim w sierpniu i wrześniu 1980 roku
Jolanta Popińska – Między konspiracją a pozytywizmem. Niezależne inicjatywy samorządowe
studentów Uniwersytetu Wrocławskiego w latach 80.
Wojciech Morawski – Strajk SGPiS w 1981 roku – udany eksperyment strajku czynnego
Krzysztof Popiński – Od strajku czynnego do demokracji uczestniczącej. Ewolucja celów i form
protestów studenckich na uczelniach wrocławskich w listopadzie i grudniu 1981 roku
Grzegorz Miernik – Gorące zadymy pod koniec zimy. Manifestacje studentów w Krakowie w lutym
1989 roku – opinie i oceny
Sławomir Kamosiński – Protesty przedsiębiorców w Polsce po 1989 roku. Geneza zjawiska
Adriana Merta-Staszczak – Obywatele w obronie zabytków na Dolnym Śląsku w okresie PRL i współcześnie
Joanna Jaroszyk – Kryzys gospodarczy w Hiszpanii (2008–2013) i jego wpływ na kształtowanie się nowych ruchów społecznych
Regina Pacanowska – Postawy i protesty pracowników w wybranych przedsiębiorstwach regionu wielkopolskiego przełomu XX i XXI wieku. Casus poznańskiej Goplany
Bartosz Kruk – Wykluczeni komunikacyjnie – społeczne reakcje na proces przywracania połączeń kolejowych na Dolnym Śląsku w latach 2015–2020
Spis treści
Tomasz Głowiński – Wstęp
Piotr Badyna – Konflikty na wsi polskiej w I Rzeczypospolitej oczami wybranych autorów poradników agronomicznych z XVI i XVII wieku
Dorota Gregorowicz, Aleksandra Ziober – Dobra kościelne Rzeczypospolitej w dobie konfederacji wojskowych (1659–1663). Postawa Stolicy Apostolskiej i lokalnych struktur Kościoła katolickiego
Konrad Meus – Strajki lwowskie w XIX i na początku XX wieku. Geneza – przebieg – konsekwencje
Karolina Rybicka – Strajki pracowników kopalń należących do koncernu Bergwerksgesellschaft Georg von Giesches Erben z Wrocławia w latach 1918–1922
Rafał Igielski – Społeczno-ekonomiczne uwarunkowania ruchu partyzanckiego na tyłach armii admirała Aleksandra Kołczaka w latach 1919–1920
Aldona Podolska-Meducka – Protesty przeciwko rekwizycjom w okresie największego zagrożenia państwa latem 1920 roku
Tadeusz Janicki – Strajki rolne w Wielkopolsce w pierwszych latach II Rzeczypospolitej (1919–1922)
Elżbieta Słabińska – Demonstracje bezrobotnych w województwie kieleckim w okresie wielkiego kryzysu gospodarczego (na podstawie sprawozdań o stanie bezpieczeństwa)
Sylwia Straszak-Chandoha – Bunty chłopskie a proces kolektywizacji na przykładzie Dolnego Śląska
Robert Andrzejczyk – Duńskie roszczenia z tytułu nacjonalizacji Gdynia–Ameryka Linie Żeglugowe SA (1945–1953)
Nadszedł czas odmienionego KościołaCzy na naszych oczach umiera chrześcijaństwo?Co się stało z ideami, które przez wieki dawały siłę i dynamikę wyznawcom Chrystusa?Czy żyjemy w przełomowym dla naszej wiary i religijności momencie historii?Tomáš Halík, jeden z najbardziej przenikliwych współczesnych teologów, zastanawia się nad przyszłością naszej wiary. Wydaje się, że wkroczyliśmy w jej popołudnie, kiedy znika świeżość i zaangażowanie charakterystyczne dla poranka. A może to jednak okazja i nadzieja na dokończenie trwającego całe życie procesu dojrzewania, którego nadejście może przynieść pogłębienie wiary, mądrość, zdolność do panowania nad emocjami i pokonywania egocentryzmu.Ta książka to prawdziwe opus magnum ks. Tomáša Halíka. Dogłębna psychologiczna, socjologiczna i teologiczna analiza współczesnego Kościoła i naszej cywilizacji. Wyzwanie rzucone naszej religijności i próba zaradzenia kryzysowi.Już starożytni pustelnicy wiedzieli o "demonie południa", o strzale, która leci w środku dnia. Ostrzegali przed występkiem, który zwie się acedia. To słowo oznacza coś więcej niż lenistwo, jakkolwiek tak się je zwykle przekłada. Chodzi raczej o utratę energii i chęci życia, o duchową gnuśność, otępienie - dziś sięgnęlibyśmy prawdopodobnie do takich pojęć, jak depresja czy syndrom wypalenia (burn out syndrom). Ten kryzys jest jednak również szansą. Popołudnie życia to kairos, czas odpowiedni dla rozwoju życia duchowego.
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?
