Współczesne nauki humanistyczne, dążąc do wiernego opisu zmieniającej się rzeczywistości społecznej, także w zakresie przeżyć duchowych zbiorowości nowoczesnych i ponowoczesnych, szukają adekwatnych terminów, za pomocą których zmiany można by wyjaśnić w możliwie wyczerpujący i pełny sposób. Religioznawcy, którym bliska jest funkcjonalna definicja religii, zauważyli, że współczesny człowiek znacznie częściej posługuje się terminem 'duchowość' na oddanie swoich przeżyć, dawniej sytuowanych przez niego w sferze religijnej. Coraz częściej pojęcie religii kojarzone jest raczej z doświadczeniem sacrum zapośredniczonym przez instytucje, podczas gdy duchowość obejmuje sferę duchowych doświadczeń człowieka dokonujących się także poza Kościołem, czy szerzej poza sferą transcendentnego sacrum. Liczni badacze wskazują, iż w pojęciu tym znajduje swoje odzwierciedlenie proces prywatyzacji religii i indywidualizacji religijnych światopoglądów. Prezentowany tom wpisuje się w debatę naukową na temat nowej duchowości, odzwierciedlając różnorodność definicyjną, która została zarysowana we wstępie. Przedstawione teksty omawiają główne problemy związane ze specyfiką nowej duchowości we współczesnych społeczeństwach przynależnych do kręgu kulturowego Zachodu.
Aleksander Manterys - socjolog, pracownik Collegium Civitas i Instytutu Studiów Politycznych PAN. Zainteresowania badawcze: socjologia teoretyczna, mikrosocjologia. Autor książek Wielość rzeczywistości w teoriach socjologicznych (1998) i Klasyczna idea definicji sytuacji (2000). Redaktor naukowy (wspólnie z Grażyną Woroniecką) polskiego wydania Struktury teorii socjologicznej Jonathana H. Turnera (2004) i Interakcjonizmu symbolicznego Herberta Blumera (2007).
Adam Czabański ? adiunkt w Katedrze Nauk Społecznych Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, kierownik Pracowni Socjologii Zdrowia i Patologii Społecznych, adiunkt w Katedrze Socjologii Wyższej Szkoły Komunikacji i Zarządzania w Poznaniu; członek Polskiego Towarzystwa Socjologicznego, Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego, Polskiego Towarzystwa Higieny Psychicznej, Towarzystwa Naukowego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Jest autorem ponad 100 publikacji naukowych. Jego zainteresowania badawcze obejmują: zachowania dewiacyjne zwłaszcza samobójstwa młodzieży, podczas wojny, związane z kataklizmami przyrodniczymi i inne; pomoc społeczną; socjologię zdrowia oraz szeroko pojętą problematykę demograficzną.
Całość opracowania składa się z pięciu rozdziałów, logicznie z sobą powiązanych, ukazujących z rozmaitych perspektyw teoretycznych i empirycznych problem samobójstw altruistycznych. Czytelnik otrzymuje do lektury swoistą summę socjologiczną dotyczącą samobójstw, stawiającą jej autora wśród wybitnych polskich uczonych zajmujących się problematyką suicydologiczną. Praca ta nie ma odpowiedników w polskiej literaturze socjologicznej, a do pewnego stopnia i w europejskiej.
Trudno, może poza Lévi-Straussem, znaleźć antropologa, który bardziej niż Victor Turner (1920-1983) wpłynął na kształt współczesnej humanistyki w tak wielu dziedzinach. Zrewolucjonizował on funkcjonalistyczną refleksję antropologiczną, przestawiając ją na badania symboli i procesów społecznych. Turner wykorzystuje teorię pól Kurta Lewina, który traktuje rzeczywistość jako obszar częściowo przenikających się pól sił, ograniczonych w czasie i przestrzeni, co pozwala mu uniknąć odrębnego traktowania psychiki jednostkowej i układów społecznych. Religia jest tworzona przez działania obrzędowe stanowiące akt komunikacji z sacrum. Jest ona uporządkowanym chronologicznie zbiorem artykułów z kluczowych dla dojrzewania orientacji naukowej autora lat 1958-1964, ukazującym jego ewolucję metodologiczną i podstawy nowego podejścia do obrzędów.
Intrygującą kwestią jest to, iż Niklas Luhmann, inaczej niż wielu innych socjologów, w odniesieniu do funkcji religii używa liczby pojedynczej. Co zatem jest ową najważniejszą, tytułową funkcją? W opinii Luhmanna jest to transformacja „nieokreślalnego w dające się określić”, niewyrażalnego w dające się wyrazić. A zatem religia jest rodzajem języka, sytuującego się na granicy widzialnego i niewidzialnego świata - czyli w terminologii Luhmanna w odniesieniu do religii - na granicy systemu religijnego i jego środowiska. Religia oferuje narzędzia do przetworzenia i przyswojenia swoistej nicości tego co nieokreślalne poprzez rytuały, a współcześnie w nowoczesnych społeczeństwach zachodnich przede wszystkim dzięki dogmatyce. Zracjonalizowana dogmatyka, której abstrakcyjny rozwój dostosowuje się do wzrostu złożoności społeczeństwa, oferuje w ramach religijnego systemu interpretację przeżyć i działań odnoszących się do sfery nieokreślalności, interpretację, która niesie ze sobą znaczenie. Wymogiem tej nośności jest wiara.
Irena Borowik
Bunt i nikczemność: grzech i grzesznicy w dawnych katechizmach
Kazania Wielkopostne jako lekcja religii moralności
Grzech w konfesjonale. O spowiedziach Polaków w świetle wywiadów z księżmi katolickimi
O grzechu aborcji i porządku prawnym w dyskursie kościelnym
Między nomosem a anomią. Grzech a świat relatywizmu moralnego młodzieży
Na podstawie wniosków z przeprowadzonych badań socjologicznych i religioznawczych książka prezentuje specyfikę narodu ormiańskiego, którego losy, pomimo wielowiekowej obecności w Polsce, wciąż pozostają mało znane. Spojrzenie na przytoczone fakty na gruncie wydarzeń historycznych ma na celu przybliżenie wkładu Ormian w kulturę polską oraz przełamanie negatywnych stereotypów funkcjonujących w odniesieniu do tych diaspor. Religia, a zwłaszcza religijność, jest dla Ormian biorących udział w badaniach sprawą indywidualną, jednak rozmówcy chętnie poruszają wątki religijne, zwłaszcza akcentując daty chrystianizacji Armenii. Wart podkreślenia jest z pewnością fakt pozytywnego i otwartego stosunku Ormian do wszystkich chrześcijan. Zastanawiając się nad przyczynami wyraźnie deklarowanego pozytywnego i otwartego stosunku do wszystkich chrześcijan, określonego na potrzeby pracy jako religijność chrześcijańska, stwierdzano, że podstawą religijnej więzi z innymi chrześcijanami jest biblijne uzasadnienie własnej genezy.
Książka natychmiast po wydaniu zyskała niegasnącą po dziś dzień popularność. W 1995 roku Jose Casanova otrzymał prestiżową nagrodę Society for the Scientific Study of Religion Distinguished Book Award, a w kolejnych latach książka została przetłumaczona na japoński, hiszpański, włoski, arabski i indonezyjski. Casanova po raz pierwszy podważył w sposób systemowy tezy teorii sekularyzacji i prywatyzacji, a jednocześnie skontrował je własną propozycją znaną dziś jako teoria deprywatyzacji religii.
To książka w której przedmiotem analizy są wzajemne powiązania pomiędzy religią a zmieniającym się w warunkach globalizacji światem. Jedną z najbardziej zasadniczych konkluzji Beyera jest ta, że na różne sposoby religie dążą do utrzymania swego znaczenia w przestrzeni publicznego dyskursu. Owe sposoby mieszczą się w kontinuum dwóch typów idealnych: opcji liberalnej i konserwatywnej, wyrażających reakcje religii i Kościołów na globalny świat.
Wprowadzenie do socjologii religii jest pierwszą w języku polskim pozycją systematycznie prezentującą przedmiot, narzędzia badawcze i szkoły w socjologii religii. Autor kolejno skupia się na wszystkich aspektach tej dyscypliny naukowej szczególnie dużo miejsca poświęcając relacji między religią a procesami społecznymi. Książka niezbędna dla wszystkich zajmujących się socjologią, naukami społecznymi, religią i polityką wyznaniową.
Jest to drugie wydanie monumentalnego dzieła Maxa Webera Socjologia religii. Etyka gospodarcza religii światowych. Poprzednie trzy tomy zostały zebrane w jednym dużym zbiorze. W dziele tym Weber analizuje religie światowe przede wszystkim w perspektywie określonych systemów doktrynalno-etycznych, które są zwrotnie powiązane ze strukturą społeczną. Z jednej strony określone, najczęściej najbardziej znaczące warstwy społeczne, są nośnikami określonych idei religijnych, warunkując w ten sposób ich powodzenie i rozwój. Z drugiej owe idee kształtują kulturę i życie codzienne społeczeństw, w których funkcjonują, stanowiąc legitymizację władzy politycznej, realiów ekonomicznych, położenia społecznego określonych warstw.
Autorka pokazuje, jak zmienia się społeczny świat i człowiek w kontekście religii, a także proponuje narzędzia poznawcze do rozumienia tej zmiany i jej analizowania.
W stronę ogólnej teorii religii
Ewolucja bogów
Kapłani i magowie
Sekty. Rozwój odszczepieńczych ruchów religijnych
Ewolucja ruchów religijnych
Socjologia religii
Sekularyzacja: trzy poziomy analizy jest jedną z niewielu publikacji systematycznie prezentujących zagadnienia dotyczące zjawiska sekularyzacji. Na podstawie istniejących opracowań teoretycznych autor proponuje wyróżnienie trzech, względnie niezależnych wymiarów procesu sekularyzacji: społecznego, organizacyjnego i indywidualnego. Wątkiem przewodnim książki pozostaje analiza specyfiki poszczególnych wymiarów zjawiska sekularyzacji oraz zależności pomiędzy nimi, przy czym autor dowodzi swoich tez, odwołując się do licznych danych empirycznych. Polskie wydanie zostało dodatkowo uzupełnione o dyskusję na temat losów religii w społeczeństwach Europy Środkowo-Wschodniej w warunkach transformacji. Książka dobitnie pokazuje, iż teorie sekularyzacji nadal mają znaczny potencjał wyjaśniający, a formułowany przez wielu socjologów religii postulat odesłania ich do "socjologicznego lamusa" jest zdecydowanie przedwczesny.
Z wieczornych wiadomości i obiegowych sądów wynika, że jest źle i będzie jeszcze gorzej. Jednak pomimo tych ponurych prognoz naukowcy dostrzegają na horyzoncie wiele pozytywnych zdarzeń. John Brockman, wydawca ?Edge? (www.edge.org) ? wpływowego salonu internetowego ? poprosił ponad stu pięćdziesięciu wybitnych naukowców i myślicieli o odpowiedź na pytanie, które wydaje się niezwykle ważne w naszych pesymistycznych czasach: ?Co napawa cię optymizmem??
Książka Co napawa cię optymizmem? porusza szeroki zakres tematów ? od teorii strun po edukację, od wzrostu liczby ludności na świecie po medycynę, a nawet od globalnego ocieplenia po koniec świata. To imponujący zapis rozważań światowej klasy myślicieli (między innymi laureatów Nagrody Nobla, autorów bestsellerów i profesorów renomowanych uniwersytetów), którzy przedstawiają swe starannie przemyślane optymistyczne wizje przyszłości. Ich skłaniające do refleksji, kontrowersyjne idee z pewnością będą budzić wątpliwości, ale mogą także zmienić nasze spojrzenie na przyszłość ludzkości.
Książka Od papirusu do hipertekstu jest ?mediocentrycznym? spojrzeniem na historię kultury. Autor analizuje zmiany społeczno-kulturowe na świecie ? od starożytności, aż po czasy współczesne ? zachodzące pod wpływem pojawienia się nowego rodzaju medium.
*
W 1999 ? roku pierwszego wydania tej książki ? wiele osób mogło żywić przekonanie, że ingerencja informatyki w nasze życie ograniczy się do takich zjawisk, jak poczta elektroniczna, zakupy online, bazy danych, ewentualnie wspomaganie projektów technicznych i że świat książki jeszcze długo pozostanie od niej wolny. [?]
Dziś nie mamy już wątpliwości: rewolucja cyfrowa objęła swym zasięgiem również książkę i piśmiennictwo we wszystkich możliwych przejawach, bezlitośnie usuwając niewzruszone podstawy, na których od wieków spoczywała nasza cywilizacja. Jest tak, gdyż zmiana nośnika pisma nieuchronnie powoduje przemiany w dziedzinie treści, a także w sposobie czytania, wymuszając dostosowanie się do wymogów przekaźnika, któremu tekst powierzono. Wpływ technik pisarskich na odbiór społeczny i działalność poznawczą, dostrzeżony już przez Platona w Fajdrosie, stał się tematem licznych publikacji, z których za pionierską można uznać sztandarowe dzieło Marshalla McLuhana z 1962 roku ? Galaktykę Gutenberga. [?]
Tym radykalnym novum w dziedzinie kontaktu z tekstem jest interaktywność. Możliwość wyrażenia własnej opinii i komentowania tekstów, programów czy filmów, jaką każdemu stwarza cyberprzestrzeń, urzeczywistnia pradawne sny o powszechnej, demokratycznej partycypacji.
Gdyby przyszło nam opisać w skrócie dzisiejszy stan rzeczy, należałoby określić go mianem stanu po orgii. Orgia stanowi eksplozywny moment nowoczesności, moment wyzwolenia dokonującego się we
wszelkich możliwych sferach. Wyzwolenia politycznego, seksualnego, wyzwolenia sił wytwórczych, wyzwolenia mocy destrukcyjnych, wyzwolenia kobiet, dzieci, nieświadomych popędów czy sztuki. (?)
Była to epoka orgii totalnej, orgii realności, racjonalności, seksualności, krytyki i kontrkrytyki, wzrostu i jego kryzysów. Tym sposobem przemierzyliśmy wszelkie możliwe drogi produkcji i wirtualnej nadprodukcji przedmiotów, znaków, przekazów, ideologii i przyjemności. Dzisiaj wszystko już wyzwolono, kości zostały rzucone, wszystko się dokonało, jako zbiorowość zaś stanęliśmy ostatecznie przed jednym z najbardziej zasadniczych pytań: CO CZYNIĆ PO ORGII?
Książka ta wynika w z konfrontacji dzisiejszego literaturoznawstwa ze współczesnym życiem publicznym. Wydawałoby się, że nauka o literaturze niewiele może mieć wspólnego z ideologią tolerancji czy fanatyzmu, będąc raczej dziedziną neutralnej retoryki figur. Jednak od czasów poststrukturalizmu praxis stała się nieodłącznym elementem wiedzy literaturoznawczej w takich kierunkach, jak przeżywający renesans dialogizm Bachtinowski, feminizm, teoria queer, pragmatyzm, badania kulturowe i antropologiczne czy nawet kognitywizm. Już wcześniej zaś bywała praxis - jako domena postaw - wyznacznikiem sposobu myślenia o przedmiocie i wyboru metod badań. Co więcej, jeśli pisarze tacy jak Salman Rushdie, John M. Coetzee czy Orhan Pamuk są orędownikami wolności słowa i tolerancji zarazem (wcześniej w Polsce rzecznikiem tych wartości był np. Czesław Miłosz), to i literaturoznawcy nie mogą uciec od samego tematu tolerancji i implikowanego przez nie zagadnienia praw człowieka.
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?
