Jak zadbać o prawidłowy rozwój emocjonalny dziecka? Oczywiście nie ma idealnych ojców ani idealnych matek – wszyscy popełniamy błędy. Większość rodziców robi wszystko, by okazać swoim dzieciom miłość, troskę i zrozumienie. Jeśli chcesz: poznać podstawowe potrzeby emocjonalne swojego dziecka; nauczyć się, jak zaspokajać te potrzeby w zrównoważony sposób; zbudować bliską więź z dzieckiem; konstruktywnie radzić sobie z codziennymi trudnościami ten dział jest własnie dla Ciebie. Mnóstwo praktycznych poradników i porad dla rodziców i specjalistów. Znani psycholodzy przekonują, że kluczowe dla prawidłowego, zdrowego rozwoju dziecka jest zaspokojenie podstawowych potrzeb emocjonalnych, do których należą: bezpieczne przywiązanie i akceptacja, zdrowa autonomia i kompetencja oraz wartości duchowe. Prezentujemy rozważania teoretyczne i praktyczne nad współczesnymi problemami rozwoju twórczego dziecka.
Książka Odrzucenie rówieśnicze w klasie szkolnej to pierwsza w polskiej literaturze naukowej pozycja traktująca o odrzuceniu rówieśniczym w klasie szkolnej w ujęciu całościowym, a więc obejmująca następujące zagadnienia: środowisko odrzucenia rówieśniczego, pojęcie i rodzaje odrzucenia rówieśniczego, status odrzucenia w grupie, podtypy dzieci odrzuconych rówieśniczo, zjawisko odrzucenia ucznia przez rówieśników i czynniki z tym związane, determinanty i konsekwencje odrzucenia rówieśniczego. Ponadto publikacja zawiera wskazania do badań naukowych i działań dla dobra uczniów odrzuconych przez rówieśników. Książka oparta jest w przeważającej części na literaturze zagranicznej, a więc na wynikach badań zachodnich naukowców, spośród których wielu jest czołowymi, znakomitymi i doświadczonymi badaczami problemu odrzucenia rówieśniczego oraz pracownikami prestiżowych uczelni zagranicznych.
Celem publikacji jest także uwrażliwienie wszystkich, którzy pracują z uczniami czy wychowują dzieci i młodzież, na zjawisko odrzucenia przez rówieśników i na pomoc jednostkom odrzuconym, tak aby żaden młody człowiek zmagający się z problemem odrzucenia przez rówieśników nie został sam.
Miło nam zaprezentować kolejną publikację z cyklu „Naukowe Forum Pedagogów Olsztyńskiej Szkoły Wyższej im. Józefa Rusieckiego”. Przewodnim tematem niniejszego tomu jest problem poszukiwania człowieka w nieegalitarnym świecie o resocjalizacyjnych horyzontach. Interesuje nas zatem zarówno rola poszczególnych dyscyplin w poszukiwaniu człowieka we współczesnym świecie, jak i wkład subdyscyplin pedagogiki (z naciskiem na resocjalizacyjną i penitencjarną) w kreowaniu i uwydatnianiu istoty człowieczeństwa.
Wśród autorów książki są profesorowie, doktorzy i magistrzy – zarówno teoretycy, jak i praktycy, a także nauczyciele akademiccy oraz pracownicy placówek diagnostyczno-resocjalizacyjnych, wreszcie osoby nie tylko o ukształtowanej już renomie w środowisku, ale też dopiero wkraczające w świat naukowego poznawania rzeczywistości. Ich teksty dotykają zagadnień z obszaru szeroko pojętego procesu resocjalizacji i jego uwarunkowań czy implikacji jego braku lub nieprawidłowego przebiegu.
Publikację otwiera tekst Andrzeja Bałandynowicza pt. Podejście humanistyczno-egzystencjalne asystenta probacyjnego a resocjalizacja skazanych. Autor szeroko prezentuje w nim kilka kwestii, wkraczając m.in. w głąb terapii grupowej, pracy środowiskowej i opieki rezydencjalnej; praktyki pracy resocjalizacyjnej w warunkach probacji z uwzględnieniem podejścia systemowego, oraz omawia resocjalizację wspierającą w społeczeństwie wobec skazanych w warunkach kurateli sądowej…
Teksty Sławomira Przybylińskiego [(Nie)egalitarny świat więziennych tatuaży – egzemplifikacja erotycznych „dziar”], Mariusza Snopka (Tatuaż kryminalny drogą ku wolności) oraz Karoliny Chabińskiej (Współczesne horyzonty tatuażu więziennego) opisują zjawisko tatuażu więziennego. Autorzy ukazują rożne aspekty tego zagadnienia i odsłaniają tajemny świat „dziar”. Przedstawiają m.in. erotyczny kontekst więziennych, skórnych malowideł oraz ilustrują wielotorowe spojrzenie na fakt istnienia rysunku tatuażowego wśród pensjonariuszy jednostek penitencjarnych…
W obszarze kryminologii obraca się Robert Parol, prezentując tekst zatytułowany Człowiek i społeczeństwo w paradygmacie kryminologii antynaturalistycznej. W publikacji zwraca uwagę m.in. na podejście do społeczeństwa oraz natury charakterystyczne dla kryminologii antynaturalistycznej, według której natura powoli przekształca się w społeczeństwo, nie pomijając z jednej strony różnic między nimi, z drugiej zaś stopnia, w jakim są ze sobą powiązane.
Uwagi o więzieniach, zapobieganiu występkom i wychowaniu młodzieży mają na celu przypomnieć i niejednokrotnie ocalić od zapomnienia dawno wydane prace z tego zakresu. Zostały one pomyślane jako uzupełnienie, uściślenie poglądów i propozycji, a także odkrycie nowych i przypomnienie dawnych koncepcji, mogą stanowić uzupełnienie monografii z pedagogiki, socjologii, opieki społecznej, prawa, psychologii klinicznej i kryminologii. Pozwalają też na bezpośredni kontakt odbiorcy z oryginalnym tekstem danego autora lub sprawozdaniem z działalności placówki, co ma największą wartość. Każda interpretacja tekstu, nawet najbardziej celna, w jakimś stopniu stanowi wyraz poglądów interpretatora, zmienia i ogranicza pierwotny tekst. Z tego właśnie powodu zachowano pisownię oryginalną poszczególnych dzieł, przedstawione fragmenty zostały zaczerpnięte z pierwszego wydania danej pracy, a tam, gdzie nie było to możliwe – z najstarszej dostępnej wersji.
Teksty w Uwagach o więzieniach... ułożone są chronologicznie. Podzielono je na dwie części z uwagi na kontekst historyczny, język i pisownię oraz sytuację w więziennictwie i praktyce oświatowo-wychowawczej:
1) od tekstów najstarszych do drugiej połowy XIX wieku (po powstaniu styczniowym),
2) od lat siedemdziesiątych do końca I wojny światowej.
Kontynuacja tej pracy będzie obejmować dwudziestolecie międzywojenne (Przestępczość i wychowanie w dwudziestoleciu międzywojennym. Wybórtekstów).
Zamieszczone w niniejszym zbiorze teksty dotyczą historii więziennictwa, kryminologii, resocjalizacji oraz dobroczynności i opieki nad dzieckiem i rodziną. Interdyscyplinarny dobór tekstów miał na celu przybliżenie współczesnemu czytelnikowi poglądów na wychowanie i postępowanie z przestępcami.
Starano się unikać jednostronności w doborze tekstów w celu zobrazowania i udokumentowania rzeczywistości społeczno-wychowawczej oraz związków łączących problem kształtowania osobowości z takimi działaniami, jak profilaktyka społeczna i postępowanie z przestępcami.
Przytoczone fragmenty odzwierciedlają jednocześnie historię więziennictwa, dobroczynności i opieki nad ludźmi na marginesie życia społecznego.
Przeszłość omawianej dziedziny oraz zamieszczone tutaj teksty skłaniają do refleksji nad współczesnością: jakie i jak ukierunkowane działania powinny być podejmowane w celu pomocy, reedukacji oraz poszanowania praw każdego człowieka i społeczeństwa?
Prezentowana publikacja to efekt zamiłowania poznawczego wielu pedagogów, szczególnie pedagogów specjalnych. Dyskusja teoretyczna połączona z pracami o charakterze praktycznym na temat istoty twórczości osób niepełnosprawnych umożliwiła wyodrębnienie pewnych obszarów tematycznych. W niniejszej pracy stanowią one dwa odrębne rozdziały.
W pierwszym rozdziale refleksja teoretyczna zainspirowana konkretną aktywnością twórczą osób niepełnosprawnych pozwoliła na odkrycie nowego wymiaru twórczości. Przykładem są artykuły A. Rakowskiej, B. Szczepankowskiego i A. Korzon, które wprowadzają czytelnika w tę problematykę. Autorzy kolejnych artykułów próbują odpowiedzieć na pytania, czym jest twórczość i czy rzeczywiście ma charakter wielowymiarowy…
W drugiej części autorzy zwracają uwagę na potrzebę wykorzystywania nowych metod pomocy i rehabilitacji w rozwoju potencjału twórczego uczniów z różnymi potrzebami edukacyjnymi. Analiza naukowa podjęta przez autorów koncentruje się wokół metod waloryzacyjnych, a także bardziej tradycyjnych metod: teatroterapii i muzykoterapii. Polecamy w tym miejscu książkę Impulsu „Terapia muzyką w pracy z dziećmi niepełnosprawnymi” z płytą DVD.
Książka adresowana jest do wszystkich osób, które interesują się wspomaganiem potencjału twórczego osób z różnymi potrzebami edukacyjnymi, czyli pedagogów, terapeutów, rodziców, psychologów, rehabilitantów, studentów, a także do środowiska twórców otwartych na oryginalne przeżycia.
Warto odwołać się do maksymy Marii Grzegorzewskiej, wg której “nie ma kresu twórczości”. Twórczyni polskiej pedagogiki specjalnej jest wyrazicielką jakże aktualnego dyskursu paradygmatycznego, o którym powinni pamiętać przyszli arteterapeuci, aby lepiej rozumieć i stymulować twórcze bytowanie każdej osoby niepełnosprawnej już od najwcześniejszych lat. Dzięki efektywnemu wsparciu niepełnosprawni będą stawali się podmiotami decydującymi o sobie, swoim samorozwoju i nieograniczonej samokreacji.
E. Lubińska-Kościółek
K. Plutecka
Przedstawione w niniejszej książce badania mają charakter diagnostyczny i resocjalizacyjny, pozwalający na wszechstronne, komplementarne poznanie analizowanego problemu, umożliwiające ustalenie czynników ryzyka oraz opracowanie wobec sprawców zabójstw propozycji oddziaływań resocjalizacyjnych, dzięki którym można będzie wywoływać pożądane zmiany osobowościowe oraz modyfikować ich zachowanie. Starano się także nawiązać do najnowszych kierunków badań w obszarze resocjalizacji. Inspiracje te ukierunkowały rozwiązania metodologiczne, nie sposób bowiem pominąć znaczenia bezpośrednich relacji z otoczeniem (rodziną i grupą rówieśniczą). Odniesiono się do ustalenia pozycji w młodzieżowej grupie rówieśniczej w wymiarze akceptacja ? odrzucenie oraz kontroli rodzicielskiej i stylu wychowania. Kwestie te są niezbędne do ustalenia obszaru napięcia?. Książka składa się z siedmiu rozdziałów. W pierwszym omówiono założenia wybranych teorii integracyjnych, to znaczy teorii napięcia Agnewa oraz teorii kontroli Hirschiego i LeBlanca i doktryny kryminologii humanistycznej Tyszkiewicza. Rozdział drugi traktuje o zabójstwie w aspekcie historycznym i prawnym. Wyjaśniono w nim między innymi kwestie znamion ustawowych zabójstwa, a także modelowe kryteria kwalifikacji czynu. W rozdziale trzecim przedstawiono najważniejsze wyniki badań wskazujące na korelaty biopsychologiczne i środowiskowe zabójstw, a także czynniki sytuacyjne i motywacyjne, jakimi kierują się zabójcy. W ramach podsumowania tych kwestii omówiono integracyjny model czynników ryzyka związanych z popełnianiem zabójstw oraz scharakteryzowano wybrane rodzaje zabójstw oraz ich determinanty. W rozdziale czwartym zaprezentowano wybrane problemy dotyczące diagnozy resocjalizacyjnej i penitencjarnej oraz jej znaczenie w projektowaniu oddziaływań naprawczych. Wskazano również na dotychczasowe doświadczenia w resocjalizacji sprawców zabójstw w odniesieniu do literatury. Rozdział piąty zawiera założenia metodologiczne badań własnych, natomiast w szóstym przeprowadzono analizę ilościową wyników uzyskanych w badaniach własnych. W rozdziale siódmym przedstawiono analizę przypadków na podstawie rezultatów tych badań, modelowe ujęcie sprawców zabójstw, a także projekt oddziaływań resocjalizacyjnych adresowany do różnych kategorii sprawców zabójstw. Publikację kończą syntetyczne wnioski z badań.
Niniejsza publikacja to pierwsza w literaturze naukowej szczegółowa analiza porównawcza sprawności niejęzykowych dzieci polskich w okresie wczesnego dzieciństwa. Zarówno rozważania teoretyczne, jak i przeprowadzone badania skupiają się wokół dwóch obszarów tematycznych: relacji pomiędzy rozwojem komunikacji niejęzykowej w postaci gestykulacji a osiągnięciami językowymi dziecka oraz roli interakcji rodzic – dziecko w rozwoju komunikacji i symbolizacji dziecięcej.
Niniejsze opracowanie empiryczne stanowi część szeroko zakrojonych badań nad rozwojem językowym u dzieci polskich. Uwzględniono w nim wyniki badań, którymi objęto 99 dzieci: z podejrzeniem zaburzenia typu "Specific Language Impairment", charakteryzujące się bardzo niskim poziomem rozwoju mowy oraz z dwóch grup porównawczych, o przeciętnym poziomie rozwoju mowy oraz ponadprzeciętnym poziomie rozwoju mowy.
W pierwszej części publikacji przedstawiono zarówno klasyczne, jak i nowsze koncepcje dotyczące roli symboli i znaków, tj. gestów i działań symbolicznych oraz języka, w ujmowaniu rzeczywistości oraz porozumiewaniu się. W opisie procesu komunikowania się nawiązano do nurtu badań nad zmianami rozwojowymi zachodzącymi w relacji gestykulacja – mowa. Pokazano rozwojowe ujęcie komunikacji niejęzykowej dzieci we wczesnej ontogenezie, z uwzględnieniem zmian w funkcji, jaką pełni gestykulacja. Poszukiwano empirycznego potwierdzenia istnienia związku między rozwojem gestykulacji a rozwojem mowy nie tyle u dzieci prawidłowo rozwijających się, co z zaburzonym rozwojem kompetencji językowych.
Książka jest próbą analizy słabo opisanego w Polsce problemu zaburzenia rozwoju językowego u małych dzieci, a także przeglądu aktualnego stanu badań nad symbolicznym przedstawianiem rzeczywistości oraz komunikacją niejęzykową dzieci z podejrzeniem specyficznych zaburzeń rozwoju językowego. Odrębną część stanowią rozważania na temat roli dorosłych w rozwoju reprezentacji symbolicznej dziecka we wczesnym dzieciństwie, przejawiającej się w mowie i zabawie. Potwierdzono tezę, że jakość interakcji dziecko – rodzic ma istotny wpływ na rozwój zdolności komunikacyjnych dziecka. Zaznaczono również, że interakcja ta ma charakter transakcyjny.
Przeprowadzone badania pozwoliły na ocenę poziomu i rodzaju komunikatów niejęzykowych używanych przez dzieci z różną sprawnością językową podczas interakcji z dorosłym. Analiza wyników wykazała różnice międzygrupowe w zakresie poziomu komunikacji niejęzykowej oraz stosowania odmiennych strategii komunikacyjnych. Analiza zachowań rodziców potwierdziła, że rodzice dzieci z różnym poziomem rozwoju mowy stosują odmienne strategie podczas komunikowania się z nimi. Rodzice dzieci z podejrzeniem SLI częściej stosują strategie ograniczające oraz kontrolę imperatywną, pozostali zaś częściej prezentują rozwijające strategie językowe i niejęzykowe.
Niniejsza publikacja pozwoli na lepsze zrozumienie mało opisanego i wciąż nieznanego w Polsce zaburzenia SLI oraz związanych z nim problemów, z którymi borykają się dzieci już w okresie wczesnego dzieciństwa.
Prezentowana książka ta jest przeznaczona zarówno dla specjalistów psychologów, pedagogów i logopedów, jak i rodziców zainteresowanych rozwojem swoich dzieci.
Książka stanowi pewien fenomen w pedagogice. Łączy bowiem problematykę zabawy z mniej uchwytnymi kategoriami radości i szczęścia, które są rozpatrywane w kontekście literatury i muzyki. Publikacja, będąca 17. tomem serii „Nauczyciele – nauczycielom”, składa się z trzech części napisanych przez poszczególne współautorki.
Bronisława Dymara wydobywa ważne znaczenia zabawy i funkcje ludycznej edukacji, charakteryzuje cechy dziecięcości oraz przybliża kategorie komizmu i humoru w oparciu o teksty J. Brzechwy, K. Makuszyńskiego i A. Lindgren.
Alina Górniok-Naglik rozpatruje źródła szczęścia i radości, jej manifestacje w zabawie i tańcu, opisane w poezji oraz językowe formy wyrażania zróżnicowanych ludzkich myśli i uczuć w przestrzeniach ludyczności. Z wnikliwych analiz wierszy wyprowadza typy poezji o tańcu i zabawie, nazywa je i nowatorsko dookreśla.
Jadwiga Uchyła-Zroski ukazuje radość i zabawę jako swoistą formę muzykowania, wyrażaną śpiewem, grą na instrumentach i tańcem. Ujmuje też zabawę jako żywioł i stan istnienia. Charakteryzuje czynniki hamujące i wyzwalające potrzebę bawienia się u dzieci oraz młodzieży w różnym wieku. Przekonuje, że zabawa wyzwala zdolności twórcze człowieka.
W książce zamieszczono wiele celnych przykładów, sentencji i powiedzeń. Dodatkową wartość stanowi antologia „Bliżej zabawy, radości i szczęścia”, zawierająca 80 wierszy, w tym 30 utworów napisanych przez dzieci, młodzież licealną i studentów pedagogiki.
Jest to pierwsza publikacja na rynku wydawniczym przybliżająca problematykę funkcjonowania szkół z oddziałami filialnymi. Po rekonstrukcji założeń związanych z powstawaniem gimnazjów „wirtualnych” autorka przybliża założenia związane z powoływaniem i organizacją gimnazjów w polskim systemie oświaty. Przedstawia obawy, które towarzyszyły zmianie systemu oświaty.
Ponadto w prezentowanej publikacji autorka omawia zagadnienie dotyczące funkcjonowania młodzieży w środowisku szkolnym. Godnym podkreślenia jest fakt, że autorka – odwołując się do założeń J. Dewey – buduje teoretyczne założenia dotyczące funkcjonowania szkoły, szkoły której zadaniem jest wspieranie rozwoju ucznia.
Program stanowi teoretyczne i praktyczne ujęcie zagadnienia niepłynności mowy u dziecka w młodszym wieku.
Część teoretyczna zawiera omówienie zagadnienia niepłynności mowy dziecka, w tym porównanie rozwojowej niepłynności mowy i jąkania wczesnodziecięcego. W części praktycznej znajduje się m.in. bogata propozycja zabaw i ćwiczeń przeznaczonych do pracy logopedycznej z dzieckiem. Przejrzysta struktura programu ułatwi jego odbiorcom skuteczne zaplanowanie działań oraz sprzyja uzyskiwaniu zamierzonych efektów pracy profilaktyczno-terapeutycznej z dzieckiem i jego rodziną. Zaproponowany przez Autorkę harmonogram działań oraz plan terapii logopedycznej stanowi pomoc w pracy logopedy, a zamieszczone w programie narzędzia badawcze przeznaczone do pomiaru jakości pracy umożliwią wnikliwe zbadanie efektywności pracy oraz zaplanowanie działań naprawczych tym zakresie.
Adresatami programu są logopedzi, terapeuci, nauczyciele oraz rodzice dzieci dotkniętych jąkaniem.
Książka jest zbiorem doświadczeń zawodowych i osobistych autorki. Opisuje w niej bowiem swoje doświadczenia, które zdobyła (i nadal zdobywa) jako matka niepełnosprawnego dziecka oraz jako terapeutka dzieci z głębokimi zaburzeniami w rozwoju.
Jest to publikacja niezwykle cenna, gdyż większość książek dostępnych na rynku dotyczy zagadnień teoretycznych. Brakuje natomiast pozycji, która prosto, w zintegrowany sposób przekazywałaby podstawową wiedzę na temat wychowywania i wspomagania rozwoju dziecka niepełnosprawnego. Niniejsza książka znakomicie wypełnia tę lukę. Zawiera bowiem krótkie wprowadzenie teoretyczne, po którym następuje zasadnicza część książki - proste i czytelne wskazówki, jak pomóc dzieciom nauczyć się wielu umiejętności niezbędnych w codziennym funkcjonowaniu, oraz jasne procedury postępowania zweryfikowane w praktyce, a także postępowanie na wypadek problemów z zastosowaniem wskazanych procedur. Ogromnym atutem jest zwięzły i klarowny język.
Intencją niniejszej książki jest próba określenia drogą badań empirycznych typu i poziomu kultury literackiej absolwentów szkół średnich. Przedstawia ona informacje niezbędne do postawienia diagnozy na temat tego, czy w wyniku szkolnej edukacji polonistycznej i pozaszkolnych doświadczeń literackich absolwent szkoły średniej zostaje wyposażony w kompetencje literackie umożliwiające mu efektywne i wszechstronne korzystanie z rożnych form przekazu literackiego. Publikacja zmierza do sformułowania zasad postępowania dydaktycznego w szkołach, aby skutecznie organizować kształcenie literackie, jak również do konstrukcji systemu wskazań dla polityki państwa dotyczących uprzystępniania i upowszechniania literatury.
Nie należy jednak celów badań nad kulturą literacką wybranej populacji zawężać tylko do wskazania rezultatów szkolnej i pozaszkolnej edukacji literackiej o charakterze pragmatyczno-instrumentalnym i ograniczyć się do odpowiedzi na pytania, w jakim stopniu młodzież została przygotowana do odbioru literatury, do wyboru jej treści i formy, oraz czy zdobyła odpowiednie sprawności i umiejętności recepcyjne pozwalające na swobodne obcowanie z tekstami literackimi. Warto również wiedzieć, jakie są wyniki kształcenia i samokształcenia literackiego w wymiarze podmiotowym (aksjologicznym), który wiąże się z udziałem literatury w rozwoju osobowości, jej miejscem w hierarchii innych wartości kulturalnych, w realizacji określonych potrzeb autotelicznych, gdy już nie istnieje opieka ze strony szkoły, a kontakt z literaturą ma charakter dobrowolny.
W książce wykorzystano dostępne materiały porównawcze, które pozwoliły na uogólnienie wniosków, a także na ukazanie pewnej dynamiki uczestnictwa badanych osób w kulturze literackiej. Z tych względów publikacja nabiera charakteru bardziej ogólnego, o szerszym zasięgu czasowo-przestrzennym.
Publikacja pod względem kompozycyjnym składa się z sześciu rozdziałów oraz z zakończenia w formie wniosków i refleksji. Przedmiotem rozdziału pierwszego są teoretyczno-metodologiczne zagadnienia związane z problematyką badań. Określono w nim podstawowe pojęcia i kategorie teoretyczne potrzebne do analizy i interpretacji materiału empirycznego, sprecyzowano ogólne założenia, problemy i techniki badawcze oraz scharakteryzowano badaną zbiorowość. W rozdziale drugim przedstawiono obraz kontaktów literackich młodzieży, ich zakres i częstotliwość, koncentrując się na czytelnictwie jako podstawowej formie aktywności literackiej. Rozdział trzeci w całości poświęcono procesowi recepcji (odbioru) prozy. Na przykładzie powieści Proces Franza Kafki i Plaża nad Styksem Wojciecha Żukrowskiego przeanalizowano typ i poziom odbioru dwóch utworów o rożnych konwencjach literackich. Czwarty rozdział dotyczy recepcji współczesnej poezji, a piąty koncentruje się na wiedzy literackiej jako głównym składniku kompetencji literackich oraz na niektórych umiejętnościach teoretycznoliterackich. W rozdziale szóstym dokonano próby kompleksowego ujęcia poziomu kultury literackiej i kompetencji literackich oraz globalnej konfrontacji tych dwóch aspektów zachowań literackich w celu ukazania ewentualnego związku między nimi. Zakończenie pracy uzupełnia rejestr rożnych implikacji natury dydaktycznej i ogólnokulturowej wynikających z przeprowadzonych badań.
Książka „Zaniedbane obszary edukacji – pomiędzy pedagogiką a pedagogiką specjalną. Wybrane zagadnienia” podkreśla potrzebę przeciwdziałania patologiom związanym z procesami marginalizacji i wykluczenia społecznego, które w sferze oświaty należałoby traktować jako marginalizację i wykluczenie edukacyjne. Możemy w niej również odnaleźć rozważania na temat rozumienia samego terminu „nierówności edukacyjnych” oraz tego, co je determinuje.
W kontekście tytułowego zagadnienia – zaniedbań/zaniechań w edukacji – autorka skoncentrowała się na tych nierównościach, które wiążą się z zaniedbaniem szans i potencjału rozwojowego dziecka. Grupy badawczej nie stanowi młodzież utalentowana, wybitnie zdolna, tylko niepełnosprawna umysłowo. Nawiązując do koncepcji M. Kozakiewicza, który podstawę nierówności odnajduje w ekonomicznej, społecznej czy kulturowej odmienności warunków życia, jako teren badań obrane zostało środowisko wiejskie.
Czy i na ile młodzież wiejska jest zagrożona eliminacją z rynku pracy uwarunkowaną brakiem wystarczających kompetencji (wiadomości i umiejętności) wynoszonych ze szkoły? Czy istotnie fakt realizacji obowiązku edukacji w szkole wiejskiej przekłada się na niższy poziom osiągnięć uniemożliwiający rywalizację z rówieśnikami z miast? W niniejszej publikacji Iwona Chrzanowska próbuje odpowiedzieć na te pytania, porównując i interpretując wyniki dotychczasowych badań dotyczących sprawdzianów i egzaminów zewnętrznych organizowanych przez Centralną Komisję Edukacyjną (dalej CKE) na populacjach pełnych absolwentów szkół podstawowych i gimnazjów, a także odnosząc się do wyników badań własnych. Oprócz wskazania rezultatów osiągnięć szkolnych, ukazuje również ich uwarunkowania, odwołując się do kwalifikacji nauczycieli oraz przygotowania szkół do realizacji procesu dydaktycznego. W ostatnim rozdziale przedstawia wnioski, postulaty, prognozy dotyczące pożądanych zmian w finansowaniu polskiego systemu edukacyjnego i konstruowaniu programów nauczania i wychowania.
O marginalizacji i wykluczeniu, szczególnie w edukacji, mówi się niechętnie. Dzieje się tak ze względu na podmiot oddziaływań edukacyjnych, którym jest dziecko. W kulturze europejskiej ma ono specyficzną i uprzywilejowaną pozycję. Wynika ona z odpowiedzialności dorosłego za jego bezpieczeństwo, jakość życia, możliwość rozwoju i poczucie szczęścia. Podobnie jest z kwestią dopasowania edukacji do nowych warunków, charakterystycznych dla społeczeństwa demokratycznego. Młodzież, mimo składanych przez władze oświatowe deklaracji, wciąż nie wynosi ze szkoły umiejętności operowania wiedzą, w dalszym ciągu bowiem główną tendencją w nauczaniu wydaje się hołdowanie encyklopedyzmowi. W szkole brakuje nastawienia na kształtowanie zainteresowań wybranymi dziedzinami wiedzy czy poszczególnymi treściami nauczania. Zbyt często zajęcia są nudne, stereotypowe, a relacje społeczne utrwalone i niezmienne, zwłaszcza prymat nauczycielskiego władztwa. Tematy te podnosi w swojej najnowszej publikacji Iwona Chrzanowska.
Pedagogika prezentowana w Wychowaniu do wolności odrzuca pragmatyczny, w istocie postherbartowski model technologii wychowania, sprowadzający się do manipulacji człowiekiem, przywracając mu jego duchowy wymiar: nauczyciel szkoły waldorfskiej nie urabia wychowanka, nie wtłacza go w gotowe wzorce ?ról społecznych?, nie narzuca mu spreparowanego światopoglądu, lecz pomaga mu w jego wysiłku stawania się, dorabiania się osobowości w wysiłku bycia człowieka jako bytu przytomnego w świecie, w jego autonomicznym rozwoju ku wewnętrznej wolności sądzenia i stanowienia o sobie i świecie. Spirytualistyczno-teozoficzny (antropozoficzny) fundament filozofii Rudolfa Steinera może się wydawać Czytelnikowi kontrowersyjny ze względu na swój radykalnie alternatywny i uniwersalistyczny charakter, i taką też może się mu jawić wywiedziona z niego pedagogika, lecz szkoły waldorfskiej przez niemal stulecie swej działalności pokazały swą niezaprzeczalną praktyczną wartość wychowawczo-dydaktyczną, tworząc ? w trudnych warunkach konkurencji z systemami szkół państwowych ? rzeczywistą dla nich alternatywę.
Książka zdaje sprawozdanie z tej działalności już ponad 900 szkół w świecie (w tym kilku w Polsce). Napisana niezwykle komunikatywnie, bogato ilustrowana, ukazuje obraz pedagogiki radości barwnego dzieciństwa zabawy, naśladowania i fantazji twórczej, poszukującej młodości, nie pozbawionej jednak dobrodziejstwa autorytetu, rozwoju ku samodzielności sądzenia i dojrzałości nieindyferentnej dorosłości.
Książka przedstawia problematykę ukrytego programu szkoły integracyjnej z perspektywy interakcyjnej. W kontekście rozwoju i coraz większego znaczenia szkolnictwa integracyjnego w Polsce opracowanie naświetla ten słabo zbadany do tej pory aspekt jego funkcjonowania.
Publikacja konsekwentnie stara się powiązać problematykę ukrytego programu szkoły z zagadnieniami psychologicznego wpływu, jaki wywiera on na uczniów z niepełnosprawnościami oraz na ich myślenie o sobie oraz własnej niepełnosprawności.
Wnioski i diagnoza sytuacji opierają się na bezpośrednich relacjach osób zaangażowanych w realizację edukacji integracyjnej – nauczycieli szkoły integracyjnej oraz uczących się w niej niepełnosprawnych uczniów (czyli odbiorców ukrytego programu) oraz badaniach dotyczących ich percepcji zjawisk oraz reakcji psychologicznych. Prawdopodobnie jest to pierwsza przeprowadzona w taki sposób – jak najbardziej konkretny, a nie abstrakcyjny i czysto teoretyczny - próba zbadania zjawiska ukrytego programu w szkolnictwie integracyjnym.
Celem pracy jest psychologiczna charakterystyka zachowań człowieka związanych z życiem rodzinnym i zawodowym oraz wskazanie na ile role i zadania realizowane w ramach tych obszarów życia człowieka mogą wpływać na satysfakcję z życia.
Praca obejmuje siedem rozdziałów, w których przedstawione zostały następujące zagadnienia: psychospołeczne aspekty jakości życia rozpatrywane w kontekście najnowszych ujęć teoretycznych; rodzina jako grupa i system wsparcia; psychologiczne aspekty komunikacji interpersonalnej; specyfika komunikacji małżeńskiej, rodzinnej i w środowisku pracy; role społeczne realizowane w okresie dorosłości; psychologiczne uwarunkowania zadowolenia z pracy z odniesieniem do życia małżeńskiego, rodzinnego i jakości życia. Na szczególne podkreślenie zasługuje ostatni rozdział książki poświęcony znaczeniu równoważenia się ról małżeńskich i rodzinnych z rolami zawodowymi. Opracowanie to jest oparte na bogatej literaturze przedmiotu z ostatnich lat.
W niniejszej publikacji autor pisze o różnych aspektach oddziaływania na sferę moralną chłopców i dziewcząt. W książce omówione zostały zagadnienia charakterystyki wychowania moralnego i jego uwarunkowania, rozwoju moralnego dzieci i młodzieży, wartości, autorytetu, nauczania religii, wychowania seksualnego w aspekcie wychowania moralnego, a także czynników dezorganizujących wychowanie moralne. Książka adresowana jest do nauczycieli, wychowawców i rodziców oraz studentów pedagogiki, psychologii i kierunków nauczycielskich. Pozycja ta przydatna będzie także pracownikom naukowo-dydaktycznym zainteresowanym problematyką wychowawczą i zajmującym się nauczaniem teorii wychowania w szkołach wyższych.
W książce: "Dziecko w świecie edukacji - Podstawy uczenia się kompleksowego", (XVIII tom serii Nauczyciele-Nauczycielom) autorka prezentuje sprawdzoną, innowacyjną, spójną koncepcję pracy, zwaną uczeniem się - nauczaniem kompleksowym. Książka dotyczy nie tylko cech dobrej edukacji, ale stanowi opis przyjaznych relacji pomiędzy osobami, które ją tworzą. Jest klarownym, wielorako uzasadnionym wykładem o procesie tworzenia więzi i wspólnoty w szkole z ludzką twarzą, a więc przestrzeni kultury, pozbawionej przemocy, opartej na współdziałaniu, tolerancji, poczuciu swobody i zaangażowaniu.
W części pierwszej (r. I-II) ukazano krótką historię długich prób i badań (1966-2006), bogactwo form współudziału uczniów w procesie tworzenia cykli zajęć (od 5-15 lekcji), a więc sztukę przekładu idei pedagogicznych na konkretne działania edukacyjne.
W części drugiej (r. III-VII) opisano strukturę kompleksów, ich zróżnicowanie, cechy lekcji projektujących, ćwiczeniowo-badawczych i kontrolno-oceniających; stosowany system oceny i samooceny, warsztat pracy ucznia i nauczyciela. Także nowatorskie techniki pracy, oparte na znajomości dziecka oraz synektyki i heurystyki, a więc: techniki działań równoległych twórcze formy wyzwalania talentów, indywidualizacji pracy i jej dokumentowania (system fiszek, klasowe księgi wypracowań itd.).
Opisano także nowe zasady nauczania i zasadę zadaniowości, współdziałania, progresywności oraz funkcjonalnej strukturalizacji.
W części końcowej (r. VIII-IX) próbowano odpowiedzieć na pytanie: Czy szkoła może mieć duszę?
Tu też uzasadniono, że przesunięcie priorytetów w kompleksowej edukacji i całej serii o dziecku w różnych światach, pozwala wprowadzić do nauki nowa odmianę pedagogiki personalistycznej, zwana pedagogiką współbycia. Jest ona oparta na trzech filarach: inteligencji emocjonalnej, intelektualnej i woli samokształcenia. Współbycie opiera się na siedmiu przestrzeniach interpersonalnych. Są to: przestrzeń realna, intelektualna, mentalna, emocjonalna, a więc meto przestrzeń, łącząca człowieka ze światem w oparciu o synergetyczne podłoże wzajemnej życzliwości ludzi wobec siebie.
Książka stanowi pewien fenomen w pedagogice. Łączy bowiem problematykę zabawy z mniej uchwytnymi kategoriami radości i szczęścia, które są rozpatrywane w kontekście literatury i muzyki. Publikacja, będąca 17. tomem serii „Nauczyciele – nauczycielom”, składa się z trzech części napisanych przez poszczególne współautorki.
Bronisława Dymara wydobywa ważne znaczenia zabawy i funkcje ludycznej edukacji, charakteryzuje cechy dziecięcości oraz przybliża kategorie komizmu i humoru w oparciu o teksty J. Brzechwy, K. Makuszyńskiego i A. Lindgren.
Alina Górniok-Naglik rozpatruje źródła szczęścia i radości, jej manifestacje w zabawie i tańcu, opisane w poezji oraz językowe formy wyrażania zróżnicowanych ludzkich myśli i uczuć w przestrzeniach ludyczności. Z wnikliwych analiz wierszy wyprowadza typy poezji o tańcu i zabawie, nazywa je i nowatorsko dookreśla.
Jadwiga Uchyła-Zroski ukazuje radość i zabawę jako swoistą formę muzykowania, wyrażaną śpiewem, grą na instrumentach i tańcem. Ujmuje też zabawę jako żywioł i stan istnienia. Charakteryzuje czynniki hamujące i wyzwalające potrzebę bawienia się u dzieci oraz młodzieży w różnym wieku. Przekonuje, że zabawa wyzwala zdolności twórcze człowieka.
W książce zamieszczono wiele celnych przykładów, sentencji i powiedzeń. Dodatkową wartość stanowi antologia „Bliżej zabawy, radości i szczęścia”, zawierająca 80 wierszy, w tym 30 utworów napisanych przez dzieci, młodzież licealną i studentów pedagogiki.
Głównym celem tej publikacji było zaproponowanie (nie)codziennych kategorii opisu zdrowia człowieka. Wśród kryteriów ich wyborów znalazły się przede wszystkim zainteresowania, a zwłaszcza rozpoznanie zjawisk związanych z problematyką zdrowia w kategoriach niedostępnych tradycyjnemu dyskursowi pedagogicznemu. Odkrywanie nowych sensów dbałości o zdrowie i pogłębianie wrażliwości na nie wymaga również, obok zdobycia kompetencji potrzebnych do prowadzenia zdrowego stylu życia, w myśl stwierdzenia, że zdrowie nie należy do wartości samowyzwalających się:
– umiejętności identyfikowania potencjalnych zagrożeń wpisanych w semantyczny obszar kultury zdrowia,
– ustawicznego doskonalenia w strukturze kompetencji nauczyciela zdrowia umiejętności interpretacyjnych, pozwalających na określenie własnej filozofii oddziaływań edukacyjnych dla zdrowia, zwłaszcza że współczesna ideologia zdrowia osadzona jest na pograniczu wielu perspektyw badawczych i teoretycznych.
– pedagogiczne oddziaływania w obszarze zdrowia człowieka zyskują na otwartości poznawczej, eliminując znużenie nieustającym powrotem do „kwestii pierwszych” prezentowany w niezmieniony od lat sposób, jak również jałowości przekazu sensu uczestnictwa w kulturze wartości witalnej.
Zaprezentowane w publikacji kategorie nie wyczerpują listy kategorii nieobecnych w obszarze zdrowia człowieka. Są to jedynie przejawy własnych przemyśleń, które traktuję jako przyczynek do dyskusji wokół poruszonych tu zagadnień.
Refleksja ta pobudza do dalszych poszukiwań „wielkich nieobecnych” w obszarze zdrowia człowieka, jak również umacnia sens podejmowania problemów, które nie zawsze ułożone są dla powszechnej aprobaty ludzkiej.
Książka wprowadza w problem trudności dzieci w operowaniu kodem językowym, postrzeganych także jako źródło specyficznych trudności w uczeniu się, zagadnienia budzącego coraz większe zainteresowanie wśród badaczy i praktyków. Podane są w niej propozycje rozwiązań terapeutycznych, co jest wyjściem naprzeciw naglącym potrzebom osób z takimi trudnościami, albowiem w istotnym stopniu ograniczają one osiągnięcie sukcesu w szkole z wszystkimi tego konsekwencjami.
W części teoretycznej poruszone są zagadnienia zmieniającego się zakresu pojęcia specyficznych trudności w uczeniu się i w tym kontekście rosnącej rangi problemu trudności w operowaniu kodem językowym, a także roli różnic indywidualnych w wykorzystywaniu kodu mowy w procesie przetwarzania informacji oraz związku tychże różnic z pojawieniem się specyficznych trudności szkolnych.
Część praktyczna książki zawiera propozycje metod rozwijania umiejętności rozpoznawania elementów wypowiedzi, jej struktury gramatycznej, a także manipulacji nimi w celu jej budowania. Część ćwiczeń ukierunkowana jest na rozwijanie umiejętności językowych zgodnie z naturalnym sposobem ich przyswajania przez dziecko, bez uświadamiania mu reguł rządzących językiem. W tej części przedstawione są także metody wprowadzania dziecka w świadomą, refleksyjną wiedzę o języku, czyli nauczania gramatyki. Przedstawione metody są wskazane w szczególności do pracy z osobami z trudnościami w operowaniu kodem mowy, ale korzystne dla wszystkich uczniów oraz zgodne ze wskazaniami psychologicznymi J. Piageta. Szczególnie przydatne mogą być w pracy z dzieckiem o obniżonych możliwościach poznawczych.
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?
