Oddajemy do rąk Czytelnika kolejny, trzeci tom z cyklu Perswazja językowa w różnych dyskursach, powstały pod auspicjami Katedry Pragmatyki Komunikacji i Akwizycji Języka Instytutu Rusycystyki i Studiów Wschodnich Uniwersytetu Gdańskiego oraz Pracowni Badań nad Perswazją Językową afiliowanej przy Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Gdańskiego.
Dynamiczne zmiany zachodzące w paradygmacie nowej sytuacji socjokulturowej i mocno stechnicyzowanych nowoczesnych mediów masowych implikują złożoną refleksję o aspektach sztuki komunikacji perswazyjnej i pozwalają na nowo odczytać znane słowa Hansa Georga Gadamera: „Kto ma język, ten «ma» świat”. Wielowymiarowość podejścia do pragmatykonu mechanizmów oddziaływania językowego, opierającego się na idei rozumienia mowy jako narzędzia inicjującego działalność kognitywną i behawioralną człowieka, skłoniła do refleksji nad komunikacją sugestywną i manipulacyjną przedstawicieli różnych dziedzin naukowych i szkół badawczych – lingwistów, medioznawców, literaturoznawców, psychologów, politologów, socjologów, historyków sztuki i pedagogów – z ośrodków polskich i zagranicznych.
Niniejsza książka jest nader aktualna i powinna być napisana, stąd mamy nadzieję, że jej publikacja przyczyni się do przyjrzenia się chińskiej specyfice w działaniach na rzecz globalnego zarządzania kształcenia i powiększenia kwalifikacji.
Przed czytelnikiem tom spostrzegawczych i refleksyjnych analiz psychologów, pedagogów i socjologów, którzy przyglądają się Archipelagowi Młodości, w perspektywie oscylowania jego fal przypływu i odpływu na biegunach ZAGROŻEŃ i zachowań zrównoważonych. Autorzy trafnie ukazują specyfikę współczesności, którą nazywają „nowym światem”, w którym socjalizują się i doświadczają szczególnej zmienności kontekstowej nastolatkowie, dzieci i młodzież. W kryteriach tej zmienności znajdują się między innymi: „prawda”, która co rusz jest podważana, zniekształcana, relatywizowana; „wolność”, która nieodmiennie pulsuje pomiędzy wolnością do… i wolnością od… oraz nieoczywistość, nieodgadnioność najbliższej przyszłości naznaczonej niebywałym tempem zmian, choćby z powodu wpadania w infostrady, rwące w szaleńczym tempie megabajtów informacji, komunikatów, wzorców i antywzorców. Opracowanie cechuje aktualność i poruszanie się po obszarach zbyt rzadko nawiedzanych analitycznie i wychowawczo, a także troska o wyniki młodzieńczej brawury, zagubienia i niepewności.
dr hab. Jacek Kurzępa, prof. AHE
Wraz ze zmianami społecznymi i przechodzeniem od społeczeństwa tradycyjnego do ponowoczesnego, katalog zagrożeń społecznych zdecydowanie się zmienia, a w każdej dekadzie powstaje co najmniej jedno znaczące nowe zagrożenie, którego koszty obciążają wiele sfer życia społecznego. Ich cechą charakterystyczną jest opóźniona reakcja na nie, co skutkuje w pierwszej kolejności niedowierzaniem, że tak jest, a w drugiej kolejności opóźnionymi już działaniami. Tak się stało z „dopalaczami”, tak jest z cyberzagrożeniami. Powstaje zatem pytanie, czy społeczeństwo i jego instytucje są przygotowane na zmiany w sferze dysfunkcjonalnych zachowań dzieci i młodzieży. Do tych nowych zagadnień nawiązuje kolejna publikacja przygotowana pod kierunkiem wytrawnych pedagogów – praktyków. Powinni po nią sięgnąć nie tylko nauczyciele i pedagodzy, rodzice, dyrektorzy szkół, przedstawiciele władz oświatowych odpowiadający za oświatę i wychowanie. władze samorządowe, czy politycy społeczni.
dr hab. Eugeniusz Moczuk, prof. PRz
Praca dotyka niezwykle ważnych ze społecznego punktu widzenia, a jednocześnie poznawczo interesujących kategorii problemowych. Zaliczają się do nich w szczególności kwestie uwarunkowań rozwoju psychofizycznego dzieci i młodzieży rozpatrywane w kontekście zmiany społecznej. W zasadzie nieustannie zaznaczają one swoją obecność w przestrzeni interdyscyplinarnie zorientowanych dociekań prowadzonych na gruncie pedagogiki, socjologii wychowania, psychologii, filozofii czy prawa. Trzeba zaznaczyć, że fenomen zmiany społecznej i związanych z nią szans oraz zagrożeń dla przebiegu procesu socjalizacji dzieci i młodzieży nieodmiennie fascynuje badaczy, a jednocześnie stanowi przedmiot dynamicznej, wielopłaszczyznowej, społecznej debaty. Przedkładana Czytelnikowi praca stanowi w tej debacie ważny głos. Jego wartość dodatkowo podkreśla fakt oparcia jej o wyniki rzetelnie przeprowadzonych, naukowych dociekań. Jest to walor niebagatelny, bowiem pozwala na znalezienie równowagi pomiędzy ważkimi, ale częstokroć skrajnie różniącymi się stanowiskami, a jednocześnie w znacznym stopniu neutralizuje jakże często pojawiające się w takich przestrzeniach wątki obarczone populizmem. Sądzę, że praca powinna zainteresować zarówno przedstawicieli środowisk akademickich, jak osoby zorientowane na praktykę wsparcia społecznego dzieci i młodzieży.
dr hab. Przemysław Frąckowiak, prof. WWSSE
Książka Hanny Dymel-Trzcbiatowskicj jest wybitnym dziełem naukowym, wykraczającym daleko poza standardy tego typu rozpraw. Autorka prowadzi rozpoznania w sposób fascynujący czytelnika, zachęcając go do własnych dociekań i refleksji. Odczytuje cykl Tove Jansson przez pryzmat kontekstów filozoficznych i problemów translatorskich, znajdując w obu perspektywach materiał pozwalający interpretować zjawisko wieloadresowości literatury dziecięcej. Z detektywistyczną dociekliwością śledzi w Dolinie Muminków ślady filozoficznych lektur pisarki, echa sporów intelektualnych jej czasów oraz doświadczenia biograficzne autorki — na tej podstawie dowodzi, że cykl jest rozbudowaną w wielu kierunkach rozprawą, w której co prawda nie ma spójnego systemu filozoficznego, ale jest ogromny potencjał refleksyjny stymulujący wrażliwość i empatię lekturową hipotetycznych odbiorców.
Z recenzji prof. dr. hab. Grzegorza Leszczyńskiego
The inspiring true story of a Greta Thunberg, a young eco-activist whose persistence sparked a global movement.
You are never too young to make a difference.
Ever since she learned about climate change, Greta Thunberg couldn’t understand why politicians weren’t treating it as an emergency. In August 2018, temperatures in Sweden reached record highs, fires raged across the country, and fifteen-year-old Greta decided to stop waiting for political leaders to take action. Instead of going to school on Friday, she made a sign and went on strike in front of Stockholm’s parliament building.
Greta’s solo protest grew into the global Fridays for Future—or School Strike 4 Climate—movement, which millions have now joined. She has spoken at COP24 (the UN summit on climate change) and has been nominated for the Nobel Peace Prize. This timely, unofficial biography is her story, but also that of many others around the world willing to fight against the indifference of the powerful for a better future.
Język polski tak jak inne języki składa się z setek tysięcy słów. Słowa łączą się ze sobą w większe całości, na przykład wyrażenia i zdania, za pomocą których możemy się komunikować, wyrażać uczucia, wyobrażenia, śpiewać, pisać i tak dalej. Wyjątkowymi połączeniami słów są z jednej strony związki frazeologiczne (czyli inaczej frazeologizmy), a z drugiej – przysłowia. Dlaczego są to wyjątkowe połączenia? Ponieważ w zwięzły, obrazowy i przenośny sposób ujmują to, co chcemy powiedzieć. Czasem nawet trudno jest dokładnie, szczegółowo czy jednoznacznie wyjaśnić znaczenie frazeologizmów albo przysłów, dlatego że są one o wiele bogatsze treściowo niż inne, nieprzenośne połączenia wyrazów.
Autorka przedstawia i objaśnia ponad 120 trudnych słów, wyrażeń, pojęć, frazeologizmów oraz przysłów. Tych, z którymi dziecko ma styczność w codziennym języku, a także tych, które może spotkać w literaturze – i nie będzie wiedziało, co mogą znaczyć. Celem książki będzie rozbudzenie (lub pogłębienie) zainteresowania językiem polskim – w różnych aspektach. Wpisuje się to w naturalny rozwój poznawczy dzieci i odpowiada na ich naturalną ciekawość świata, w tym także sposobu komunikowania się ludzi.
Każdy rozdział jest pomyślany interakcyjnie, zawiera zachęty do zabawy i podpowiedzi zabaw związanych z danym tematem.
„Wyobraź sobie, że jesteś na ulicy i nagle mówisz do kogoś przypadkowego: biały kruk, albo podczas obiadu oznajmiasz rodzicom ni z tego, ni z owego: i wilk syty, i owca cała. Jak sądzisz, jaka byłaby reakcja? Pewnie te osoby zastanawiałyby się, dlaczego to powiedziałeś, o co ci właściwie chodzi. Przysłowie natomiast nawet bez kontekstu jest zamkniętym, skończony tekstem, myślą wyrażoną za pomocą historyjki. Przysłowie jest jak pudełko z zawartością. Frazeologizm zaś moglibyśmy porównać do naklejki, która musi być przylepiona do czegoś, żeby mogła coś nazywać, określać (na przykład ciężka, kiepsko płatna praca, której nikt nie chce wykonywać, mogłaby mieć naklejkę z napisem – czyli frazeologizmem – czarna robota)”.
Na końcu książki zamieszczone są ćwiczenia utrwalające poznany materiał. Książka jest przeznaczona dla dzieci w wieku 5–10 lat oraz rodziców poszukujących pomocy dydaktycznych do nauki języka polskiego na poziomie późnoprzedszkolnym i wczesnoszkolnym.
Niniejsza publikacja przedstawia w sposób porównawczy problemy współczesnych Włoch i Hiszpanii. Najważniejsze kwestie poruszone przez autorów to m.in. korupcja, bezrobocie, upadek elit, emigracja, zadłużenie, stosunek Kościoła katolickiego wobec zmian społecznych. Książka zawiera wyniki najnowszych badań empirycznych i adresowana jest do studentów i badaczy stosunków międzynarodowych.
Monografia wypełnia poważną lukę w refleksji o wielokulturowości, oferując spójną propozycję teoretyczną i refleksję krytyczną na jej temat. Autor nie tylko przeprowadza dyskusję z najważniejszymi ujęciami wielokulturowości funkcjonującymi w socjologicznej literaturze przedmiotu, uwzględniając najważniejszych autorów i koncepcje, ale również wiele miejsca poświęca kłopotliwości tej kategorii. Społeczeństwo wielokulturowe z perspektywy pogranicza to wysokiej próby synteza dotychczasowej refleksji nad wielokulturowością oraz wynikająca z jej krytycznego odczytania propozycja własnej, rozbudowanej i uwzględniającej wiedzę na temat specyfiki procesów narodotwórczych w Europie Środkowo-Wschodniej, koncepcji teoretycznej wielokulturowej triady, eksponującej proces przeobrażania się społeczności zróżnicowanych kulturowo w pluralistyczne, które zmierzają ku wielokulturowym.
Książka powinna być obowiązkową lekturą dla wszystkich, którzy na jakichkolwiek forach (naukowych, publicystycznych, towarzyskich) chcą formułować sądy o wielokulturowości. W jednym miejscu odnaleźć można krytyczny przegląd przypadków, które opisuje się z wykorzystaniem pojęcia wielokulturowości i które napełniają ją jakże odmiennymi treściami – Autor rozpoczyna od Kanady, Australii, Stanów Zjednoczonych, by odnieść te przykłady do Europy Zachodniej i ŚrodkowoWschodniej. Mimo uzasadnionej ostrożności w opowiadaniu o wielokulturowości europejskiej Autor wyraża przekonanie, że możliwe jest pojawienie się narodów wielokulturowych również i w tej części świata. Książka ta jest wielkim dowodem i głosem na rzecz konieczności prowadzenia badań nad wielokulturowością wobec nieuchronności przemian społecznych współczesnego świata.
Andrzej Sadowski, profesor socjologii związany z Uniwersytetem w Białymstoku – pracownik i wieloletni dyrektor Instytutu Socjologii, dziekan Wydziału Historyczno-Socjologicznego w latach 2005– –2012, członek Komitetu Socjologii PAN (2016–2019). Redaktor naczelny ukazującego się od 1992 roku czasopisma „Pogranicze. Studia Społeczne”. Autor ponad trzystu publikacji naukowych, w tym trzydziestu trzech monografii autorskich i redagowanych, poświęconych tematyce ruralizacji, pogranicza, wielokulturowości, narodu i grup etnicznych, ze szczególnym uwzględnieniem mniejszości białoruskiej i tożsamości mieszkańców Podlasia oraz specyfiki kapitału społecznego Białegostoku. Wśród nich m.in.: Narody wielkie i małe. Białorusini w Polsce; Procesy ruralizacji. Ludność wiejska w mieście; Pogranicze polsko-białoruskie. Tożsamość mieszkańców; Białystok. Kapitał społeczny mieszkańców miasta.
Przełożył, wstępem i przypisami opatrzył Zbigniew Nerczuk
Zarysy Pyrrońskie – traktat w trzech księgach będący dziełem sceptyka Sekstusa Empiryka (II/III wiek n.e.), należy do kanonu tekstów filozoficznych, będąc jednym z niewielu zachowanych okruchów wielkiej tradycji krytycznej i sceptycznej, swymi źródłami sięgającej presokratyków, sofistyki i Sokratesa, rozwiniętej przez Pyrrona, a zwieńczonej wielkim dziełem Sekstusa Empiryka. Tradycja ta przez stulecia lekceważona i marginalizowana wskutek założonej przez kulturę europejską dominacji myśli Platona i Arystotelesa, odkryta i rozpowszechniona w XVI wieku, wyznaczyła kierunek rozwoju dalszej myśli filozoficznej, zwracając ją w stronę rozważań dotyczących problemów poznawczych.
Jedyne dotychczas opublikowane w języku polskim tłumaczenie Zarysów sporządzone przez Adama Krokiewicza ukazało się w 1931 roku i mimo jego niewątpliwej wnikliwości, niepowtarzalnego stylu, a także wielkiej roli, jaką odegrało w upowszechnianiu wiedzy o antycznym sceptycyzmie w Polsce, tak jak każdy przekład z biegiem czasu i ono powinno zostać skonfrontowane z nowszą wersją. Prezentując nowe tłumaczenie, jego Autor może mieć tylko nadzieję, że będzie ono stanowiło wartościową alternatywę dla niezwykłego dzieła Adama Krokiewicza.
Platon, Cyceron i Machiavelli są uważani za klasyków filozofii polityki. Ich dociekania nieustannie pobudzają wyobraźnię badaczy oraz prowokują do kolejnych wykładni i interpretacji. Mnie szczególnie ciekawe wydało się pokazanie na przykładzie rozważań zogniskowanych na ethosie przywódcy politycznego pewnej ciągłości myśli, jaką można dostrzec w poglądach owych myślicieli, oraz wskazanie różnic także w nich występujących, a wynikających z osobistego charakteru ich spostrzeżeń i indywidualnego rozumienia rzeczywistości państwowej. Mimo żywego zainteresowania dziełami Platona, Cycerona czy Machiavellego oraz nielicznych prac porównujących przemyślenia starożytnych z opiniami pisarzy renesansowych, ciągle brakuje tego rodzaju opracowania. Mój niedosyt wzbudził dodatkowo fakt, iż twórczość Francesca Guicciardiniego, która jest cennym źródłem informacji dotyczących sytuacji społeczno-politycznej renesansowej Florencji, a poprzez konfrontację z opiniami Machiavellego daje pełniejszy obraz tamtej epoki oraz pozwala lepiej zrozumieć ówczesne tendencje, na gruncie literatury polskiej nie znalazła wystarczającego uznania.
Marta Czapińska-Bambara
Prezentowana publikacja to zbiór studiów i szkiców o Cyprianie Norwidzie i jego twórczości, zogniskowanych na wybranych aspektach stylu artystycznego oraz systemu wartości poety. Jest to dialogowanie z artystą o wymagającej postawie egzystencjalnej i ideowej, z twórcą, który w sposób „całkowity" poświęcił się sztuce. Twórczość Norwida zarówno w przestrzeni słowa, jak też plastyki stanowi interesujący sposób połączenia literatury i rysunku w dziele jednego artysty, który scala panoramę i detal, konkret i parabolę, doczesność i jej transcendentalizm. Są to ważne elementy światopoglądu poety. Zasadnicze pytanie „Jaki Norwid?" pojawiające się w tej książce, a często stawiane we współczesnych badaniach norwidystów, obrazuje zmienność modelu odbioru i sposobu odczytywania twórczości autora Vade-mecum wraz z jej historyczno-kulturową złożonością. To wręcz nieuniknione dla poety, który świadomie wybiegał ku horyzontom myśli i estetyki przyszłych sobie lat. Dla współczesności „artysta-sztukmistrz" był kimś, kto ją wyznaczył i określił „przed jej czasem".
Co łączy tak dalekie zdawałoby się zagadnienia jak transhumanizm, masoneria zachodnioeuropejska, doctrina sacra czy twórczość Masterbee? Otóż elementem spajającym jest ezoteryzm, wiedza dostępna tylko dla wybranych, u której źródeł leży tajemnica. Właśnie tajemnica, którą rozumieć możemy na wiele sposobów: jako przedmiot wiary, konstrukcję intelektualną, źródło kultury, stała się punktem wyjścia rozważań autorów zebranych w tomie Pluralizm religijny i odmiany ezoteryzmu.
W ostatnich dwudziestu latach pojawił się w filozofii nowy argument przeciwko istnieniu Boga. Niektórzy nazwali go argumentem z boskiej ukrytości, chociaż ja preferuję węższą i mniej mylącą nazwę: argument z ukrytości. Podstawowa teza tego argumentu głosi, że istnienie Boga nie pobudza naszej wiary tak, jak powinno pobudzać w świecie stworzonym przez Boga. W wielu miejscach, w różnych czasach i dla wielu ludzi istnienie Boga stanowiło raczej fakt o niejasnym znaczeniu, a zgodnie z argumentem z ukrytości skłania to do przypuszczenia, że istnienie Boga nie jest w ogóle faktem. To, co tutaj chcę zrobić, to dostarczyć przejrzystej, krótkiej, ale zdecydowanej obrony argumentu z ukrytości oraz wyjaśnić szerszemu kręgowi odbiorców powiązane z nim zagadnienia a zwłaszcza jasno odróżnić argument z ukrytości od problemu zła i wesprzeć roszczenie do tego, aby ów argument brać pod uwagę w dyskusjach teizmu z ateizmem. Po trzech wstępnych rozdziałach czytelnik napotka ostrożne wywody zmierzające do pełnego wyjaśnienia, czym jest argument z ukrytości i dlaczego się nim zajmujemy
od tłumacza
Termin kultura studencka odnosi się do całego szeregu formalnych i nieformalnych praktyk, wartości oraz postaw, które określa się jako charakterystyczne dla życia w trakcie studiów uniwersyteckich. Choć definicyjnie możemy się spierać nad różnymi wyznacznikami tej charakterystyki, to kluczowe jest tutaj coś innego. W zasadzie różne formy kultury studenckiej wykształciły się nieomalże jednocześnie wraz z pierwszymi uniwersytetami i ukształtowaniem się szkolnictwa wyższego. Zasadniczo jednak okres jej właściwego tworzenia się możemy lokować w momencie, kiedy szkolnictwo wyższe staje się szkolnictwem masowym, dostępnym każdemu. Zniesienie ograniczeń w tym względzie powoduje, że kultura ta dotyczy na tyle dużej liczby osób, że zaczynamy postrzegać ją właśnie jako swoistą kulturę czy wręcz subkulturę […].
W sensie ogólnym rozumiemy kulturę studencką jako rozciągniętą pomiędzy dwoma punktami. W zależności od tego, do którego punktu w danym momencie ciągnie, charakteryzuje się naciskiem na inne swoje środki wyrazu. Z jednej strony takiej osi mielibyśmy instytucjonalną kulturę studencką, a z drugiej – spontaniczną kulturę studencką. Ta pierwsza charakteryzowałaby się albo wysokim stopniem związków z władzą, jak miało to miejsce w PRL, albo związkiem z instytucjami życia pozastudenckiego, gdzie kulturę studencką rozumielibyśmy jako przygotowanie do tego życia. Spontaniczna kultura studencka, jak można by to określić, wskazywałaby raczej na te obszary studenckiej kultury, które wymykają się instytucjonalnym ramom. Do takich praktyk należałoby np. uczestnictwo w działaniach politycznych wykraczających poza instytucjonalne formy lub przeniesienie wzorców kontrkulturowych do kultury studenckiej […].
Założeniem naszej publikacji było pokazanie wzajemnych relacji, związków i napięć między tymi dwoma porządkami. Studencka kultura instytucjonalna w PRL z jednej strony pozostawała bardzo często w opozycji do kultury spontanicznej. Z drugiej strony jednak często studenckie instytucje pełniły funkcję parasola ochronnego wobec różnorakiej działalności, która mogła być uznana za związaną z kulturą spontaniczną. O ile nie wręcz z opozycją wobec władzy. W książce nie tylko chcieliśmy ukazać te wspomniane napięcia, ale także próbować scharakteryzować główne obszary studenckiej aktywności.
Ze Wstępu
The book presents the image of home as experienced and expressed by the men and women who are affected by the crisis of homelessness and live in specialized institutions. The author presents her own experience in carrying out research in total institutions and, above all, she focuses on describing and interpreting the stories of people from homeless centers who speak about the ups and downs of their lives. The researcher draws her attention on the stereotypically idealised image of home, which shows its real face when it is seen as a social construct, taking into account the gender perspective as well as other cultural and individual contexts.
The book is addressed to people who have a social sensibility; to people working with and for the men and women who are affected by the homelessness crisis; who work and/or managed the aid centers and who are also the volunteers in different type of institutions and associations addressed for the people in need; to the students of social and humanistic science.
Autorzy poszczególnych tekstów nawiązują do najważniejszych wartości: poczucia przynależności do określonej grupy, wpajania szacunku, przywiązania do tradycji własnego regionu, jego osiągnięć, kultury przodków, lokalnej gwary i ludzi, którzy go zamieszkują. Zwracają uwagę – w aktualnych kontekstach społecznych i kulturowych – na etos narodowy, etos pracy, cenione przez młodzież wartości w życiu codziennym i znaczenie kultury regionalnej w transmisji międzypokoleniowej. Podjęte rozważania stwarzają zarazem Czytelnikowi z jednej strony – możliwość poznania dziedzictwa kulturowego, tradycji regionalnej oraz wartości tkwiących w tym regionie, a z drugiej – szanse na otwarcie się na inne społeczności, na inne środowiska kulturowe i/lub inne regiony. Wszyscy Autorzy są zgodni co do tego, że życie oraz twórczość naukowa i literacka Profesora Jana Szczepańskiego potwierdzają słuszność tezy o „życiodajnym efekcie pogranicza”.
Autorzy artykułów reprezentują różne ośrodki naukowe, zróżnicowane dziedziny wiedzy, a zagadnienie mniejszości postrzegają z różnych perspektyw. Pragną zabrać głos w imieniu tych wszystkich, którzy z różnych powodów znajdują się na marginesie grup większościowych. Według Alberta Camusa rolą pisarza jest występowanie w obronie wykluczonych, którym odebrano ów oskarżycielski głos. Harold Pinter chce odkrywać „rzeczywistość przez sztukę” dla odbudowania ludzkiej godności. Działania te mają na celu, jak pisała Emma Goldman w swym eseju o wymownym tytule Mniejszości wobec większości, „rozdzielić i rozbić” to, co większościowe, bowiem „zawsze - niezależnie od epoki - mniejszości niosły sztandar wielkiej idei, wysiłku wyzwolenia. Przeciwnie działa masa, której ciężar uniemożliwia ruch”. Ta orędowniczka praw kobiet i wolności seksualnej nie pragnie bynajmniej wyrazić pogardy dla „tłumu”, lecz zwrócić uwagę na siłę sprawczą myślącej istoty ludzkiej, gotowej do zmiany zmurszałego i niesprawiedliwego systemu na rzecz prawdziwie demokratycznego społeczeństwa składającego się z wolnych ludzi: „żywe jednostki i życiowa prawda społecznego i ekonomicznego dobrobytu mogą się urzeczywistnić jedynie za sprawą gorliwości, odwagi i bezkompromisowej determinacji inteligentnych mniejszości, nie zaś dzięki masom”.
Tomasz Kaczmarek
Monografia zawiera najważniejsze elementy aksjomatycznej teorii mnogości Zermelo-Fraenkla z aksjomatem wyboru: aksjomatykę, definicje podstawowych pojęć, teorie relacji binarnych, częściowo porządkujących, równoważnościowych, funkcji, liczb porządkowych oraz liczb kardynalnych. Powstała na podstawie wieloletnich wykładów prowadzonych przez autora dla studentów filozofii Uniwersytetu Łódzkiego. Nie wymaga więc gruntownego przygotowania matematycznego, wystarcza pewne „wyrobienie” logiczne w zakresie umiejętności dowodzenia twierdzeń, a właściwie znajomość takich stałych logicznych, jak spójniki boolowskie i kwantyfikatory. Może służyć nie tylko matematykom i studentom matematyki, lecz także humanistom chcącym ugruntować swoją wiedzę o zbiorach, wykorzystywaną często w różnych zabiegach formalizacyjnych. Tym bardziej, że pewne wątki mają charakter filozoficzny, m.in. dyskusje na temat aksjomatu regularności i pojęcia ufundowania zbioru, relacji równoważnościowej, liczby porządkowej czy aksjomatu wyboru.
Monografia jest wynikiem badań poświęconych roli zachowań niewerbalnych w komunikacji multimodalnej, których celem było krytyczne omówienie formy i funkcji gestów wskazujących z perspektywy komunikacyjnej, rozwojowej, a także kulturowej – pokazanie, że gesty wskazujące, często określane w literaturze jako proste i podstawowe środki komunikacji, stanowią w istocie złożone morfologicznie i konceptualnie interakcyjne akty multimodalne. Autorka wyodrębniła i opisała atrybuty formy gestów wskazujących, które mogą świadczyć o ich potencjalnej komunikacyjnej intencjonalności, gdyż mimo licznych prac dowodzących, że gesty pełnią różnorakie funkcje w procesie komunikacji, niewiele z nich wyjaśnia, na jakiej podstawie gesty są interpretowane jako działania intencjonalne komunikacyjnie, nie zaś przypadkowe ruchy.
Książkę podzielono na dwie części. W pierwszej krytycznie omówiono zagadnienia funkcji i formy gestów wskazujących z perspektywy ontogenetycznej, filogenetycznej oraz kulturowej. Część druga zawiera wieloaspektową analizę materiału badawczego, przedstawia cechy gestów wskazujących, które mogą być interpretowane jako przejawy intencjonalności komunikacyjnej, jak również ich współwystępowanie w ramach jednego gestu oraz interakcję między komunikującymi się osobami i jej potencjalny wpływ na sposób wykonania gestów.
Kto jest sprytniejszy – ty czy szympans? Czy kot jest mniej inteligentny od ciebie? Nietoperz mniej mądry? A gołąb mniej wnikliwy? Ta książka pozwoli ci to przetestować!
Moment, moment! Czy naprawdę jesteśmy aż tak różni? Wiele zwierząt, od szympansów po kury domowe, żyje w grupach z wyraźnie określonym „porządkiem dziobania”, a mrówki i pszczoły biorą nawet udział w głosowaniach. Szpaki „tworzą muzykę” w takim sensie, że ich pieśni powstają w tych samych skalach, co większość tradycyjnych zachodnich kompozycji. „Myślenie abstrakcyjne” wykazano u krukowatych, wiewiórek i żółwi błotnych z rodzaju terapene. Wiele zwierząt (zwłaszcza psy) może nauczyć się imponującego zestawu słów. Szympansy z całą pewnością posługują się narzędziami – chociażby wtedy, gdy zajmują się wyławianiem mrówek z wykorzystaniem gałązki jako łyżki albo polowaniem na termity, kiedy cienka gałązka służy im za wędkę.
Oczywiście nikt nie przeczy, że ludzie potrafią zrobić mnóstwo rzeczy, których inne zwierzęta nie umieją. Jednak – jak to ujął Karol Darwin – „jest to różnica ilościowa, a nie jakościowa”: te same zdolności, które pozwalają szpakom śpiewać, papugom liczyć i rybom odnajdywać drogę do domu, pozwalają ludziom pisać symfonie, zajmować się matematyką i opracowywać mapy Google. Nie robimy niczego innego niż pozostałe zwierzęta. Robimy te same rzeczy – tylko lepiej.
"Niemal każdy z siedemdziesięciu sześciu krótkich rozdziałów to wyzwanie do porównania naszych zdolności ze zdolnościami innych zwierząt, od pszczół i os, przez pająki, liczne ptaki i ssaki aż po tytułowego szympansa, który pojawia się dopiero pod koniec, po przygotowującym nas intelektualnym sparringu z orangutanem. Wiele z tych historii to właściwie test, w którym możemy konkurować z opisywanym zwierzęciem pod względem spostrzegawczości, zdolności do zapamiętywania, podejmowania decyzji ekonomicznych i wielu innych cech składających się na ogólną inteligencję czy wręcz mądrość. I wcale nie we wszystkich z tych testów wypadamy najlepiej! Na przykład już na samym początku okazuje się, że kapucynki podejmują dużo rozsądniejsze decyzje ekonomiczne niż większość z nas, a osy nie ustępują nam pod względem umiejętności rozpoznawania twarzy. Później zaś przekonamy się że w przypadku bardzo wielu z naszych ulubionych przymiotów ktoś na tej planecie jest od nas zwyczajnie lepszy."
Z recenzji dr. Mikołaja Golachowskiego
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?
