Do rąk czytelnika trafia druga książka z serii tłumaczeń tekstów autorstwa Oksfordzkich Kalkulatorów – czternastowiecznych filozofów przyrody działających na Uniwersytecie Oksfordzkim. Pierwsze dzieło przetłumaczone na język polski to Kwestie o ruchu Ryszarda Kilvingtona, będące częścią jego komentarza do Fizyki Arystotelesa (Elżbieta Jung, Arystoteles na nowo odczytany. Ryszarda Kilvingtona „Kwestie o ruchu”, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 2014).
Obecny tom zawiera tłumaczenie, poprzedzone obszernym wstępem monograficznym, dwu kwestii wchodzących w skład anonimowego czternastowiecznego traktatu zatytułowanego O sześciu niedorzecznościach (tytuł oryginału: De sex inconvenientibus). Autor tego dzieła bez wątpienia należał do szkoły Oksfordzkich Kalkulatorów, o czym świadczy zarówno fakt, iż znał i cytował dzieła swoich poprzedników, jak i fakt, że jego tekst był cytowany przez kolejne pokolenie Kalkulatorów. Dzieło to, napisane w połowie czternastego wieku, między rokiem 1335 a 1344, jest poświęcone problemom zmian, a właściwie możliwości wyznaczania ich szybkości. Jego autor zajmuje się kolejno podstawowymi zmianami, jakie zachodzą w przyrodzie w postaci powstawania i ginięcia, a także procesami przekształceń jakościowych, ilościowych oraz dotyczących zmiany miejsca. Ponieważ dyskutowane w tym traktacie problemy związane z ruchem są analizowane zgodnie z teorią proporcji, tym samym jest on najlepszym świadectwem recepcji teorii twórców szkoły Kalkulatorów Oksfordzkich.
Przede wszystkim zamiarem moim było napisać książkę, którą sam chciałbym przeczytać, co nie oznacza, że roszczę sobie prawo do obiektywności. Jakiś czas temu zetknąłem się z filozofią moralną obszaru anglojęzycznego. Moją szczególną uwagę przykuł Peter Singer, uważany za twórcę nowej orientacji etycznej, którą sam nazywa etyką stosowaną, czy też praktyczną (applied ethics, practical ethics). W jego mniemaniu jest ona swoistą filozofią życia, w której zasady moralne są drogowskazem postępowania w świecie codzienności. Przyjmuje on, że metodą uprawiania takiej etyki może być utylitaryzm w swej formule preferencyjnej. Tu jednak pojawiły się problemy związane właśnie z aplikacją zasad moralnych do rozwiązań natury praktycznej, co kazało na nowo postawić pytanie: czym w końcu jest etyka stosowana i jaki jest sens jej zasad? Sądzę, że w tej książce udało mi się znaleźć odpowiedź. Postanowiłem wbrew obiegowej opinii zinterpretować propozycję Singera jako krytykę metafizycznej (silnie obecnościowej) koncepcji człowieka. Innymi słowy uważam, że filozofia moralna autora Animal Liberation jest spójna, a z jej metodologii wynika stosowalność tylko wówczas, gdy odczytamy ją jako radykalną krytykę (zmierzch) tradycyjnej antropologii. To nowe spojrzenie na nową etykę jest opowieścią zawartą w tej książce. To narracja o naszych wyborach moralnych, które zawsze mają charakter jakiegoś filozoficznego namysłu. Osobiście uważam (wbrew Singerowi), że filozofia nie jest sprawą życia i śmierci, tylko czymś o wiele poważniejszym.
Od autora
Zmierzch etyki antropocentrycznej jest zjawiskiem zauważalnym na horyzoncie pewnej nieadekwatności etyki tradycyjnej do życia, nadużywającej abstrakcyjnego absolutyzmu, który to jest źródłem niezbyt uświadamianej sobie przez zwolenników tradycyjnej etyki pewnej hipokryzji, spychanej w nieświadomość niekonsekwencji. Etyka póki co jest zbyt ogólna i abstrakcyjna, jeśli jest stosowana, to w postaci zinstytucjonalizowanych kodeksów. W tym kontekście wartość naukowa książki Turowskiego o Singerze jest głównie teoretyczna i metodologiczna w odniesieniu do etyki praktycznej, ważna w obszarze szeroko rozumianej bioetyki. To krytyczna analiza próby przeorientowania etyki forsującej nowy paradygmat aksjologiczny i metodologiczny odpowiadający nowym czasom i przyszłości. W rezultacie otrzymujemy ważny przyczynek do poszukiwania teorii etyki praktycznej.
Uznanie budzi rzetelność i otwartość Autora w referowaniu zarówno stanowiska Singera, jak i obrońców etyki tradycyjnej, zrozumiały język argumentacji stron sporu. Nie można pominąć też uznania dla erudycji Autora zarówno w obszarze klasycznej filozofii i etyki, jak i w nurtach etyki współczesnej oraz metaetyki.
Z recenzji Ryszarda Wiśniewskiego, prof. UJD
Tomasz Turowski - ur. w Poznaniu, absolwent filozofii UAM. Główne zainteresowania filozoficzne dotyczyły klasycznej filozofii niemieckiej, hermeneutyki współczesnej, ze szczególnym uwzględnieniem propozycji Martina Heideggera oraz wartościującej filozofii życia Fryderyka Nietzschego. Zasadniczo zainteresowaniom tym jest wierny do dziś. Od 2000 roku pracownik Zakładu Etyki Uniwersytetu Zielonogórskiego. W swych obecnych badaniach koncentruje się na metaetyce i współczesnej filozofii anglosaskiej, ze szczególnym uwzględnieniem bioetyki oraz relacji między animal welfare a animal rights. Bada etyczne (teoretyczne i filozoficzne) aspekty praw zwierząt. Opracowuje własną koncepcję moralnego statusu istot pozaludzkich, czemu poświęcone są jego publikacje.
Jedzenie przyszłości
W obliczu postępującej katastrofy klimatycznej oraz rosnącej liczby ludności temat jedzenia wydaje się jednym z najważniejszych wyzwań współczesności. Z jednej strony marnujemy 1/3 światowej produkcji żywności, a z drugiej – co trzeci człowiek na Ziemi cierpi z powodu głodu bądź niedożywienia. W związku z tym kwestia tego, co pojawia się na naszych talerzach, nie może pozostawać sprawą indywidualnego wyboru, lecz, siłą rzeczy, stanowi część ogromnej sieci produkcji i dystrybucji żywności, która wymaga znacznych korekt.
W Temacie Miesiąca:
Czy z naszych stołów znikną kawa, wino i kakao? Kiedy zjemy burgera z in vitro? Jak rozbudzić w sobie czułość dla jedzenia?
Odpowiadają: Zbigniew M. Karaczun, Ewa Kopczyńska, Krzysztof Kornas i Marta Sapała
Ponadto w numerze:
Ostatni Żyd w Afganistanie
Niezwykła historia Zablona Simontowa
Lekcje z Amazonii
Rozmowa z misjonarką w Peru
Nie urodzić się wcale
Antynatalizm i jego argumenty
Literatura
Gitkiewicz, Hund, Springer i Bonowicz o Bargielskiej
O irracjonalnie pozytywnie nastawionym mózgu „Mądra, wciągająca i przełomowa książka, którą musi przeczytać każdy, kto interesuje się wyobrażaniem sobie przyszłości”.DAVID EAGELMAN Psycholodzy od dawna mieli świadomość, że większość ludzi ma często irracjonalnie pozytywne spojrzenie na świat. W rzeczywistości optymizm może być podstawą naszej egzystencji. Dr Tali Sharot (autorka przełomowego bestsellera Nasz wpływowy i uległy umysł) –jedna z najbardziej innowacyjnych badaczek neuronauki naszych czasów –w tej fascynującej wyprawie pokazuje nam, jak różnią się mózgi optymistów i pesymistów, dlaczego najgorzej wychodzi nam przewidywanie, co może nas uszczęśliwić i jak nasze optymistyczne złudzenia wpływają na nasze finansowe, zawodowe i emocjonalne decyzje. W tej przełomowej, wyczerpującej, a jednocześnie jakże przystępnej i przyjemnej w czytaniu książce profesor Tali Sharot rzuca nowe światło na to, jak praca mózgu tworzy nasze nadzieje i marzenia. „Co za uczta! Czarująca, wciągająca i przystępna książka napisana przez naukowca, który wie jak pięknie opowiadać opowieści”. RICHARD TALLER „Absolutnie oryginalna i pełna odkrywczych badań, ta pięknie napisana książka ożywia psychologię”.SIMON BARON-COHEN Dr TALI SHAROT jest profesorem nadzwyczajnym neurobiologii poznawczej. Jest założycielką i dyrektorem laboratorium badawczego Affective Brain Lab na University College w Londynie. Jej prace poświęcone tematyce podejmowania decyzji, emocji i wywierania wpływu były publikowane w „Nature”, „Science”, „Nature Neuroscience”, „Psychological Science” i wielu innych czasopismach naukowych. Zanim została neurologiem, przez kilka lat pracowała w branży finansowej oraz wypełniła swój obowiązek obywatelski, służąc w Siłach Powietrznych Izraela.
Książka zawiera obszerną analizę porównawczą wyzwań prawnych i społecznych wynikających z rozprzestrzeniania się różnych form pracy prekaryjnej w Europie, z różnymi obowiązującymi modelami społecznymi i rosnącą liczbą pracowników gig-economy. Publikacja nie tylko prezentuje rozważania teoretyczne dotyczące fundamentów koncepcji pracy prekaryjnej w Europie, ale także oferuje nieoceniony wgląd w potencjalne metody walki z tym zjawiskiem poprzez regulację rynku pracy, zarówno na szczeblu unijnym, jak i krajowym.
Czy określenie współczesnego świata zachodniego mianem świeckiego jest zasadne? Biorąc pod uwagę upadek „tezy sekularyzacyjnej”, zakładającej ścisły związek między powstaniem nowoczesności a atrofią wiary, a także obserwowane w wielu społeczeństwach zachodnich zjawisko „deprywatyzacji” religii, taka diagnoza współczesności musi wydać się co najmniej wątpliwa. Dlaczego zatem Charles Taylor, uważany za jednego z najwybitniejszych współczesnych filozofów, w taki właśnie sposób określa czasy, w których żyjemy? Czy bliższy prawdy nie jest – głoszony przez przedstawicieli nauk humanistycznych i społecznych – pogląd o nastaniu porządku postświeckiego? Prezentowana książka omawia podstawowe cechy współczesnej kultury, które, w przekonaniu kanadyjskiego myśliciela, świadczą o jej świeckim charakterze. Zwraca się tu szczególną uwagę na wyartykułowany przez Taylora filozoficzny wymiar świeckości, który dotyczy nie tyle naszych przekonań, ile warunkującego je i tym samym bardziej od nich podstawowego „kontekstu rozumienia”. Autor pokazuje, że takie ujęcie problemu pozwala Taylorowi wyjść poza negatywne rozumienie świeckości, postrzegające ją jako residuum powstałe wskutek upadku religii, i nie tylko wskazać na wzajemne zapośredniczenie tych kategorii, lecz także odsłonić historyczny, moralny i społeczny wymiar tego, co świeckie. Uchwycenie historycznego oraz strukturalnego powiązania świeckości z religią umożliwia także dokonanie krytyki niektórych wersji postsekularyzmu.
Książka porusza temat ojców i ojcostwa w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku w rodzinie galicyjskiej, z wyższych i średnich warstw społecznych, żyjącej przeważnie w mieście i miasteczku. Autorka podejmuje w niej problem roli i miejsca mężczyzny w życiu rodzinnym zarówno w wymiarze postulatywnym, jak i realiów życia prywatnego. Obok pytań o męskość, starokawalerstwo czy sposób wychowania chłopca, omówiono kwestię władzy ojcowskiej – w sensie legislacyjnymi i obyczajowym, z uwzględnieniem sprawy granic prywatności i prawa państwa do ingerowania w życie rodzinne. W oparciu o analizę pamiętników, wspomnień i listów książka przedstawia istniejące modele ojcostwa w kontekście m.in. relacji rodzinnych, metod wychowawczych, stosunku do kary. Wieloaspektowo przybliża obszary realizowania obowiązków ojcowskich, począwszy od przygotowań na przyjście dziecka na świat, edukację – w tym religijną i patriotyczną – aż do wkroczenia potomka w dorosłość, dekonstruując stereotypowe wyobrażenie o ówczesnym ojcostwie.
Dzieło […] doskonale się mieści w „historii życia”, atrakcyjnej poznawczo i dynamicznie rozwijającej się subdyscyplinie nauk historycznych. […] dobrze się stało, że nadszedł czas na poważne badania nad ojcostwem, męskością, męskim charakterem, rolą mężczyzny w wychowaniu dzieci zarówno religijnym jak i patriotycznym, na badania relacji między mężem a żoną z kulturowej perspektywy. O tym wszystkim opowiada Barzycka w interesująco przeprowadzonej narracji.
z recenzji prof. Andrzeja Chwalby
Koniec XIX i początek XX stulecia to czas intensywnej modernizacji społecznej. Wiemy […] z analizy demografii historycznej, że wtedy zaczyna się mniej więcej zjawisko transformacji demograficznej. O ile potrafimy opisać je liczbowo, o tyle brakuje nam studiów jakościowych. Ta książka wypełnia w sposób istotny tę lukę.
z recenzji prof. Krzysztofa Zamorskiego
Agata Barzycka-Paździor – absolwentka Wydziału Historycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego, doktor nauk humanistycznych, stypendystka Funduszu im. Florentyny Kogutowskiej, od ponad dziesięciu lat redaktorka w krakowskim zakładzie Polskiego Słownika Biograficznego Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, na łamach którego opublikowała wiele biogramów postaci z okresu XIX i XX wieku.
Książka numeru to reportaż Adama Higginbothama "O północy w Czarnobylu", efekt wnikliwej, wieloletniej pracy badawczej autora. Historie świadków tych wydarzeń prowadzą nas w głąb sowieckiego świata, wciągając niczym thriller.
Zapraszamy także do spotkania z Hanną Kowalewską, która opowiada o swojej nowej książce "Okna z widokiem na Weronę". W numerze znajdą Państwo również rozmowę z Beatą Borucką, znaną jako Mądra Babcia, która w niezwykły sposób zrewolucjonizowała polskie babcie.
Młodszym czytelnikom z radością przedstawiamy cykl książek o Zezi autorstwa Agnieszki Chylińskiej oraz moc innych fantastycznych tytułów.
Agnieszka Wilczek
Prezentacja stopnia zaawansowania segregacji demograficznej, społecznej i etnicznej w Warszawie, Berlinie i Paryżu wraz z ich obszarami metropolitalnymi w kontekście zmieniającej się polityki mieszkaniowej. Autorzy, odwołując się do wyników wielowymiarowej analizy wykorzystującej mierniki segregacji oraz własnych obserwacji terenowych, omawiają hierarchizację kategorii ludności w największym stopniu podlegających procesowi segregacji na badanych obszarach.Badanie przeprowadzono w 3 skalach przestrzennych: obszaru metropolitalnego, miasta oraz wybranych dzielnic. Ta ostatnia zaś posłużyła do zaprezentowania mikrosegregacji mieszkaniowej. Publikacja, dzięki zaprezentowaniu dobrych praktyk wykorzystywanych w przeciwdziałaniu skrajnym formom segregacji, zawiera rekomendacje dla polskiej polityki mieszkaniowej.Książka polecana badaczom miejskim, decydentom i praktykom odpowiedzialnym za prowadzenie polityki mieszkaniowej i społecznej oraz za przestrzeń miast, a także studentom kierunków społecznych i przestrzennych.
Czy Kościół w Polsce utracił swoją wiarygodność?
Co robić wobec rosnącej agresji w życiu publicznym?
Jak zachować wiarę w czasach zgorszenia?
Czy miłość jest możliwa, czy jest tylko pięknym marzeniem?
Odpowiedzi abpa Rysia wymykają się schematom. Tym, co je łączy, jest zachęta, aby wracać do rzeczy pozornie prostych. Osobiste spotkanie z kimś „z drugiej strony barykady”, wypowiedzenie słowa „przepraszam”, zainteresowanie się, kto w twoim bloku spędza święta samotnie, w każdej sytuacji sięgnięcie do słowa Bożego – może skutecznie zmienić twoje życie.
Teksty zebrane w książce stanowią wybór nauczania metropolity łódzkiego z lat 2017–2019.
Bóg dzisiaj do nas mówi: wierzę w was. Wierzę w przyszłość świata, którą wy tworzycie. Nie aniołom Bóg powierzył przyszły świat, ale wam (…). Macie w sobie taką wiarę, jaką Bóg ma co do was? Wygląda na to, że dzisiaj w Polsce nikt tej wiary nie ma! Słucham odpowiedzi na pytanie: czy coś się w Polsce zmieni? Odpowiedzi padają dwie: nic się nie zmieni, albo zmieni się na trzy dni! Słuchamy Jezusa, otwieramy się na Jego słowa i jednocześnie uważamy, że nic nie ma prawa się zmienić?
Powyższy opis pochodzi od wydawcy.
Uwolnij się!Dobre życie według siedmiu filozofów-terapeutówNIE MYŚL MNIEJ MYŚL LEPIEJNASZE SZCZĘŚCIE ZALEŻY OD TEGO, JAK MYŚLIMYPo co to wszystko? Po co tak się męczę? Czy będzie jakaś nagroda? Ludzie od zawsze zmagali się z życiem, zadawali sobie za dużo pytań i szukali sensu istnienia.Dlatego narodziła się filozofia - miała uwalniać od cierpienia i zbliżać do szczęścia, a filozofowie dyskutowali ze zwykłymi ludźmi na ulicach.Filozofia może dalej pomagać!Co radzi Epikur na wypalenie zawodowe, a Montaigne na stresujący dzień w pracy? Jak Nietsche pomaga walczyć z zakupoholizmem? Dlaczego Budda i Laozi zalecają spacery po lesie?Marcin Fabjański przedstawia siedmiu słynnych filozofów terapeutów, których myśli mogą skutecznie ulżyć nam w codziennym życiu. Autor jest założycielem Apenińskiej Szkoły Żywej Filozofii, codziennie medytuje i stara się dobrze żyć.
Dlaczego nasz organizm zamiast zwalczać zagrożenia z zewnątrz atakuje sam siebie? Skąd się bierze ponad sto chorób autoimmunologicznych i czemu są tak powszechne? Czy możemy sobie z nimi poradzić? Doktor Anita Kass, norweska lekarka i naukowiec, od lat prowadzi badania nad układem immunologicznym. W „Tajemnicach odporności” odkrywa przed nami sekrety najbardziej złożonego układu w ludzkim ciele.
Jacques Ranciere jest filozofem dobrze znanym i chętnie czytanym, ale cały czas pozostaje w Polsce nieodkryty jako wyjątkowa postać francuskiego życia intelektualnego drugiej połowy XX wieku. Zobaczyć to, co polityczne jest próbą wprowadzenia do projektu filozoficznego Ranciere’a zarówno z perspektywy istotnych, chociaż często niedocenianych naukowych źródeł, jak i licznych politycznych uwikłań. Na kartach kolejnych rozdziałów poznajemy autora Dzielenia postrzegalnego jako ucznia i krytyka Louisa Althussera w paryskiej École Normale Supérieure, działacza radykalnej lewicy podczas gorącej wiosny 1968 roku i jednocześnie politycznego przeciwnika Francuskiej Partii Komunistycznej oraz jako skrupulatnego i stale wątpiącego interpretatora filozoficznej klasyki. Zobaczyć to, co polityczne to nie tylko przyczynek do intelektualnej biografii, lecz także prezentacja koncepcji Ranciere’a jako zbioru inspirujących narzędzi interpretacji zjawisk z obszaru sztuki i polityki.
Specyficzne kompetencje i obowiązki, jakie posiadają funkcjonariusze policji, w tym prawo do użycia siły, muszą wiązać się z odpowiednim fundamentem moralnym, aby tych uprawnień nie używać w sposób sprzeczny nie tylko z prawem, ale i ze społecznym poczuciem sprawiedliwości. Ma to zarówno uchronić tę służbę przed degeneracją i dać narzędzie oczyszczania własnych szeregów z osób niegodnych munduru, jak i zapewnić właściwe, doniosłe, pełne szacunku i zaufania społeczne postrzeganie tej służby. Autor zauważa, iż dominująca w społecznej rzeczywistości, typowa dla postmodernizmu atmosfera negacji wartości skutkuje erozją etosu służb mundurowych, w tym policji. Autor stawia sobie za cel przywrócenie kategoriom moralnym należnego miejsca w służbach związanych z dbałością o szeroko rozumiane bezpieczeństwo.
Ściana Płaczu, Jad wa-Szem, gwiazda Dawida czy wzięte z Biblii hebrajskie nazwy - to wszystko symbole, które organizują współczesny Izrael. To książka o zarządzaniu symbolami.
Andrzej Kozicki (ur.1982) jest również autorem książki "Listy z Jerozolimy".
Zespół autorski w oparciu o zdefiniowaną przez siebie precyzyjnie kategorie buntu społecznego, dokonał przebadania ważnego aspektu życia społecznego Polski prowincjonalnej w latach wielkiego kryzysu gospodarczego (1930-1935) […] Kwerendą – w skali dotąd niespotykanej w polskiej historiografii dziejów najnowszych – objęto archiwa na całym obszarze II RP.
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?
