Fascynująca i bezkompromisowa panorama II Rzeczpospolitej: państwa wielkiego sukcesu, jeszcze większych wyzwań i wprost nieprawdopodobnych kontrastów. Ile zarabiał typowy mieszkaniec przedwojennej Warszawy, na co wydawał swoją pensję i ile kosztowały go codzienne zakupy? Dlaczego w przedwojennej Polsce niemal nikt nie mógł marzyć o własnym pokoju, a miliony – nawet o własnym łóżku? Jakie przestępstwa popełniano najczęściej, ilu Polaków nie potrafiło czytać ani pisać i które choroby były głównymi przyczynami śmierci? Zespół portalu WielkaHISTORIA.pl – najpopularniejszego w Polsce magazynu o historii – odsłania rzeczywistość sprzed stulecia w oparciu nie tylko o oficjalne statystyki, ale też dotąd nieznane lub celowo fałszowane i ukrywane liczby. Przeczytaj o kraju, w którym pociągi wykolejały się średnio co 33 godziny i nagminnie spóźniały o 90 lub więcej minut, ale lot z Warszawy do Krakowa kosztował zaledwie 40 złotych. O Polsce, w której tylko 5% dróg nadawało się do jazdy samochodem, ale która w ciągu jednej dekady zdołała zbudować jeden z najprężniej działających portów nad Bałtykiem. I w której o wynikach wyborów decydowały kobiety, a mimo to żadna z nich nie weszła w skład rządu. Na rynku pracy oferowano im zaś stawki nawet o 40% niższe niż mężczyznom. Warunki życia, transport, rozrywka, gospodarka, codzienne wyzwania, wojsko, używki, rewolucje technologiczne i sny o koloniach. II Rzeczpospolita taka, jaką była naprawdę.
In my mind I count all the names, browse through all the faces. The children, grandchildren, now even great grandchildren and even the little grandson of a granddaughter, so a great great grandson. Cousins… a great clan. One big Israeli family. From Jerusalem to the Negev desert. They are far away, and to tell you the truth, I visit them less and less often. And as far as the great grandchildren are concerned, I can’t say I know them. But I have them, and they have themselves. They are alive. All this because their ancestor, the family sage, Warsaw lawyer Zerach Warhaftig, father, grandfather and great grandfather, was on Sugihara’s list. The now famous and at the time life-saving visas were issued by the Japanese consul to him, his wife and half-year-old son in Kaunas. Together with other immigrants they traversed Siberia and reached a welcoming Japan before traveling further on to America and, finally, once the war was over, settling down in Jerusalem. A trip around the world. And with a great sense of timing – in 1948, Zerach Warhaftig, together with thirty other founding fathers and mothers, signed Israel’s declaration of independence. He served the country for another half a century as a politician, lawyer and professor. He was the first to write the story of the Jewish refugees who emigrated from Kaunas and of the noble personage of the Japanese consul who saved people’s lives by breaking with procedures. Personally, Zerach was my uncle, the brother of my grandmother, one of the most important people in my life. In his Jerusalem apartment, I absorbed Judaism and Hebrew, we spoke about family and Jewish history. If not for him, I wouldn’t be a translator or a rabbinic literature lecturer today. And so, I too am greatly in debt to Chiune Sugihara.
Piotr Paziński
Dzieje niewielkiego browaru folwarcznego w Górze Ropczyckiej stały się punktem wyjścia dla swoistego studium przypadku ilustrującego przemiany zachodzące w przemyśle galicyjskim. W pierwszej połowie XIX wieku przedsiębiorstwa o charakterze fabrycznym były nieliczne i w większości kontynuowały działalność rozpoczętą przed okresem zaborów. Zakłady przetwórcze związane z sektorem rolnym nie miały jeszcze charakteru przemysłowego. Decydujący wpływ na ożywienie gospodarcze miały reformy agrarne, w szczególności uwłaszczenie chłopów w 1848 roku, a także wprowadzenie wolności przemysłowej. W okresie autonomicznym kwestia uprzemysłowienia Galicji stała się przedmiotem ożywionej dyskusji, aczkolwiek liczba publikacji poświęconych potrzebie unowocześnienia browarnictwa jest nad wyraz skromna. W porównaniu z dyskusją o gorzelnictwie, browarnictwo pozostawało niemal niewidoczne. Ujęte w gorset stosunków propinacyjnych na długie lata zastygło w formie będącej odbiciem dawno minionej epoki. Uchwalona w 1875 roku ustawa o zniesieniu propinacji utrwaliła jedynie prawo wyszynku, pozostające w rękach właścicieli dóbr ziemskich. Problem ten często bagatelizowano, twierdząc, że pozostawione prawa nie miały istotnego wpływu na rozwój przemysłu piwowarskiego. W rzeczywistości aż do końca 1910 roku, kiedy to wygasły ostatnie prawa propinacyjne, rozwój piwowarstwa skutecznie skrępowano. Zniesienie propinacji, które należy liczyć od początku 1911 roku, oznaczało kres działalności wielu browarów folwarcznych. Ostatecznym ciosem był wybuch wojny, zaś konsekwencje tego stanu rzeczy boleśnie odczuwano przez cały okres dwudziestolecia międzywojennego. Opis funkcjonowania browaru powiązano z ówczesnymi realiami, na które składał się skomplikowany system dzierżaw, stosunków propinacyjnych i wyszynku w karczmach. Tworzył on zadziwiający mikroświat zamknięty w granicach dóbr ziemskich, dla których tworzył podstawy ekonomicznej egzystencji – choć momentami zadziwiająco sprawny, to jednak skazany na zagładę.
Monografia ukazuje niemiecką politykę okupacyjną w latach 1939-1944 w powiecie Mińsk Mazowiecki. Główne osie narracji wyznaczają: struktury niemieckiej administracji cywilnej, policyjnej i wojskowej oraz terror jako metoda sprawowania władzy, a także represje i prześladowania ludności powiatu ze szczególnym uwzględnieniem eksploatacji gospodarczej i polityki eksterminacyjnej. Zagadnienia te osadzono w kontekście instytucjonalno-biograficznym. Dużo uwagi poświęcono również kwestiom powojennych rozliczeń, w szczególności w RFN. W opracowaniu oparto się głównie na niepublikowanych dokumentach z niemieckich archiwów.Choć jest to opracowanie mikrograficzne, autorka trafnie zdecydowała się osadzać prezentowane sprawy lokalne w szerszych kontekstach dotyczących polityki władz niemieckich w całym Generalnym Gubernatorstwie czy rozważań na temat pojęcia Zagłady i odpowiedzialności za nią. Uważam to za właściwe podejście, które powinno stanowić wzór dla innych autorów tego typu publikacji. Autorka dotarła niemal do wszystkich wartościowych publikacji na temat okupacji niemieckiej w Polsce. Z niektórymi ocenami zawartymi w literaturze przedmiotu polemizuje. Zawsze czyni to w sposób kompetentny i wyważony, opierając się na solidnych argumentach naukowych.prof. dr hab. Jan KęsikPraca stanowi ważną kontynuację badań w obszarze mikrohistorii oraz trendu w badaniach nakierowanego na pozbawienie sprawców anonimowości. Podkreślić należy pełne potraktowanie problematyki żydowskiej, zarówno pozytywnych, jak i negatywnych polskich zachowań osadzonych w kontekście okupacyjnej rzeczywistości. Bardzo ciekawe jest także obszerne opracowanie zagadnienia rozliczeń za zbrodnie popełnione podczas okupacji, w tym krytyczna weryfikacja oparta na opisie polityki okupacyjnej powojennych działań zachodnioniemieckiego wymiaru sprawiedliwości.prof. dr hab. Piotr Madajczyk
Król Norwegii Olaf II Haraldsson (ok. 9951030) należy niewątpliwie do najsłynniejszych i najbardziej rozpoznawalnych postaci w średniowiecznych dziejach europejskiej Północy. We wczesnej młodości wiking, w dojrzałym wieku król, a po śmierci pierwszy wywodzący się ze Skandynawii święty, dał się poznać przede wszystkim jako władca dążący do wyrwania swojego kraju z orbity duńskich wpływów i dominacji lokalnych możnych oraz zaprowadzający w nim nowy porządek, gdzie centralnie sprawowane rządy oraz rozprzestrzeniające się i umacniające chrześcijaństwo odgrywały zasadniczą rolę. W końcu jednak polityka Olafa oraz sprzysiężenie jego wrogów doprowadziły króla do klęski oraz tragicznej, choć chwalebnej śmierci na polu bitwy pod Stiklestad 29 lipca 1030 roku, której rocznica świętowana jest do dziś jako Olsok.
"Mistrzowskie wykorzystanie materiału źródłowego w połączeniu z elegancją stylistyczną umożliwiło Englundowi napisanie książki, która jest nie tylko wspaniałą historią, ale i wybitną literaturą..." Lars-Arne Norborg, Sydsvenska Dagbladet "...Odnosi się wrażenie, że poddani zostaliśmy efektowi wehikułu czasu, że przenieśliśmy się z naszej teraźniejszości w to, co przeszłe. Lata wojen to bez wątpienia wielkie dzieło..." Krystian Petri, Dagens Nyheter
Zapiski W. W. Aramiliewa - wielka rzadkość, jeśli chodzi o rosyjskie frontowe relacje z okresu I wojny światowej - są swoistym zwierciadłem epoki, która przyniosła Rosji Romanowów wojnę światową i jej zgubne następstwa - rewolucję. Autor, ochotnik, wyruszający w 1914 roku na wojnę, w którą, jak sam przyznaje, nie wierzy, pozostawia nam wstrząsający opis carskiej Rosji, maszerującej w akompaniamencie hurrapatriotycznej histerii ku swojej zgubie. Wspomnienia Aramiliewa to nie tylko świadectwo brutalności i bezsensu wojny, frontowych masakr, niekompetencji dowództwa, obojętności na los żołnierzy i ludności cywilnej. Autor przechodzi zaskakującą metamorfozę od żołnierza gwardyjskiego pułku jego imperatorskiej mości do bolszewika. W swoim opisie pozostaje jednak szczery do końca - otwarcie opisuje dezercje, grabieże, gwałty i morderstwa czasu rewolucji.To jedna z najbardziej pasjonujących książek o Rosji w czasach pierwszej wojny światowej i rewolucji, pisana z pozycji prostego żołnierza.
Zbiór sześciu studiów niemiecko-amerykańskiego mediewisty Ernsta H. Kantorowicza (1895-1963), autora znanego przede wszystkim z biografii cesarza Fryderyka II Hohenstaufa (1927) oraz pracy Dwa ciała króla (1957). W latach 1948-1961 Kantorowicz opublikował szereg artykułów, które rekonstruując meandry średniowiecznych procesów sekularyzacji, ukazują kształtowanie się kolejnych filarów nowoczesnego państwa: terytorium, narodu, aparatu prawnego i fiskalnego.
ZAPOMNIJCIE O SZLACHETNYCH WOJOWNIKACH Z FILMÓW KUROSAWY
Pierre-François Souyri rozprawia się z mitem samuraja i pokazuje, co naprawdę kryło się za maską bushidō: przemoc, zdrada, polityka i paradoksy. A kiedy brutalni feudałowie stali się poetami, urzędnikami i ideologami, Japonia wykorzystała ich wyidealizowany wizerunek do zbudowania narodowej tożsamości – także na eksport.
Autor dowodzi, że samuraje to nie tylko miecz, ale też kaligrafia, poezja, ceremonia parzenia herbaty i sztuka mądrego rządzenia. Przez wieki byli oni nie tylko żołnierzami, ale też intelektualną i administracyjną elitą – strażnikami porządku, etykiety i wiedzy. Souyri przywraca im tę wieloznaczność, pokazując, jak wojownik z czasem stawał się urzędnikiem, a pole bitwy zamieniał na dworskie rytuały i polityczne gry.
Wojownicy z pól ryżowych. Hisotria samurajów to fascynująca, przenikliwa opowieść, która zostawia ślad jak cięcie miecza.
*
Pierre-François Souyri – francuski historyk i japonista, specjalizuje się w dziejach średniowiecznej i nowożytnej Japonii. Profesor Uniwersytetu w Genewie, były dyrektor Maison franco-japonaise w Tokio. Autor cenionych prac o samurajach, mentalności feudalnej Japonii i historii idei. Pisze jasno, przekrojowo i z pasją, konsekwentnie odrzucając orientalizujące spojrzenie na Japonię.
Elitarną dziesiątkę najlepszych snajperów drugiej wojny światowej tworzą Niemiec, Fin, dwójka Rosjan, Japończyk, czterech Brytyjczyków i Amerykanin. Jak trenowali, szkolili się i żyli samotni strzelcy o stalowych nerwach, wystawieni na śmiertelne ryzyko?W tej książce uznani historycy wojskowości prezentują głośne akcje snajperskie i sylwetki słynnych snajperów. Kreślą ich portrety psychologiczne oraz plastycznie opisują umiejętności strzeleckie. Przywołują wcześniej niepublikowane relacje z pierwszej ręki.Podczas lektury czytelnik niemal odczuje przenikliwy ziąb, z jakim często zmagali się strzelcy wyborowi frontu wschodniego, Zajcew i Allerberger, a także cuchnącą, parną dżunglę, gdzie japońscy snajperzy ginęli w koronach drzew. Lepiej zrozumie osobistą zemstę, którą kierowała się rosyjska snajperka Ludmiła Pawliczenko, i sposób, w jaki Fin Simo Hyh wykorzystał swoje umiejętności myśliwego i narciarza, żeby zgładzić aż 700 żołnierzy Armii Czerwonej i stać się najskuteczniejszym jak dotąd strzelcem wyborowym.Ta trzymająca w napięciu książka pozwala zrozumieć rolę, jaką snajperzy odegrali na wszystkich frontach drugiej wojny światowej, a przede wszystkim docenić ich odwagę i umiejętności prezentowane w sytuacji największego zagrożenia. Imponująca liczba zgromadzonych danych technicznych i bibliografii, a także fotografie pokazujące uzbrojenie i samych snajperów w akcji nie zawiodą dociekliwych miłośników tej formacji.AUTORZY: ADRIAN GILBERT (Sepp Allerberger), TOM C. MCKENNEY (Bert Kemp), DAN MILLS (Patrick Devlin), ROGER MOORHOUSE (Simo Hyh), TIM NEWARK (operacja Foxley), MARTIN PEGLER (Wasilij Zajcew), CHARLES W. SASSER (Ludmiła Pawliczenko), MARK SPICER (Harry M. Furness), LEROY THOMPSON (Clifford Shore), JOHN B. TONKIN (snajperzy japońscy).
Panzerkampfwagen III był podstawowym sprzętem niemieckich sił pancernych w pierwszych latach II wojny światowej i odegrał wiodącą rolę w ich zwycięstwach w Polsce, w zachodniej Europie i na Bałkanach.Czołg ten został opracowany dla niemieckich wojsk pancernych w połowie lat trzydziestych i miał być podstawowym wozem bojowym kompanii czołgów średnich w składzie dywizji pancernych Wehrmachtu. Uzbrojenie w postaci armaty kal. 37 mm i opancerzenie grubości 30 mm uczyniło z niego wystarczająco udany model, by górował nad czołgami alianckimi w kampaniach błyskawicznych w latach 1939-1940. Po tych wczesnych triumfach przechodził liczne modernizacje, uzbrojono go w działo 5 cm KwK L/42 (kal. 50 mm), a jego pancerz czołowy został pogrubiony do 60 mm. Te nowsze wersje PzKpfw III znakomicie radziły sobie w walkach z czołgami brytyjskimi, zwłaszcza podczas kampanii na pustyniach Afryki Północnej.Jednak w pierwszych miesiącach po rozpoczęciu operacji "Barbarossa" - niemieckiej inwazji na Związek Sowiecki - dla dowódców frontowych Wehrmachtu stało się oczywiste, że PzKpfw III był już przestarzały. Rolę czołgu podstawowego w niemieckich wojskach pancernych stopniowo przejmował nieco większy PzKpfw IV. Panzer III przypadały odtąd pomocnicze zadania, ale jego wypróbowana konstrukcja sprawiła, że jego podwozie posłużyło do opracowania wielu innych wozów bojowych, w tym samobieżnych miotaczy ognia i opancerzonych pojazdów ewakuacyjnych, a przede wszystkim sławnego działa szturmowego StuG III, używanych do samego końca wojny.W niniejszym bogato ilustrowanym opracowaniu ekspert w dziedzinie niemieckiej broni pancernej Thomas Anderson przedstawia pełną historię czołgu Panzer III od chwili jego zaprojektowania, poprzez późniejsze prace rozwojowe, po opis licznych kolejnych ulepszonych wersji i wariantów.Autor wykorzystał autentyczne niemieckie dokumenty archiwalne, raporty z pól bitewnych oraz niepublikowane wcześniej zdjęcia.Thomas Anderson - znawca niemieckiej broni pancernej z czasów II wojny światowej i autor poczytnych książek na jej temat. Nakładem Wydawnictwa RM ukazały się m.in. jego trzytomowa Niemiecka broń pancerna (2022), monografie poświęcone legendarnym czołgom: Tygrys (2024), Panzer IV (2024), Pantera (2025), a także kompendium Czołgi II wojny światowej (2024).
Aby zrozumieć w pełni, jak naziści zdołali osiągnąć swój cel w tak krótkim czasie, nie wolno skupiać się wyłącznie na osobie Hitlera, lecz należy poświęcić równie dużo uwagi osobliwemu, odpychającemu, niebezpiecznemu, a jednocześnie fascynującemu człowiekowi, jakim był Joseph Goebbels.Geniusz propagandy i mistrz środków masowego przekazu, jeden z najbliższych współpracowników Hitlera, zaciekły zwolennik "wojny totalnej" - Joseph Goebbels był zapewne najinteligentniejszym i wyjątkowo niebezpiecznym członkiem nazistowskiej hierarchii. To właśnie jego przebiegłe i precyzyjnie obmyślone wykorzystanie nowych wówczas mediów - radia i filmu dźwiękowego - pozwoliły opętać umysły Niemców tak, że oddali władzę w ręce Hitlera, a następnie podporządkowali państwo nazistowskiej ideologii, która doprowadziła do wybuchu najokrutniejszej wojny w historii ludzkości.Ta klasyczna biografia jest portretem zarówno Goebbelsa - człowieka, jak i Goebbelsa - mistrza propagandy. Ukazuje jego historię od lat szkolnych, przez etap odkrycia ruchu nazistowskiego oraz karierę w partii, po ostatnie miesiące, kiedy Goebbels jako jedyny ze starej gwardii dochował wierności Hitlerowi. Autorzy sięgnęli po liczne dokumenty i dotarli do wielu świadków, którzy pomogli im wnikliwie zbadać życiorys i karierę ministra propagandy Trzeciej Rzeszy.Roger Manvell (1909-1987) i Heinrich Fraenkel (1897-1986) to uznani autorzy opracowań historycznych, którzy zasłynęli z publikacji książkowych poświęconych dziejom Trzeciej Rzeszy. Do ich najwybitniejszych dzieł należą klasyczne już biografie czołowych nazistów: oprócz Goebbelsa, także Heinricha Himmlera, Hermanna Gringa i Rudolfa Hessa.
Z perspektywy Himmlera jego osobistą tragedię stanowiło to, że choć tak bardzo pragnął sprawować rządy, to okazał się całkowicie niezdolny do przynoszącego jakiekolwiek pozytywne efekty wykorzystania posiadanej wiedzy. Choć wspomnienie jego nazwiska budziło przestrach w sercach milionów ludzi, to on sam pozostał nerwowy, wręcz bojaźliwy i nie mógł wydobyć z siebie ani słowa, kiedy Hitler go krytykował. A jednak to Himmler z końcem wojny trzymał w rękach wszystkie karty atutowe, które jeszcze pozostawały nazistowskim Niemcom, i przez wielu był uważany za pewnego sukcesora Hitlera.Heinrich Himmler - szef SS i Gestapo oraz jeden z głównych realizatorów ludobójczego programu "ostatecznego rozwiązania" kwestii żydowskiej - należał do najpotężniejszych i budzących największą grozę ludzi w nazistowskich Niemczech. Autorzy tej klasycznej już biografii, wykorzystując między innymi zdobyte przez Amerykanów dokumenty przekazane po wojnie do Bundesarchiv (Niemieckich Archiwów Federalnych) oraz zapisy rozmów z krewnymi Himmlera i członkami jego personelu, pokusili się o wnikliwą analizę tego, jak z pozoru przeciętny młodzieniec wyrósł na ogarniętego obsesją i przesądnego człowieka, odpowiedzialnego za zgładzenie milionów ludzi. Książka ta, pełna intrygujących informacji na temat życia osobistego Himmlera, jego poczynań i przekonań, zasługuje na miano głębokiego studium historycznego poświęconego najbardziej mrocznej postaci spośród nazistowskich przywódców.Roger Manvell (1909-1987) i Heinrich Fraenkel (1897-1986) to uznani autorzy opracowań historycznych, którzy zasłynęli z publikacji książkowych poświęconych dziejom Trzeciej Rzeszy. Do ich najwybitniejszych dzieł należą klasyczne już biografie czołowych nazistów: Josepha Goebbelsa, Hermanna Gringa i Rudolfa Hessa.
Gladiatorzy to najpopularniejsi wojownicy starożytnego Rzymu. Choć żyli krótko i ginęli okrutną śmiercią, często podziwiano ich za odwagę i wytrzymałość.Ci aktorzy krwawych igrzysk byli gwiazdorami swoich czasów. Jak walczyli? Jak zmieniały się ich uzbrojenie i techniki walki? Kim byli? Ta książka w interesujący sposób przybliża historię gladiatorów i obala mity na ich temat. Przedstawia różne rodzaje walki i dobieranie pojedynkujących się wojowników tak, aby ich atuty i słabości odpowiednio się równoważyły. Opisuje współczesny stan wiedzy o gladiatorach i wyjaśnia, skąd czerpiemy o nich informacje - z zabytków starożytności, źródeł historycznych, ówczesnych malowideł ściennych i przede wszystkim ze znalezisk archeologicznych odkrytych w barakach gladiatorów w Pompejach.C. Bishop - pisarz i archeolog specjalizujący się w badaniach nad rzymską armią. Autor licznych publikacji, w tym cenionej i popularnej książki Roman Military Equipment (2006). Jest wydawcą czasopisma "Journal of Roman Military Equipment Studies".
„Anglia, która wobec dotychczasowych współzawodników czekała zawsze na sposobność powalenia ich, zadania im decydującego ciosu, na współzawodnika amerykańskiego musi patrzeć z pewnym fatalizmem, z góry będąc zrezygnowaną na ustąpienie mu miejsca. Co najwyżej, musi robić wszystko możliwe, ażeby jak najdłużej bronić swych pozycji, jak najbardziej oddalać chwilę, kiedy trzeba będzie z nich ustąpić” (fragment).
Wstrząsający pamiętnik Marii Dunin-Kozickiej to poruszające świadectwo czasów rewolucji, wojny i zagłady polskich Kresów. Autorka – ziemianka z Lemieszówki pod Kijowem – z niezwykłą wrażliwością, a zarazem przenikliwością dokumentuje wydarzenia, które rozegrały się na Ukrainie w latach 1918-1920: upadek caratu, próby utworzenia niepodległej Ukrainy, krwawe rządy bolszewików i dramatyczny los polskiej inteligencji.
To nie tylko relacja z dziejowego kataklizmu, ale także hołd złożony ziemi rodzinnej, kulturze kresowej i duchowej sile polskich kobiet. W stylu literacko kunsztownym, a zarazem poruszająco autentycznym, Dunin-Kozicka opowiada o życiu, które zgasło pod naporem historii – i o duszy, która przetrwała.
"Łokietek od chwili, gdy stał się świadomym swych sił mężczyzną, niestrudzenie dążył do jasno wytkniętego celu - zjednoczenia Polski i utrwalenia korony polskiej na swych i swego syna skroniach. Z dzielnicowego książątka, początkowo prowadzącego zaściankową politykę rozdrobnionych Piastowiczów, rozszerzając swój horyzont polityczny w miarę jak stopniowo ponad ich poziomwyrastał, stał się mężem orientującym się doskonale w ówczesnych zagadnieniach politycznych Europy i osobistością, którą zwłaszcza od czasu koronacji wciągać zaczęto poza Polską w ówczesne kombinacje polityczne" (fragment).
„Geografia fizyczna podaje przegląd warunków danych pewnemu krajowi od przyrody, a historyczna poucza, jak sobie człowiek wśród tych warunków radził i jakie piętno wycisnął na ziemi swą działalnością historyczną. Trwała i wydatna praca pokoleń pozostawia po sobie pewne ślady, które dla potomnych stają się pomnikami historycznymi, stanowiąc zarazem nader ważne źródło do poznania dziejów, na równi z kronikami, aktami i dokumentami. Brak tzw. monumentalnych zabytków dziejowych jest ciężkim aktem oskarżenia wobec historii dla narodu, który ich po sobie nie pozostawił. Dzikie hordy nie utrwalają śladów swego pochodu żadnymi zabytkami historycznymi. Czym wyższa cywilizacja, tym więcej pozostanie po niej trwałych pomników, gdyż społeczność taka ma wiele potrzeb, a wśród nich przede wszystkim owe potrzeby idealne, które zaspakaja dziełami sztuki” (fragment).
„Walka z kulturą polską, czyli wynaradawianie, to jedna tylko strona rosyjskiej względem nas polityki. Na niej polityka ta się nie kończy. Wynaradawiana Polska nie byłaby jeszcze całkiem podobną do Rosji – pozostałaby różnica stopy ogólnocywilizacyjnej. Naród nasz, który ma za sobą tysiąc lat kultury, który jest narodem europejskim – wyprzedza na wielką odległość Rosję, co zresztą sami Rosjanie powszechnie przyznają. Wobec tego występuje druga strona polityki rosyjskiej, mianowicie dążenie do powstrzymania nas w rozwoju cywilizacyjnym, do zatamowania u nas wszelkiego postępu” (fragment).
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?