Postrzegamy świat przez pryzmat przynależności grupowej, która nadaje orientację naszym poczynaniom, ale też sądom o nas. Grupy w sensie ontologicznym wydają się, a w sensie badawczym stają się trwałym elementem przestrzeni społecznej i naszej egzystencji. Grupy społeczne wpływają na kształtowanie się relacji społecznych, na życie jednostek. Związek z grupą, choć ma charakter subiektywny, opiera się zwykle na racjonalnych przesłankach i prowadzi do wytworzenia poczucia bezpieczeństwa. Oprócz zasad definiowania grupy społecznej i różnych sposobów jej wyróżniania należy zwrócić uwagę na mechanizmy wywoływania zjawiska grup. Ich efektem są grupy odrzucenia. Termin ten odnosi się do takiego rodzaju zbiorów jednostek, które stają się swoistym bytem społecznym, ponieważ środowisko społeczne tego oczekuje.
Jednym z podstawowych mechanizmów w relacjach społecznych jest definiowanie przez negację, a grupy odrzucenia to zbiory ludzi wydzielonych ze społeczeństwa w oparciu o wyobrażenie o grupie przeciwstawnej i jej konstytutywnych cechach.
Uniwersytet to my!
Akademia jako pociągająca forma wspólnego życia odchodzi w przeszłość. Czy warto bronić dziś tradycyjnej wizji uniwersytetu i humanistyki? Co zmienia Ustawa 2.0? Dlaczego na uczelniach wybuchły protesty?
W Temacie Miesiąca:
Nowa idea uniwersytetu
Tomasz Majewski
Krytyczny przewodnik po zmianach na uniwersytecie
Przemysław Czechanowski, Piotr Drygas
Krajobraz po nowej ustawie
Dyskusja z udziałem: Aleksandra Bobko, Macieja Gduli, Cezarego Kościelniaka, Małgorzaty Kowalskiej
Ponadto w numerze:
W lipcu 2018 r. Meksyk wybrał pierwszego lewicowego prezydenta w historii. Do urn poszła rekordowo duża liczba Meksykanów Ola Synowiec
40 lat po wyborze Jana Pawła II: Ani lewica, ani prawica nie interesują się Wojtyłą Michał Łuczewski w rozmowie z Michałem Jędrzejkiem
Kłopoty polskiej filozofii. W jakiej kondycji jest tradycja kontynentalna? Piotr Augustyniak, Joanna Bednarek, Agata Bielik-Robson, Piotr Graczyk, Karol Tarnowski i Jan Woleński
„Rock, mój drogi, to AIDS powietrza!” Poetkę i tłumaczkę Janinę Katz wspomina Bartłomiej
Dobroczyński
Stacja: Literatura – Opowiadanie Grzegorza Strumyka „Z monotonii”
Musimy – to jest program filozoficzny – pomyśleć czas inaczej. Po pierwsze musi się w nim pojawić prawdziwa przeszłość i przyszłość. To znaczy taka przeszłość, do której nie można się cofnąć, i taka przyszłość, której osiągnięcie oznacza zmianę nieodwracalną. Po drugie: czas trzeba pomyśleć jako głęboką formę bytu, jego wewnętrzną strukturę, która wyznacza i organizuje jego widzialne kształty i postacie. Mówiąc inaczej: czas trzeba pojąć nie jako dodatek, lecz jako istotę rzeczywistości.
Próbę takiego pomyślenia czasu znajdujemy w pierwszej wersji Światowieków Schellinga, której stosowny fragment, uzupełniony przez współczesne komentarze, znajdzie czytelnik w tym tomie naszego kwartalnika. Tekst Schellinga powstał w roku 1811. Został opublikowany ponad sto pięćdziesiąt lat później. To opóźnienie nie zmienia jednak w niczym jego rewolucyjnego charakteru. Przeciwnie: wszystko to, co się w międzyczasie w filozofii – a skądinąd także w naukach przyrodniczych – wydarzyło, pozwala nam zrozumieć jego powagę i znaczenie. Schelling był pierwszym, który wyciągnął radykalne wnioski z Kantowskiej krytyki pojęcia czasu: jeśli czas jest tylko formą naszych przedstawień, możemy podjąć próbę konstrukcji innego jego pojęcia, bliższego naszemu doświadczeniu.
Gramatyka bieli jest książką porywającą, mocną, wnikliwą i z ogromnym kunsztem – specjalnie używam tego słowa – skomponowaną. Nie bez znaczenia dla zawartych w niej analiz i interpretacji jest „ucho wewnętrzne” autora – ku muzyce zawsze otwarte.
Książka zawiera ogromny ładunek spraw poważnych, trudnych, mrocznych – tak, Gramatyka bieli podszyta jest ciemnością – można ja zresztą zobaczyć i czytać jako kontrapunkt, ale też kontynuację Lekcji ciemności tegoż autora.
Pod względem swojej gęstości i nasycenia splatającymi się ze sobą wątkami "Gramatyka bieli" jest osiągnięciem tej samej miary, co "Podróże do piekieł" Bolesława Micińskiego. Jest to książka zapadająca głęboko w pamięć, na zawsze już otwarta, do której będzie się nie raz wracało, by czytać ją na nowo.
Zbigniew Benedyktowicz
Bogactwo treści i aktualność poruszanej tematyki sprawiają, że publikacja inspiruje do kolejnych poszukiwań badawczych w zakresie nowych wyzwań stojących przed pedagogiką i profilaktyką społeczną. Książka odznacza się wielkimi walorami naukowymi i zasługuje w pełni na przedstawienie zawartych w niej treści możliwie najszerszemu gronu specjalistów z zakresu pedagogiki i profilaktyki społecznej. Szczególna wartość recenzowanej pracy zawiera się w umiejętnym połączeniu treści dotyczących problematyki teoretycznej i działań w zakresie praktyki. Bez wątpienia książka stanowi inspirację dla nowych obszarów badawczych w szeroko pojętej rzeczywistości kształcenia i wychowania młodego pokolenia, zwłaszcza w aspekcie czynników stymulujących prawidłowy rozwój i czynników zagrażających temu rozwojowi.
prof. zw. dr hab. Jadwiga Stawnicka
Otaczająca nas rzeczywistość pełna jest zagrożeń i niebezpieczeństw. Czyhają one przede wszystkim na dzieci i młodzież, choć i my, dorośli, dajemy się często im zwieść i osaczyć. Książka, którą przygotowali specjaliści wielu dziedzin i dyscyplin naukowych, w przystępny sposób i podparty rzetelną kwerendą dokumentów, raportów i badań, porusza najbardziej aktualne problemy i zagrożenia współczesności. Od tych płynących z cyfrowego świata – którym zachwyca się cała społeczność i bez którego nie wyobraża sobie codziennego funkcjonowania – przez chemiczne uzależnienia zbierające coraz większe żniwo w postaci przedwczesnych zgonów, po nowe, wciąż akceptowane społecznie uzależnienia, takie jak pracoholizm czy ryzykowne zachowania seksualne młodych. Publikacja zawiera diagnozę i sięga do przyczyn tego rodzaju zachowań czy zaburzeń, by w ostatniej części skupić się na nieco chyba zapomnianych wątkach i zagadnieniach, takich jak godność i sumienie człowieka, świat wartości czy rola rodziny i Kościoła katolickiego w profilaktyce i uzdrawianiu zaburzeń i patologii społecznych. Powinni sięgnąć po nią także ci, którzy w procesach pedagogicznych uczestniczą czy je tworzą, oraz ci, którzy zajmują się zawodowo profilaktyką społeczną i zaburzeniami społecznymi, także tymi najnowszymi, które doczekały się wreszcie nowej klasyfikacji Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego – DSM-5.
dr hab. prof. UKSW ks. Krzysztof Stępniak
„Bliscy nieznajomi” to historie politycznego angażowania turystów, wolontariatu, sponsoringu, wspierania lokalnej przedsiębiorczości, emancypacji kobiet i miłości w czasach turystyki. To opowieść o spotkaniach obcych sobie ludzi, do jakich dochodzi w nieformalnym sektorze turystycznym, i o możliwościach, które z nich wynikają; opowieść o wytwarzaniu bliskości i wzajemności. Zebrany materiał jest efektem badań etnograficznych zrealizowanych w dwóch popularnych miejscowościach turystycznych w Indiach, których mieszkańcy znajdują się w sytuacji podporządkowania. Wioska Hampi, położona na obszarze wpisanym na listę UNESCO, jest wysiedlana w imię ochrony materialnego dziedzictwa, podczas gdy Dharamsala to obóz uchodźców tybetańskich przekształcony w turystyczną atrakcję. Wbrew częstej krytyce turystyki do krajów tzw. globalnego Południa jako kontynuacji kolonialnych relacji władzy pracownicy i drobni przedsiębiorcy sektora postrzegają turystów jako sprzymierzeńców w walce politycznej oraz, na bardziej indywidualnym poziomie, jako szansę na poprawę sytuacji ekonomicznej i awans społeczny. Książka ukazuje zatem emancypacyjny potencjał turystyki w kontekście postkolonialnym.
Zapraszam do lektury jesiennego wydania „Twojej Księgarni”, do którego wybraliśmy najciekawsze nowości i zapowiedzi wydawnicze.
Książką numeru jest debiutancka powieść Blanki Lipińskiej pt. 365 dni, która bardzo szybko zyskała grono czytelników niecierpliwie oczekujących kolejnej części.
Polecam również książki o sekcie Via Terra, które napisała Mariette Lindstein, oraz serię wydawniczą „Kolekcja OQO” skierowaną do najmłodszych czytelników. Zachęcam także do lektury wywiadów, które przybliżą postać Pawła Beręsewicza oraz pozwolą poznać Edytę Jungowską nie tylko jako aktorkę.
Zapraszam do udziału w konkursach z nagrodami (szczegóły obok i na stronie 47), a także odwiedzenia Częstochowy w dniach 24-30 września, gdzie odbędzie się ósma edycja Festiwalu Dekonstrukcji Słowa „Czytaj!”.
Wszędzie wokół zmiany, więc nie mogły one nie objąć naszego czasopisma… Chciałabym bardzo podziękować wszystkim Czytelniczkom i Czytelnikom za 28 wydań, które mogłam współtworzyć, pracując w redakcji „Twojej Księgarni”. Życzę Państwu wielu frapujących lektur!
Bez wątpienia wszystkich zaangażowanych w tę publikację autorów łączy osoba Profesora Stanisława Dylaka, którego liczba publikacji jest imponująca, a składa się na nią wiele książek i dziesiątki artykułów zamieszczonych w renomowanych czasopismach. Innym bardzo ważnym elementem, który wskazuje na potrzebę podjęcia re?eksji o myśleniu wydaje się sytuacja polskiej edukacji, która znajduje się w procesie nieustannej transformacji. W istocie, początek XXI wieku obrodził w rozmaite manifesty, wszechobecną krytykę, a z drugiej strony olbrzymią chęć zrozumienia mechanizmów funkcjonowania świata. Działania naukowe Dostojnego Jubilata zdają się wychodzić naprzeciwko wyłaniającym się coraz to nowym, albo wciąż tym samym, problemom, lecz w nowym opakowaniu.
Próba określenia, jak uczucia i ich ekspresja wykorzystywane są przez członków współczesnego społeczeństwa polskiego do kształtowania wzajemnych relacji i uzgadniania przebiegu interakcji. Z perspektywy socjologii emocji Autorka opowiada, jaki użytek robią ludzie z przyrodzonej zdolności do odczuwania i wyrażania emocji wtedy, gdy poruszają się w przestrzeni wielkiego miasta, kontaktują się ze współpracownikami, czy dyskutują o wartościach.
Książka opowiada o emocjach, dla socjologa jest to temat bardzo trudny, jak i fascynujący zarazem. Z jednej strony wierzymy, że ludzkie uczucia są tym, co najbardziej wewnętrzne, że stanowią autonomiczne i niepoznawalne treści życia psychicznego człowieka, z drugiej zaś strony dostrzegamy, że przeżycie, które nazywamy emocjonalnym, ma istotny komponent o charakterze społecznym: emocje wyrastają na gruncie konkretnych sytuacji społecznych, a ich ekspresja, a nawet samo doświadczenie, pociąga za sobą określone społeczne następstwa. To czyni z emocji przedmiot zainteresowania socjologii: ludzie nie tylko doświadczają pewnych uczuć w wyniku kontaktu z innymi, lecz także dają im wyraz, usiłują wzbudzić określone emocje u partnerów interakcji, komunikują się za pomocą ekspresji emocjonalnej. W ten sposób emocje są wprowadzane – celowo lub nie, świadomie bądź nieświadomie – do przestrzeni społecznej i na tę przestrzeń zwrotnie wpływają.
******
Emotions in Interactions of Contemporary Polish Society
The book is an attempt to define how emotions and their expression are used by contemporary Polish society to shape mutual relations and determine the course of interaction. The theory of social practices offers an insight into affective mechanisms operating at the level of real, everyday interactions allowing individuals to tune mutual actions in society whose main feature is disintegration of existing interactional patterns.
Praca dotyczy związków Monteskiusza z Polską począwszy od XVIII wieku aż po czasy współczesne. Autor z jednej strony przedstawia poglądy francuskiego filozofa i prawnika na ustrój Rzeczpospolitej Obojga Narodów w XVIII wieku, z drugiej zaś – recepcję jego refleksji politycznych w polskiej publicystyce oświeceniowej. Ponadto omawia podejście do myśli Monteskiusza w czasie zaborów Polski i współcześnie. Osobno potraktowane zostały tłumaczenia dzieł Monteskiusza na język polski oraz wynikające z nich kierunki i stan badań prowadzonych w Polsce wokół jego postaci. Publikację kończą autorskie przemyślenia na temat biografii i twórczości autora O duchu praw.
Współczesna dramaturgia teatralna, filmowa, radiowa, telewizyjna. Co miesiąc nowy polski dramat. Tłumaczenia najciekawszych tekstów dramaturgicznych z zagranicy. Co jeszcze? Eseje, rozmowy redakcyjne, felietony, prezentacje sylwetek dramatopisarzy oraz informacje o życiu współczesnego teatru.
Sapiens showed us where we came from. Homo Deus looked to the future. 21 Lessons for the 21st Century explores the present.
How can we protect ourselves from nuclear war, ecological cataclysms and technological disruptions? What can we do about the epidemic of fake news or the threat of terrorism? What should we teach our children?
Yuval Noah Harari takes us on a thrilling journey through today’s most urgent issues. The golden thread running through his exhilarating new book is the challenge of maintaining our collective and individual focus in the face of constant and disorienting change. Are we still capable of understanding the world we have created?
Udana próba odnowienia dotychczasowego stanu badań na temat literatury wojny i okupacji, a zarazem przybliżenia fenomenu podziemnego Uniwersytetu Warszawskiego i jego działalności wychowawczo-dydaktyczno-kulturalnej, zwłaszcza w wymiarze literaturoznawstwa. Autorzy przedstawiają sylwetki młodych twórców, dla których idee romantyzmu stanowiły stały punkt odniesienia w twórczości literackiej i w zbrojnej walce z okupantem.
Niniejsze studium jest próbą kompleksowego podejścia do krytykowania, które potraktowano jako punkt wyjścia do analiz mikro i makro, a ściślej mówiąc, do analiz dyskursu na płaszczyźnie intra- i transtekstualnej. Krytykowaniu autorka przygląda się z perspektywy komunikacyjnej na tle działań wartościujących i uznając je za kompleksowe działanie językowe stara się wychwycić i wyodrębnić, a także opisać charakterystyczne jego typy i warianty.
Rozważania teoretyczne i analizy empiryczne opierają się głównie na opracowaniach z zakresu językoznawstwa germanistycznego w celu ukazania polskiemu czytelnikowi dróg, koncepcji badawczych i podejść metodologicznych innej kultury naukowej.
Starość i starzenie się to zagadnienia, których aktualność zyskuje wraz z upływem czasu na znaczeniu pod wpływem dużego tempa przyrostu populacji w wieku 60+ i wydłużającej się perspektywy życia sięgającej średnio 80 lat i więcej. To stawia szereg wyzwań natury osobistej i społecznej, politycznej i ekonomicznej w skali lokalnej i globalnej, dlatego starość i starzenie się jest coraz ważniejszym tematem dla różnych dyscyplin nauki, w tym pedagogiki.
Za sterami jest książką o sprawach najprostszych i przez to najważniejszych. To tekst o filozofii systemów, o unikalności każdego z nas i o wspólnocie naszych decyzji. Dzięki lekturze masz szansę zrozumieć podstawowe dla myślenia systemowego i cybernetycznego pojęcia ma "s" - "system", "sprzężenie" i "sterowanie".
Właśnie to pozwoli Ci przejść z poziomu "beta" na poziom "meta". Stań więc za sterami!
W numerze 4/2018
W najnowszym wydaniu „Książek. Magazynu do czytania" jak zawsze znajdą się wywiady z pisarzami - z Georgem Saundersem porozmawiał Juliusz Kurkiewicz, a na pytania Michała Nogasia odpowiadali David Van Reybrouck i Elizabeth Strout.
Tylko w magazynie „Książki" czytelnicy będą mogli zapoznać się z opowiadaniem Carmen Marii Machado, pisarki, o której wkrótce będzie głośno. Ponadto, w nowym numerze magazynu czytelnicy znajdą m.in. recenzje najważniejszych premier jesieni - książek Zadie Smith, Marka Bieńczyka, Thomasa Manna i George'a Sundersa. Kulisy polskiego lotu w kosmos odsłonią Dariusz Kortko i Marcin Pietraszewski, autorzy reportażu „Cena nieważkości".
Jakub Majmurek opowie o swoich przemyśleniach po lekturze biografii Krzysztofa Kieślowskiego, Katarzyna Wężyk oceni thriller, którego współautorem jest były amerykański prezydent, a Zyta Rudzka podzieli się swoimi wrażeniami z lektury najnowszej książki Katarzyny Grocholi. W tym numerze literacką klasykę - „Trędowatą" zinterpretuje w komiksie Agnieszka Świętek.
Społeczno-ekonomiczne przemiany regionów są drugą monografią z cyklu opracowań dotyczących szeroko rozumianej gospodarki przestrzennej.
Tom zawiera społeczne oraz ekonomiczne uwarunkowania rozwoju miast i regionów miejskich, kraju, jak i kontynentu. Odrębne rozdziały poświęcono również problematyce rozwoju obszarów wiejskich oraz wykorzystaniu programu Natura 2000 w rozwoju regionalnym.
Seria może służyć jako pomoc dydaktyczna dla wykładowców i studentów gospodarki przestrzennej oraz osób zajmujących się problemami rozwoju regionalnego, planowania przestrzennego i urbanistyki.
Rozśmieszyć człowieka to znaczy przywrócić go do życia - uważa Alosza Awdiejew, naukowiec i artysta estradowy. "Życie po śmiechu" to wybór felietonów opublikowanych na łamach „Charakterów” w latach 2001-2006. Autor - baczny obserwator różnych sfer rzeczywistości - ukazuje w nich świat odbity w ironicznym, krzywym zwierciadle.
Jakie wyzwania stawia przed ludzkością teraźniejszość?Nowa książka autora światowych bestsellerów Sapiens i Homo deus. Krótka historia jutra.Yuval Noah Harari, słynny izraelski historyk i wizjoner, w swej najnowszej książce skupia się nie na przeszłości ani na możliwej przyszłości gatunku ludzkiego, lecz na problemach, w obliczu których stoimy obecnie.21 lekcji na XXI wiek to zaproszenie czytelnika do wzięcia udziału w debacie na temat naszych czasów. Harari z właściwą sobie lekkością, w krótkich rozdziałach, omawia i analizuje zjawiska, które dziś definiują cywilizację homo sapiens i wpływają na jej losy.Donald Trump, Brexit, fake newsy, biotechnologia, sztuczna inteligencja, rozszerzona rzeczywistość, dewastacja środowiska naturalnego, kryzys uchodźczy, terroryzm, schyłek liberalizmu. Co te zjawiska naszej codzienności mówią o człowieku i współczesnym świecie?Harari, jak zwykle, stawia prowokacyjne pytania, ale i udziela błyskotliwych odpowiedzi, dzięki którym nasz coraz bardziej rozpędzony XXI wiek wydaje się choć trochę pojmowalny przez ludzki rozum.Książka 21 lekcji na XXI wiek zamyka hat trick Harariego... Jak zawsze jego tekst jest niezwykle elegancki, ludzki, ujmujący, a często też ironiczny.Caroline Sanderson, The BooksellerAUDIOBOOK W INTERPRETACJI ROCHA SIEMIANOWSKIEGO
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?
