Publikacja jest pokłosiem konferencji naukowej poświęconej Eurypidesowi, zorganizowanej przez Ośrodek Praktyk Teatralnych „Gardzienice”, której 3 sesje odbyły się w latach 2016-2018. Praca poddaje naukowej analizie twórczość tego starożytnego dramaturga oraz dokonuje refleksji nad współczesną, artystyczną wizją jego sztuk.
Eurypides to już od IV wieku p.n.e. (chociaż nie za życia) poeta najbardziej ceniony i popularny w starożytności, przez Arystotelesa uznany za „najbardziej tragicznego”, będący wzorem dla kolejnych pokoleń zafascynowanych nim naśladowców – od Seneki do Racine’a. Nic zatem dziwnego, że w naszych czasach nie słabnie zainteresowanie uczonych filologów jego twórczością ani fascynacja artystów teatru inscenizowaniem jego sztuk. Chyba żaden inny z wielkich twórców antyku nie dorównuje mu popularnością w teatrze współczesnym.
Publikacja przeznaczona jest dla filologów, teatrologów i twórców teatru, a także dla studentów filologii klasycznej, nauk o kulturze i teatrologii.
Tom ten przynosi plon niezwykłego przedsięwzięcia, jakim była konferencja naukowa poświęcona Eurypidesowi, rozłożona na trzy sesje w latach 2016-2018, prowadzone przez Ośrodek Praktyk Teatralnych „Gardzienice”. Trudno przecenić znaczenie tego wydarzenia o podwójnym charakterze: naukowej analizy twórczości Eurypidesa i zarazem refleksji nad współczesną, artystyczną wizją jego sztuk. Był to poeta już od IV wieku p.n.e. (chociaż nie za życia) najbardziej ceniony i popularny w starożytności, przez Arystotelesa uznany za „najbardziej tragicznego”, będący wzorem dla kolejnych pokoleń zafascynowanych nim naśladowców – od Seneki do Racine’a. Nic zatem dziwnego, że w naszych czasach nie słabnie zainteresowanie uczonych filologów jego twórczością ani fascynacja artystów teatru inscenizowaniem jego sztuk. Chyba żaden inny z wielkich twórców antyku nie dorównuje mu popularnością w teatrze współczesnym. [...]
Nie mam [...] wątpliwości, że tom "Eurypides Innowator" będzie wydarzeniem w środowisku naukowym i artystycznym. Ta książka, merytorycznie znakomita, stanie się z pewnością lekturą filologów, teatrologów i twórców teatru. Będzie inspiracją, pomocą i przewodnikiem dla jednych i drugich. Powinna być lekturą dla studentów filologii klasycznej, nauk o kulturze i teatrologii.
(Prof. dr hab. Włodzimierz Lengauer)
Autorzy tekstów zebranych w tej publikacji, wśród których są zarówno doświadczeni badacze, jak i adepci naukowego rzemiosła, rozważają rozmaite rodzaje zachowań samobójczych i autodestrukcyjnych oraz ich motywacje. Analizują kulturowe przekazy z dziedziny literatury, sztuki i szeroko pojętej rozrywki oraz te całkiem zwyczajne, na przykład będące rezultatem codziennych rozmów. Tematyczna i pokoleniowa rozpiętość ujęć badawczych wzbogaca dotychczasowy zasób prac o tematyce suicydologicznej, a także podkreśla potrzebę i wagę interdyscyplinarnego podejścia do tak złożonego problemu, jakim jest ludzka autodestrukcja.
******
Nobody Wants to Die. Self-destruction in Cultural Perspective
The experienced and junior research workers who are the authors of the texts collected in this publication discuss different suicidal and self-destructive behaviours and reasons for them. They analyse cultural messages in literature, art and entertainment as well as those present in everyday conversations. The thematic and generational range of the research enriches the existing works on suicides and emphasizes the need and importance of interdisciplinary approach to a complex problem of human self-destruction.
Filip Orlik (1672–1742) – hetman kozacki, następca Iwana Mazepy, którego był najbliższym współpracownikiem, pełnił funkcję pisarza generalnego wojska zaporoskiego. W 1709 r., po klęsce Szwedów i sprzymierzonych z nimi wojsk kozackich w bitwie pod Połtawą, obaj schronili się w Imperium Osmańskim. Po śmierci Mazepy, 16 kwietnia 1710 r. Orlik został wybrany na hetmana przez starszyznę kozacką i wojsko. Przyjęto wówczas wspólnie Konstytucję Praw i Wolności Wojska Zaporoskiego, w której określono granice państwa ukraińskiego, terytorium, pojęcie narodu, finanse, sądownictwo i religię. Podczas wojny rosyjsko-tureckiej 1710–1711 Orlik walczył ponownie na Ukrainie, ostatecznie jednak zmuszony był wycofać się na terytorium osmańskie. Wiązał spore nadzieje z Polską, zwłaszcza po zawarciu związku małżeńskiego córki Stanisława Leszczyńskiego z królem Francji Ludwikiem XV. Do końca życia zabiegał w europejskich stolicach o poparcie dla sprawy niepodległości Ukrainy. Zmarł w Jassach w 1742 r.
Oryginał Diariusza Filipa Orlika z lat 1720–1732 znajduje się w Archiwum Dyplomatycznym Ministerstwa Europy i Spraw Zagranicznych Francji. Podstawę niniejszego wydania stanowi fragment rękopisu obejmujący lata 1725–1726. Jest to pierwsza polska edycja tego interesującego źródła historycznego.
Dzięki jego lekturze możemy obserwować krąg kulturowy hetmana, podążać jego drogami w staraniach o wolność Ukrainy, dla której jest wielkim bohaterem narodowym. Dla współczesnych Polaków Filip Orlik jest z kolei niezwykłym pod wieloma względami przedstawicielem elity I Rzeczypospolitej.
******
Pylyp Orlyk (1672–1742) and His Diary
The original of Pylyp Orlyk’s Diary, written in 1720–1732, is deposited in the Diplomatic Archives of the French Ministry for Europe and Foreign Affairs. The present edition, based on the part of the manuscript encompassing the years 1725 and 1726, is the first Polish presentation of this interesting historical source.
Readers of the diary can observe the culture in which the Hetman operated and follow the paths he took in his fight for the freedom of Ukraine, where he is revered as a great national hero. For modern Poles, in turn, Pylyp Orlyk is an in many ways exceptional representative of the First Republic elite.
Dwujęzyczny tomik wierszy autorstwa Petro Murjanki (Piotra Trochanowskiego), powstałych pierwotnie w języku łemkowskim i przetłumaczonych na język śląski. Wiersze przybliżają czytelnikom literaturę mniejszościową oraz różnorodność językowo-kulturową Polski. Łymkowsko duszyczka to wkład w dyskurs mniejszościowy i propozycja literackiego dialogu między etnosami zamieszkującymi Polskę, ale przede wszystkim otwarcie łemkowskiego świata dla śląskich odbiorców, najczęściej z Łemkowyną zupełnie niezaznajomionych z nadzieją, że zechcą poznać ją bliżej.
Ważnym pytaniem w archeologii palmyreńskiej (i archeologii w ogóle) jest pytanie o względną, fortiori absolute, chronologię zabytków. Istnieje wiele inskrypcji z tego stanowiska - większość z nich dobrze datowana - ale są to inskrypcje dedykacyjne wyryte a posteriori na istniejących już zabytkach, które rzadko pozwalają na bezpośrednie datowanie konkretnych budowli. W większości przypadków podają one przypuszczalną datę oddania budowli do użytku, a nie datę położenia kamienia węgielnego lub zakończenia prac. Priorytet stanowi zatem datowanie zabytków poprzez analizę architektoniczną i - jeśli to możliwe - przypisanie im dobrze datowanych tekstów dotyczących ich budowy czy inauguracji. Obserwacje autora poczynione w ciągu długich lat spędzonych w Palmyrze oraz ponowna analiza starszych danych pozwalają mu postawić nowe hipotezy dotyczące chronologii niektórych budowli i zespołów architektonicznych, a tym samym wnieść wkład w dyskusję na temat rozwoju urbanistycznego Palmyry. ****** An important question in Palmyrene archaeology (and archaeology in general) is whether the relative, a fortiori absolute, chronology of monuments certain. There is a considerable number of inscriptions from the site, most of them well dated, but these are honorary dedications engraved a posteriori on existing monuments seldom allowing direct dating of specific buildings. For the most part, they provide a probable commissioning date rather than the date when the foundation stone was laid or the work completed. The dating of monuments through an architectural analysis and reassignment, if possible, of well-dated texts relating to their construction or inauguration is, therefore, a priority. The author's observations made over long years spent in Palmyra, and the re-examination of old data, lets him propose new hypotheses concerning the chronology of certain structures and monumental complexes and, hence, to contribute to the discussion on the urban development of Palmyra. Keywords: ancient Palmyra, architecture of Palmyra, urban development of Palmyra, topography of Palmyra, water supply in Palmyra
Neokolonializm turystyczny. Połączenie turystyki, zbioru zachowań kojarzących się powszechnie z czasem przyjemności i rozrywek z kolonializmem, pojęciem opisującym relacje nacechowane wybitnie złowrogo. Czy da się to połączyć? Paweł Cywiński nie tylko tłumaczy jak to się łączy na gruncie teorii postkolonialnej i krytycznych teorii poświęconych turystyce, ale również odszukuje i opisuje przejawy zaproponowanej przez siebie definicji neokolonializmu turystycznego podczas wielomiesięcznych badań terenowych w Indonezji. Dzięki temu powstało pierwsze w literaturze naukowej dzieło całościowo poświęcone zjawisku neokolonializmu turystycznego. W pierwszej części monografii opisuje dokładnie to, w jaki sposób prowadzone były badania nad neokolonializmem turystycznym w Indonezji. Opisane zostały również wszystkie cztery indonezyjskie pola badawcze, w których przeprowadzane były badania: Mentawai, Borobudur, Tanah Lot i Prawirotaman. W części drugiej, poza zdefiniowaniem neokolonializmu turystycznego i wykazaniem rodowodu naukowego definicji, zaproponował również podział badań ze względu na trzy różne konteksty: przestrzenny, społeczno-kulturowy oraz gospodarczy. Część trzecią traktować należy jako swoisty raport z przeprowadzonych badań, opis poszczególnych przejawów neokolonializmu turystycznego w wyodrębnionych kontekstach i na wybranych poligonach badawczych, dlatego dzieli się ona na kilkanaście rozdziałów skupiających się na pojedynczych przypadkach, które oceniać należy w całości, bowiem dopiero całość jest przykładem opisywanego w tej książce zjawiska. ********* Tourist neocolonialism in Indonesia This book is devoted to the issue of tourist neocolonialism. Based on current postcolonial theory research on imperialism and colonialism, and based on research on dysfunctions of tourism, while omitting on purpose the current research describing the phenomenon of tourist neocolonialism itself, this paper proposes its own normal definition of the term "tourist neocolonialism." According to this definition, "tourist neocolonialism" is the asymmetrical relationship between the world of tourists and the world of inhabitants, resulting in the dependency and/or marginalization of the world of inhabitants by the world of tourists. In addition to the proposed definition, the paper analyses its individual elements and indicates the possible path for researching the phenomenon of tourist neocolonialism broken down into its specific contexts corresponding to the various types of geographical and social expressions. The proposed definition is verified in practice in Indonesia. 15 issues that can be viewed as case studies are described in total. They are devoted to various expressions of tourist neocolonialism, such as spatial exclusion, economic dependency, and the commercialization of culture. To this end, several months of field studies were conducted over four research ranges: near the Borobudur Buddhist temple in Java, near the Tanah Lot Balinese Hindu temple in Bali, in the Prawirotaman tourist district in Yogyakarta, Java, and on the Mentawai Islands. In addition to field studies, several dozen in-depth interviews were conducted as well. Furthermore, 13 data collection techniques were tested while studying individual contexts of tourist neocolonialism. Keywords: tourism neo-colonialism, Asia, colonialism, tourism, Indonesia, tourism space. PARTNERZY
Przyjmując za punkt wyjścia zagadnienie „sum neapolitańskich”, autor snuje rozważania na temat roli i miejsca Jagiellonów w Europie widzianej oczami Karola V, a potem Filipa II. Ukazuje skomplikowaną grę międzynarodową władców europejskich o ziemie na południu Italii. Jagiellonowie uczestniczą w niej na równi z Państwem Kościelnym, Hiszpanią Habsburgów, cesarzem, władcami Francji i książętami Italii.
Polish-Spanish Relations in the 16th Century. Charles V and Philip II – Sigismund I and Sigismund II August
Taking “Neapolitan sums” as the point of departure for his work, the author discusses the role and place of the Jagiellonian dynasty in Europe through the eyes of Charles V and Philip II. He shows a complicated international game of European rulers to win land in southern Italy. The Jagiellonians play it together with the State of the Church, Habsburg Spain, the emperor, the French monarchs and the Italian princes.
A story in modern Nahuatl based upon a prehispanic Aztec myth (written down in the 16th century) about the creation of subsequent worlds – suns. The Spanish prototype of this story was authored by Isabel Bueno Bravo and the modern Nahuatl versions in variants from Tlaxcala and northern Veracruz (La Huasteca) were written respectively by Refugio Nava Nava and Eduardo de la Cruz.
Autorka przedstawia przemiany architektoniczne i przestrzenne kompleksów uniwersyteckich w Europie i Ameryce Północnej, począwszy od wieków średnich, kiedy kształtujące się wówczas uczelnie sięgały głównie po wzorce monastyczne, po połowę wieku XIX, gdy architektura uniwersytecka stała się ucieleśnieniem porządku politycznego wprowadzonego po wojnach napoleońskich i wyrazem ambicji nowych państw narodowych. Prezentuje najważniejsze obiekty i zespoły architektoniczne oraz opisuje złożone przemiany kulturowe stojące za zmieniającym się kształtem gmachów uniwersyteckich.
******
Architecture and Spatial Planning of Universities from the Middle Ages to the Mid-19th Century
The author presents architectural and spatial changes of university complexes in Europe and North America, from the Middle Ages, when colleges used mainly monastic designs, until the mid-19th century, when university architecture became an embodiment of the political order introduced after the Napoleonic wars and the ambition of new national states. She shows the most important buildings and architectural complexes and describes major cultural transformations leading to the changes in the form of college buildings.
Autorka dokonuje krytycznej analizy awangardowego paradygmatu w odniesieniu do polskiej fotografii, rekonstruuje informacje o marginalizowanych bądź zapomnianych praktykach fotograficznych polskiego dwudziestolecia międzywojennego, podejmuje próbę krytycznego odczytania dotychczasowego zarysu granic polskiej fotografii awangardowej. Słowa kluczowe: awangarda, fotografia polska, sztuka polska, dwudziestolecie międzywojenne w Polsce, sztuka międzywojnia, sztuka II RP, sztuka dwudziestolecia międzywojennego, fotografia awangardowa
******
The Avant-garde Photographic Plate. Polish Photography Between the Wars
The author gives a critical analysis of the avant-garde paradigm with reference to Polish photography, reconstructs the information concerning marginalized or forgotten photographic practices in Poland between the wars, and attempts to explore the existing boundaries of Polish avant-garde photography in a critical way.
Cenna i oryginalna pozycja naukowa poruszająca ważne i aktualne tematy, współtworzona przez wybitnych specjalistów, praktyków i decydentów, którzy podjęli się próby analizy wyzwań, przed jakimi stoi współczesna cywilizacja, w celu ograniczenia negatywnych skutków zmian klimatu.
Skomplikowana tematyka przedstawiona jest w sposób przystępny dla Czytelnika, może stanowić materiał poznawczy dla studentów pierwszego i drugiego stopnia, doktorantów oraz osób zainteresowanych problematyką energetyczną. Ze względu na unikalny charakter i zakres merytoryczny monografią powinny zainteresować się również samorządy lokalne, potrzebujące wiedzy o transformacji energetycznej i przemianach w ramach polityki energetycznej i klimatycznej.
*********
Energy and Climate Transformation – Selected Dilemmas and Recommendations
A valuable and unique academic publication on important and topical issues, co-written by eminent specialists, practitioners and decision makers who have attempted to analyse the challenges faced by the modern civilisation in order to limit the adverse effects of climate change.
The complex subject matter is presented in a way that is easily comprehensible and may serve as cognitive material for first- and second-cycle students, PhD students and those interested in energy issues. Due to the unique nature and substantive scope, the monograph should also be of interest to local governments in need of knowledge on energy transition and energy and climate policy evolution.
W publikacji omówione zostały założenia krajobrazowe o charakterze zwierzyńców i menażerii powstające w dawnej Rzeczypospolitej dzięki fundacjom królewskim lub magnackim. Zagadnienie kolekcjonowania zwierząt autorka przedstawia, odwołując się do przykładów podobnych ogrodów w Europie, a także Amerykach, Azji czy Afryce. Analizie poddaje polskie piśmiennictwo gospodarcze i zoologiczne, porusza też kwestię przemiany żywych organizmów w eksponaty muzealne.
******
Animal Gardens. Old Polish Game Reserves and Menageries
The publication discusses landscape parks serving as game reserves and menageries, which were established in the old Polish Republic thanks to the royal or aristocratic foundations. The author presents the issue of animal collections referring to similar gardens in Europe, both Americas, Asia and Africa. She analyses Polish economic and zoological literature and explores the transformation of living organisms into museum exhibits.
W książce przeprowadzono analizę wątków chrześcijańskich w poezji T.S. Eliota z perspektywy II wojny światowej, Zagłady oraz współczesnego kryzysu chrześcijaństwa w kulturze zachodniej. Omówiono dwa najistotniejsze motywy twórczości poety: kwestię Wcielenia Słowa oraz koncepcję miłości miłosiernej – agape.
******
The book offers an analysis of Christian threads in T.S. Eliot’s poetry from the perspectives of World War II, the Holocaust and today’s crisis of Christianity in Western culture. The two most important motifs in the poet’s work are discussed: the issue of the Word made Flesh and the divine love – agape.
Książka stanowi opis lokalnej społeczności potomków Polaków przymusowo przesiedlonych w 1936 roku z terenów Ukraińskiej SSR do północnego Kazachstanu. Polscy spiecpieresieleńcy po upadku ZSRR, w sytuacji braku efektywnych działań polskich elit politycznych, podjęli różnorodne próby repatriacji w ramach nie tylko polskiego, lecz głównie rosyjskiego i niemieckiego systemu powrotu. Wielomilionowa skala i szeroki zakres geograficzny samego procesu dają autorowi podstawy do twierdzenia o odrębności socjologii powrotu do grupy własnej na tle innych kierunków migracyjnych.
Never at Home. The Sociology of Returns to the Own Group After the Fall of the USSR on the Example of the Polish Community in Kazakhstan Settling Down in Russia, Germany and Poland Within Governmental Repatriation Systems
The book describes the local community of the descendants of the Poles who, in 1936, were forced to relocate from the Ukrainian SSR to Northern Kazakhstan. After the fall of the USSR, when the Polish political elites did not take effective steps, the so-called Polish spiecpieresieleńcy made various attempts to repatriate not only within the Polish, but also Russian and German repatriation systems. The multimillion scale and the wide geographical range of the process itself give the author grounds for claiming that the sociology of returns to the own group against the background of other migration directions was clearly distinct.
Rola i zadania psychologa we współczesnej szkole
Książka prezentuje autorski model pracy psychologa w szkole, który zakłada, że praca psychologa w szkole powinna obejmować monitoring procesu wychowawczego i edukacyjnego dokonującego się w szkole, a następnie szeroko zakrojone działania promocyjne, profilaktykę i – w przypadku zaistnienia problemów – interwencję. Model pozwala na całościowe ujęcie aktywności psychologa w środowisku szkolnym, w tym na zaplanowanie i sprawdzenie skuteczności podejmowanych przez niego działań, które zostały opisane z odwołaniem się do realiów szkolnych.
******
The book presents the authorial model of the psychologist's work at school which assumes that this work should include monitoring of the educational process taking place at school, followed by extensive promotional activities, prevention and, in the event of problems, intervention. The model allows holistic approaches to the psychologist's activity in the school environment, including planning and checking the effectiveness of his/her actions, which were described with reference to school realities.
W monografii przedstawiono relację pomiędzy doświadczaniem podróży w jej fizycznym aspekcie a praktykami pisarskiego opracowywania doświadczenia. Autorka dostrzega w narracjach Hermanna Hessego, Claude’a Lévi-Straussa, Mircei Eliadego i Carla Gustava Junga charakterystyczne dla tych pisarzy figury – magiczne mosty, trójkąt, labirynt i mandalę. Pomagają one wyrazić sens odbytych przez nich podróży do Indii, wypełniając treścią topos drogi.
******
The Figures of a Journey. Hesse, Eliade, Jung, Levi-Strauss – on the Way to India and Back
The monograph explores the relation between experiencing a journey in its physical aspect and the practice of its literary rendering. In the narratives of Herman Hesse, Claude Lévi-Strauss, Mircea Eliade and Carl Gustav Jung the author sees the figures characteristic of these authors: magic bridges, a triangle, a labyrinth and a mandala. They help express the meaning of the authors’ travels to India, giving substance to the topos of a journey.
The present, seventh, volume of the series From Queen Anne to Queen Victoria offers profitable re-visitations of old themes, as well as explorations of new themes and problems. The volume focuses on the literature, culture, and political and social history of Britain in a period when the structures of industrial modernity were being created, and examines Britain’s imprint on the global cultural heritage, including class, gender and race-based hierarchies that persist in varying degrees into the present.
Autor podejmuje problematykę tak zwanych niskich obiegów współczesnej polskiej muzyki popularnej (muzyka emitowana na pocztówkach dźwiękowych, weselna, szeroko pojmowana muzyczna twórczość samorodna, disco polo, przyśpiewki stadionowe, amatorski rock). Analizuje upodobania muzyczne polskiej klasy ludowej oraz społeczne funkcjonowanie charakterystycznych dla tych upodobań gatunków i stylów muzyki, uwzględniając szczególne momenty w polityce kulturalnej i najważniejsze przełomy historyczne: „odwilż” 1956 r., skutki wydarzeń 1968 r., rodzimy model kultury masowej w latach 70., sytuację po stanie wojennym, transformację systemową.
******
The Musical Adventures of Folk Taste. Polish Popular Music in Society After 1956
The author discusses the problem of the so-called low circulation of contemporary Polish popular music (music released on flexi discs, wedding music, a broad range of amateur music production, football chants, amateur rock music). He analyses music tastes of the Polish working class and the social functioning of genres and styles of music, characteristic of these tastes, reflecting on the crucial moments in cultural policy and the most important turning points in history: “Polish thaw” in 1956, the consequences of the 1968 events, the indigenous model of mass culture in the 1970s, the situation after the martial law and the transformation of the political system in 1989.
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?
