Niniejsze opracowanie, którego treść koncentruje się na problematyce systemów normatywnych w świadomości osób uwięzionych, przeznaczone jest zarówno dla nauczycieli i wychowawców zatrudnionych w więziennictwie, jak również dla studentów przygotowujących się do pełnienia roli wychowawcy resocjalizującego, czy to w środowisku zamkniętym, czy w rzeczywistości otwartej, przed którą otwierają się stopniowo ogromne możliwości wypełniania zadań społecznie ważnych, a dotyczących przywracania społeczeństwu osób uwikłanych w aktywność przestępczą. Do realizacji tych zadań niezbędna jest diagnoza, której przedmiot stanowi człowiek traktowany jako całość wraz z jego kontekstem sytuacyjno-środowiskowych uwarunkowań funkcjonowania indywidualnego i społecznego... W książce podjęto próbę przybliżenia problematyki związanej z systemami normatywnymi, które zasadniczo stanowią przedmiot zainteresowania prawa. Do rzadkości można zaliczyć opracowania koncentrujące się na systemach normatywnych w świadomości osób uwięzionych a prowadzone przez pedagogów. Wśród nielicznych badań na ten temat na uwagę zasługują prace A. Szymanowskiej, która w publikacji Więźniowie i funkcjonariusze wobec norm obyczajowych i prawnych jako jedna z pierwszych przedstawiła analizy rzeczywistości więziennej, przez całe dziesięciolecia hermetycznej i bezwzględnie odciętej od społeczeństwa. Z kolei M. Kosewski, poszukując źródeł zachowania przestępczego, zaznaczył, że w procesie dojrzewania przestępczego coraz sprawniej działają mechanizmy redukcji dysonansu moralnego, redukujące czyny przestępcze do zwykłych zachowań, niepodlegających wartościowaniu, natomiast piętno społeczne i umieszczenie w zakładzie zamkniętym proces ten przyspieszają... Celem prezentowanej książki jest dokonanie socjopedagogicznej charakterystyki funkcjonowania systemów normatywnych w świadomości więźniów. W warunkach modernizacji społecznej, która realizuje się w Polsce od ponad dwudziestu lat, należy pytać o kondycję normatywną: prawną, obyczajową, moralną i religijną społeczeństwa. W opracowaniu, obejmującym tylko część zgromadzonych materiałów empirycznych dotyczących świadomości normatywnej więźniów, zwrócono uwagę tylko na wybrane kwestie. Na podstawie zebranych i przeanalizowanych wyników badań empirycznych ukazano religijność i moralność więźniów na początku pierwszej dekady XXI w. (głównie wartości, normy oraz oceny moralne i religijne) oraz ich przemiany. Na książkę składa się pięć rozdziałów.
Niniejsza książka to szeroka perspektywa postrzegania dziecka 6-letniego jako potencjalnego ucznia szkoły podstawowej, któremu rzeczywistość kreuje los bardziej lub mniej odpowiadający osobistym preferencjom. W wyniku kontrowersji zogniskowanych wokół reformy oświaty, a w niej wcześniejszego rozpoczynania edukacji już przez dzieci 6-letnie, akcentuje się w niej holistyczny ogląd dziecka. Przedstawione możliwości i ograniczenia w rozwoju poszczególnych sfer dają możliwość antycypacji obrazu funkcjonowania tego dziecka w szkolnej rzeczywistości, co wyznacza się jego gotowością edukacyjną. Jednak gotowość szkolna dziecka to nie tylko jego dojrzałość biologiczna, ale też gotowość szkoły przejawiająca się w wielu aspektach jej instytucjonalnej i zadaniowej działalności. To współbrzmienie obu podmiotów edukacyjnych zmagań gwarantujących małemu dziecku osiąganie szkolnych efektów. Warunkiem poznania dziecka i jego całościowego oglądu są działania diagnostyczne, których szeroki wachlarz prezentowany jest kandydatom na nauczycieli, jak i nauczycielom czynnie pracującym. Bogata oferta narzędzi badawczych pozwala na koncentrowanie się na tych obszarach rozwoju sześciolatka, które stanowią istotę jego gotowości do podejmowania zadań szkolnych. W kompetencjach diagnostycznych nauczyciela mieści się też możliwość jego działań pomocowych aktywizujących gorzej funkcjonujące sfery, wyróżnione podczas diagnozy. Tak więc studenci, nauczyciele, jak też i rodzice, którym zależy na dobru dziecka, mając bogate źródło wiedzy dotyczącej gotowości szkolnej dziecka, przekraczającego próg szkoły, mogą wzbogacić swój zasób wiedzy o te elementy, które jako aktualne, wydają się ważne i niezbędne w ich wyposażeniu.
Książka skierowana jest do wszystkich, którzy widzą potrzebę edukacji w sferze emocjonalnej. Znajomość procesów emocjonalnych jest podstawą do osiągnięcia sukcesu oraz kluczem do wszelkich form uczenia się. W polecanej książce Autorka stara się odpowiedzieć na pytania dlaczego zdolności emocjonalne decydują o naszych sukcesach lub porażkach. Mówi o tym jak poprzez emocje postrzegają nas inni, a my patrzymy na siebie samych. Umiejętność właściwego spojrzenia na siebie jest bodźcem napędzającym nasze działanie. Wyznacza ono kierunki naszych działań, uświadamia nam nasze potrzeby. Potrzeby emocjonalne gimnazjalistów są dość często spychane na margines, gdyż większą uwagę poświęca się rozwojowi inteligencji. Zadaniem szkoły powinno być pokazanie w jaki sposób umysł i emocje mogą współgrać ze sobą , tworzyć jedność. W celu ułatwienia pracy nauczycielom autorka opracowała kwestionariusz-quiz W jaki sposób radzić sobie z podstawowymi emocjami?Autorka stara się odpowiedzieć w nim na pytania dlaczego młody człowiek chce być w centrum uwagi, co sprawia, że zamyka się w sobie, co utrudnia mu komunikację z rówieśnikami i nauczycielami, dlaczego konflikty rozwiązuje siłą, jakie czynniki wywołują u niego strach i lęk i jak wpływają one na samoocenę. Pokazuje, że osoby o odpowiednio ukształtowanych umiejętnościach emocjonalnych lepiej radzą sobie w życiu, są bardziej zadowolone z drobnych sukcesów dnia codziennego, a nieuchronne porażki nie są powodem przygnębienia czy też depresji, tylko motywacją do pokonywania trudności.
Książka porusza ważne zagadnienie społeczne jakim jest obecnie nawiązywanie, tworzenie i utrzymywanie przez młodych ludzi relacji partnerskich za pomocą internetu. Twórcy „Związków miłosnych w sieci” pozwalają nam zapoznać się z mechanizmami wpływającymi na decyzję o wyborze partnera z punktu widzenia psychologicznego i społecznego. Pokazują zarazem jak wyglądało to zjawisko na przestrzeni wieków. Szczególnie dużo miejsca poświęcają portalom randkowym, miejsca gdzie nawiązuje się nowe znajomości, ale także buduje swój wizerunek oraz zaspakaja swoje potrzeby. Pokazują perspektywy rozwoju portali randkowych oraz ukazują zagrożenia związane z poszukiwaniem miłości w sieci. Autorzy opisując cyberprzestrzeń nie zaniedbują opisu tradycyjnego funkcjonowania związków partnerskich. Przedstawiony materiał oparty jest na rzetelnych badaniach empirycznych, o charakterze eksploracyjnym.
Jest on podstawą do odpowiedzi na pytania dotyczące procesu podejmowania decyzji o zarejestrowaniu się na portalu randkowym, długości i częstotliwości korzystania z tego miejsca, nawiązywania kontaktu pomiędzy użytkownikami i ich doświadczeń. Publikacja ta będzie stanowiła cenną pozycję dla osób próbujących zrozumieć współczesny świat, który jest dzisiaj równocześnie światem online i offline, a zarazem samego człowieka próbującego znaleźć bliskość, szczęście i zrozumienie w związku z drugim człowiekiem. Książka zawiera bogatą bibliografię oraz netografię.
Prezentowana publikacja jest monografią socjopedagogiczną, w której, opierając się na badaniach wybranej populacji młodzieży, starano się wyjawić socjologiczny i pedagogiczny (pomijając psychologiczny) aspekt złożonej sytuacji społecznej uczniów doświadczających zaburzeń rozwojowych.
Punktem wyjścia do poszukiwań badawczych były pytania: w jaki sposób radzą sobie uczniowie z takimi zaburzeniami w społeczności szkolnej, czy są z tego powodu ?naznaczani? przez społeczność szkolną oraz jakie warunki są dla nich sprzyjające, a jakie hamują rozwój ich osobowości?
W badaniach wzięto pod uwagę zaburzenia parcjalne, które utrudniają dziecku edukację już w pierwszym roku nauki, bowiem obejmują procesy pełniące podstawową rolę w opanowywaniu umiejętności czytania i pisania: zaburzenia percepcji wzrokowej, zaburzenia percepcji słuchowej, zaburzenia koordynacji wzrokowo-ruchowej, lateralizacji oraz zdolności stosowania zasad poprawnej ortografii.
W dzisiejszych konsumpcyjnych czasach, gdzie współzawodnictwo, izolacja i samotność zwiększają swój zasięg, rośnie także populacja dzieci nieśmiałych, które nie radzą sobie w kontaktach społecznych. W zapobieganiu utrwalania nieśmiałości ważną rolę odgrywają oddziaływania wychowawcze nastawione na odpowiednie kształtowanie się osobowości dziecka. Jednak, gdy zaburzenia przybierają na sile, konieczne jest zastosowanie odpowiednich działań terapeutycznych.
Inspiracją do podjęcia tematu były wieloletnie doświadczenia autorki w stosowaniu wizualizacji z wybranymi technikami arteterapii w terapii i wspomaganiu rozwoju dzieci. Celem praktycznym jest zaproponowanie nowej metody przydatnej w pracy terapeutyczno-wychowawczej z dziećmi nieśmiałymi.
Książka zawiera część praktyczną, w której znajdują się m.in. przykładowe scenariusze zajęć z wykorzystaniem wizualizacji z wybranymi technikami arteterapii, arkusze obserwacyjne oraz arkusze oceny dzieci.
Książka adresowana jest do nauczycieli klas I-III. Składa się ona z części teoretycznej, w której umieszczono podstawowe informacje niezbędne do realizacji zajęć (również wskazówki metodyczne) oraz części praktycznej obejmującej 40 scenariuszy zajęć z uczniami, scenariusze spotkań z rodzicami, załączniki w postaci czarno-białych rysunków, ankiet, płytę CD-ROM zawierającą kolorowe pomoce dydaktyczne oraz materiały informacyjne dla rodziców. Treści zawarte w książce mają charakter profilaktyczny i są zgodne z wytycznymi ścieżki edukacyjnej "Edukacja prozdrowotna", która została zatwierdzona przez MEN.
This is the second volume of a two volumes series on cultural and gender issues. While the first volume concentrated mainly on the different manifestations of cultural encounters (e.g. acculturation processes of immigrants and cultural differences in close interpersonal relationships) this book places gender issues into the focus in an exciting and original way. Are there, in fact, gender differences or they are the result of perceptional illusion or social construction? How somebody is perceived who does not behave according to the stereotypical expectations of her/his gender? Is there a third gender? How Arabic men living in Poland construct their masculinity? Does smiling have any effect on attraction in Internet relationships in different cultures? Do Polish young adults differ from Spanish in terms of their estimation of physical attractiveness? Are men and women different in their social convictions? What kind of male gender role expectations are there in close relationships in Egypt, Germany and Poland? Arc cultures different in terms of violence against women? Are there specific cultural factors contributing to violence against women in Poland? Does being sexually abused make a difference between women going through a personal crisis?
The answers can be found in the 16 chapters written mainly by Polish authors showing the colourful variety and high quality of work done in the crossroad of gender and culture in Poland. Therefore together with the previous volume this book is a must and a valuable learning material for those who are interested in cultural and gender issues both for personal and professional reasons.
Tom 2. Edukacja małego dziecka. Wychowanie i kształcenie w praktyce jest kontynuacją refleksji teoretycznych i badawczych nad problematyką przysposabiania dziecka do rozwoju w toku jego edukacji i wychowania w różnych obszarach działań pedagogicznych. Prezentowane teksty kierują uwagę Czytelnika na praktyczne wykorzystanie teorii w praktyce nauczycielskiej. Jest to umiejętność ważna w pracy pedagogicznej, ponieważ pozwala na potwierdzenie przydatności teorii, jej żywotności oraz twórczego podejścia nauczyciela.
Praca składa się z trzech części. Część pierwsza jest zatytułowana Potrzeby a możliwości małego dziecka, na którą składa się 10 tekstów. W opracowaniu Bożeny Muchackiej, omówiono zagadnienie indywidualnych potrzeb i możliwości dziecka w procesie wychowawczym i edukacyjnym w odniesieniu do opinii współczesnych ekspertów edukacji, którzy podejmują temat wychowania uczestniczącego, sytuują na pierwszym planie zagadnienie dobra wspólnego oraz rozwijanie umiejętności współpracy i współdziałania. Z kolei Gabriela Kapica, Zuzanna Zbróg, Ewa Jędrzejowska i Gabriela Kryk omówiły zagadnienie rozwoju, kształtowania i kształcenia umiejętności czytania i pisania dzieci. Zagadnienie percepcji, recepcji, rozwoju umiejętności matematycznych dzieci w kontekście komunikacji przedstawiły Beata Bugajska-Jaszczołt i Monika Czajkowska. Na zagadnienie rozwoju dojrzałości zdrowotnej dziecka do samodzielnej pracy w szkole zwróciły uwagę i zanalizowały Gabriela Piechaczek-Ogierman i Teresa Parczewska.
W części drugiej tomu pt. Kreatywność ? wspieranie rozwoju ? praktyka edukacyjna podniesiono problem stymulacji twórczości dziecka poprzez rozwój jego doświadczenia poznawczego i praktycznego. Zagadnienia z zakresu twórczości plastycznej dziecka omówiły Urszula Szuścik, Monika Wiśniewski-Kin, Małgorzata Stokłosa i Jolanta Gisman-Stoch. Rozwój potrzeb estetyczno-muzycznych przedstawiła w tekście Lidia Kataryńczuk-Mania. Inne rodzaje potrzeb i przeżyć, które wiążą się z pełnym, czyli wszechstronnym rozwojem dziecka opisały Aniela Różańska ? obcowanie z przyrodą i Małgorzata Drost-Rudnicka ? edukację techniczną.
Część trzecia tomu pt. Wychowanie i kształcenie dziecka niepełnosprawnego prezentuje rozważania, które dotyczą potrzeb edukacyjnych dziecka niepełnosprawnego i wynikających z tego ściśle określonych metod pracy z nim. Edukację dziecka niepełnosprawnego w przedszkolu omówiły Alicja Hruzd i Anna Borzęcka, a edukację na etapie wczesnoszkolnym Danuta Al-Khamisy, Zenon Gajdzica i Izabela Bieńkowska.
Potrzeby dziecka nie zmieniają się, natomiast zmieniają się możliwości i środki oddziaływania nauczyciela na dziecko w wyniku rozwoju nowych technologii, wiedzy oraz ich praktycznego zastosowania.
Redaktorzy Tomu składają podziękowania Panu Prof. zw. dr hab. Bogusławowi Śliwerskiemu za wnikliwą i życzliwą recenzję.
Urszula Szuścik
Trzeci tom pracy Edukacja małego dziecka, zatytułowany Nowe konteksty, poglądy i doświadczenia, kontynuuje refleksje dotyczące pracy pedagogicznej z dzieckiem w wieku przed- i wczesnoszkolnym. Zaprezentowano w nim autorskie poglądy i/lub wyniki cząstkowych badań prowadzonych w tym zakresie. Mimo że w niektórych przypadkach badania te wykonano na małych grupach dzieci (uczniów klas I?III), ich rodziców i nauczycieli, dają one jednak wartościowy poznawczo obraz funkcjonowania współczesnego dziecka w wielu różnorodnych środowiskach (rodzinnym, przedszkolnym, szkolnym i pozaszkolnym, rówieśniczym, medialnym).
Tom otwiera część zatytułowana Nowe konteksty edukacji małego dziecka, w której autorzy poszczególnych rozdziałów interpretują podstawowe kategorie ? dziecka i dzieciństwa ? w kontekście przemian edukacyjnych wyznaczanych zmianą społeczną. Podejmują także próbę wskazania nowych orientacji i strategii edukacyjnego działania, ze szczególnym uwzględnieniem refleksyjności i myślenia krytycznego odnoszących się do poszukiwania, tworzenia i zmiany zarówno w działalności dziecka, jak i nauczyciela.
Część druga ? Doświadczenia edukacji przed- i wczesnoszkolnej w Czechach i na Słowacji ? poszerza nakreśloną problematykę o obszar edukacyjnych doświadczeń naszych południowych sąsiadów. Autorki opracowań nawiązują do najnowszych prawnych regulacji oświatowych, które wprowadziły szereg zmian w czeskiej i słowackiej edukacji elementarnej. Zmiany te dotyczą głównie charakteru instytucji zajmujących się kształceniem dzieci przed- i wczesnoszkolnych, i obejmują: model edukacji, proces kształcenia, program nauczania, metodę planowania edukacji oraz ewaluację wyników kształcenia.
Ostatnia część tomu ? Poglądy i doświadczenia dotyczące edukacji małych dzieci w Polsce ? obejmuje opracowania skupiające się na kwestiach wspierania różnych form aktywności (myślowej, metaforycznej, matematycznej) i rozwoju (emocjonalnego, społecznego, kulturowego) dziecka. Prezentowane poglądy i doświadczenia odnoszą się również do problematyki zagospodarowania czasu wolnego dzieci, jak i przejawianych przez nie zachowań ryzykownych, warunkowanych między innymi dysfunkcyjnością współczesnej rodziny.
Książka została przygotowana przez specjalistów różnych dziedzin ? lekarzy, psychologów, pedagogów, logopedów, fizjoterapeutów. Przybliża wiele zagadnień, przede wszystkim diagnozę i terapię zaburzeń rozwojowych, głównie o podłożu genetycznym i metabolicznym, nieznane, rzadkie choroby wieku dziecięcego lub rozpoczynające się w dzieciństwie, nieprawidłowości rozwojowe i choroby, które prowadzą do niepełnosprawności.
Poruszana w książce problematyka jest obszerna i oparta o aktualne badania naukowe oraz obowiązującą literaturę przedmiotu. Może stanowić źródło wiedzy dla studentów pedagogiki, psychologii, fizjoterapii i medycyny.
Opracowanie każdej jednostki chorobowej, zaburzenia czy niepełnosprawności ma wymiar holistyczny i utrzymane jest w duchu humanistycznym, w orientacji personalizmu. Na takie przedsięwzięcie wskazuje chociażby konstrukcja każdego rozdziału.
Tytuły wszystkich tekstów rozpoczynają się od wyrażenia ?Dziecko z?? po to, aby czytelnik zwrócił uwagę na osobę dziecka uwikłanego w proces diagnostyczno-terapeutyczny, nierzadko wiążący się z przeżywaniem lęku, cierpienia i poczuciem braku bezpieczeństwa.
Publikacja powinna zainteresować pedagogów specjalnych, logopedów, rehabilitantów, terapeutów pracujących z dziećmi i młodzieżą niepełnosprawną, a także psychologów klinicznych, prowadzących psychoterapię z dziećmi i młodzieżą chorującą na rzadkie choroby genetyczne i deficyty rozwojowe. Zaciekawi ponadto rodziców i wychowawców dzieci cierpiące na te choroby oraz wyższe uczelnie pedagogiczne, psychologiczne, medyczne i pokrewne, jako źródło wiedzy dla studentów.
Książka adresowana jest do osób, które są zainteresowane problematyką kształtowania i terapii mowy dzieci niesłyszących. Kolejne rozdziały zawierają omówienie elementarnych zagadnień dla tych osób, które nie mają interdyscyplinarnego przygotowania logopedycznego.
Książkę można podzielić na dwie zasadnicze części. W pierwszej omówiono założenia teoretyczne surdologopedii, natomiast w drugiej przedstawiono praktyczne wskazówki dotyczące metodyki pracy logopedycznej z dziećmi z zaburzeniami słuchu i mowy.
Zagadnienia zawarte w opracowaniu mają charakter syntetyczny, z podaniem konkretnej literatury. Autorka ma nadzieję, że opracowanie będzie motywacją do studiowania surdologopedii oraz inspiracją do teoretycznego i praktycznego doskonalenia warsztatu pracy osób zajmujących się wychowaniem i terapią dzieci oraz dorosłych z wadą słuchu.
Praca dotyczy wychowania młodzieży zagrożonej niedostosowaniem społecznym, przestępczością w pierwszej połowie XX wieku w Zakładzie Wychowawczym w Cieszynie oraz w placówkach pokrewnych.Zawiera opis działalności zakładu oparty na oryginalnych dokumentach z tego zakresu, wywiadach, zdjęciach i wspomnieniach. Placówka stanowiła przykład wzorowo zorganizowanej instytucji, posiadała dobrze przygotowaną kadrę pedagogiczną, kształciła w kilkunastu zawodach i prowadziła bogatą działalność kulturalną, sportową i oświatową.
Rozprawa Autorki różni się wyraźnie od spotykanych publikacji dlatego, że: po pierwsze, przynosi materiał badawczy z terenu badań zróżnicowanego pod względem kulturowym i społeczno-gospodarczym (aspiracje życiowe uczniów z obszaru województwa śląskiego analizowane są z uwzględnieniem podregionów), a po drugie, podejmuje zasadniczo nowe ujęcie problematyki.
Takim problemem godnym szczególnej uwagi jest analiza różnych rodzajów aspiracji życiowych ze względu na ich treść (edukacyjne, zawodowe, w zakresie aktywności w sferze publicznej, wolnoczasowe, dotyczące środowiska zamieszkania, rodzinne).
W zakresie szczegółowej problematyki Autorka sięga również w ten obszar refleksji pedagogicznej i socjologicznej, który dotyczy hierarchii pożądanych wartości, dążeń życiowych, jak również dróg ich kształtowania rozważanych na tle zmiany społecznej. Zatem Autorka próbowała także uchwycić i zbadać zagrożenia stojące na drodze realizacji aspiracji życiowych młodzieży.
Za niewątpliwy i nowatorski walor pracy należy uznać włączenie do problematyki aspiracji życiowych młodzieży kwestii dotyczącej uznawanych przez młodzież autorytetów. Odwoływanie się do autorytetów, to jeden z niezbędnych elementów procesu nowoczesnej edukacji. […]
Publikacja jest oryginalna i twórcza. Stanowi istotny wkład w wybraną problematykę badań. Dzięki takim opracowaniom możliwa jest nie tylko korekta istniejącego stanu, ale również sporządzenie diagnozy dającej wiedzę, jakie wartości będą istotne dla młodzieży w najbliższej przyszłości.
dr hab. Renata Stojecka-Zuber
?Życie człowieka składa się z sekwencji pewnych wydarzeń, które dla każdej jednostki wypełnione są innego rodzaju doświadczeniami, gdyż przeżywa ona emocje i zdarzenia w sposób zindywidualizowany, a więc jedyny w swoim rodzaju.? Autorka zgromadziła w swojej publikacji liczne teorie resocjalizacyjne (antropologiczne, psychologiczne, socjologiczne, ekonomiczne) dotyczące jednostek przestępczych w odniesieniu do przebiegu ich życia, a także poszczególnych jego elementów tj. tożsamości, stylu życia i innych. Niepowtarzalnym uzupełnieniem badań są materiały biograficzne osiemdziesięciu siedmiu skazanych osób, stanowiących grupę reprezentatywną. Książka jest ważnym i aktualnym głosem w interdyscyplinarnej dyskusji o kondycji pedagogiki resocjalizacyjnej, a także ma duży wkład w badania nad znaczeniem metody biograficznej w naukach społecznych i dziedzinach pokrewnych.
Rozprawa ma charakter metapedagogiczny, wpisując się w obszar dociekań pedagogiki ogólnej i teoretycznych podstaw wychowania. Jest przy tym jednoznacznie osadzona w pedagogice religii nurtu personalistycznego. Takich prac powstaje w ostatnich latach coraz więcej, co wydatnie świadczy albo o ich ciągłej jeszcze nieobecności w naukach o wychowaniu, albo o swoistym ?głodzie?, zapotrzebowaniu na powrót w debatach naukowych do kwestii aksjonormatywnych i teleologicznych.
Z recenzji prof. zw. dr. hab. Bogusława Śliwerskiego
Książkę tę chcielibyśmy polecić pedagogom specjalnym, nauczycielom praktykom, studentom kierunków pedagogicznych i wszystkim osobom zainteresowanym problematyką niepełnosprawności. Rozważania w niej podjęte zmierzają do znalezienia odpowiedzi na pytanie o kierunki rozwoju pedagogiki specjalnej. Zarówno na gruncie teorii, jak i praktyki pedagogiki specjalnej nie da się ich przeanalizować bez uwzględnienia zmian, jakie zaszły w terminologii tej dyscypliny naukowej oraz w kierunkach oddziaływań rehabilitacyjnych czy integracyjnych po 1989 roku, a później po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej. Zmiana stosunku do osób z niepełnosprawnością i wyobrażeń o samej niepełnosprawności, postrzeganie jednostki jako autonomicznego podmiotu, pluralizm zachowań i wyborów oraz przemiany w prawodawstwie to niektóre z konsekwencji tych przeobrażeń dla funkcjonowania osób z niepełnosprawnością omawiane w tomie. Redaktorzy Niniejsza książka rozpoczyna nowy cykl zbiorowych publikacji przygotowywanych w Katedrze Pedagogiki Specjalnej Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, zatytułowany &bdquoHoryzonty Pedagogiczne&rdquo. Jest to początek trzeciej już serii prac naukowych, po &bdquoDyskursach Pedagogiki Specjalnej&rdquo i &bdquoHeurystycznym Wymiarze Ludzkiej Egzystencji&rdquo. &bdquoHoryzonty Pedagogiczne&rdquo będą stanowić cykl podejmujący problemy z różnych obszarów pedagogiki specjalnej oraz dyscyplin pokrewnych. Oddawana w ręce Czytelnika publikacja zawiera teksty dotyczące zarówno teorii, jak i praktyki pedagogiki specjalnej, a także podmiotu tej dziedziny nauki, którego rozumienie obecnie ulega rozszerzeniu (odnosi się do osób w każdym wieku i z różnego rodzaju odstępstwami od normy in minus oraz in plus).
W tomie 6. Edukacji małego dziecka pt. Wybrane obszary aktywności kontynuowane są zagadnienia dotyczące pracy pedagogicznej z dzieckiem w wieku przed- i wczesnoszkolnym, są w nim zaprezentowane również autorskie poglądy i/lub wyniki cząstkowych badań prowadzonych w tym zakresie.
Pracę otwiera część zatytułowana Aktywność językowa i literacka, w której zaprezentowano autorskie rozwiązania w zakresie wczesnodziecięcej nauki czytania, wspomagania rozwoju mowy małego dziecka przez piosenkę, literaturę dziecięcą (bajkę i baśń), swobodną twórczość literacką czy naukę języków obcych. Autorzy poszczególnych tekstów podejmują także próbę wskazania nowych strategii edukacyjnego działania ze szczególnym uwzględnieniem refleksyjności i myślenia krytycznego wobec „poszukiwania, tworzenia i zmiany” zarówno w aktywności dziecka, jak i nauczyciela.
W kolejnej części – Aktywność matematyczno-przyrodnicza – zawarto opracowania nawiązujące w swych założeniach do koncepcji dyskursu szkolnego, zgodnie z którą rozwiązywanie różnego typu zadań, w tym także matematycznych, oparte na komunikacji między dziećmi oraz między dziećmi i nauczycielem może w znaczący sposób poprawić jakość i szybkość nabywania przez nie umiejętności i wiadomości. Przywołane w artykułach badania prowadzone nad procesem komunikacji wskazują jednak, iż często przebiega on w sposób nieudolny. Komunikaty werbalne kierowane przez nauczyciela do uczniów wymagają najczęściej jedynie reprodukcji nabytej wiedzy bądź są rozkazami, zakazami i żądaniami. W toku zajęć to nauczyciel wyznacza najczęściej prawie wszystkie formy aktywności dzieci, będąc zarazem osobą najbardziej aktywną werbalnie, przyczyniając się tym samym do ograniczenia wychowanków w sferze komunikacji.
Trzecia część tomu – Aktywność artystyczna – obejmuje opracowania skupiające się na kwestiach wspierania różnych form aktywności artystycznej dzieci w wieku przed- i wczesnoszkolnym – muzycznej, ludowej czy teatralnej, z uwzględnieniem rozwiązań i doświadczeń zagranicznych. Ważnym wątkiem podjętym również w artykułach zawartych w tej części jest problem edukacyjnych barier kreatywności młodszych uczniów, sprowadzających się najczęściej do: faworyzowania transmisyjnej strategii kształcenia preferującej bierność uczniów; pomijania ich konfliktu poznawczego, czyli emocjonalnego zaangażowania w postaci zaciekawienia i fascynacji; rywalizacji zamiast kooperacji i współdziałania; braku okazji do organizowania kooperatywnego uczenia się, do współpracy, współdziałania oraz odpowiedzialności za podejmowane zadania; osoby nauczyciela-wychowawcy oraz niedostosowania metod i form kształcenia do właściwości i potrzeb współczesnych uczniów.
Tom zamyka część czwarta – Komputerowe wspomaganie edukacji małego dziecka – w której wszyscy autorzy po pierwsze – wskazują na konieczność nauczania wspomaganego komputerowo w przedszkolu i niższych klasach szkoły podstawowej, mogącego stać się swoistą szansą w procesie wspierania rozwoju zarówno dzieci zdrowych, jak i ich niepełnosprawnych rówieśników, a po drugie – przedstawiają różne ograniczenia i bariery związane z tą formą edukacji. W tym kontekście ważne staje się rozwijanie zainteresowań dziecka i tworzenie Epizodów Wspólnego Zaangażowania oraz Scen Wspólnej Uwagi w relacjach dziecko–nauczyciel jako atrybutów efektywności edukacji wspomaganej komputerowo.
Edukacja małego dziecka
Tom 1: Teoretyczne odniesienia, tendencje i problemy (zobacz tuta)
Tom 2: Wychowanie i kształcenie w praktyce (zobacz tutaj)
Tom 3: Nowe konteksty, poglądy i doświadczenia (zobacz tutaj)
Tom 4: Konteksty rozwojowe i wychowawcze (zobacz tutaj)
Tom 5: Nauczyciel-wychowawca w przedszkolu i szkole (zobacz tutaj)
Tom 6: Wybrane obszary aktywności (zapowiedź)
Zjawiska na niebie gwiaździstym to pięknie ilustrowany, fascynujący w swej treści „przewodnik po niebie” dla wszystkich Czytelników zainteresowanych astronomią. Przystępnie informuje i podaje praktyczne wskazówki. Jest przeznaczony dla osób zamierzających dla przyjemności, na przykład podczas wakacji, przystąpić do wstępnych obserwacji nieba.
Jest to również książka dla pedagogów, wyrasta bowiem z praktyki nauczania. Do programu waldorfskich klas wyższych szkoły podstawowej należą cykle lekcji astronomii. Charakterystyczne jest tu podejście fenomenologiczne. Dzieci uczą się poznawać i rozumieć to, co mogą dostrzec gołym okiem, a więc w przypadku astronomii związek między Ziemią i Słońcem, fazy Księżyca oraz wyraźnie widoczne na bezchmurnym nocnym niebie gwiazdozbiory.
W szkołach innego typu można przystąpić do tematu inaczej: na przykład wzbogacić obserwacjami nieba wieczory przy ognisku podczas pierwszego wspólnego wyjazdu wychowawcy z klasą, a w następnych latach nauki także lekcje geografii i historii. Jak wykazuje praktyka nauczania w szkołach waldorfskich, tego rodzaju wprowadzenie do astronomii pod rozgwieżdżonym niebem to dla uczniów źródło niezapomnianych, radosnych przeżyć, do których powraca się przez całe życie.
Z języka niemieckiego przełożyła Irena Semeniuk.
Tom 4 serii Edukacja małego dziecka otwiera kolejne opracowania poświęcone szeroko rozumianej problematyce edukacji, wychowania i wsparcia dziecka w toku jego życia na poszczególnych etapach rozwoju. W tomie zostały poruszone zagadnienia związane ze wspomaganiem rozwoju i uczenia się dziecka. Opracowania zostały podzielone na dwie części: pierwszą zatytułowaną Wspomaganie rozwoju i uczenia się małego dziecka i część drugą: Konteksty wychowawcze – ku pedagogice współbycia. Artykuły prezentują rozważania teoretyczne, jak i empiryczne z zakresu kształcenia ogólnego dziecka w wybranych obszarach jego rozwoju poznawczego lub społecznego.
Edukacja małego dziecka
Tom 1: Teoretyczne odniesienia, tendencje i problemy (zobacz tuta)
Tom 2: Wychowanie i kształcenie w praktyce (zobacz tutaj)
Tom 3: Nowe konteksty, poglądy i doświadczenia (zobacz tutaj)
Tom 4: Konteksty rozwojowe i wychowawcze (zobacz tutaj)
Tom 5: Nauczyciel-wychowawca w przedszkolu i szkole (zobacz tutaj)
Tom 6: Wybrane obszary aktywności (zapowiedź)
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?
