Ideą przewodnią pracy jest, jak się zdaje, próba syntetycznego przedstawienia współczesnej katolickiej myśli społecznej, jej całościowy uporządkowany wykład. To arcyważne (i niełatwe!) zadanie, gdyż nauka społeczna Kościoła na ogół prezentowana jest w ujęciu historycznym, współczesne encykliki społeczne papieży zaś analizowane są często jako niezwiązane z sobą i odseparowane od kontekstu dokumenty. Tymczasem Autor unika ryzyka dekontekstualizacji, starannie osadzając swą analizę nauczania Kościoła zarówno w historycznym kontekście katolickiej tradycji intelektualnej, jak i w aktualnym kontekście rzeczywistości społecznej. Jego praca ma charakter interdyscyplinarny: nie ogranicza się do akademickich rozważań nad Platońskim światem idei, ale konfrontuje je ze światem realnym, z wynikami badań innych dziedzin nauki. W rozdziałach pierwszym i ósmym możemy się więc zapoznać z odkryciami antropologicznymi, w rozdziale trzecim z badaniami socjologów, w rozdziale piątym z problematyką przyrodniczo-ekologiczną, we wszystkich zaś kontrapunktem dla historii idei jest nauka ekonomii.
Z recenzji dra hab. Jarosława Tomasiewicza
Rafał Łętocha – ur. 1973, politolog i religioznawca. Doktor habilitowany nauk humanistycznych w zakresie nauk o polityce, kierownik Zakładu Historii Stosunków Państwo–Kościół w Instytucie Religioznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego, profesor i kierownik Zakładu Myśli Politycznej i Teorii Polityki w Instytucie Nauk Politycznych Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Rotmistrza Witolda Pileckiego w Oświęcimiu. Jego zainteresowania koncentrują się wokół historii idei oraz relacji pomiędzy religią a sferą polityczną. Autor książek: Katolicyzm a idea narodowa. Miejsce religii w myśli obozu narodowego lat okupacji (Lublin 2002), „Oportet vos nasci denuo”. Myśl społeczno-polityczna Jerzego Brauna (Kraków 2006) i O dobro wspólne. Szkice z katolicyzmu społecznego (Kraków 2010).
Filozofia zaczyna się wtedy, gdy pytamy o naturę rzeczywistości i o to, jak powinniśmy żyć. To właśnie intrygowało Sokratesa, który na ateńskim rynku stawiał ludziom niewygodne pytania i wprawiał ich w zakłopotanie, udowadniając, jak niewiele rozumieją z otaczającego ich świata.
W czterdziestu krótkich rozdziałach tej fascynującej książki poznamy wielkich myślicieli europejskich i najciekawsze idee dotyczące świata oraz tego, jak w nim żyć. Dowiemy się o frapujących, często wręcz kuriozalnych historiach z życia największych filozofów, począwszy od tych, którzy działali w antycznej Grecji i debatowali na temat wolności i duszy, aż po Petera Singera, rozważającego najbardziej niepokojące etyczne problemy naszych czasów. Prześledzimy historię ludzkich przemyśleń na temat rzeczywistości i kondycji człowieka.
Ta książka sprawia, że filozofia staje się zrozumiała i przystępna, a nawet pełna humoru. Inspiruje do myślenia, dyskusji, argumentowania i stawiania pytań.
Nigel Warburton, filozof, znany przede wszystkim jako pełen pasji popularyzator filozofii w internecie (www.philosophybites.com, www.virtualphilosopher.com) i w realu (Open University w Londynie, kursy estetyczne w Tate Modern, programy radiowe BBC). Autor wielu niebanalnych książek popularyzujących filozofię.
Nauka jest wspaniała. Opowiada nam o nieskończonym kosmosie, mikroskopijnych organizmach, ludzkim ciele i dziejach naszej planety. Zawsze zajmowała się sensem świata i okiełznaniem jego potęgi. Mężczyźni i kobiety – począwszy od starożytnych greckich filozofów, przez Einsteina i Watsona z Crickiem, po współczesnych naukowców wspomaganych przez komputery – zastanawiali się, badali, eksperymentowali, obliczali, a czasami dokonywali tak wstrząsających odkryć, że ludzie zaczynali rozumieć świat – albo siebie samych – w całkiem nowy sposób.
Ta ciekawa książka opowiada pasjonującą przygodę – historię nauki. Zabiera czytelników do gwiazd oglądanych przez teleskop, gdy Słońce zastąpiło Ziemię w centrum wszechświata. Zagłębia się pod powierzchnię planety. Kreśli ewolucję układu okresowego pierwiastków. Wprowadza w świat fizyki, objaśniającej elektryczność, grawitację i budowę atomów. Relacjonuje przebieg naukowego śledztwa, które doprowadziło do odkrycia cząsteczki DNA, a zarazem całkiem nowych obszarów do zbadania.
Przytaczając zaskakujące i osobiste historie naukowców, zarówno sławnych, jak i nieznanych, Krótka historia nauki śledzi postęp nauki poprzez stulecia. Dzięki wspaniałym ilustracjom oraz ciepłemu, przystępnemu stylowi docenią ją młodzi i starzy.
Niniejsze opracowanie jest próbą potraktowania kultury popularnej jako składowej nowocześnie rozumianej pedagogiki kultury. Książka składa się z kilku wyodrębnionych części, zachowując zasadę „od ogółu do szczegółu”. Pierwsza zawiera teksty ukazujące teoretyczne i metodologiczne zaplecze badań pedagogicznych nad kulturą popularną (Witold Jakubowski, Zbyszko Melosik, Dariusz Kubinowski i Martyna Pryszmont-Ciesielska). Artykuły wypełniające część drugą skupiają się na przedstawieniu edukacyjnego potencjału i zarazem socjalizacyjnych mechanizmów „działania” kultury popularnej (Agnieszka Gromkowska-Melosik, Joanna Anioł, Oskar Szwabowski, Marta Kondracka-Szala i Marcin Michalak). Część trzecia dotyczy możliwości wykorzystania filmu w działaniach edukacyjnych (Joanna Golonka-Legut, Michał Brol i Agnieszka Skorupa, Alicja Mironiuk-Netreba oraz Ewelina Konieczna). Czwartą część tworzą teksty o sposobach czytania fotografii, będącej ważnym elementem współczesnej kultury obrazu (Wiesław Drobek i Ewa Dawidejt-Drobek, Justyna Pilarska, Emilia Mazurek, Mariusz Makowski). W ostatniej części omówiono wieloaspektowo zjawisko popkulturowych biografii (Agnieszka Ogonowska, Magdalena Karkowska, Anna Ślósarz i Maria Szumera).
Praca poświęcona recepcji romantyzmu polskiego ujmowanego w kategoriach granicy i pogranicza, oraz konstytuujących go licznych granic: nacji, kultur, religii, duchowości, prądów estetycznych, rodzajów sztuk i gatunków dzieł, kształtujących główne i poboczne zjawiska tego nurtu kulturowego.
21 tekstów zgrupowanych w 3 rozdziałach:
Pogranicza kultur
Pogranicza sztuk
Pogranicza prądów estetycznych
Książka Olafa Krysowskiego, wytrawnego znawcy, krytyka oraz wybitnego badacza romantyzmu, przywraca tej epoce naukową atrakcyjność i wartość jako ważnego składnika rodzimej tradycji kulturalnej, pozostającej w różnych relacjach z literaturą i kulturą powszechną.
Napisana jest świetnym językiem, ilustrowana, zaopatrzona w indeks nazwisk i tytułów.
academia
Jaka będzie przyszłość człowieka i społeczeństw? Na jakich fundamentach zostanie zbudowana? Wokół tych ogólnych pytań toczy się rozmowa znanej psychoanalityczki z jednym z najważniejszych myślicieli końca XX wieku. Zastanawiają się wspólnie nad: kulturowym dziedzictwem, w tym rewolucyjnym, różnorodnością poglądów i zwyczajów, przestrzenią wolności, a także homorodzicielstwem, prawami zwierząt, antysemityzmem, karą śmierci. Z tego wyjątkowego dialogu dwojga francuskich intelektualistów wyłania się obraz współczesności, która przepracowuje swoje problemy – niegdysiejsze zbrodnie, krzywdy czy lęki przed nieprzewidywalnym jutrem.
Jacques Derrida (1930–2004) – francuski filozof, twórca koncepcji dekonstrukcji. Urodził się i wychował w Algierii, studiował w Paryżu, gdzie rozpoczął karierę akademicką. Wykładał na całym świecie, szczególną sławę zdobył w USA. Jego idee miały ogromny wpływ na współczesne nauki humanistyczne i sztukę, a nawet na popkulturę. W Polsce znana jest głównie jego wczesna twórczość, m.in. O gramatologii (1967, wyd. pol. 1999) czy Marginesy wiedzy (1972, wyd. pol. 2002), ale także Widma Marksa (1993, wyd. pol. 2016). Autor kilkudziesięciu książek, w większości nieprzetłumaczonych na język polski.
Elisabeth Roudinesco (ur. 1944) – francuska psychoanalityczka i historyczka idei. Uczennica Gilles’a Deleuze’a, Michela de Certeau, Michela Foucaulta. Autorka cenionego na świecie Dictionnaire de la psychanalyse (z Michelem Plonem, 1997) i wielu innych dzieł, spośród których po polsku ukazały się: Jacques Lacan. Jego życie i myśl (1993, wyd. pol. 2005), Nasza mroczna strona. Z dziejów perwersji (2007, wyd. pol. 2009) oraz Po co psychoanaliza? (1999, wyd. pol. 2014).
Książka "Wychowanie jednostki i wspólnoty do wartościowego życia" nie jest typową antologią pokonferencyjną. Niewątpliwą zaletą tego zbioru rozpraw jest różnorodność prezentowanych podejść do zagadnienia życia wartościowego – zarówno w warstwie metodologicznej, jak i w zasadniczym stosunku do zagadnienia wartości w życiu. Dzięki temu otrzymujemy tom, który prowokuje do refleksyjnego i krytycznego spojrzenia na sprawę wartości obecnych zarówno w sposobie, w jaki prowadzimy poszukiwania badawcze, jak i w ogóle w życiu każdego z nas.
Książka "Wychowanie jednostki i wspólnoty do wartościowego życia" nie jest typową antologią pokonferencyjną. Niewątpliwą zaletą tego zbioru rozpraw jest różnorodność prezentowanych podejść do zagadnienia życia wartościowego – zarówno w warstwie metodologicznej, jak i w zasadniczym stosunku do zagadnienia wartości w życiu. Dzięki temu otrzymujemy tom, który prowokuje do refleksyjnego i krytycznego spojrzenia na sprawę wartości obecnych zarówno w sposobie, w jaki prowadzimy poszukiwania badawcze, jak i w ogóle w życiu każdego z nas.
W ostatnich dwudziestu latach ukazały się liczne przekłady i oryginalne prace polskich autorów dotyczące kwestii płci kulturowej. Pokazują one, że płeć jest ważnym elementem warunkującym tożsamość i sytuację społeczną, a bez wzięcia pod uwagę kulturowych uwarunkowań płci trudno opisać społeczeństwo i mechanizmy nim rządzące.
Praca ta ma dwa ściśle ze sobą związane cele. Po pierwsze, wbrew interpretacjom sprowadzającym myśl Benjamina do koncepcji Gershoma Scholema, Theodora Adorno czy Bertolta Brechta, próbuje dotrzeć do autora stawiającego opór takim odczytaniem. Porzucenie kanonicznych interpretacji daje nie tylko szansę na lepsze zrozumienie tej filozofii, ale przede wszystkim umożliwia odkrycie pisarza radykalnie przeformułowującego utarte sposoby myślenia o polityce i historii. Wynika z tego drugi cel. Przeczytany na nowo Benjamin staje się przewodnikiem w walce o zatrzymanie historii. Zadanie to polega na krytyce takiej historiografii, która utrzymuje bezalternatywną wizję zarówno aktualnego świata, jak i jego przeszłości. Należy zatem tworzyć inną, mniejszościową historiografię, w której ciemiężone i ciemiężeni, zamiast stanowić anonimowy element uprzednio przygotowanych konstrukcji, zyskują konkretne oblicza. Przesunięta w ten sposób perspektywa daje nie tylko lepszy ogląd przeszłości, ale przede wszystkim – odzyskując wyparte ze społecznej pamięci rewolucję i oddolne tradycje – służy odbudowaniu podmiotowości klas, które uciskane są dzisiaj.
Stanowczo za mało mamy w naszej tradycji antologii tematycznych, ukazujących wędrówkę i przemiany wątków, motywów w ich zmienności i ciągłości (lub nieciągłości), a już zupełnie brakuje takich antologii opatrzonych komentarzem i przypisami, które by pełniły funkcję edukacyjną. (…) Antologia ta, jak to się mówi, „wypełnia lukę” w naszej kulturze. Nie tylko w ramach historii literatury polskiej, ale także historii sztuki, muzealnictwa, w pewnym sensie – socjologii, a w końcu – historii idei. Mamy przecież do czynienia z faktem ogromnego znaczenia i wpływu muzeum na kolejne pokolenia, przyprowadzane przemocą, a później już dobrowolnie uczęszczające do muzeów. A więc muzea kształtują naszą świadomość.
(z recenzji prof. dr. hab. Piotra Mitznera)
Spis treści
Muzeum w literaturze – obszary znaczeń
CZĘŚĆ I
NIEFIKCJONALNY DYSKURS O MUZEUM
WŁADYSŁAW STANISŁAW REYMONT
Z wrażeń włoskich
WŁADYSŁAW STANISŁAW REYMONT
Z ziemi chełmskiej
LUCJAN RYDEL
Z dziennika podróży greckiej
JERZY ŻUŁAWSKI
Dwa listy z podróży
JERZY ŻUŁAWSKI
Miasta umarłe
JERZY ŻUŁAWSKI
Po siedmiu latach
JERZY ŻUŁAWSKI
Veneri et Romae
ANTONI SŁONIMSKI
Muzea
ANTONI SŁONIMSKI
Muzeum antyreligijne
ANTONI SŁONIMSKI
Muzeum Rewolucji
HALINA POŚWIATOWSKA
Opowieść dla przyjaciela
CZĘŚĆ II
MUZEUM W LITERACKICH DYSKURSACH
HENRYK SIENKIEWICZ
Bez dogmatu
FRANCISZEK RYCHNOWSKI
Co będzie w r. 2913? 1000 lat później. Fantasmagoria Iks-Won-Chyr’a
MARIAN GAWALEWICZ
Synowie Laokoona
GABRIELA ZAPOLSKA
Zaszumi las. Powieść
TADEUSZ JAROSZYŃSKI
Chimera. Powieść z życia artystów
STEFAN ŻEROMSKI
Dzieje grzechu
STEFAN ŻEROMSKI
Ludzie bezdomni
STEFAN ŻEROMSKI
Nawracanie Judasza. Powieść
STEFAN ŻEROMSKI
Pavoncello
STEFAN ŻEROMSKI
Uroda życia
WŁADYSŁAW STANISŁAW REYMONT
Wampir
ANDRZEJ STRUG
Chimera. Powieść
ANDRZEJ STRUG
Pieniądz. Powieść z obcego życia
ANDRZEJ STRUG
Portret. Powieść
ANDRZEJ STRUG
Żółty krzyż, t. II: Bogowie Germanii
WACŁAW BERENT
Ozimina
WACŁAW BERENT
Próchno
TADEUSZ BOY-ŻELEŃSKI
Jeszcze jedna „Filia” Muzeum Narodowego
TADEUSZ BOY-ŻELEŃSKI
Pieśń o „Rafaelu” nowo utworzonego lwowskiego muzeum
TADEUSZ BOY-ŻELEŃSKI
„Zielony Balonik” – Muzeum Narodowemu
NEMO [HENRYK ZBIERZCHOWSKI]
A kiedy umrę…
HENRYK ZBIERZCHOWSKI
W paryskim wirze. Powieść
MARIA JEHANNE-WIELOPOLSKA
Cheny. (Dialogi śmieszne, mówione serio)
FERDYNAND GOETEL
„Nie warto być małym”. Powieść
JAROSŁAW IWASZKIEWICZ
Fama
JAROSŁAW IWASZKIEWICZ
Na biust rzymski w muzeum w Spirze
JULIAN TUWIM
Dziesięciolecie
JULIAN TUWIM
Kwiaty polskie
ANDRZEJ KUŚNIEWICZ
Stan nieważkości
LEOPOLD BUCZKOWSKI
Pierwsza świetność
KONSTANTY ILDEFONS GAŁCZYŃSKI
Niobe
ANNA ŚWIRSZCZYŃSKA
Muzeum arcydzieł
ELŻBIETA PIOTROWSKA
Nad gablotą z czerwonym sztandarem
JAN ROSTWOROWSKI
Koncert na stacji Victoria
TADEUSZ RÓŻEWICZ
Wycieczka do muzeum
WISŁAWA SZYMBORSKA
Muzeum
SŁAWOMIR MROŻEK
Do dyrekcji muzeum w lówr, zagranicą
SŁAWOMIR MROŻEK
Muzeum
SŁAWOMIR MROŻEK
Strażnik chińskiej wazy
WITOLD DĄBROWSKI
Muzealia
JERZY HARASYMOWICZ
Praskie medytacje
HALINA POŚWIATOWSKA
Metropolitan Museum of Art
HALINA POŚWIATOWSKA
*** [w Metropolitan Museum]
JONASZ KOFTA
Grande Valse Frottée
JACEK KACZMARSKI
Szturm
CZĘŚĆ III
PRYWATNA KOLEKCJA W LITERACKIM DYSKURSIE O MUZEUM
HENRYK SIENKIEWICZ
Bez dogmatu
ANDRZEJ STRUG
Pieniądz. Powieść z obcego życia
ANDRZEJ STRUG
Żywot Lorda Camelford
KAROL IRZYKOWSKI
Pałuba. Sny Marii Dunin
HENRYK ZBIERZCHOWSKI
Człowiek o dwu twarzach. Powieść
HENRYK ZBIERZCHOWSKI
Odwiedziny
STEFAN GRABIŃSKI
Muzeum Dusz Czyśćcowych
FERDYNAND GOETEL
„Nie warto być małym”. Powieść
Nota edytorska
Bibliografia
Indeks nazwisk
Książka wzbogaca wiedzę o ewolucji modeli rozumienia niepełnosprawności i metod jej badania […]. Znajdzie zapewne licznych odbiorców zarówno wśród badaczy problemów niepełnosprawności, studentów wielu kierunków nauk społecznych, a także wśród praktyków społecznych.
dr hab. Joanna Sikorska (z recenzji)
Praca jest wartościową analizą zmieniającej się tożsamości środowisk osób niepełnosprawnych i (w mniejszym stopniu) polityki rozwiązywania problemu niepełnosprawności, przedstawianych przez Autorkę w konwencji odchodzenia od medycznego modelu niepełnosprawności na rzecz modelu społecznego.
dr hab. Marek Rymsza (z recenzji)
Podstawowym celem tej monografii jest odtworzenie form i stopnia aktywności osób niepełnosprawnych w dzisiejszej Polsce. Kwestia ta będzie ukazana na tle ogólnych przemian dokonujących się współcześnie w kręgu państw zaliczanych do kultury europejskiej, które wpływają na sytuację osób niepełnosprawnych.
(ze Wstępu)
Książka obejmuje badania współczesnych matek małych dzieci. Autorka za cel przyjęła udowodnienie, iż istnieje współzależność pomiędzy przekonaniami współczesnych matek na temat rozwoju i wychowania dzieci oraz wynikającymi z nich zachowaniami matek, a obserwowanymi przez matki u swoich dzieci wczesnymi zachowaniami o charakterze kompresji wiekowej. Przyczyn takich zachowań, jak użytkowanie przez małe dzieci technologii (np. telefonów komórkowych), wybieranie zabawek, pokarmów czy ubrań, upatruje w praktykach rodzicielskich, powiązanych z wiarą matek w mity wychowawcze, mianowicie: dziecko jest najważniejsze na świecie, a obowiązkiem rodzica jest zapewnić mu szczęśliwe dzieciństwo. Akcentując umiarkowaną powszechność zachowań rodzicielskich, składających się na projektowanie dzieciństwa, stara się określić ich psychospołeczne podstawy oraz opisać skutki w postaci obserwowanych obecnie, quasi-dorosłych zachowań dziecięcych.
Zebrane w niniejszej publikacji eseje dotyczą trzech głównych tematów. Pierwszy z nich to filozofia Ludwiga Wittgensteina, zarówno wczesna, z okresu Traktatu logiczno-filozoficznego, jak i późna, zawarta w Dociekaniach filozoficznych. Starałem się uniknąć przypisywania Wittgensteinowi teorii na temat prawdy, znaczenia, rozumienia, języka, relacji między myślą a rzeczywistością etc., podkreślając zarazem głęboko terapeutyczny sens jego filozofii. Drugi krąg tematyczny wytyczają problemy etyki. Ciągle poruszamy się tutaj między autonomią woli a substancjalnością norm i zasad. W którą stronę się nie zwrócimy, to w sprawach moralności jesteśmy zdani na siebie, co być może lepiej niż filozofia uświadamia nam literatura. Opisując ludzkie historie, pozwala poznać „coraz większą liczbę odmian bycia człowiekiem” (Rorthy). Przeżywając losy literackich bohaterów, mamy szansę nabyć moralne przeświadczenia i wyrobić w sobie uczucie empatii. Trzeci temat związany jest z tym, co Wittgenstein nazywał „podejściem etnologicznym” w filozofii. Chodzi o to, że myśli mogą się w ogóle pojawić tylko i wyłącznie w formie wyznaczonej przez język i ludzkie działanie. Opis tych myśli jest więc zawsze opisem i wyobrażeniem pewnego sposobu życia. „Podejście etnologiczne” rozumiem jako próbę „przywrócenia filozofii ludzkiego głosu” (Cavell), także tego, który musiał przejść „przez tysiące mroków niosących śmierć mowy” (Celan).
Archeolodzy, historycy, antropolodzy badają artefakty, czyli zabytki będące wytworami rąk człowieka. O jednych można wiele powiedzieć, inne skrywają frapujące tajemnice. Są też znaleziska zdecydowanie nie pasujące do ustalonego przez naukę obrazu dziejów. Wydają się albo znacznie wyprzedzać epokę, w której je wykonano, albo też cel ich powstania jest zagadką. Bywa, że łączy je coś z pradawnymi mitami i legendami. Stanowią intelektualne wyzwanie – prowokują tak uczonych, jak miłośników tajemnic świata do formułowania zaskakujących hipotez.
Tadeusz Oszubski opisuje niezwykłe odkrycia archeologiczne i antropologiczne ostatnich lat. Przedstawia związane z nimi teorie naukowe, często sprzeczne, lecz z dziennikarskim obiektywizmem nie opowiada się po żadnej ze stron. Stawia jednak pytania, na które odpowiedzi mogą mieć kluczowe znaczenie dla zrozumienia historii ludzkości.
Rozwój i specyfika internetu
Uwarunkowania uzależnienia od internetu
Badania własne dotyczące uzależnienia młodzieży od internetu
Formy uzależnienia młodzieży od internetu
Oddziaływanie podmiotów wychowawczych
Niniejsza publikacja została przygotowana z myślą o reprezentantach szerokiego grona praktyków identyfikowanych z obszarem wsparcia i pomocy społecznej, refleksyjnie zorientowanych teoretykach, których zainteresowania badawcze koncentrują się wokół problematyki wykluczenia oraz wsparcia, a także studentach i absolwentach kierunków humanistyczno-społecznych. Redaktorki publikacji pragną złożyć podziękowania Autorom prezentowanych artykułów za twórczy wkład w przygotowane narracje, stanowiące próbę kontynuacji dialogu, wymiany myśli, twórczej refleksji oraz wielowymiarowych doświadczeń wokół aktualnych i zróżnicowanych pod kątem optyki prezentowanych analiz – kwestii wykluczenia i możliwości wsparcia, umiejscowionych w interdyscyplinarnej perspektywie badawczej.
Tom Idee, wartości, słowa w życiu publicznym i reklamie jest zbiorem artykułów badaczy zajmujących się problematyką dyskursu publicznego w aspekcie lingwistycznym, etycznym i socjologicznym. […] Z prezentowanych prac wyłania się obraz dyskursu publicznego i reklamowego jako komunikacyjnego bytu, w którym nadawcy za pomocą środków werbalnych i niewerbalnych prezentują określone idee i wartości oraz starają się do nich przekonać swoich odbiorców.
Prezentowana monografia jest wynikiem projektu badawczego „Racjonalność kształcenia szkolnego w perspektywie interesów poznawczych jego uczestników”, finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki. Celem tego projektu było zbadanie racjonalności legitymizujących kształcenie szkolne. Niniejszy tom jest publikowany w ramach serii „Racjonalność Procesu Kształcenia”. Naszą intencją jest jednak badanie nie tyle procesu kształcenia, ile przede wszystkim racjonalności tłumaczących logikę kształcenia szkolnego jako takiego. poleca Impuls
W niniejszej książce opracowaliśmy tetragonalną koncepcję racjonalności kształcenia szkolnego, wyróżniając 4 typy racjonalności: prakseologiczną, emancypacyjną, hermeneutyczną i negacyjną. W sensie metodologicznym racjonalność kształcenia szkolnego ujmujemy w kategoriach typu idealnego – konstrukcji teoretycznej o charakterze idealizacyjnym, wskazującej na istotnościowe cechy, ich wzajemne zależności oraz zróżnicowania poszczególnych racjonalności. Podejście takie umożliwiło uwzględnienie zróżnicowań w poziomie nasilenia poszczególnych cech, o ile wspólnie tworzą one konstelację zbieżną z typem idealnym.
Badanie racjonalności ma nie tylko wymiar naukowy, lecz dostarcza również wiedzy istotnej dla rozumienia procesu kształcenia oraz relacji szkoły do życia społecznego. Jeżeli szkoła ma kształcić całościowo, a więc przekazywać nie tylko przydatne, praktyczne umiejętności, lecz także formować kompetencje w zakresie rozumienia siebie i świata, samostanowienia jednostki, umiejętności autonomicznego udziału w dyskursie społecznym i zdolności do zmiany rzeczywistości, powinna proces kształcenia, w sposób czytelny dla jego uczestników, opierać zarówno na racjonalności prakseologicznej, jak i emancypacyjnej i hermeneutycznej. Z drugiej strony, atrybucje racjonalności nie są jedynie kreowane przez szkołę, ale są związane także z indywidualnymi preferencjami oraz – co niezwykle istotne – z postaciami świadomości społecznej i warunkowanymi przez nie dominującymi „interesami poznawczymi”. Tym samym refleksja nad racjonalnościami kształcenia staje się elementem dyskursu dotyczącego stanu społeczeństwa i możliwości zmiany społecznej.
Monografia ma charakter teoretyczno-empiryczny. W części teoretycznej opracowaliśmy koncepcję racjonalności, natomiast w empirycznej przedstawiliśmy wyniki badań jakościowych i ilościowych. Celami badań empirycznych były: rekonstrukcja faktycznych racjonalności kształcenia szkolnego z perspektywy opracowanych typów idealnych, wyjaśnienie zmienności przyjmowanych racjonalności oraz weryfikacja statusu poznawczego opracowanego modelu teoretycznego. Badania miały charakter eksploracyjny. W związku z tym zrezygnowaliśmy z formułowania hipotez. Strategię eksploracyjną uzasadnia zdefiniowanie racjonalności w kategoriach typu idealnego jako konstrukcji poznawczej o charakterze interpretacyjnym oraz brak kompleksowych badań empirycznych w tym zakresie.
Książka powstała na podstawie wspólnie przeprowadzonych badań i przy takim samym udziale obu autorów w opracowaniu ich wyników. Każdy z autorów przygotował odrębne partie tekstu, a mianowicie Bogusław Milerski – rozdziały obejmujące wprowadzenie, kwestie teoretyczne, model teoretyczny oraz badania jakościowe, a Maciej Karwowski – rozdziały poświęcone badaniom empirycznym o charakterze ilościowym. Niemniej jednak monografia stanowi przedyskutowaną i uzgodnioną całość, za którą w równym stopniu ponosimy odpowiedzialność.
Publikacja jest próbą retrospektywnego spojrzenia na aktualne zagadnienia i problemy z pogranicza pedagogiki i filozofii, stawiając w centrum zainteresowania człowieka będącego zarazem podmiotem oddziaływań pedagogicznych jak i pogłębionej refleksji filozoficznej, co w opinii Redaktorek tomu pozwala na możliwość holistycznego wglądu w aktualny stan współczesnej oświaty, edukacji i wychowania.
Adresaci zaakcentowanej tu problematyki obejmują grono: refleksyjnie nastawionych praktyków szerokiego obszaru oświaty, teoretyków myśli o filozoficzno-pedagogicznych zainteresowaniach badawczych oraz studentów kierunków humanistycznych.
Redaktorki tomu składają serdeczne wyrazy podziękowania Autorom artykułów składających się na niniejszą publikację za twórczy wkład w przygotowane narracje oraz Recenzentowi za inspirujące uwagi dzięki, którym książka uzyskała obecny kształt.
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?