Ludwig Wittgenstein uważał, że filozofia jest ukrytym nonsensem, który wychodzi na jaw, kiedy osiągamy jasność co do użycia naszych wyrażeń językowych. Czy taka postawa może być owocna we współczesnych dyskusjach filozoficznych? Niniejsza książka pokazuje, że tak. Jej tematyka koncentruje się na zagadnieniach aktualnie dyskutowanych w filozofii analitycznej, takich jak normatywność znaczenia, spór eksternalizmu z internalizmem, problem poznania innych umysłów czy kwestia przekładu radykalnego. Wnika także w konceptualne obszary wyznaczone przez pojęcie „sztucznej inteligencji” oraz język neuronauki i filozofii umysłu. Mimo że Wittgenstein sprzeciwiał się wysuwaniu filozoficznych tez czy też formułowaniu teorii, to przedstawiał w swych dziełach pewne argumenty, które miały nie tyle odsłaniać istotę języka, umysłu czy znaczenia, co przyczyniać się do tego, byśmy lepiej zrozumieli samych siebie, swoje poznawcze możliwości i ograniczenia.Piotr Dehnel – profesor filozofii, pracuje w Pomorskiej Szkole Wyższej w Starogardzie Gdańskim. Autor książek: Przyroda i historia. Studium wczesnej filozofii F.W.J. Schellinga (1992); Antynomie rozumu. Z dziejów filozofii niemieckiej XVIII i XIX wieku (1998); Dekonstrukcja – rozumienie – interpretacja. Studia z filozofii współczesnej i nie tylko (2006); Ludwig Wittgenstein: teoria a terapia. Od „Traktatu” do „Dociekań filozoficznych”. Studia (2014); Myśli a sposoby życia. Eseje o filozofii współczesnej (2016); The Radial Method of the Middle Wittgenstein. In the Net of Language (2023).
Zebrane w niniejszej publikacji eseje dotyczą trzech głównych tematów. Pierwszy z nich to filozofia Ludwiga Wittgensteina, zarówno wczesna, z okresu Traktatu logiczno-filozoficznego, jak i późna, zawarta w Dociekaniach filozoficznych. Starałem się uniknąć przypisywania Wittgensteinowi teorii na temat prawdy, znaczenia, rozumienia, języka, relacji między myślą a rzeczywistością etc., podkreślając zarazem głęboko terapeutyczny sens jego filozofii. Drugi krąg tematyczny wytyczają problemy etyki. Ciągle poruszamy się tutaj między autonomią woli a substancjalnością norm i zasad. W którą stronę się nie zwrócimy, to w sprawach moralności jesteśmy zdani na siebie, co być może lepiej niż filozofia uświadamia nam literatura. Opisując ludzkie historie, pozwala poznać „coraz większą liczbę odmian bycia człowiekiem” (Rorthy). Przeżywając losy literackich bohaterów, mamy szansę nabyć moralne przeświadczenia i wyrobić w sobie uczucie empatii. Trzeci temat związany jest z tym, co Wittgenstein nazywał „podejściem etnologicznym” w filozofii. Chodzi o to, że myśli mogą się w ogóle pojawić tylko i wyłącznie w formie wyznaczonej przez język i ludzkie działanie. Opis tych myśli jest więc zawsze opisem i wyobrażeniem pewnego sposobu życia. „Podejście etnologiczne” rozumiem jako próbę „przywrócenia filozofii ludzkiego głosu” (Cavell), także tego, który musiał przejść „przez tysiące mroków niosących śmierć mowy” (Celan).
Rozważania zawarte w niniejszej książce dotyczą głównie filozofii współczesnejL hermeneutyki filozoficznej Hansa-Georga Gadamera, dekonstrukcji Jacques'a Derridy i później filozofii Ludwiga Wittgensteina. Nie starałem się myślicieli tych objąć wspólną perspektywą, raczej porównać, zestawić na zasadzie kolażu gotowe ich wizerunki, wyodrębniając konkretne tematy i problemy, które wydały mi się ważne i - co istotniejsze - na takie porównanie (zestawienie) pozwalały. Są to na przykład tematy zrozumienia, znaczenia, dekonstrukcji i destrukcji czy też problem interpretacji, który jest dla mnie przede wszystkim sprawą praktyki. Odniesienia do historii myśli filozoficznej, do Kanta, Locke'a czy Jacobiego są tego przykładem. Książka nie stawia jednej tezy. Może tylko tę, że - jak mawiał Ludwig Wittgenstein - "W wyścigu filozofii wygrywa ten, kto umie biec najwolniej. Albo: ten, który osiąga cel jako ostatni".
Książka Piotra Dehnela stanowi pierwsze w Polsce opracowanie mało znanego okresu rozwoju myśli niemieckiego filozofa Ludwiga Wittgensteina. O ile większość prac poświęconych Wittgensteinowi koncentruje się albo na ideach „Traktatu logiczno-filozoficznego” (polskie wydanie: seria BKF, PWN 1970), albo też na problematyce „późnego Wittgensteina”, czyli autora „Dociekań filozoficznych” (polskie wydanie: seria BKF, PWN 1972), to książka Dehnela stara się przybliżyć polskiemu czytelnikowi zagadnienia, którymi niemiecki filozof zajmował się w okresie między swoim pierwszym, a ostatnim dziełem. Jako taka, praca Piotra Dehnela zapełnia istotną lukę w polskich badaniach nad jednym z najważniejszych myślicieli XX wieku.
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?