Najczęściej historię traktuje się jako domenę działalności ekspertów – historyków, zaś pamięć jako wytwór wspólnot pamięci. Ta ostatnia może obejmować pamięć rodzinną czy komunikacyjną, jak i pamięć społeczności lokalnych, regionalnych czy narodowych. W tym drugim przypadku stanowi ona podstawę do kształtowania się tożsamości grupowej, ale może również być wykorzystywana do legitymizacji porządku politycznego. Wówczas często staje się polem walki ideologicznej. Już wstępny przegląd treści książki wskazuje na wielopłaszczyznowość zagadnień związanych z (nie)pamięcią
zbiorową i jej znakami w przestrzeni. Poczynając od rozważań teoretycznych, mających na celu określenie zakresu i pola działań, po studia przypadku skupiające się na performatywnym wymiarze pamięci zbiorowej – na uczestnikach rytuałów pamięci: od grup rekonstruktorskich, poprzez młodzież dbającą o miejsca pamięci i świadków historii, po rowerzystów budujących tor dla rowerów górskich na Kopcu Powstania Warszawskiego. Innym, niezbędnym wymiarem badań nad pamięcią zbiorową, jest badanie pamięci miejsc, a więc w wąskim znaczeniu tego terminu – historii upamiętnień w krajobrazie kulturowym kraju. Mamy nadzieję, że książka ta zainteresuje naukowców, studentów i pasjonatów interesujących się przeszłością i podchodzących do niej z wielu różnych perspektyw: historycznej, kulturoznawczej, antropologicznej, etnologicznej i socjologicznej.
Według Karla Jaspersa istnieje ścisłyzwiązek filozoficznego myślenia z wyzwaniami epoki; uważa on, że pytania filozofii są odwieczne, ale ich kształt ulega zmianie na skutek nowych doświadczeń historycznych. Zarówno Jaspers, jak i prezentowani w niniejszym tomie inni wybitni myśliciele, ukazują w swych dziełach dylematy współczesności i angażują się w ich rozwiązywanie. Stawiają pytania o to, czym jest człowieczeństwo i na jakie zagrożenia dzisiaj napotyka.
Wstęp
C z ę ś ć I
Filozofowie w kręgu myśli Karla Jaspersa
Elżbieta Paczkowska-Łagowska
Człowieczeństwo: jego natura, kryzys i próby ratowania w naszym czasie. Z badań Otto F. Bollnowa
Iwona Alechnowicz-Skrzypek
Jaspersowska krytyka marksizmu w kontekście współczesnej mody na Marksa
Antoni Szwed
Kwestia niemieckiej winy moralnej w ujęciu Karla Jaspersa i Michaela Schmidt-Salomona
Piotr Reputakowski
Hannah Arendt i Karl Jaspers w walce z totalitaryzmem
Izabella Janda
Zagubiony w bezosobowym świecie rzeczy? Człowiek Emmanuela Mouniera i Karla Jaspersa
Antonina Sebesta
Partia i jej liderzy jako zagrożenie dla wolności politycznej
C z ę ś ć I I
Z myśli filozoficznej Karla Jaspersa
Czesława Piecuch
Karla Jaspersa idea nowego humanizmu
Izabela Szyroka
Medytacja nad słowami Jaspersa: „Ogląd historyczny stwarza przestrzeń, z wnętrza której budzi się nasza świadomość człowieczeństwa” (O źródle i celu historii)
Paweł Wójs
Karl Jaspers o języku, mowie i piśmie
Maciej Urbanek
Psychopatologia – psychologia – filozofia: Jaspersa droga do zrozumienia człowieka
Włodzimierz Heflik
Próba analizy znaczenia terminu „das Umgreifende”
Michał Haake
Rembrandt – ikonoklazm – fizjonomika – Holokaust. Uwagi na temat stanowiska Karla Jaspersa
w sprawie wyglądu Jezusa Chrystusa
Janusz Krupiński
„Bóg umarł”: przecięcie dwu osi, czasu i wieczności
Autorzy
Indeks nazwisk
Jak bardzo nasza cywilizacja zmieni się pod wpływem nieustannego i dynamicznego rozwoju cyfrowych środków komunikacji masowej? Naukowcy i filozofowie formułują najróżniejsze przewidywania, wśród których nie brak wizji ścisłego zintegrowania człowieka z wytworami najnowszych technologii. Z drugiej strony – wyrazisty nurt dyskursu humanistycznego, wywodzący się z psychoanalizy i fenomenologii, obwieszcza trwałość, hegemonię, a nawet dalszą ekspansję „starego medium” – filmu, pojmowanego jako paradygmat estetyczny i komunikacyjny. Jego dominującą pozycję w kulturze potwierdza łatwość, z jaką film dostosował się do środowiska cyfrowego, czy choćby coraz lepsza kondycja kin, w których widzów wcale nie ubywa. Czy w sytuacji trwałego triumfu języka kinematograficznego, pojmowanego jako wiodąca forma komunikacji masowej, systemy edukacyjne mogą ignorować potrzebę wychowywania odbiorców przekazów audiowizualnych, rezygnować z idei kształtowania kompetencji świadomego i krytycznego widza? Tezą prezentowanej rozprawy jest przeświadczenie o konieczności systemowego przygotowania młodych ludzi do odbioru audiowizualnych tekstów kultury, wykorzystujących język „ruchomych obrazów”. Książka skierowana jest przede wszystkim do nauczycieli języka ojczystego, którzy – z racji literackiego i językowego wykształcenia – są najlepiej predestynowani do włączenia filmu w obszar edukacyjnych działań i refleksji. Do nich przede wszystkim – choć nie wyłącznie – kieruje autor rozważania o współczesnej pozycji języka filmowego pośród wielu języków kultury, o statusie i miejscu filmu w doświadczeniu współczesnego człowieka, w końcu o sposobach szkolnej (ale przecież nie tylko) analizy i interpretacji dzieła filmowego czy – po prostu – o odmianach edukacyjnych rozmów o filmie.
Wyniki badań prezentowane w niniejszej książce to zapis stanu współczesnego po 25 latach przemian społeczno-cywilizacyjnych, które swym oddziaływaniem objęły społeczności zarówno Polaków, jak i Czechów. Główny tytuł tomu eksponuje sfery życia duchowego dzieci i młodzieży i – być może – pozwoli lepiej dostrzec swoistą wartość płynącą z połączenia różnych wymiarów, z synergii całościowego (czy wielowymiarowego) postrzegania funkcjonowania człowieka w warunkach pogranicza.
Autorzy tomu żywią nadzieję, że porównanie wyników badań z lat 1990/1991 oraz 2014/2015 i zgromadzony w ten sposób obszerny materiał empiryczny mogą zainteresować wielu badaczy zagadnień pogranicza, badaczy zaolziańskiej kultury i oświaty, administrację terytorialną i edukacyjną, mieszkańców pogranicza, jak również inne grupy zajmujące się problemami mniejszości narodowych zarówno w Polsce, jak i w Republice Czeskiej.
Wyniki badań przeprowadzonych w latach 2014/2015 to zapis obecnego stanu religijności i postaw młodzieży zamieszkującej region pogranicza polsko-czeskiego wobec Inności religijnej, ale również – poprzez porównanie obecnych wyników z wynikami badań z lat minionych (rok 1998 i rok 2009) – skonfrontowanie tego stanu z przemianami społeczno-cywilizacyjnymi, które swym oddziaływaniem objęły społeczności Polaków po obu stronach Olzy, a także Czechów.
Autorzy tomu żywią nadzieję, że zgromadzony bogaty materiał empiryczny oraz wnioski wynikające z badań porównawczych mogą zainteresować badaczy polsko-czeskiego pogranicza, badaczy kultury i religii społeczności pogranicza, jak również szeroki krąg osób zawodowo związanych z oświatą i edukacją młodzieży z pogranicza Śląska Cieszyńskiego.
Problemy kształcenia akademickiego współczesnych nauczycieli wczesnej edukacji stały się obszarem żywego zainteresowania badaczy-członków Zespołu Edukacji Elementarnej funkcjonującego pod patronatem Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN. [] W niniejszej publikacji przedstawiamy wyniki rozpoznania badawczego dotyczącego różnych aspektów przygotowania nauczycieli do pracy w klasach I-III szkoły podstawowej i w przedszkolach. Nasze rozważania mogą pomóc w dokonaniu diagnozy obecnego stanu kształcenia kandydatów na nauczycieli w zakresie wczesnej edukacji oraz ocenić oczekiwania studentów i pracodawców wobec tej specjalności realizowanej w różnych uczelniach kraju.Ze Wstępu
Czy teolog przemawiający zza katedry, który nie wzbudza w słuchaczu „teologicznej ekstazy”, dokonuje gwałtu na teologii? – pyta w swej najnowszej książce Sławomir Zatwardnicki. Nie wiem, czy Autor swe teksty pisał na kolanach – czytać je bowiem można równie dobrze na fotelu czy leżaku – ale widać, że sam został powalony na kolana oryginalnością i siłą chrześcijańskiego przesłania. Bóg wcielony i Pan zmartwychwstały, człowieczeństwo przebóstwione i miłość ukrzyżowana to tematy, o których czytać można ze zdumieniem i zaskoczeniem, bez żadnej nudy i stereotypu.
ks. dr hab. Robert Skrzypczak
Sławomir Zatwardnicki ma niezwykły dar przedstawiania w sposób prosty zagadnień, nad którymi inni trudzą się, by je jak najbardziej zagmatwać. Przybliża złożone kwestie teologiczne, łącząc doświadczenie mistrzów duchowości z wnikliwą obserwacją życia codziennego. Pokazuje, jak prawdy wiary, składające się na cały system sensów, przenikają nasze istnienie. Nie przynudza, ma poczucie humoru i dystans wobec samego siebie. A przy tym – co najważniejsze – zmusza do myślenia.
Grzegorz Górny
Monografia przedstawia wyniki analizy zjawiska realnej konwergencji państw członkowskich Unii Europejskiej z Europy Środkowej i Wschodniej z uwzględnieniem procesów transformacji i integracji gospodarczej zachodzących od początku lat 90. XX wieku. Przeprowadzone badania w tym zakresie umożliwiły odpowiedzi na nowe w tym obszarze pytania badawcze. Najważniejsze z nich dotyczą przebiegu procesów tworzenia warunków do rozwoju działalności gospodarczej w poszczególnych państwach Europy Środkowej i Wschodniej podczas transformacji oraz liberalizacji handlu i przepływu czynników produkcji, wynikających z integracji europejskiej, a także wpływu tych procesów na realną konwergencję z pozostałymi państwami Unii Europejskiej.
Autorka przypomniała wiele biografii i kobiecych doświadczeń kompletnie dziś zapomnianych – a na pewno kompletnie nieobecnych w polskich badaniach nad ruchem emancypacyjnym i modernizmem. Ujawnienie i zanalizowanie tego kontekstu uważam za największą zaletę tej książki, w której rzeczywiście udało się pokazać cechy specyficzne środkowoeuropejskich ruchów i dyskursów emancypacyjnych. – prof. Ewa Paczoska
URSZULA GÓRSKA – doktor nauk humanistycznych, pracę doktorską "W poszukiwaniu tożsamości Europy Środkowej. Przypadek bohatera galicyjskiego" obroniła w 2010 roku na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego. Spędziła sześć miesięcy na Uniwersytecie Karla Eberharda w Tybindze, publikowała w książkach zbiorowych oraz w czasopismach naukowych, takich jak „Dzieje Najnowsze”, „Przegląd Filozoficzno-Literacki”, „Przegląd Humanistyczny”, „Tekstualia” czy „Literacje”
To mój Krzyż - tak nazywam cierpienie, które stało się częścią mojego życia, ponieważ je pokochałam. Nie zgodziłabym się, aby mi je odebrano, bo wtedy utraciłabym całą pracę poświęconą doskonaleniu osobowości podczas oswajania bólu. Ten Krzyż będzie ze mną już zawsze, gdyż jego skutkiem są liczne zmiany lękowe, nieustannie wpływające na moją psychikę poprzez wzbudzenie silnych emocji.
To mój Krzyż, piętno duchowe, znak miłości Boga, coś szczególnie mi bliskiego, fragment mnie. Przychodzę z nim do pracy, domu lub tam gdzie mnie potrzebują, zdejmuję go i wieszam na ścianie, w szczególnym honorowym miejscu, jak medal czy dyplom, moja Chluba. Spoglądam ciepło w jego stronę z uśmiechem, a opuszczając dane miejsce zabieram go ze sobą.
Trwam blisko Boga, dlatego pozwalam sobie na przerwy w dźwiganiu mego Krzyża, on jest obecny w pobliżu, a czasem staje się wyjątkowo lekki, że nawet o nim zapominam.
(fragment książki)
Tom VI serii ukazuje nie tylko swoistość kultury religijnej I Rzeczypospolitej, charakter i specyfikę pobożności „sarmackiej”, lecz także odsłania zasadnicze drogi rozwoju tej kultury w powiązaniu z myślą równolegle rozwijaną przez myślicieli i pisarzy katolickich w zachodniej Europie. Badaniom poddano kwestie otwarcia się polskiej kultury potrydenckiej na dynamikę rozwoju myśli religijnej w innych krajach europejskich, zdolności do prowadzenia z obcą kulturą dialogu oraz możności adaptacji, asymilacji i przekształcania obcych teorii czy idei na potrzeby kultury rdzennie polskiej.
Autorzy poszczególnych rozpraw starają się odpowiedzieć na pytania z jednej strony o zakres oraz stopień zaangażowania Polaków w procesie odnowy katolicyzmu w Europie, o ich udział na dyskusyjnych forach europejskich, o znajomość pism Sarmatów i siłę oddziaływania tychże pism w krajach, w których szczególnie wyraźnie kształtował się model potrydenckiej odnowy Kościoła i katolickiej kultury religijnej, z drugiej strony – o drogi przedostawania się do Rzeczypospolitej świeżych idei kontrreformacyjnych, chłonność, zapotrzebowanie i metody wprowadzania postanowień soborowych do praktyki życia religijnego i do piśmiennictwa czasów potrydenckich.
Dwunastotomowa seria monografii „Kultura Pierwszej Rzeczypospolitej w dialogu z Europą. Hermeneutyka wartości” przedstawia dziedzictwo kulturowe XV–XVIII wieku jako integralną, lecz oryginalną część kultury europejskiej. Celem badawczym jest rozpoznanie dróg i form obustronnej transmisji wartości estetycznych, politycznych i religijnych oraz ukazanie w szerokim, multilateralnym kontekście porównawczym struktury aksjologicznej kultury polskiej epok dawnych. Teksty kultury są badane w perspektywie wewnętrznej jako zapisy aktów ukierunkowanych na rozumienie wartości, a w perspektywie zewnętrznej jako wypowiedzi włączające się w europejskie dyskusje literacko-estetyczne, polityczne, religijne. W intensywnym dialogu kultura Rzeczypospolitej przejawia nie tylko chłonność na nowe idee, lecz także kreatywność i dynamikę działania na obszarze Europy.
Celem książki jest przede wszystkim ukazanie złożoności i wielowymiarowości problematyki praw dziecka i praw człowieka, a także faktycznego ich poszanowania w przestrzeni życia edukacyjno-społecznego. Oprócz zaprezentowania obszarów, w których prawa te występują w formie narracji, a nie rzeczywistego poszanowania, istotne jest również ukazanie pozytywnych praktyk implementacji praw dziecka i człowieka w codzienności życia szkolnego i społecznego. Z tego też względu książka adresowana jest w głównej mierze do profesjonalistów, którzy na co dzień pracują z dziećmi i młodzieżą.
Niniejsza publikacja składa się z tekstów skoncentrowanych głównie wokół rozpatrywania praw dziecka i praw człowieka w ich wymiarze procesualnym, praktycznym. Zagadnienia poruszone w poszczególnych rozdziałach nie oddają w pełni złożoności tego problemu, ale prezentują istotne jego przejawy. Ukazują wielowymiarowość i kontrowersyjność poszanowania praw człowieka i dziecka zarówno w przestrzeni życia szkolnego, jak i w systemie wychowawczo-resocjalizacyjnym. Znaczące jest, że autorzy rozdziałów to przedstawiciele świata nauki i praktyki, reprezentujący różne dyscypliny wiedzy: pedagogikę, socjologię, psychologię, politologię.
W pierwszej części książki problematyka praw człowieka i dziecka została osadzona w kontekście edukacyjnym. Laura Koba w swoim tekście omawia znaczenie edukacji dla propagowania i realizacji idei praw człowieka i dziecka. Autorka podkreśla wagę kształtowania, szczególnie wśród młodych ludzi, świadomości tych praw jako niezmiernie istotnej dla tworzenia społeczeństw demokratycznych. Jednak rzeczywisty stan tej edukacji odbiega daleko od ideału, ponieważ jest ona często prowadzona niedokładnie i przez osoby do tego nieprzygotowane.
Druga część książki ogniskuje się wokół problematyki praw dziecka w systemie wychowawczo-resocjalizacyjnym. Tekst Iryny Suriny porusza zagadnienie eurosieroctwa, które w wyniku migracji zarobkowej rodziców stało się poważnym problemem m.in. w Polsce, w Mołdawii, na Ukrainie i na Litwie. Autorka prezentuje ten problem w kontekście sieroctwa społecznego, które wiąże się z brakiem zaspokojenia podstawowych potrzeb dziecka, takich jak bezpieczeństwo, poczucie bycia kochanym. Poczucie opuszczenia przez najbliższych niesie ze sobą dalekosiężne skutki zarówno dla sfery psychicznej, jak i społecznej funkcjonowania młodego człowieka.
Kościół doskonale zdaje sobie sprawę, że dla wielu współczesnych ludzi radykalizm wymagań Jezusa, przekazany w Kazaniu na Górze, wydaje się być zwykłyym fantazjowaniem. Tymczasem Jezus zdecydowanie nawołuje do całkowitego zaufania Bożej Opatrzności, przestrzegając, by z powodu braku sukcesów materialnych nie utracić sensu życia. Ta problematyka podejmowana jest w książce.
Wybór kilku najbardziej popularnych pism filozofii neoplatońskiej. Hermes był często odrzucany przez Ojców Kościoła jako pisma niekanoniczne. Miał duży wpływ na szerzące się w pierwszych wiekach herezje.
Część I
Dialog w rodzinie, uwarunkowania i znaczenie
Agnieszka Belcer
Rodzina jako kolebka dialogu
Sylwia Gwiazdowska-Stańczak
Komunikacja rodzinna w Internecie
Magdalena Jankowska
Dialog między rodzeństwem - świadomość pełnionych ról
Ks. Władysław Kądziołka
Rola i udział rodziców w dialogu rodzinnym
Patrycja Kozera-Mikuła
Dialogue with Child in Adolescence (Dialog z dzieckiem w okresie adolescencji)
Jadwiga Barbara Pawlak
Dialog w rodzinie remedium na potencjalne problemy prawne
Agnieszka Salon
Dialog w rodzinie z osobą z uszkodzeniem mózgu
Część II
Dialog w rodzinie a media
Joanna Sosnowska
Obraz rodziny w telewizyjnych reality show
Ewa Krzyżak-Szymańska
"Moja rodzina" na Facebooku w percepcji gimnazjalistów
Ewa Krzyżak-Szymańska
Uwikłani w sieci. Wzory aktywności internetowych dzieci i młodzieży w kontekście postaw rodzicielskich
Agnieszka Warzyszak
Wybory medialne a dialog między rodzicami i dziećmi
Karolina Wilkołaska
Jakość relacji syna z matką a jego postawy wobec macierzyństwa
Część III
Dodatek
Beata M. Parysiewicz
Współpraca rodziny i szkoły jako dialog
Karolina Komsta
Relacje w rodzinie z problemem uzależnienia infoholicznego
Małgorzata Wyżlic
"Szkoła dla Rodziców i Wychowawców" - szkołą dialogu między rodzicami i dziećmi
Małgorzata Wyżlic
Dialog w teorii Spotkań Małżeńskich
Książka jest plonem ogólnopolskiej konferencji naukowej pt. Dyskryminacja seniorów w Polsce. Diagnoza i przeciwdziałanie, zorganizowanej przez Katedrę Polityk Publicznych Instytutu Politologii UKSW w listopadzie 2015 roku. Autorzy tekstów charakteryzują najczęstsze przejawy bezpośredniej i pośredniej dyskryminacji seniorów. Pokazują, w jakich obszarach nierówne traktowanie ze względu na zaawansowany wiek jest w Polsce najuciążliwsze. "Prześwietlone" pod tym względem zostają: rynek pracy, aktywność zawodowa, funkcjonowanie systemu emerytalnego, sytuacja rodzinna i mieszkaniowa, praca opiekuńcza nad seniorami, realizacja prawa do dobrej administracji, sytuacja w służbie zdrowia.
Fascynująca historia Krystyny, pierwszej przełożonej Klasztoru w Markyate, spisana jeszcze za jej życia, urywa się nieoczekiwanie w połowie zdania. Krystyna, urodzona w angielskiej miejscowości Huntingdon około roku 1100, w wieku dwunastu lat składa śluby czystości. O ich złożeniu nie informuje rodziców, którzy będąc pod wpływem biskupa Durham Ranulfa Flumbarda postanawiają wydać ją za mąż za bogatego młodzieńca o imieniu Burtred. Opis przeszkód, które dziewczyna musi pokonać, aby osiągnąć swój cel, jakim jest wstąpienie do klasztoru, umieścił w Żywocie anonimowy biograf. Dowiadujemy się z niego między innymi o prześladowaniach, jakie znosiła ze strony rodziny, męża, przyjaciół, o ucieczce z rodzinnego domu, o życiu, jakie prowadziła we Flamstead u pustelnicy Alfwen, a potem w Markyate u eremity Rogera czy o wyjątkowej przyjaźni z opatem z St. Albans Gotfrydem de Gorham.
Oryginalny tekst Żywota zaginął w nieznanych okolicznościach, a w 1731 roku w wyniku pożaru uległa zniszczeniu kopia z XIV wieku, będąca jedynym źródłem opisującym historię życia Krystyny z Markyate…
Twórczość Tołstoja i Unamuno jest czytana i cieszy się uznaniem na całym świecie, zarówno wśród zwyczajnych czytelników, jak i literaturoznawców. Obaj wielcy klasycy literatury światowej pobudzali umysły jako apostołowie odrodzonego chrześcijaństwa, obaj nadawali duże znaczenie pojęciu żywej wiary, wzrastającej w wątpliwościach i znajdującej oparcie w miłości do Boga w osobie Jezusa Chrystusa. Obaj jako intelektualiści wiązali z Ewangelią nadzieję na odnowę duchową, przy czym idea postępu duchowego, charakterystyczna dla Tołstoja i Unamuno, sięga jednak naukowego, racjonalistycznego poglądu na życie, bez którego poszukiwanie duchowej prawdy byłoby niemożliwe. Ogromna spuścizna literacka tych dwóch pisarzy wywarła wpływ na świadomość Europejczyków i całej ludzkości.
W niniejszej pracy analizowane są zbieżności i analogie w poglądach religijnych obu pisarzy na przykładzie ich wybranej publicystyki religijnej. Będąc owocem cierpliwej i ostrożnej pracy, monografia ta jest pierwszym tak wyczerpującym opracowaniem opartym na analizie poznawanej w oryginale twórczości Tołstoja, preferującym porównawcze podejście do źródeł oraz uwzględniającym kontekst historyczny i literacki.
Technologie zawsze zwalniały nas nie tylko od wysiłku fizycznego, ale także umysłowego i emocjonalnego. Nowe technologie - neuro, bio, nano oraz sztuczna inteligencja - przybliżają moment, gdy my-ludzie zostaniemy zwolnieni także z „obowiązku” istnienia. Osiągnięcia neuronauki przybliżają bowiem moment, gdy człowiek, tak jak go teraz rozumiemy, stanie się zbędny.
Książka wykazuje, iż przesłanie Oświecenia - budowanie lepszego ludzkiego świata poprzez rozumowe poznanie - oparte jest na błędnym pojmowaniu ludzkich procesów poznawczych. Obietnica w pełni rozumnej relacji człowieka ze światem wytworzyła mechanizm rozwoju technologicznego, który niedługo moze pozbawić nas zdolności do rozumienia świata. Rewolucja cyfrowa grozi bowiem cyfrowym totalitaryzmem, nowymi formami koncentracji nierówności i władzy, wreszcie „eksplozją” sztucznej inteligencji, za który nie nadąży żaden ludzki umysł.
Autorzy podpowiadają, jak powstrzymać inwazję wiedzy, która przynosi Wieki Ciemne.
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?