Współczesna estetyka kroczy wieloma ścieżkami, które nierzadko wyprowadzają ją poza granice tradycyjnie rozumianej filozofii. Niewątpliwie sprzyja temu wieloznaczność samego terminu estetyka, który w swym pierwotnym, greckim znaczeniu (aisthesis) odnosi się do zmysłowości. To właśnie do różnych sensów zmysłowości odwołują się autorki i autorzy zebranych w tym tomie tekstów, traktując ją jako klucz do rozważań nad twórczością i obrazowością, działaniem i odczuwaniem, wreszcie – nad czasem, przestrzenią i materią. Są to, co więcej, zagadnienia, które zawsze szczególnie interesowały prof. Iwonę Lorenc, której tom jest dedykowany.
******
The Horizons of Aesthetics. Studies Dedicated to Iwona Lorenc
The authors of the texts collected in this volume refer to various aspects of sensuality, treating it as a key to reflections on creativity and imagery, acting and feeling, and ultimately on time, space and matter.
Seria HORYZONTY NOWOCZESNOŚCI, tom 130
Gdy Tadeusz Kantor udawał się z początkiem 1947 roku w swoją pierwszą w życiu podróż do Paryża, nie przypuszczał zapewne, że przyjdzie mu się tam zetknąć nie tylko ze sztuką klasycznej awangardy i twórczością aktualną artystów z Europy i obu Ameryk. Wizyty w Palais de la découverte otwarły przed nim świat nowoczesnej nauki i spowodowały głęboki światopoglądowy wstrząs. Książka po raz pierwszy tak dogłębnie – i na podstawie nieznanych wcześniej materiałów źródłowych – analizuje różne aspekty doświadczenia nowoczesnego, jakie stało się udziałem krakowskiego artysty, pokazuje, na czym polegało dotknięcie przez niego „Inferna”, jaką rolę w tych przeżyciach odegrał surrealizm oraz jak to wszystko wpłynęło na własną twórczość i poglądy na świat przyszłego autora Umarłej klasy.
Świetna książka, znacząco uzupełnia naszą wiedzę, proponuje ciekawe strategie interpretacyjne, krytycznie podchodzi do źródeł, wsparta na imponujących lekturach, zmienia obraz sztuki Kantora lat 40-tych ale także późniejszej twórczości. Napisana wartko.
z recenzji prof. Wojciecha Włodarczyka
Wojciech Bałus – ur. 1961, historyk sztuki; studiował też filozofię. Profesor w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zajmuje się teorią i historią sztuki XIX–XXI wieku, związkami sztuki z filozofią, antropologią kulturową i literaturoznawstwem. Przewodniczący Polskiego Komitetu Narodowego Corpus Vitrearum, członek Polskiej Akademii Umiejętności i członek AICA. Autor książek: Mundus melancholicus. Melancholiczny świat w zwierciadle sztuki (1996), Figury losu (2002), Krakau zwischen Traditionen und Wegen in die Moderne. Zur Geschichte der Architektur und der öffentlichen Grünanlagen im 19. Jahrhundert (2003), Sztuka sakralna Krakowa w wieku XIX: część druga. Matejko i Wyspiański (2007) i Gotyk bez Boga? W kręgu znaczeń symbolicznych architektury sakralnej XIX wieku (Monografie FNP, 2011 – wersja niemiecka: 2016), Efekt widzialności. O swoistości widzenia obrazów, granicach ich odczytywania i antropologicznych aspektach sztuki (2013).
Tematem książki jest relacja film filozofia paradygmat polskiego romantyzmu. Autor uwzględnia uwarunkowania historyczne, a także współzależność filozofii i filmu oraz myśli i filmu. Konfrontuje triadę romantycznego myślenia o egzystencji: melancholia tragizm ironia romantyczna z rozwiązaniami wykorzystanymi przez polskich filmowców. W książce znajdują się interpretacje scen i sekwencji z filmów Kuby Czekaja, Macieja Drygasa, Andrzeja Jakimowskiego, Jana Komasy, Marka Koterskiego, Pawła Pawlikowskiego, Wojciecha Smarzowskiego, Andrzeja Wajdy, Krzysztofa Zanussiego, Edwarda Żebrowskiego i Andrzeja Żuławskiego. Dominującym przedmiotem tych interpretacji jest śmierć, zwłaszcza samobójcza, traktowana jako skrajny przykład zastosowania paradygmatu romantycznego.Książka wykorzystuje prace Marii Janion i polskich filmoznawców: Alicji Helman, Marcina Marona, Andrzeja Zalewskiego. Ważne są w niej odwołania do prac filozofów i filmoznawców aktywnych w obszarze międzynarodowym: Roberta Sinnerbrinka z jego romantyczną film-filozofią, Richarda Allena, Stanleya Cavella, Paula Coatesa, Gillesa Deleuze'a, Daniela Framptona, Bernda Herzogenratha, Johna Mullarkeya, Davida N. Rodowicka, Richarda Rorty'ego.Autor spogląda na paradygmat romantyczny także jako na zjawisko z dziedziny epistemologii. Ważne są dla niego praca wyobraźni, subiektywizm będący kontynuacją romantycznego indywidualizmu i osiągany dzięki ironii romantycznej dystans, który może służyć poznaniu, ale także zakwestionowaniu jego sensu. Daje nową odpowiedź na pytanie, czy paradygmat polskiego romantyzmu może ożywić film polski i wspomóc badania nad nim. A także jak film może zmienić rozumienie paradygmatu i jego roli w kulturze.Krzysztof Kopczyński profesor uczelni w Instytucie Polonistyki Stosowanej Uniwersytetu Warszawskiego, doktor habilitowany sztuk filmowych, doktor nauk humanistycznych (promotorka rozprawy Recepcja Mickiewicza w zaborze rosyjskim w latach 1831-1855 prof. Maria Janion), dokumentalista. Główne zainteresowania naukowe: film polski, film dokumentalny, romantyzm, filozofia filmu, edukacja filmowa i medialna. Reżyser dokumentów Kamienna cisza (2007) i Dybuk. Rzecz o wędrówce dusz (2015) pokazywanych i nagradzanych w kilkudziesięciu krajach. Członek Europejskiej Akademii Filmowej, Polskiej Akademii Filmowej, Stowarzyszenia Filmowców Polskich i Polskiego Towarzystwa Badań nad Filmem i Mediami. ORCID 0000-0002-6702-6374 www.eurekamedia.info
Na publikację, według autorskiej koncepcji Krystyny Pietrych, składają się następujące części: wstęp, Między parodią a profecją, prezentujący najważniejsze tropy interpretacyjne poematu; faksymile JA z jednej strony i JA z drugiej strony mego mopsożelaznego piecyka z 1920 roku, zmodernizowana edycja Piecyka wraz z komentarzem edytorskim i przypisami, wersja poematu opublikowana w Ciemnym świecidle (1968) oraz tekst Coś niecoś o Piecyku, będący autokomentarzem Wata do młodzieńczego utworu. Szczególne uzupełnienie stanowią grafiki Wojciecha Grabowskiego, które są efektem wieloletniej fascynacji artysty niezwykłym poematem i propozycją jego plastycznej interpretacji. Książka jako całość jest zatem zachętą do kontekstowej i wieloaspektowej lektury jednego z najbardziej zagadkowych tekstów polskiego modernizmu.
Wigilia Bożego Narodzenia to jedyny i niepowtarzalny dzień w całym roku. Podniosła atmosfera w oczekiwaniu na narodzenie Dzieciątka Jezus tworzy w rodzinie klimat duchowej jedności i pokoju.Przedstawiamy poradnik, który krok po kroku prowadzi czytelnika przez okres Bożego Narodzenia i tłumaczy, jak po katolicku przeżyć najbardziej rodzinne święta. Z tą książką Wigilia stanie się pięknym i prawdziwie religijnym przeżyciem, a przy tym zachowa uświęcony tradycją charakter.W przewodniku czytelnik znajdzie:przygotowania adwentowe z omówieniem tradycji i posług religijnych;szczegółowy opis przebiegu wieczerzy wigilijnej;teksty modlitw i fragment Ewangelii do odczytania przy wigilijnym stole;teksty najpiękniejszych tradycyjnych polskich kolęd;omówienie zwyczajów bożonarodzeniowych;omówienie wizyty duszpasterskiej
Punktem wyjścia koncepcji książki Teatr brzydkich uczuć była teoria Sianne Ngai inspirująca do nowych sposobów myślenia o teatrze, przedstawieniach kulturowych i rzeczywistości społecznej. Tom rozpoczyna więc tłumaczenie wstępu do monografii Ngai, w którym autorka przedstawia założenia metodologiczne i charakterystykę brzydkich uczuć negatywnych emocji i afektów.W kolejnych rozdziałach autorki i autorzy analizują różne zjawiska teatralne, performatywne i społeczne, odnosząc się do koncepcji Ngai i do innych teorii afektywnych.Publikację zamyka tłumaczenie wprowadzenia do książki The Promise of Happiness Sary Ahmed. Autorka udowadnia, że szczęście jest znormatywizowanym projektem życiowym, dostępnym tylko niektórym podmiotom. Zgodnie z tą diagnozą brzydkie uczucia mogą być postrzegane jako produkt uboczny zderzenia podmiotów nienormatywnych z rzeczywistością projektowaną przez ideę szczęścia oraz przeszkodą do jego osiągnięcia. Artykuły zamieszczone w Teatrze brzydkich uczuć tworzą zaś nieszczęśliwe archiwum, a ujawnione w nim wstydliwe afekty rozbijają systemy społeczne ufundowane na normatywnej wizji szczęścia i odsłaniają ich przemocowy charakter.Teatr brzydkich uczuć to publikacja świetnie obmyślona, uzupełniająca istotną lukę w rodzimej humanistyce, otwierająca dyskusję, która nakazuje przeprogramować myślenie o związkach łączących emocje, teatr, procesy performatywne i sferę publiczną. Jest rzeczowa i zaangażowana zarazem. Pokazuje, że rozmowa o sztuce nie może obejść się bez analizy afektywnych ram jej powstawania i recepcji.Z recenzji dr Weroniki SzczawińskiejWidzę w Teatrze brzydkich uczuć próbę rekonfiguracji teatralnych hierarchii i wzmocnienie głosów dotąd uciszanych. Nadanie wagi brzydkim uczuciom odbieram jako gest polityczny i emancypujący, dający narzędzia i siłę, by mówić o tym, o czym wcześniej mówić nie wypadało.Z recenzji dra hab. Piotra Morawskiego
Anarchiczność współczesnej, oddolnej polityczności objawia się także w pewnej zmianie pokoleniowej. Polityki nie utożsamiamy już wcale ze specjalnie wydzielonym dla niej kawałkiem przestrzeni publicznej, jaka? jest agora. Widzimy to na protestach, których celem nie jest tylko wyrażenie pewnych poglądów czy niezgody na jakieś prawo, lecz pewna konstruująca się tam forma życia.
Książka ta prezentuje dorobek Profesora związany z szeroko pojęta tradycją kościuszkowską, przedstawia osoby, które wspierały T. Kościuszkę w walce i wszelkich działaniach dla odzyskania niepodległości. Pokazuje przy tym uwarunkowania i złożoność sytuacji społecznej, politycznej i gospodarczej. Przytacza wiele opinii innych historyków o Tadeuszu Kościuszce. Przedstawia 200 lat starań o budowę pomnika Tadeusza Kościuszki w Warszawie i uwieńczone powodzeniem wystawienie tego pomnika w roku 2010.
Książka ta zawiera biogram Prof. M.M Drozdowskiego, niepublikowany dotąd wykaz jego publikacji z lat 2012-2021 oraz wykaz wystąpień na Międzynarodowych Sympozjach Kościuszkowskich w Maciejowicach.
Najnowsza książka z serii EduEmu to świetny sposób na poćwiczenie i utrwalenie zasad gramatyki, ujęty w atrakcyjnej graficznie i zabawnej formie. Jest doskonałym przygotowaniem do sprawdzianu, klasówki, dyktanda.Zalety:- mnóstwo ćwiczeń aktywizujących (tzw. activities): uzupełnianek, rymowanek, krzyżówek i zabaw słownych- doskonałe ćwiczenia do utrwalenia zagadnień ze słowotwórstwa, części mowy i części zdania- szybka powtórka wiadomości z użyciem zabawnych rysunków i zdjęć- świetna rozgrzewka przed egzaminem trzecioklasisty a zarazem powtórka dla uczniów czwartej i piątej klasy- dużo humoru i okazja do poznania gramatyki z najfajniejszej strony!To zbiór ćwiczeń, daleki od podręcznikowej dyscypliny i okraszony solidną dawkąhumoru który sprawi, że z pozoru trudne gramatyczne zasady staną się w okamgnieniu zrozumiałe.
Kawaleria szczyci się w Polsce długą tradycją, sięgającą początków państwa. Z dumą wspominamy zwycięstwa pod Chocimiem, Kircholmem, Wiedniem, w których ważną rolę odegrali polscy kawalerzyści. Ułani, husarze i szwoleżerowie mają od zawsze w naszych sercach ciepłe miejsce. Książka opowiada o dzieciństwie, dojrzewaniu, patriotyzmie wielkich Polaków i prywatnych perypetiach znakomitych kawalerzystów. Aleksander Ułan. Od jego nazwiska rozpoczęła się legenda całej formacji kawaleryjskiej. Jan Leon Kozietulski. Perypetie zwycięzcy spod Somosierry. Aleksander Lisowski. Postrach pól bitewnych Europy. Józef Bielak. Najdzielniejszy z oficerów czasów Stanisława Augusta. Wojciech Rubinkowski. „...ród książęcy, który z mężów wymownych i pracowitych słynie”. Bolesław Wieniawa-Długoszowski. Poeta wśród kawalerzystów, kawalerzysta wśród poetów. Kazimierz Pułaski. Pełen tajemnic żywot bohatera dwóch narodów. Władysław Belina-Prażmowski „Uciekają strachem zdjęci, moskiewskie psubraty!”. Henryk Dobrzański. Ostatni żołnierz Września. Prawda i legenda Hubala. Jerzy Sosnowski. „Oficer o wykwintnych formach towarzyskich - skończył życie w upodleniu sowieckiego więzienia”. Siwe konie i czerwone maki Władysława Andersa. Dwie Ireny i dwie Anny. Stefan Mustafa Abramowicz. Ostatni ułan Rzeczypospolitej. Twardziele z Polską w sercach. Ułani, husarze i szwoleżerowie. Chłopcy malowani.
Razem z Homo Metahistoricus (2019) nowy tom studiów prof. Pomorskiego ? Rzecz o wyobraźni historycznej. Ćwiczenia z hermeneutyki ? domyka w znakomitym stylu wyobrażenia autora o intelektualnej historii Polski w stuleciach XX i XXI . Wpisuje i łączy, nolens volens, peryferyjną historię Polski z najciekawszymi trendami współczesnej historiografii światowej. Tekst iskrzy erudycją i skojarzeniami, które otwierają zupełnie nowe pola interpretacyjne. Otrzymaliśmy kolejną bardzo ważną książkę. Jej znaczenie i odzew w środowiskach humanistów polskich mogą być tym razem jeszcze większe niż ostatnio publikowanych przez Pomorskiego dlatego, że spektrum problemów jest szersze, bardziej wielowątkowe.
Prof. dr hab. Robert Traba
Instytut Studiów Politycznych PAN w Warszawie
Literackie odkrycie prosto z EstoniiNietuzinkowa powieść wypełniona czarnym humorem i przeszywającą grozą, w której mitologia miesza się z surową, naturalistyczną rzeczywistością, a stare wierzenia łączą z chrześcijaństwemEstońska dziewiętnastowieczna wioska, której rytm wyznaczają kolejne kartki z kalendarza. To w niej toczy się tragiczna i zaskakująca historia miłosna Hansa, Liiny i Jaana.W tamtejszej mitologii duchy zmarłych nazywane są krattami. Choć wydawałoby się, że mogą być straszne, w istocie są bardzo pomocne podczas podkradania pożywienia z pobliskiego dworu. By ożywić kratta i dać mu duszę, chłopi podpisują z diabłem cyrograf sprytnie jednak go oszukując i zamiast krwi używając soku z porzeczek Co może pójść nie tak?Powieść Kivirhka to książka szalona, pełna zadziwiających (i dziwacznych) zwrotów akcji. Niestereotypowa, okrutna, naturalistyczna i romantyczna zarazem. Nie da się pojąć świata estońskiej wioski szkiełkiem i okiem. Trzeba uruchomić wyobraźnię, empatię i przyjąć go z niepokojem oraz gromkim śmiechemAndrus Kivirhk to autor obdarzony najbardziej niesamowitą wyobraźnią na świecie. Ta literatura potrafi zaczarować Olga Tokarczuk
Praca koncentruje się na popularyzacji wiedzy oraz promocji badań własnych poprzez edukacyjno-artystyczną konceptualizację (od inspiracji do kreacji) odnoszoną do osobistych doświadczeń dydaktycznych, naukowych i warsztatowo-artystycznych w kontekście zmieniających się wyzwań edukacyjnych i estetycznych. Rozważania autorów dotyczą konceptualizacyjnego postępowania w takich obszarach integracji pedagogiki i sztuki (estetyki), jak: (1) opisanie własnych działań pedagogicznych, artystycznych lub pedagogiczno-artystycznych, (2) rozpoznanie metodologiczne opracowanych płaszczyzn poznawczo-badawczych, różnicujących i integrujących konceptualizację w pracy artystów i pedagogów, (3) opisanie procesu twórczego w kontekście wyzwań edukacyjnych i artystycznych.
Zrozumienie twórczych procesów własnych działań poznawczych i badawczych, uwspólnianych praktyką pedagogiczną i artystyczną, prowadzi do społecznej i kulturowej refleksji nad sobą, którą wzbogaca się w pracy naukowej poprzez kontakt z „materiałem” badań własnych. W książce znajdziemy przemyślenia odnoszące się do teorii konferencji, myślenia algorytmicznego i receptywnego, fenomenu marzeń po skupieniu, kreacji, mody i edukacji, edukacyjnej funkcji architektury, stylu, awangardowych form relacji wirtualnych, transformacji systemowej, pragmatycznej organizacji sztuki (w) edukacji, kształcenia językowego, kreatywności języka, heurystyki w nauczaniu literatury obcej, kształcenia muzyczno-matematycznego oraz tożsamości wychowania i malowania.
Książka Biblia w krzyżówce jest adresowana do osób, które posiadają już pewną wiedzę biblijną. Poprzez zabawy intelektualne w niej zawarte w innowacyjny sposób ułatwia rozszerzanie wiedzy o Biblii. Do tej pory nie było na rynku wydawniczym takiej pozycji książkowej. Zawiera ona 48 krzyżówek oraz zagadki i rebusy.
Anna Kalbarczyk
Autorka książek z zakresu arteterapii, edukacji plastycznej oraz biblistyki.
Publikacja przygotowana została przez zespół badaczy wywodzących się z różnych środowisk naukowych oraz praktyków na co dzień pracujących w jednostkach organizacyjnych służb, inspekcji i straży. Wszyscy autorzy zostali zaproszeni do podjęcia refleksji nad zagadnieniem obecności seniorek i seniorów w przestrzeni miejskiej, aktualnie prowadzonymi i przygotowywanymi politykami senioralnymi oraz praktyką działań organizacji pozarządowych. Ważnym punktem odniesienia rozważań ujętych w monografii jest pandemia SARS-CoV-2 i zebrane w trakcie jej trwania doświadczenia ze współpracy w trosce o grupę osób najbardziej dotkniętych konsekwencjami pandemii.Doświadczenia pandemiczne służb czy wyostrzone skutki zmian demograficznych polskiego społeczeństwa to tylko część problemów, przed których rozwiązaniem stają politycy ze szczebla samorządowego i rządowego. Postulatem wyraźnie podnoszonym przez wszystkich autorów jest konieczność opracowania zintegrowanej na szczeblu lokalnym, regionalnym i krajowym polityki senioralnej odzwierciedlającej doświadczenia i potrzeby jej aktorów instytucjonalnych, pozarządowych i adresatów tych działań. Dotychczas obserwowany brak jednolitej polityki senioralnej sprzyja mnogości dokumentów często niespójnych formalnie obowiązujących na danym terenie. Cierpią na tym grupy seniorek i seniorów, a w konsekwencji całe społeczeństwo.Ze wstępu dr. hab. Mikołaja Tomaszyka
Przyszedłem ogień rzucić na ziemię i jakże pragnę, ażeby już zapłonął. Łk 12, 49Jaka jest przyszłość Kościoła?Czy z wiary pozostaną tylko zgliszcza i nostalgiczne wspomnienia?Czy ogień, który jest w Kościele, może jeszcze rozpalić serca wierzących?Ksiądz Robert Skrzypczak, ceniony kapłan i rekolekcjonista, w rozmowie z Pawłem Chmielewskim odkrywa korzenie kryzysu wiary, który osłabia misję i powołanie Kościoła w świecie. Wielu wiernych ma wrażenie, że jest w płonącym domu, i pragnie go jak najszybciej opuścić.Przyglądając się najtrudniejszym momentom w najnowszej historii Kościoła, pokazując jego słabości i skłonność do unikania konfrontacji, autorzy starają się wskazać i na nowo odkryć, że jedynym ratunkiem dla ocalenia wspólnoty wierzących jest świętość. Przypominają, że Boży ogień rzucony przez Jezusa na ziemię ma moc nie tylko spopielić to, co nie jest święte, ale na nowo rozpalić serca i sumienia wierzących.Ks. prof. Robert Skrzypczak ceniony rekolekcjonista, autor i tłumacz wielu książek, m.in. ks. Dolindo Ruotolo, W twej duszy jest Niebo. Konferencje i świadectwa. Jeden z pierwszych popularyzatorów osoby ks. Dolindo w Polsce. Profesor Akademii Katolickiej w Warszawie. Wyróżniony nagrodą Totus (2013) za propagowanie nauczania św. Jana Pawła II oraz Medalem św. Edyty Stein (2017). Współpracuje z redakcją Gościa Niedzielnego.Paweł Chmielewski filolog klasyczny, dziennikarz i publicysta. Od lat związany z portalem PCh24.pl. Prywatnie mąż i ojciec. Mieszka w Warszawie.Niemało uwagi poświeciliśmy fizjonomii dzisiejszego Kościoła, jego miejscu w świecie, jego denerwującej słabości i skłonności do dezercji z pola walki duchowej współczesnych mieszkańców globalnej wioski. Wytężaliśmy wzrok, by doszukiwać się w nim zalążków odradzającej się świętości i Bożego szaleństwa. Złości nas i irytuje obecny stan, bo nam na Kościele zależy. Nikt nie będzie wylewał łez nad sprawami o nikłym znaczeniu. Tymczasem bolą nas i niepokoją ci, za których gotowi jesteśmy oddać życie.ks. Robert Skrzypczak
"Pikantne" szczegóły z życia dawnej arystokracji od lat cieszą się wielkim zainteresowaniem Czytelników, a tym bardziej, jeśli są to fakty dotyczące znanych nam rodzin żyjących niegdyś na terenach leżących w granicach dawnej i obecnej Polski. I w tym właśnie kierunku poszedł autor, gdyż losy arystokratów, którzy dawniej byli naszymi "sąsiadami" są nam szczególnie bliskie i budzą duże zainteresowanie. Dużym sentymentem darzymy również losy szlachty żyjącej na dawnych Kresach, zwłaszcza, że znajdziemy tam sporą liczbę znakomitych osobowości, mających nierzadko znaczący wpływ na historię i losy Polski. Niniejsze wydanie to zbiór rozdziałów zamieszczonych w częściach 3 oraz 4: "Śladami śląskiej arystokracji" oraz "Arystokracja od Śląska po Wołyń".
Dziennik Anne Frank należy do ścisłego kanonu literatury światowej. Został spisany w latach wojny w formie pamiętnika przez nastoletnią Holenderkę pochodzenia żydowskiego. Dziennik żyjącej w ukryciu dziewczynki uważany jest dzisiaj za najbardziej przemawiające do naszej wyobraźni i do naszych uczuć świadectwo o tym, czym była hitlerowska okupacja podczas II wojny światowej. Jak to się stało, że to właśnie relację z przerwanego życia Anne Frank historia wybrała na symbol okaleczonego wojną pokolenia czy wręcz na symbol czasów, w których horror stał się normą dla ludzkiego życia? Inni młodzi ludzie, rówieśnicy Anne Frank, opisywali, co widzieli i czego doświadczyli w gettach na terenie Polski czy innych krajów okupowanych przez Niemców. Dlaczego właśnie ta relacja chwyciła za serca i zawładnęła wyobraźnią czytelników na całym świecie? Odpowiedź znajduje się w tej książce.
Dziennik Anne Frank został wpisany na sławną listę 100 książek XX wieku pisma „Le Monde”, a także na listę UNESCO najbardziej wartościowych dokumentów świata. Był przedmiotem inscenizacji filmowych i teatralnych.
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?
