Tytuł, który tym zebranym w jedno fragmentom nadałem, ma dwa znaczenia. Jedno przenośne, że niby to wszystko, co tu piszę i pisałem, jest jakąś podróżą do ojczyzny; drugie całkiem konkretne, bo najistotniejszą treścią tych kart są prawdziwe i rzeczywiste podróże do Polski. Tak się moja biografia złożyła, że trzykrotnie w ciągu mego życia jechałem do Polski, wybierałem się do mej ojczyzny jak gdyby z zewnątrz, zmierzałem ku niej pół-pielgrzym, pół-turysta zgadując tylko, co jest jej istotą, co jest jej powabem, i mogąc ją porównywać z innym środowiskiem, w którym się pierwotnie zasiedziałem. Pierwszą z tych podróży było przesiedlenie z Ukrainy do Warszawy jeszcze w roku 1902, kiedy byłem ośmioletnim chłopcem. Wielokrotnie mówiłem o tym bogatym w treść epizodzie mego życia i o tym zadziwieniu, zaniepokojeniu i przemieszczeniu wartości, jakie to przeniesienie się we wrażliwym dziecku sprawiło. Pisałem także o obrazach, które wtedy Polska we mnie wywołała i niezmiernie głęboko je odcisnęła. Wrażenia te pozostały na zawsze największymi wrażeniami dzieciństwa: kościoły, Filharmonia, teatry, Powązki, Zachęta, słowem Warszawa. Jednocześnie Uniwersytet Latający u nas w domu (wykład Krzywickiego), Sienkiewicz jadący w dorożce ulicą Kruczą, wieczory z patriotycznymi deklamacjami w pracowni mód pani Maciejewskiej i kuzynka w białej sukni idąca na czwartek do Deotymy. Druga moja podróż do Polski to już sprawa bardziej skomplikowana, obejmuje bowiem tą nazwą szereg wyjazdów do Warszawy i Królestwa w latach 1911, 1912 (dwa nawroty), 1913, 1914. Miałem już wtedy siedemnaściedwadzieścia lat, osobowość moja kształtowała się, zainteresowania ustalały i dla mojego wykształcenia lata te były ogromnie ważne. Poznałem wówczas wieś polską, tak różną od ukraińskiej, polską kulturę szlachecką, też inną, i pomału wchodziłem także w życie kulturalne polskie dzięki zainteresowaniom moim, moich krewnych i przyjaciół wnikałem w zagadnienia literackie, które przedtem były mi całkowicie obce. Swoista mieszanina kultury Byszew (rodzaj Neandertalu) z kulturą literacką Warszawy, jedyna okazja zaznajomienia się z okazałym życiem arystokracji o dziwo, rosyjskiej stworzyły ten bardzo swoisty amalgamat, jakim były lata mojej wczesnej młodości. Gdy wyjechałem do Polski po raz trzeci, byłem już uformowanym człowiekiem i przeszedłem przez wielkie doświadczenia pierwszych burz uczuciowych, pierwszych rozczarowań filozoficznych, pierwszych klęsk i zwycięstw artystycznych. Na kartach doświadczeń życiowych mogłem zapisać prawdziwe poznanie wsi ukraińskiej (zauważmy, że nastąpiło ono po poznaniu wsi polskiej), no i przeżycia tak ogromne, które wypadły na losy mojego pokolenia pierwsza wojna europejska i wielka rewolucja rosyjska. Oba te gigantyczne zdarzenia działy się niejako w tle mojej biografii, ani w jedno, ani w drugie nie byłem bezpośrednio zaangażowany, ale przecie ich rozmach, ich potęga, sama wielkość tych zjawisk musiała zadziałać na mój charakter, na moje usposobienie, na moje pojęcie o świecie. Cóż dziwnego, że sprawy polskie wydawały mi się czasami sprawami miałkimi i ograniczonymi, a świat, zwłaszcza światek warszawski, czasami sprawiał na mnie wrażenie ciasnego podwórka.
W swojej najnowszej książce Bogdan Frymorgen kładzie pod mikroskopem lęk przed nieuniknionym. Wszyscy kiedyś umrzemy podkreśla lakonicznie ale zanim znajdziemy się w pazurach tytułowego tygrysa, możemy spróbować odkryć w nim puszystego kota. Książka zawiera wiele elementów autobiograficznych, które w strumieniu świadomości autora mieszają się z szerszymi obserwacjami na temat kondycji współczesnego człowieka. Frymorgen zaznacza, że pisząc o śmierci, uchyla jedynie drzwi. To od czytelnika zależeć będzie, czy przez powstającą szczelinę wpuści mrok czy światło. Równie dobrze może on te wrota zatrzasnąć, a książkę spalić. Mimo prowokacyjnego tematu i przewrotnego tytułu, autor stara się unikać quasi-filozoficznych analiz i turpistycznego komizmu. Opisuje swoje obawy i aspiracje w tym samym lakonicznym stylu, do jakiego przyzwyczaił czytelników we wcześniejszych publikacjach. Nie chcę pisać o rzeczach łatwych, a te najtrudniejsze leżą pod latarnią. Wystarczy się schylić zaznacza. Oswajanie tygrysa nie jest łatwą książką. Z pewnością to najintymniejsza pozycja w dotychczasowej twórczości autora.
gdyby nie Świrszczyńska reguła i wydawnicza powinność, chyba nigdy nie ośmieliłbym się mówić o tych wierszach, nie odważyłbym się i nie chciałbym ich dotykać bo to tak, jak gdybym dotykał najboleśniejszej, świeżej, otwartej rany Bronisław Maj
Sefer zikaron kehilat Wolomin Księgi Pamięci Sefer Zikaron stanowią unikalne świadectwa życia społeczności żydowskich Europy Środkowo-Wschodniej, które w wyniku Zagłady przestały istnieć. Tworzone po II wojnie światowej z inicjatywy ocalałych, ich potomków oraz organizacji żydowskich, Księgi te mają na celu nie tylko upamiętnienie zamordowanych, lecz także ocalenie od zapomnienia bogatego dziedzictwa żydowskiego jego kultury, instytucji, języka, codzienności i duchowości. Stanowią one formę zbiorowej pamięci zapisu tego, co zostało brutalnie przerwane, lecz nie zatarte. Dotychczas ukazało się około 700800 takich publikacji, z których jedynie niewielka część została przetłumaczona na język polski. Wśród tych szczególnych świadectw znajduje się również Sefer Wołomin Księga Pamięci Żydów Wołomińskich (Sefer zikaron kehilat Wolomin), wydana po raz pierwszy w Izraelu w 1971 roku w językach jidysz i hebrajskim. Redaktorem pierwszego wydania był Szymon Kanc. Wydanie anglojęzyczne ukazało się drukiem w USA w 2022 roku z inicjatywy Briana Snydera. Niniejsze polskie wydanie tłumaczone bezpośrednio z oryginału na język polski przygotowane wiele lat później, jest owocem wysiłków wielu osób i instytucji, które z oddaniem i szacunkiem zaangażowały się w przywracanie historii żydowskiego Wołomina polskiemu czytelnikowi.
Tadzik Korecki, potomek arystokratycznego rodu dorasta na PRL-owskim osiedlu. Wartości wyniesione z domu zderzają się boleśnie z realiami blokowiska, gdzie zasady ustalają pięści, a hierarchię wyznaczają umawiane bójki. Tadzik próbuje odnaleźć swoje miejsce w tym pełnym kontrastów świecie, szukając inspiracji w historii przodka legendy. Czy wspomnienia o dawnej odwadze i honorze pomogą mu zmierzyć się z własnymi wyzwaniami? A może między dwiema epokami istnieje przepaść, której nie da się pokonać? Tadzik wyrusza w podróż, w której przeszłość i teraźniejszość splatają się w pełną emocji opowieść o dojrzewaniu, sile tradycji i poszukiwaniu siebie.
Na Cmentarzu Anglików w Rzymie Jarosław Mikołajewski napotyka na grób polskiej dziewczyny urodzonej pod koniec XIX wieku. Ten reporterski początek otwiera w nim przygodę innego porządku pamięci, sumienia, potrzeby odkupienia, nieoczekiwanych skojarzeń. Taka jest materia tego opowiadania zawieszonego pomiędzy prawdą a fikcją, pisanego z zamierzoną niedzisiejszością stylu.
Ewangelia według Świętego Twitterajest współczesnym apokryfem:ironicznym, czułym i bezlitosnym zarazem.Biblijne postaci odzyskują w nim ciało,lęk, śmieszność i bezradnośćwszystko to, co zwykle ginie pod ciężarem symbolu.Autor prowadzi czytelnikaod Genesis po Apokalipsę,nie po to, by opowiedzieć znane historie raz jeszcze,lecz by sprawdzić, co pozostaje z wiary,kiedy wielkie słowa zderzają sięz codziennym doświadczeniem człowieka. Książka o Bogu oglądanym z ziemii o człowieku, który mimo wszystkowciąż patrzy w niebo.
Tomasz Jastrun, syn znanych pisarzy Mieczysławy Buczkówny i Mieczysława Jastruna, poeta, prozaik, felietonista, dziennikarz. Zadebiutował w 1978 tomem wierszy Bez usprawiedliwienia (PiW). W latach 70. Zaangażowany w ruch opozycyjny, w stanie wojennym będzie autorem popularnych utworów politycznych. Redagował podziemne pismo Wezwanie. Wieloletni felietonista Kultury paryskiej. Pisze zwykle krótkie wiersze, oszczędne w formie. Zapewne nikt w polskiej poezji nie napisał tylu wierszy o dziecku, teraz jego utwory często mówią o starzeniu się i przemijaniu. W 2024 w Austerii ukazał się tomik Epoka wymierania. Wybór wierszy Oddani istnieniu (Czytelnik) opublikował poeta w 2025 roku. Tomy wierszy Jastruna ukazały się w Izraelu, w Szwecji i w Stanach. Gałąź Nie mam już nicDo stracenia Więc piszę nicI z nic wyrasta gałąźI zakwita wierszem
Książka stawia sobie ambitny cel rewizji najważniejszych strukturalnych zaniedbań i błędów w dotychczasowych studiach nad chasydyzmem. Chodzi przede wszystkim o wprowadzenie do analizy chasydyzmu nowych metod badawczych stosowanych dotychczas niedostatecznie, radykalne rozszerzenie bazy źródłowej i chronologicznych ram analizowanego zjawiska oraz odejście od paradygmatu dziejów chasydyzmu jako historii przywódców. Ostatecznym i najważniejszym celem książki jest jednak zbudowanie intelektualnie wartościowej, metodologicznie nowoczesnej, źródłowo innowacyjnej i atrakcyjnej narracji, która wyznaczy nowe kanony myślenia, pisania i mówienia o chasydyzmie, zarówno w Polsce, jak i w literaturze naukowej na świecie.
Marek Edelman opowiadał Zagładę wielokrotnie, na najróżniejsze sposoby, przy różnych okazjach, w różnych konfiguracjach, przed mniejszą lub większą widownią, ale w żadnej swojej opowieści nie tylko sam nie kreował się na bohatera, ale też nie zgadzał się, by obsadzano go w tej roli. Patos, egzaltacja, martyrologia, kombatanctwo to wszystko było mu obce. Jego narracja była z założenia antyheroiczna. *** Nie wątpię, że Marek nie wiem, czy i na ile świadomie starał się nadać jakiś kształt i formę swojemu doświadczeniu Zagłady, próbował skonstruować coś w rodzaju narracyjnej ramy. Pod koniec życia jego obsesją stała się opowieść o miłości i chwilach szczęścia, jakie można było przeżyć nawet w piekle, jakim było getto w czasie Wielkiej Akcji i powstania. Joanna Szczęsna, Narracje Marka Edelmana
Cezary Łasiczka: Naszą rozmowę rozpoczniemy poetycko: Od szczęk do pięty wszedł napięty.Oliwne na nim firmamenty.Ten tylko może być wybrany,kto jest jak strucla zasupłany.Z niedźwiedziem bierze się za barygroźnym (chociaż go wcale nie ma).Trzy niewidzialne jaguarypadają pod ciosami trzema.Rozkroku mistrz i przykucania.() Poznaje Pan ten wiersz?
Drugi Raport z oblężonego umysłu jest kolejnym tomem esejów Bogdana Frymorgena, które powstały podczas wojny w Ukrainie. Przez pierwsze sto dni od jej wybuchu autor pisał niemal codziennie. Jego nadawane z Londynu korespondencje radiowe ukazywały się na antenie radia RMF FM. Raport nie jest jednak zbiorem relacji dziennikarza. To kronika i mapa ludzkich emocji wytrąconych przez rosyjską agresję na suwerenny europejski kraj w XXI wieku. Po nieudanych próbach rozmów pokojowych, fiasku ataku na Kijów i zniszczeniu Mariupola, wojna wchodzi w fazę przetrwalnikową. Im dalej na wschód przenoszą się działania zbrojne, tym częściej Ukraina schodzi z pierwszych stron gazet. Ale nie z radaru Frymorgena.
Wyjechałem z Polski, w zasadzie cały czas z niej wyjeżdżam, nigdy jednak nie jestem sam. Towarzyszy mi wierny druh, język polski. Czasem mi ucieka, wplątuje się w żywy krajobraz i martwą przyrodę, innym razem, mimo że pozostaje blisko, przepada gdzieś niby marzyciel, który pragnie literatury. Zawsze jednak wraca. Wraca i zdaje sprawę ze świata, a jednocześnie zabija samotność. Bo jest spoiwem, łączy. Uświadamiam to sobie najdobitniej właśnie poza krajem. Tam mój język destyluje się, krystalizuje i klaruje, powoli staje się czysty, ojczysty. O tym jest ta książka, o dekadzie prób uojczyźniania obczyzny. Miłosz Waligórski
Listy Loli. Prywatna korespondencja rodzin Popper i Taube z lat 1926-1950 Wydana w tym tomie korespondencja odzwierciedla ważne doświadczenia pokoleniowe polskich Żydów w kontekście historii społecznej, politycznej i gospodarczej pierwszej połowy XX w. Imponująca kolekcja listów wymienianych między Lolą Taube i jej mężem oraz ich krewnymi, przyjaciółmi i współpracownikami, obejmująca dwie dramatyczne dekady od 1926 do 1950 r., stanowi unikalne archiwum dokumentów osobistych. Pozwala nam śledzić bliskie związki łączące członków zamożnej, wielojęzycznej rodziny żydowskiej w Europie Środkowo-Wschodniej i codzienne intymne życie środowiska ukształtowanego przez procesy modernizacji, akulturacji i polonizacji. Ten unikatowy zbiór korespondencji opowiada o losach zasobnej i wpływowej rodziny, należącej do wciąż niedostatecznie zbadanej części polskiego żydostwa wykształconych przedsiębiorców i przedstawicieli wolnych zawodów w Galicji. Publikowane listy rzucają światło na rodzinne i zawodowe doświadczenia Żydów mieszkających w Krakowie, Tarnowie, Toruniu, Lwowie i Radłowie, a więc głównie poza Warszawą, na temat której poświęcono wciąż dużą część badań historii społeczno-gospodarczej i kultury Żydów w okresie międzywojennym i w czasie Zagłady. W listach, które dotarły do krewnych, nie nastąpiło złamanie konwencji komunikacyjnej, nie ma wśród nich ostatniego listu, pisanego w poczuciu nieuniknionej śmierci, epistolarnego pożegnania z najbliższymi. Nie wiemy, czy Irena i jej najbliżsi napisali takie listy i czy próbowali je wysłać. W czasie wojny Lola otrzymywała także korespondencję od krewnych i przyjaciół, którym udało się wyjechać z Polski przed wojną lub w jej trakcie. Ich listy odzwierciedlają nie tylko wyzwania, przed którymi stanęli jako uchodźcy i imigranci w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Australii, na Kubie, w Mandatowej Palestynie, ale także ujawniają sposób, w jaki odczuwali rosnące zaniepokojenie, a następnie paraliżujący strach o los bliskich w Europie. Fragmenty ze Wstępu Natalii Aleksiun
Z jego poezją zetknęłam się w połowie lat sześćdziesiątych, w klasie maturalnej, lecz poza szkołą i, potem, poza studiami. Był pisarzem zakazanym. Nastał czas procesów politycznych, uwięzienia Modzelewskiego i Kuronia, rozrzedzonego powietrza, utraty październikowych swobód. Zwroty zaczerpnięte z Ocalenia, Światła dziennego, obu Traktatów moralnego i poetyckiego stały się naszym językiem intymnym. Rozpoznawaliśmy się po nich tak, jak po wymianie tajnego hasła rozpoznaje się swoich. W nich znajdowaliśmy klucze do świata.
Samotnie zafascynowały mnie, ponieważ osobiście doświadczyłam wyjątkowości tego poematu, jego bliskości myśleniu parnasistów, owej autonomii twórczej Generación 27, czyli grupy hiszpańskich poetów pierwszej połowy XX wieku, określanych mianem Pokolenia 27. O czym traktuje ten utwór? Najogólniej rzecz biorąc: o żywiołach, bóstwach, duchach drzew, rzek i mórz oraz o bytach, by tak rzec, przyrodniczych, które wspólnie uczestniczą w odwiecznym tańcu. Wśród tych licznych istot są ludzie roztropnie korzystający z darów Słońca, Oceanu, Wulkana, Cerery i Bachusa, i tacy, którzy kierowani ambicją oraz żądzą bogactwa i władzy nad innymi okaleczają i okradają naturę za pomocą wymyślnych narzędzi i podstępów. [] Dołączyłam do frenetycznego kręgu Samotni bez ekwipunku. Taka samotna włóczęga wyostrza czujność, zmusza do nauki języka, do smakowania słów, ich wieloznaczności, drżeń, barw, dźwięków, temperatury, sięga zmysłów, intuicji. Ale też umysłu. W tym przypadku wymaga choćby elementarnej orientacji w świecie antyku. [] Starałam się przywrzeć do oryginału jak najbliżej z myślą o polskich odbiorcach, którzy chcieliby, a nie mogą go przeczytać ze względów językowych, oraz o tych, którzy mogliby, a rezygnują odstraszeni osławionym hermetyzmem autora. Magdalena Pabisiak
- Kra, kra, kra!- Kto to?- Wrona.Dlaczego wrona tak krzyczy kra, kra, kra? Nie wiesz, moje dziecko? To ci powiem. Kra, kra w ptasim języku oznacza to samo, co kro, kro w świętym języku hebrajskim: czytaj, czytaj.- A czemu wrona woła: czytaj, czytaj?- Bo wrona jest dla ptaszków rabinem. Rabin woła: kra, kra, czytaj, ptaszku, czytaj!- I dlatego wronę niektórzy mylą z krukiem, bo też mówi kra, kra?- Tak, oczywiście.- A czy ptaszki mają książki?- Mają, i to jakie! Każde drzewo, najmniejsze nawet drzewko jest książką Książką, w której liście są kartkami- Te kartki są zielone?- To prawda!- A czy na tych kartkach są litery?- Oczywiście, sam się możesz przekonać! Weź, moje dziecko, taki zielony listek, a zobaczysz, że są na nim kreski i paski, cieniutkie paseczki.- Rzeczywiście!
Nagle myślę o szczęściu. Szczęście jest dmuchawcem. Czymś bezbrzeżnie pojemnym, czymś jednocześnie kruchym i ulotnym. Nienamacalnym, nierealnym. Snem, powidokiem uczuć i przeczuć. Jak dmuchawiec jest duchem słonecznego mniszka, tłustego od mleka, jaskrawego od pocałunków słońca, płodnego od brzęczącej obecności pszczół, nigdy samotnego wśród innych, swoich, bliskich, braci i sióstr, słonecznych kochanków, napęczniałych mlekiem i miodem.
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?
