Gdy pojmuje się wojnę jak sztukę lub jak naukę, to nie potrzeba nic więcej niż wodza z systemem, dla uchwycenia i rozwiązania na czas problemów, które bieżące wypadki przed nim stawiają.
Badania prowadzone do tej pory na temat wojny napoleońskiej są fragmentaryczne. Właśnie z powodu przyjęcia z góry założenia, że talent wojskowy nie posiada systemu, nie starano się odnaleźć w nim jakiś wspólnych metod.
Z drugiej strony, wojna ta była studiowana jedynie bardzo powierzchownie w dziełach pisarzy, którzy rozumieli ją tylko częściowo, jak np. Gouvion-Saint-Cyr, Marmont, Clausewitz.
Bardziej pewne jest badanie Korespondencji Napoleona, chociaż nawet ona nie daje zawsze dokładnego obrazu, gdyż wydzielenie systemu wojny napoleońskiej jest całkowicie inną rzeczą, niż przeprowadzenie krytyki historycznej.
Taka krytyka, która wymaga zresztą dogłębnej znajomości ogólnych metod Napoleona, to znaczy teorii jego wojny, polega na zbadaniu, czy w danym, konkretnym przypadku działanie które podjął było uzasadnione. Twierdzenia takie muszą zostać oczywiście skonfrontowane z opiniami wybitnych pisarzy wojskowych. Nie jest to jednak celem mojej pracy.
Studia porównawcze manewrów i bitew znacznie ułatwiły mi zrozumienie każdej z nich z osobna. Taki manewr lub taką bitwę, której plan początkowo błędnie rozumiałem, z braku wystarczającej liczby dokumentów, rozjaśniało nagle porównanie go do planu podobnego manewru lub bitwy, której system był wyraźnie zaznaczony lub gdzie wyjaśnienia dawał sam Napoleon.
Niniejsze studium porównawcze pozwoliło mi zebrać wszystkie bitwy w jeden system, który ukazuje ich większe lub mniejsze podobieństwo w zakresie wykonania, a wszystkie operacje strategiczne grupuje w dwie metody: manewr na tyły i manewr z położenia środkowego. Ten ostatni miał zresztą na celu tylko podzielenie dominujących liczebnie oddziałów przeciwnika na mniejsze części i użycia przeciw nim manewru na tyły, który jest w najwyższym stopniu manewrem napoleońskim.
Niniejsza praca stanowi efekt wieloletnich badań rozpoczętych jeszcze w trakcie studiów magisterskich. Jest to rozszerzona wersja rozprawy doktorskiej obronionej w 2013 r. na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Gdańskiego. To pierwsze od dawna dzieło całkowicie poświęcone udziałowi naszych rodaków w największym konflikcie, jaki dotknął kontynent amerykański (poprzednia publikacja autorstwa Mieczysława Haimana ukazała się w 1928 r.). W odróżnieniu od dotychczasowych tekstów, które dotykają tej tematyki, oprócz opisu samego udziału Polaków w wojnie secesyjnej przedstawione zostały (na tyle na ile pozwala na to zachowany materiał źródłowy) także motywy, którymi kierowali się nasi rodacy opowiadając się po stronie Unii czy Konfederacji, w tym ich opinie na temat niewolników i niewolnictwa. Zaprezentowano sylwetki i poglądy polskich abolicjonistów – tych znanych, jak np. Adama Gurowskiego, jak i zupełnie dotąd przemilczanych przez polską historiografię, jak np. Ernestyny Potowskiej-Rose. W pracy przybliżono także największe, choć praktycznie nieznane w krajowym piśmiennictwie polskie źródło z okresu wojny secesyjnej – trzytomowy dziennik Adama Gurowskiego, stanowiący dobrą analizę wydarzeń wojny, szczególnie w odniesieniu do prac administracji Lincolna, tak w polityce wewnętrznej, jak i zagranicznej. Oprócz oczywiście dziejów służby polskich oficerów (Józefa Kargégo, Hipolita Oladowskiego, Albina Schoepfa, Waleriana Sulakowskiego i innych) w miarę możliwości zrekonstruowano również procesy tworzenia oraz wojenne losy większych „polskich” jednostek, takich jak Legiony Polskie (płk. Włodzimierza Krzyżanowskiego i kpt. Aleksandra Raszewskiego) oraz Brygada Polska (Kacpra Tochmana). Opracowując historie tych oddziałów, udało się dotrzeć do praktycznie nieznanych polskiemu czytelnikowi źródeł archiwalnych, jak również publikacji źródłowych oraz materiałów prasowych pochodzących z okresu wojny secesyjnej. Udało się również opracować i przybliżyć losy także mniejszych jednostek, które tworzyli bądź którymi dowodzili Polacy (oczywiście na tyle, na ile pozwoliła kompletność i dostępność źródeł). Szczególnie owocne w tym względzie okazały się badania nad historią oddziałów ze stanu Missouri. Zaprezentowane zostały również sylwetki polskich dowódców regimentów w U.S. Colored Troops. Tematyka tzw. oddziałów kolorowych w ogóle, a przez to także Polaków służących w tych jednostkach, pozostawała i w dalszym ciągu pozostaje poza sferą zainteresowania polskich badaczy. Tymczasem to właśnie w oddziałach zorganizowanych z Afroamerykanów możemy znaleźć aż trzech polskich oficerów dowodzących, choćby przejściowo, regimentem.
Ujęcie czterech lat wojny w jednej niewielkiej książce w takiej formie, ażeby przedstawiała ona pewną wartość historyczną i wojskową, nie jest zadaniem łatwym. Postarałem się to uczynić stosując następującą metodę. Wszystkie działania wojenne podzieliłem na dwie kategorie. Do pierwszej z nich zaliczyłem takie działania, które posiadają zasadnicze znaczenie historyczno-wojskowe albo są ciekawe z punktu widzenia taktycznego. Działania te starałem się ująć możliwie wszechstronnie i szczegółowo. Do drugiej zaś kategorii zaliczyłem działania drugorzędne, nie posiadające znaczenia zasadniczego. Dałem tylko krótki i zwięzły opis tych działań, ograniczając się czasami tylko do wzmiankowania o nich, o ile pozwalała na to ciągłość opowiadania. Niektóre wreszcie wypadki, które miały związek z działaniami wojennymi poza Bałtykiem, uważałem za konieczne ująć w ogólnych ramach wojny światowej na morzu, gdyż inaczej ucierpiałaby przejrzystość opowiadania. Czy w ten sposób cel swój osiągnąłem, niech o tym sądzą czytelnicy.
Wydawnictwo niniejsze jest pierwszym w literaturze polskiej opracowaniem dziejów wojny światowej, które stawiając sobie za cel historyczne spojrzenie na wypadki wojenne, łączy w sobie w sposób organiczny dzieje zarówno polityczne, jak militarne światowego konfliktu. Podejmując je, autor zdawał sobie sprawę zarówno z trudności zadania, jak i z nieuniknionych braków w jego realizacji. Dzieje wielkiej wojny są dopiero w toku badań naukowych. Mimo że bardzo znaczna część dotyczących jej materiałów źródłowych została udostępniona wcześniej, niż to bywa zazwyczaj, na udostępnienie dalszych, a ogromnie ważnych części czekać zapewne będziemy bardzo długo. Mimo ogromu publikacji dotyczących wojny, zarówno źródeł, jak literatury, istnieją jeszcze w jej obrazie znaczne luki. Niemniej jest rzeczą zrozumiałą, że wykształcony ogół chce sobie mieć świadomość przyczyn i przebiegu tego kataklizmu dziejowego, który stał się podstawą nowego porządku w Europie. Tej właśnie potrzebie służyć ma niniejsze opracowanie, przeznaczone przede wszystkim dla wykształconej części społeczeństw ogółu. Autor postarał się dać w nim możliwie pełny obraz wypadków, na podstawie wykorzystania i konfrontacji źródeł i nowych opracowań, ogłaszanych tak przez jedną, jak drugą z dawnych stron walczących. Położono w nim nacisk głównie na ustalenie przyczynowego związku i przebiegu wypadków, a więc na momenty natury historycznej, w mniejszej zaś mierze na rozbiór i krytykę zagadnień operacyjnych, mogących interesować specjalistów, tak by nie przechodzić ze stanowiska czysto historycznego do zagadnień pragmatycznie ujętej historii wojskowej. Zrozumiałe też będzie z tego powodu, jeśli opracowanie to pod niejednym względem nie zadowoli specjalisty, szukającego takiego właśnie naświetlenia wypadków. Jeżeli jednak mimo to okazałoby się ono dla niego pożyteczne, będzie to dla autora niemałą satysfakcją. Opracowanie, stosownie do powyższych założeń, nie ogranicza się do przedstawienia samej strony operacyjnej i gry dyplomatycznej, mającej tak doniosły wpływ na przebieg wojny i wzajemny stosunek sił walczących; naświetla ono także rozwój wewnętrznych stosunków w państwach biorących udział w wojnie, które bardziej niż kiedykolwiek zaważyły na jej przebiegu i ostatecznym wyniku – by wymienić tylko przykład Rosji. Rozmiary tej pracy, mimo że znaczne, były jeszcze zbyt małe, aby dało się wszystkie te kwestie należycie omówić i naświetlić. Dotyczy to również i kwestii polskiej. Została ona zaledwie naszkicowana z uwzględnieniem tylko tych zasadniczych momentów, które wiodły ku niepodległości Polski; bowiem wyłącznie z jej stanowiska przedstawiał autor sprawę polską, bez względu na historyczne już dziś różnice, dzielące wówczas społeczeństwo polskie.
„Na długo pozostanie wyczerpującym anglojęzycznym opracowaniem (…) trzymająca w napięciu i skrupulatna (…). Bez wyjątku wiarygodna, nierzadko autorytatywna synteza ogromu badań naukowych, zręczna mieszanka narracji i interpretacji – książka Evansa jest imponującym osiągnięciem”.
- Benjamin Schwarz, The Atlantic Monthly
„Znakomita”.
- Richard Cohen, The Washington Post
„Nadejście Trzeciej Rzeszy Richarda Evansa przedstawia najbardziej wyrazisty i trzymający w napięciu opis życia w Niemczech przed oraz w trakcie narodzin nazizmu, jaki czytałem”.
- A. S. Byatt, The Times Literary Supplement
„Nadejście Trzeciej Rzeszy Richarda J. Evansa jest fantastyczną syntezą – zawierającą masę wiedzy i wiarygodną (…) żywą (…). Evans pokazuje jak gromadzono składniki nazistowskiego triumfu i czego było potrzeba, by ze sobą współgrały: zmieszaj ze sobą wojnę i kryzys, gotuj w burzliwej atmosferze politycznej przez kilka lat, podawaj na gorąco”.
- Mark Mazower, The New York Times Book Review
„Dlaczego, pyta pan Evans, Niemcy przerodziły się w Trzecią Rzeszę? Jego odpowiedzią jest znakomite, pełne rozmachu dzieło historyczne (…). Opanował ogrom wiedzy na temat polityki, gospodarki, ideologii i kultury weimarskich Niemiec (…) a co ważniejsze, przekuł całą tę wiedzę w przejrzystą, wciągającą, spektakularną i przystępną książkę”.
- Adam Kirsch, The New York Sun
„Mistrzowska i niezwykle pouczająca interpretacja tematu, która sprawia, że z niecierpliwością wyczekuje się kolejnych tomów”.
- Roger Morgan, The Times Literary Supplement
„Należy podkreślić, że czytelnik o szerokich zainteresowaniach będzie w pełni zadowolony (…). Książkę czyta się jednym tchem, obejmuje wszelkie istotne zagadnienia – społeczne i kulturalne – i z powodzeniem oddaje głos ludziom, którzy przeżyli opisywane w niej wydarzenia”.
- Roger K. Miller, The Denver Post
„Zapierająca dech (…). Evans rozszerza historyczną perspektywę i w sposób wolny od mitów ukazuje jak chorobliwie żyzne były lata poprzedzające II wojnę światową, by spełnić rolę wylęgarni Hitlera”.
- Publishers Weekly (recenzja główna)
„Doskonała synteza historii Niemiec wyliczająca i wyjaśniająca społeczne, polityczne i kulturowe trendy, które umożliwiły nadejście nazizmu (…). Bezkonkurencyjne opracowanie (…) o ogromnej wartości dla szerokiego grona czytelników – ciekawe również dla specjalistów – pragnących zrozumieć, jak wyglądały korzenie reżimu nazistowskiego”.
- Kirkus Reviews (recenzja główna)
„Evans prezentuje pełen erudycji, fascynujący, a czasami boleśnie poruszający obraz społeczeństwa powoli pochłanianego przez koszmar i zło”.
- Timothy Giannuzzi, Calgary Herlad
„Z jednej strony kończąc tę książkę pragniemy już kolejnego odcinka nazistowskiej sagi, a jednak nadal prześladują nas pytania, które Evans stawia, i z którymi tak mistrzowsko się zmaga”.
- Abraham Brumberg, The Nation
Niniejsza książka, powstała w oparciu o oryginale niemieckie dokumenty, nie poddawane dogłębnej analizie od ponad 60 lat (w tym o niedawno odkrytą dokumentację, którą przedtem uważano za utraconą w wyniku bombardowań Poczdamu podczas II wojny światowej), stanowi pierwsze studium niemieckich ofensyw 1918 roku, które koncentruje się na „poziomie operacyjnym sztuki wojennej” oraz na tym, co znane jest pod nazwą „sztuki operacyjnej”, nie zaś na poziomie taktycznym bądź strategicznym. Seria operacji ofensywnych na wielką skalę, służących pokonaniu Wielkiej Brytanii i Francji przed przybyciem wojsk amerykańskich, a zorganizowanych w pierwszej połowie 1918 r., przyniosła oszałamiające zyski taktyczne, których osiągnięcie uprzednio uważano za niemożliwe w sytuacji impasu, jaki stanowiła wojna pozycyjna. David T. Zabecki pokazuje, że powodów, dla których te zwycięstwa nie zaowocowały sukcesem strategicznym, należy szukać nie na poziomie taktycznym sztuki wojennej, lecz na operacyjnym – w odrębnej sferze działalności militarnej, która na początku XX w. dopiero się rozwijała. Przedstawia tu swoje odkrycia wraz z gruntowną analizą zachowanych oryginalnych planów i rozkazów operacyjnych, a także ogrom nowych spostrzeżeń na temat procesów decyzyjnych niemieckiego Sztabu Generalnego z czasów I wojny światowej. David T. Zabecki jako pierwszy jasno demonstruje, w jaki sposób fakt, że Niemcy nie wykorzystali słabości systemu kolejowego BEF, doprowadził do porażki dwóch pierwszych ofensyw, i jak słabość systemu kolei samych Niemców zadecydował o wyniku trzech ostatnich. Studium jest również pionierskie pod tym względem, że nigdy wcześniej w języku angielskim ani niemieckim nie powstała analiza Operacji Hagen, zaplanowanej, lecz nigdy nie wykonanej ostatniej ofensywy tej kampanii. Książka ta będzie bardzo interesującą pozycją dla wszystkich badaczy zajmujących się tematyką I wojny światowej czy armii niemieckiej oraz ogólnie strategią i teorią militarną. David T. Zabecki rozpoczął swoją karierę wojskową, zaciągając się do piechoty podczas wojny w Wietnamie, gdzie walczył podczas Ofensywy Tet w 1968 r. Dowodził U.S. Southern European Task Force (Rear) i jako dyrektor Departamentu Obrony USA uczestniczył we wszystkich obchodach 60-tej rocznicy II wojny światowej zorganizowanych w Europie. W 2003 r. był starszym doradcą ds. bezpieczeństwa przy amerykańskiej Misji Koordynującej i Kontrolującej w Izraelu. Redaguje pismo „Vietnam”. Studiował w Royal Military College of Science, Cranfield University, gdzie otrzymał tytuł doktora nauk militarnych.
Wszystkie wojny faszystowskich Włoch w syntezie opracowanej przez najbardziej znanego włoskiego historyka wojskowości. Opowieść o mocarstwowej polityce dyktatury Mussoliniego i roli, jaką odegrały w tym siły zbrojne aż do katastrofy wojny światowej. Osiem lat nieprzerwanych walk. Etiopia, kruche, szybko utracone Cesarstwo. Wojna domowa w Hiszpanii. W Alpach przeciwko Francji. Porażka w wojnie z Grecją. Zmienne koleje zmagań z Anglikami na Morzu Śródziemnym i w Afryce Północnej. Trudna okupacja Bałkanów od Ljubljany do Morza Egejskiego. Także wojna w Rosji aż do linii Donu. Wszystkie te konflikty to wojny ekspansywne, toczone w pogoni za zasadniczym celem dyktatury Mussoliniego, których jednak nie potrafił prowadzić z determinacją niezbędną do uzyskania szczerego zaangażowania się w nie Włochów. Aż do katastrofalnej klęski wojny światowej. Wojny te zostały w większości zlekceważone i wyparte z włoskiej pamięci. Książka ta opisuje je poprzez pokazywanie tragicznej lekkomyślności, z jaką o nich myślano, a później je prowadzono: słabość wyższych dowództw i uzbrojenia oraz niedostateczne wyszkolenie żołnierzy, ale też zdolność tych ostatnich do walki i ponoszenia ofiar w konfliktach, których nie rozumieli, niemniej w których walczyli z poczucia obowiązku, dyscypliny i esprit de corps. Te dramatyczne wojny muszą zostać przywrócone pamięci włoskiego narodu. Giorgio Rochat (1936) jest badaczem z zakresu historii wojskowości i kolonialnej oraz współczesnej polityki włoskiej. Był profesorem historii współczesnej na uniwersytetach w Mediolanie, Ferrarze i Turynie, gdzie wykładał historię instytucji wojskowych, a także w Szkole Przygotowawczej Wojsk Lądowych. W latach 1996-2000 był prezesem Narodowego Instytutu Historii Włoskiego Ruchu Wyzwoleńczego, w latach 1990-1999 pełnił taką samą funkcję w Towarzystwie Badań nad Waldensami. Jego bogata twórczość obejmuje m.in. takie tytuły, jak: Armia włoska od Vittorio Veneto do Mussoliniego 1919-1925 (1967), Krótka historia armii włoskiej 1861-1943 we współpracy z Giulio Massobrio (1978), Wielka Wojna 1914-1918 we współpracy z Mario Isnenghi (2000).
Chwała Prus. Rossbach i Lutynia 1757 – Christopher Duffy
Nazywali je „chwałą Prus”. Rossbach i Lutynia należą do wielkich bitew historii, dając Fryderykowi miejsce wśród wielkich dowódców i rozsławiając pruskie cnoty militarne
Rossbach i Lutynia
Pod Rossbach przegrała armia francusko-niemiecka, a pod Lutynią austriacka. Obie były liczniejsze i nie brakowało w nich zawodowych żołnierzy, a Austriacy niedawno pokonali Prusaków. Dlaczego więc zostały tak upokorzone? Co uczyniło Fryderyka Wielkim? Przez ponad stulecie wierzono, że wynikało to z naturalnego przystosowania Prusaków do wojny. Do 1945 roku wielu Niemców i ich przeciwników pamiętało, że Fryderyk cudem uratował Prusy mimo wszelkich przeciwności, maszerując w śniegu ku lutyńskiemu kościołowi. Jak zwykle, sprawa nie wyglądała tak prosto.
Prawda zamiast mitu
Ekspert XVIII-wiecznej wojskowości Christopher Duffy pokazuje, dlaczego żołnierze Austrii, Francji i Rzeszy, często dzielni i zdolni, zdążali ku klęsce, i jak Fryderyk, często nieświadom tworzonej przez siebie legendy, wygrał te słynne bitwy. Teraz opuściły one sferę mitu, a znalazły się w dziedzinie wiarygodnych relacji o ciężkich walkach, szybkich decyzjach oraz losie cywilów i żołnierzy, porwanych wirem starć.
Saragossa 1808-1809 - Jan Laske
Saragossa. 1808-1809 jest próbą poszerzenia wiedzy polskiego czytelnika na temat dramatycznego oblężenia i obrony stolicy Aragonii.
Oblężenie i obrona Saragossy
W celu zobiektywizowania rekonstrukcji wydarzeń w stolicy Aragonii, podczas jej dwóch oblężeń, w opracowaniu niniejszym uwzględnione zostały źródła hiszpańskie, francuskie i polskie.
Stan badań nad oblężeniem Sragossy
Może budzić zdumienie fakt, że ostatnim a zarazem pierwszym i jedynym całościowym opracowaniem tematu przez polską historiografię było opublikowane w 1819 Oblężenie i obrona Saragossy w latach 1808-1809 ze względem szczególniejszym na czynności korpusu polskiego Józefa Mrozińskiego. Pojawiające się później okazjonalnie opisy walk w Saragossie, głównie w związku z udziałem polskich pułków Legii Nadwiślańskiej, ze względu na swoją fragmentaryczność upowszechniały mit bohaterskiego miasta, lekceważąc ewentualne oceny krytyczne i nie wyjaśniały wątpliwości, jakie musiały budzić skutki oblężenia Saragossy, okupionego ofiarą 50 tysięcy jej obrońców i ludności cywilnej. Zwrócenie uwagi na ten problem było jednym z założeń pracy autora.
Wojna Hannibala - John F. Lazenby
Wojna Hannibala to historia militarna drugiej wojny punickie.
Wojna Hannibala
Każdy, kto pisze książkę na temat podobny do wojny hannibalskiej, mieszczący się w ramach historii starożytnej, powinien mieć świadomość, że trudno – o ile w ogóle jest to możliwe – przedstawić całkowicie nową interpretację. Byłbym ostatnim, który upierałby się przy wielkiej oryginalności tej książki, z wyjątkiem, być może, kilku szczegółowych kwestii. W większości aspektów wojny bazuję na badaniach poprzedników.
Rola źródeł
Tak naprawdę próbowałem zrobić dwie rzeczy: po pierwsze poprowadzić szczegółową narrację, bazującą na solidnych, oryginalnych źródłach, przede wszystkim przekazach Polibiusza i Liwiusza. Czasami istotnie będzie się wydawało, że zbyt bezkrytycznie podchodzę do źródeł, szczególnie do Polibiusza, na przykład w sprawie przytaczanych przez niego liczb. Jeśli jednak odrzucimy informacje podawane przez naszego głównego autora, możemy porzucić każdą próbę napisania historii: większość „rekonstrukcji” tego, co „musiało” się wydarzyć, jest niewiele lepszych od powieści historycznych i może doprowadzić do całkowitego absurdu, jakim jest uwaga Delbrücka, że „niektóre fragmenty dzieła Herodota (o bitwie pod Salaminą) tak mocno współgrają z istotą sprawy, że możemy je zaakceptować”.
Dawniejsze systemy wojny, przesiąknięte w wysokim stopniu tendencją zachowania siły zbrojnej, w zamiarze dopięcia swojego celu uciekały się do postępu, gróźb, pertraktacji, manewrowania, okupacji terytorium, do zdobywania twierdz. Wojna współczesna od czasów napoleońskich posługuje się wszelkimi rozporządzalnymi środkami bez różnicy. Jedynym jej argumentem jest akt siły. Dyskutuje ona z przeciwnikiem dopiero po rozbiciu go w bitwie, po rozprawieniu się z nim w pościgu.
Strategia żąda wtedy przede wszystkim od swoich operacji, aby prowadziły do bitwy i całkowicie przygotowały możliwie najdogodniejsze jej warunki. Po wygranej bitwie wkracza ona w nową fazę, dążąc do tego samego celu – do nowej bitwy.
Taktyka zmierza do tego, by bitwa była pokierowana racjonalnie, odpowiednio do praw psychologii, zgodnie z zasadami mechaniki. Jej celem jest ostateczne złamanie przeciwnika.
Historia wykazuje nam, że Napoleon, Moltke lub też ich przeciwnicy wynosili oba działy sztuki wojennej na rozmaite wyżyny. Obecnie jednak nad tymi dwoma działami panuje oraz charakteryzuje ich rozwój i wpływ na działania wojenne: system uzupełnień, który staje się coraz to bardziej narodowy; wzrost stanów liczebnych; udoskonalanie broni.
Dowodzenie na wojnie polega coraz bardziej na całokształcie zarządzeń, zmierzających do bitwy, w zaczepnej zaś bitwie do rozstrzygającego natarcia. Oto myśl przewodnia, która powinna zwracać na siebie uwagę, zarówno umysłu, jak i charakteru, o ile chcemy utrzymać je na poziomie oczekujących nas trudności, poza wątpliwościami, które będą na nie oddziaływały. Przypomnijmy słowa Napoleona: Pogląd na siłę ducha, jaką musi posiadać wódz, aby, zdając sobie całkowicie sprawę z jej skutków, stoczyć jedną z tych wielkich bitew, od których losu zależą dzieje wojska i kraju, posiadanie tronu, grzeszy niedokładnością. Trudno też znaleźć generała, który z lekkim sercem decyduje się na stoczenie bitwy. A jednak jest to decyzja konieczna.
Waldemar Handke – historyk, archiwista, dr hab. prof. nadzw. Wydziału Humanistycznego Politechniki Koszalińskiej, współtwórca i prezes, powołanego do życia w 1995 r., Instytutu im. gen. Stefana "Grota" Roweckiego, redaktor naczelny pisma "Grot. Zeszyty historyczne poświęcone historii wojska i walk o niepodległość". Działacz społeczny. Członek ŚZŻAK oraz ZWPOS.
Zainteresowania badawcze obejmują przede wszystkim historię najnowszą, zagadnienia bezpieczeństwa i historię wojskowości. Zainteresowania historią wojskowości koncentrują się wokół dziejów broni pancernej w 2. KP. Znajduje to odbicie w publikowanych książkach i artykułach. Jest też współredaktorem serii wydawniczych: Źródła do dziejów 2. Korpusu Polskiego (do tej pory ukazało się 7 tomów) oraz: Studia i materiały do dziejów 2. Korpusu Polskiego (do tej pory ukazało się 8 tomów).
W jego opracowaniu ukazały się wspomnienia żołnierzy Pułku 6 Pancernego "Dzieci Lwowskich": A. Majewskiego, Przez cztery kontynenty... Od Lwowa do San Francisco. Wspomnienia żołnierza "Dzieci Lwowskich" (Leszno-San Francisco 2004) oraz A. Kuźniara, Na drogach życia... Wspomnienia żołnierza Pułku 6 Pancernego "Dzieci Lwowskich" (Leszno 2008).
W drugim tomie swojej mistrzowskiej pracy o epickiej kampanii Napoleona w roku 1809, John H. Gill opisuje działania francuskiego cesarza, szukającego decydującego rozstrzygnięcia w wojnie przeciwko Habsburgom – historia, której detale były rzadko przywoływane, szczególnie w pracach angielskojęzycznych.
Relacja rozpoczyna się od efektownego uderzenia armii francuskiej z Bawarii na Wiedeń doliną Dunaju i przedstawia pierwszą bezdyskusyjną porażkę Napoleona w bitwie pod Aspern – Essling oraz straszliwą bitwę pod Ebelsbergiem, opisywaną przez jej uczestników jako najpotworniejszą z tych, w których kiedykolwiek brali udział.
To sugestywna i fachowo przedstawiona opowieść, która interpretuje tworzące ją wydarzenia zarówno na poziomie strategicznym, jak i z punktu widzenia pojedynczego człowieka; od decyzji o ruchach armii liczących ponad 100 tysięcy ludzi, do doświadczeń poszczególnych żołnierzy i cierpień ludności lokalnej.
„Kompletna historia ostatniej zwycięskiej wojny Napoleona” – First Empire
„Dowód na to, że badania nad wojnami napoleońskimi są nadal w świetnej formie” – Gary Sheffield, profesor Uniwersytetu w Birmingham.
„Raz jeszcze Jack Gill zwraca się ku tematowi, który zna tak dobrze – wojnie roku 1809 z Austrią. Korzystając ze swojej szerokiej znajomości niemieckich, austriackich i francuskich wspomnień, dzienników, historii jednostek oraz oficjalnych raportów, przedstawia nam ostatnią zwycięską kampanię Napoleona – Robert Burnham, redaktor The Napoleon Series.
Autor publikacji, John Bigelow (młodszy), całe swoje życie poświęcił karierze wojskowej. W momencie rozpoczęcia pracy nad tą publikacją miał za sobą walki z Indianami na pograniczu oraz udział w wojnie amerykańsko – hiszpańskiej. Odznaczył się w bitwach pod Las Guasimas i El Caney a w bitwie o Wzgórze San Juan został ciężko ranny. Odznaczony Srebrną Gwiazdą, w 1904 roku zakończył służbę w armii i mógł poświęcić się pracy naukowej na Politechnice Massachusetts, w trakcie której powstało niniejsze opracowanie. Autor oparł się w nim w dużej mierze na Oficjalnych Dziennikach, stanowiących wciąż bezcenne źródło wiedzy dla autorów piszących o wojnie secesyjnej, ale także na licznych innych źródłach – opracowaniach, dokumentach, listach od uczestników bitwy czy dokumentach poszczególnych jednostek.
Publikacja poprowadzi czytelnika przez przygotowania do kampanii, plan Hookera i jego realizację, a później dzień po dniu, godzina po godzinie i minuta po minucie przez samą bitwę. Autor nie tylko drobiazgowo opisuje przebieg wydarzeń, ale także prezentuje czytelnikowi stan wiedzy, posiadanej przez poszczególnych dowódców, często stawiając pytania, czy w danej sytuacji i posiadając określone dane, można było zachować się inaczej. Sam zresztą przyznaje, że nie jest sztuką analizować bitwę mając wszystkie dane; sztuką jest analizować ją mając te same dane, jakie mieli podejmujący decyzje dowódcy.
Publikacja bez wątpienia jest najszerszą pozycją dostępną w języku polskim, opisująca szczegółowo jedną z najsłynniejszych bitew wojny secesyjnej, dającą wgląd nie tylko w przebieg walk, ale w organizację i logistykę obu armii oraz w podejście do planowania działań. Czytelnik będzie mógł niejednokrotnie zastanowić się, co można był zrobić lepiej i w jaki sposób można było zmienić wynik bitwy i całej kampanii, w czym z pewnością pomogą dołączone, bardzo szczegółowe, mapy.
Wydane w latach 30-tych XX wieku Sveriges Krig 1611-1632 pozostaje, pomimo upływu czasu, najważniejszym opracowaniem dotyczącym szwedzkich działań wojennych za panowania Gustawa II Adolfa. Oryginalne wydanie składa się z ośmiu tomów. Tomy I-VI opisują konflikty zbrojne, pozostałe opisują działania na morzu oraz rozwój uzbrojenia i wyposażenia armii szwedzkiej. Niniejsza edycja planowana jest w formie szesnastu części, na każdy oryginalny tom Sveriges Krig będą przypadały dwie części.
W tym wydaniu zdecydowaliśmy się na jak najmniejszą ingerencję w oryginalny tekst. Tłumaczenie i redakcja nie obejmują poprawiania zawartych w Sveriges Krig błędów merytorycznych popełnionych przez autorów. Przypisy pochodzące od tłumacza i redakcji mają tylko przybliżyć polskim Czytelnikom mniej znane szwedzkie zwroty i terminy. Niektóre z nich pozostawiliśmy w języku szwedzkim, gdyż w języku polskim nie istnieją odpowiednie określenia kontekstowe. Do tego tomu dodaliśmy słownik najczęściej używanych nieprzetłumaczalnych szwedzkich określeń; mamy nadzieję że ułatwi on lekturę. Zdecydowaliśmy się także na pozostawienie oryginalnego zapisu źródeł podanych w przypisach – tak w przypadku listów, rozkazów jak i źródeł drukowanych.
Ideą przyświecającą niniejszemu tłumaczeniu jest przybliżenie szerszemu gronu odbiorców mniej znanych wątków szwedzkiej historii i ich silnego powiązania z Rzeczpospolitą za panowania Gustawa II Adolfa.
Napisano wiele książek o ostatnich walkach o Berlin, lecz autorzy niemal wszystkie nich skupili się na wydarzeniach wokół Kancelarii Rzeszy Hitlera. Właściwie żaden z nich nie podjął próby wkroczenia do dżungli chronologicznej sekwencji wydarzeń, które rozegrały się w toku walk na froncie, ponieważ jest to niezwykle trudne zadanie. Ośmieliłem się podjąć taką próbę. Szczególnie pomocne okazały się dla mnie dokumenty Grupy Armii Weichsel oraz jej armii, które niedawno zostały zwrócone przez Stany Zjednoczone do Bundesarchiv-Militärarchiv we Fryburgu i które mogłem wykorzystać przy pisaniu tej pracy. Z tego powodu mogłem ukazać przebieg walk każdego dnia i wpleść osobiste przeżycia byłych żołnierzy frontowych. Obrazu tego dopełniły opublikowane i nieopublikowane wspomnienia i relacje dowódców różnych szczebli. Niemniej jednak celem tej pracy nie jest osiągnięcie absolutnej poprawności, z powodu nie zawsze wiarygodnych źródeł. Wiem z doświadczenia, że nawet dzienniki bojowe, szczególnie zaś te z ostatniej fazy wojny, bywały manipulowane. Zdarzały się przypadki odnotowanych „kontrataków nieudanych z powodu najsilniejszej obrony nieprzyjaciela”, gdy w rzeczywistości żadne kontrataki nie miały miejsca.
Ta narracja biograficzna stanowi szczegółowy portret życia i kariery pierwszego chrześcijańskiego cesarza Konstantyna Wielkiego (273-337 po Chr.). Łącząc barwną narrację i historyczne analizy, Charles Odahl opowiada o błyskotliwej karierze Konstantyna w późnym rzymskim świecie pośród kryzysów tego okresu, o jego dramatycznym nawróceniu na chrześcijaństwo i publicznym patronacie nad nim oraz o jego programie budowy kościołów w Rzymie, Jerozolimie i Konstantynopolu, który przekształcił pogańskie państwo rzymskiej starożytności w chrześcijańskie Cesarstwo średniowiecznego Bizancjum. Wszechstronna znajomość źródeł literackich i rozległe badania autora dotyczące materialnych pozostałości tego okresu sprawiają, że praca ta przedstawia pełniejszy i dokładniejszy portret Konstantyna.
To poprawione II wydanie zawiera:
• rozszerzony i poprawiony rozdział końcowy
• nową genealogię i rozszerzoną chronologię
• nowe ilustracje
• poprawione i uaktualnione przypisy i bibliografię.
Ta przełomowa publikacja o rzymskiej historii okresu Cesarstwa, historii wczesnego chrześcijaństwa i Bizancjum – Konstantyn i chrześcijańskie Cesarstwo pozostanie standardową pracą o tych zagadnieniach przez wiele następnych lat.
CHARLES MATSON ODAHL długo pracował jako profesor starożytnej i średniowiecznej historii i łacińskiej literatury na Stanowym Uniwersytecie w Boise w stanie Idaho (1975-2011), a teraz jest profesorem wizytującym rzymskiej i bizantyjskiej historii na Stanowym Uniwersytecie w Corvallis w stanie Oregon. Jego główne zainteresowania badawcze dotyczą Cycerona i późnej republiki rzymskiej, wczesnego chrześcijaństwa oraz Konstantyna i wczesnego Cesarstwa Bizantyjskie-go. Podróżował po Europie i dookoła basenu Morza Śródziemnego, mieszkał na tym obszarze, tam studiował i nauczał. Zbadał wszystkie historyczne miejsca i monumenty z okresu cyceroniańskiego i konstantyńskiego. Wśród jego wcześniejszych publikacji są Early Christian Latin Literature (1993), Cicero and the Catilinarian Conspiracy (Routledge, 2010) oraz I i II wydanie Constantine and the Christian Empire (Routledge, 2004 i 2010).
Biorąc tę pozycję do ręki prawdopodobnie niejeden pasjonat wojsk pancernych zakrzyknie „na tę książkę czekałem!”, zaś odkładając ją powie „dlaczego jest taka krótka”. Wolfgang Schneider, emerytowany pułkownik wojsk pancernych Bundeswehry, autor licznych artykułów oraz książek na temat czołgów, szczególnie Pz. Kpfw. VI Tiger, napisał ją w oparciu o własne doświadczenia z czołgami oraz dociekania historyczne, dzięki czemu tekst zyskał szczególne połączenie praktyki podpartej teorią. Ilustrowany wieloma zdjęciami, schematami i realnymi przykładami pozwala naprawdę dogłębnie zrozumieć jak działają wojska pancerne.
Co ciekawe nigdzie w książce nie znajdziemy omówienia ogólnych założeń Blitzkriegu tak powszechnie przytaczanych w wielu pracach. Znajdziemy za to wyjaśnienie dlaczego współdziałanie między czołgami a piechotą było uciążliwe i tak ważne było posiadanie w związkach taktycznych pełnokrwistych grenadierów pancernych na transporterach opancerzonych? Jak uzyskiwano prędkość natarcia i marszu, o której tyle się mówi, ale w zasadzie rzadko coś konkretnego? Dlaczego czołg musi stale balansować w ramach szczególnej równowagi między pancerzem, siłą ognia i prędkością? Krótko mówiąc pozycja ta zawiera mało ogólników, za to mnóstwo konkretów.
Objętość książki nie pozwoliła jednak uniknąć również tych pierwszych. Autor tylko orientacyjnie poruszył kwestie logistyczne czy prowadzenie ognia artyleryjskiego. Trzeba jednak powiedzieć, że zachował odpowiednie proporcje poszczególnych tematów, a jednocześnie dał czytelnikowi możliwość zrozumienia licznych zagadnień, które z kolei pozwalają nabrać lepszego pojęcia o walce pancernej.
Jak łatwo się domyślić publikacja zawiera mnóstwo terminów specjalistycznych, od terminów wojskowych po techniczne. Ponieważ tłumaczenie jest przekładem w oparciu o angielskie wydanie książki, często określenie faktycznego znaczenia danego słowa czy zwrotu nastręczało ogromnych trudności.
W miarę możliwości w takich przypadkach opierano się na terminach niemieckich, które, paradoksalnie, czasami łatwiej pogodzić z polskimi. Szczególne podziękowania należą się w tym względzie redaktorowi, Maciejowi Tylcowi, które tu niniejszym składam na jego ręce. Jego znajomość języka niemieckiego oraz regulaminów Wehrmachtu była nieoceniona dla ostatecznej postaci tekstu.
Znajdujący się od kwietnia 1942 roku pod kierownictwem Reinharda Gehlena Wydział Sztabu Generalnego Fremde Heere Ost stanowił rdzeń wojskowego wywiadu Hitlera na froncie wschodnim. Wydział pracował profesjonalnie i skutecznie na płaszczyźnie operacyjno-taktycznej. Na poziomie strategicznym jego praca wykazywała jednak wyraźne braki. Możliwości radzieckiego przemysłu zbrojeniowego, militarno-polityczne zamysły i konkretne plany ofensywne Armii Czerwonej najczęściej pozostały nieznane. W chwili zakończenia wojny Gehlen zaoferował akta i pracowników Fremde Heere Ost Amerykanom. Z ich wsparciem mógł on stworzyć w młodej Republice Federalnej Niemiec nową służbę szpiegowską, z której później powstała Federalna Służba Wywiadowcza. W swojej książce Magnus Pahl przedstawił po raz pierwszy pełne spojrzenie na strukturę, personel i sposób działania Wydziału Fremde Heere Ost.Bardzo wartościowy wgląd w historię wywiadowczego pozyskiwania informacji. (Frankfurter Allgemeine Zeitung FAZ)Zarówno osoby zainteresowane aspektami 'wojskowej służby wywiadowczej', jak i zaintrygowani laicy dowiedzą się dzięki tej pracy wiele nowego i otrzymają wartościowe wskazówki dla kontynuowania swoich zainteresowań. (Deutschlandfunk)Trafne tezy oraz właściwa interpretacja źródeł wywodzą się z gruntownej znajomości przez autora wojskowych realiów i właściwej terminologii. Kto zna temat na pewno ucieszy się z tej pracy; kto wstępuje na nową dla siebie ziemię, zostanie porwany jasną konstrukcją książki i zrozumiałą argumentacją Pahla. (sehepunkte)O autorzeMagnus Pahl ur. w 1975 roku. Uczestnik studiów historycznych Uniwersytetu Bundeswehry w Hamburgu. W 2011 roku promowany na doktora po przedłożeniu tej pracy. Czasowo pracownik naukowy Urzędu Badań Historii Wojskowej w Poczdamie. Obecnie szef działu w Muzeum Wojskowo-Historycznym Bundeswehry w Dreźnie.
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?