"Czary i czarty polskie" są dziełem bibliofila, zamiłowanego w poznawaniu dziejów kultury, a jej kuriozów i osobliwości specjalnie. Z dość obszernej literatury dzieł dotyczących czarów powypisywał autor miejsca najciekawsze – i napisał przedmowę, ilustrującą dzieje czarownic i zabobonu w Polsce, same zaś "Wypisy czarnoksięskie" są próbą antologii polskiej literatury magicznej i zawierają przedruki z dzieł arcyrzadkich, stanowiących najczęściej białe kruki, a przez to szerszemu ogółowi bądź wcale, bądź bliżej nie znanych. Książka jest zbiorem faktów i obrazów z historii czarnoksięstwa w Polsce.

Po dziesięciu latach spędzonych na pracy w agencjach reklamowych i piciu drinków Lucy ma już dość rozmów na temat śpiewających słoneczników na reklamach margaryny i postanawia poszukać innej drogi życiowej. Chce znaleźć guru, który pomoże jej odzyskać duchowy spokój i kosmiczną szczęśliwość w harmonii z samą sobą i innymi. Marzy jej się zostanie boginią jogi, ucieleśnieniem kobiecej doskonałości - spokojnej, spełnionej, czułej. A przy okazji z ciałem jak precel ? pozbawionym tłuszczu, giętkim i silnym. Jednak to, co znajduje po dotarciu do Indii, przerasta najśmielsze wyobrażenia. Wszechobecna obsesja samodoskonalenia, płytkie oświecenie, blichtr i pozory. Zachwycające są jedynie Indie same w sobie. Czy Lucy wróci do domu, wyglądając jak modelka? Czy osiągnie wewnętrzny spokój? Czy też wydarzy się coś znacznie zabawniejszego, bardziej interesującego i skomplikowanego? "Najgorsza w szkole jogi" to emocjonujący dziennik z podróży, zabawna historia o poszukiwaniu sensu życia na Dalekim Wschodzie, o uprawianiu jogi i o miłości do Indii.

Bogaty materiał etnograficzny, opisujący funkcjonowanie tabu w różnych kulturach, i szczegółowe, a zarazem całościowe przedstawienie zakazów magiczno-religijnych polskiej tradycyjnej kultury ludowej pozwalają autorowi zbudować system analizy i interpretacji działań symbolicznych, przedstawić logikę myślenia mitycznego, rozpatrzyć modelowe konstrukcje rytuału. Pokazana jest przy tym różnorodność podejść badawczych i ustaleń etnologii, antropologii społeczno-kulturowej, religioznawstwa, semiotyki kultury, zwłaszcza co do symbolicznej strony ludzkich działań. Dzięki temu książka stanowi przegląd zasadniczych zagadnień antropologii mitu, rytuału i symbolu.

Jest to wznowienie książki wydanej już w Polsce w roku 1997 dającej szerokie spojrzenie na takie kwestie jak - kim jesteśmy jako ludzkość, skąd przychodzimy, dokąd podążamy. Wyjątkowa pozycja, która w zaskakująco jasny sposób wyjaśnia podstawowe zagadnienia ludzkiej egzystencji. Spojrzenie Gary Zukav'a na otaczające nas światy niematerialne jest wyjątkowo szerokie, sięga wręcz krańców ludzkiej egzystencji, a nawet poza nią w świat wniebowstąpionych Mistrzów, duchowych Nauczycieli ludzkości. Lektura obowiązkowa dla wszystkich tych, których nie zadawalają płytkie, czasami wręcz banalne wyjaśnienia dotyczące pochodzenia ludzkości. Gary Zukav wskazuje na podstawowe prawa uniwersalne działające we Wszechświecie - harmonię, współpracę, dzielenie się i poszanowanie życia. Mówi o dążeniu do pozyskiwania coraz większej zewnętrznej mocy - czyli władzy do kontrolowania świata fizycznego i otoczenia, które przestało być już siłą, która wspomaga rozwój ludzkości. Istotną natomiast stała się sztuka budowania autentycznej mocy - władzy nad swoim życiem wewnętrznym - emocjami, myślami, intencjami, świadomością właściwych wyborów, umiejętnością kierowania się podpowiedziami płynącymi z serca i intuicji. Pokazuje ludzkość jako twórców własnego losu i życia, a nie ofiary zewnętrznych okoliczności. "Siedlisko Duszy" opisuje narodziny nowego człowieka - eksplozję ludzkiej percepcji wykraczającej poza pięć zmysłów. Książka ta traktuje o wartościach duszy - harmonii, współpracy, dzieleniu się i poszanowaniu Życia. Mówi o dążeniu do autentycznej mocy, dostrojeniu osobowości do wymiaru duszy oraz o duchowych przewodnikach i Nauczycielach, którzy towarzyszą nam na tej drodze. "Siedlisko Duszy" jest przeznaczone dla coraz większego kręgu czytelników, dla rynku, który rozwija się jak dotąd najszybciej w historii świata. Dzieje się tak dlatego, że ów nowy człowiek rodzi się w nas samych. Dzięki "Siedlisku Duszy" poznajemy proces tych narodzin, dowiadujemy się, co on oznacza oraz jak możemy w nim uczestniczyć z mądrością. GARY ZUKAV jest autorem książki Tańczący Mistrzowie Wu Li: Przegląd Nowej Fizyki, która wygrała Amerykański Konkurs Książki Naukowej; Siedliska Duszy, sławnego bestsellera nr.1 na liście The New York Times`a, USA Today, Los Angeles Times`a, Publishers Weekly, i innych; oraz bestsellera na liście New York Timesa Opowieści o Duszy. Jego książki sprzedają się w milionach egzemplarzy i zostały przetłumaczone na szesnaście języków. Zukav jest absolwentem Harvard'u.

Recepcja religioznawczo - kulturowa Mircea Eliade w Polsce to praca o charakterze religioznawczym, w której autorka podjęła temat spuścizny Mircei Eliadego - filologa, etnologa, kulturologa, humanisty, religioznawcy, tropiącego ślady sacrum i obecność `ducha` na całym świecie i w różnych momentach dziejów. Znakomita erudycja pozwoliła mu swobodnie przekraczać przyjęte w nauce granice i prowadzić badania interdyscyplinarne.

Między humanistyką a przyrodoznawstwem - podstawowe zagadnienia psychologii, a psychologii klinicznej w szczególności Procesy poznawcze i orientacja w otoczeniu

Krótki rys historii chirurgii w wielkopolsce Chirurgiczne leczenie choroby Graves-Basedowa Guzy w śródpiersiu pochodzenia nerwowego Ągodne nowotwory żołądka i dwunastnicy Zagadnienie wyboru postępowania operacyjnego w chirurgii dróg żółciowych

W książce, Siostra Emmanuelle dowodzi, że ubóstwo może być także źródłem szczególnego ubogacenia. Ubóstwo bogactwa, bogactwo ubóstwa... Autorka ze swoim porywającym entuzjazmem stara się nadać sens tej pozornej sprzeczności, w której być może zawiera się sekret szczęśliwego życia.

Zarówno lilie wodne, jak i wielu menedżerów to ?osobniki bardzo ekspansywne?. Ponieważ chłoną z podłoża ogromne ilości substancji odżywczych, wykazują skłonność do niszczenia własnej przestrzeni życiowej. Masowe zwolnienia, skandale korupcyjne, kryzysy finansowe oraz coraz większa przepaść między biednymi i bogatymi mocno nadwerężyły zaufanie do osób zawiadujących gospodarką. Daniel Goeudevert, który przez wiele lat był wysoko postawionym menedżerem w przemyśle motoryzacyjnym, zagląda za błyszczące fasady, by przyjrzeć się światu biznesu. Demaskuje przy tym nasze wyobrażenie o czysto racjonalnej ekonomii i uświadamia nam, że jest to niebezpieczna iluzja. Pokazuje, że jeśli wszechwładna gospodarka nadal będzie się tak panoszyć, pozbawi nas podstaw życia. Stawką jest jeden z naszych najważniejszych zasobów ? zaufanie?

Zakazana archeologia, to książka niezwykła zarówno pod względem treści, jak sposobu prezentacji zgromadzonego materiału. Ogrom pracy, jaki włożyli autorzy w jej powstanie, może zdumieć, a powinien zadowolić nawet najbardziej zagorzałych przeciwników zaprezentowanych tu poglądów. Wnikliwe poszukiwania i badania zapomnianych znalezisk; dokładna analiza akceptowanych powszechnie przez naukę odkryć; skrupulatne, konsekwentne, pozbawione fanatyzmu oceny dostępnych danych; szeroka dokumentacja źródłowa prezentowanych faktów - wszystko to czyni z książki Zakazana archeologia naukową w jak najbardziej ścisłym tego słowa znaczeniu. Choć niniejsze wydanie to tłumaczenie jedynie skróconej wersji tej publikacji, jej naukowy charakter nadal jest widoczny. Nawet jeśli weźmiemy pod uwagę fakt, że w krótszej edycji autorzy pominęli przypisy dokumentujące ich badania, nie umniejsza to wiarygodności Zakazanej archeologii, o czym świadczy choćby szeroka bibliografia. Z drugiej strony, krótsza prezentacja tematu zwiększyła wartość Zakazanej archeologii ojej popularyzatorski wymiar. W ten sposób za-warta w niej wiedza, dotycząca przecież podstawowych zagadnień, takich jak pochodzenie człowieka, może być dostępna nie tylko wąskiemu gronu specjalistów, lecz również szerokim kręgom inteligentnych ludzi. Zobacz Zestaw: Zestaw Zakazana Archeologia i Echa Zakazanej Archeologii Razem raniej, 15%!   Kup zestaw książek Richarda L. Thompsona. Razem taniej!Zakazana archeologia Spis treści Nota tłumacza xvii Słowo wstępne xix Przedmowa xxi Wstęp i podziękowania xxiii Część Pierwsza Odkrycia kwestionujące teorię ewolucji. 1. Pieśń „Czerwonego Lwa" - Darwin i ewolucja człowieka... 3 Darwin przemawia 3 Pojawienie się hominidów 4 Wybrane zasady epistemologii 8 2. Nacinane i łamane kości - początek oszustwa 13 St. Prest, Francja 13 Współczesny przykład -rzeka Old Crow, Kanada 15 Pustynia Anza-Borrego, Kalifornia, USA 17 Nacinane kości ze stanowisk włoskich 18 Nosorożec z Billy, Francja 18 Colline de Sansan, Francja 19 Pikermi, Grecja 19 Przewiercone zęby rekina z formacji Red Crag, Anglia 20 Rzeźbiona kość znad Cieśniny Dardanelskiej, Turcja 20 Balaenotus z Monte Aperto, Włochy 21 Halitherium z Pouancć, Francja 24 San Walentino, Włochy 25 Clermont-Ferrand, Francja 25 Rzeźbiona muszla z formacji Red Crag, Anglia 26 Narzędzia kościane poniżej formacji Red Crag, Anglia 26 Pułapka na słonia z Dewlish, Anglia 28 Podsumowanie 29 3. Eolity - kontrowersyjne kamienie 31 Eolity z Płaskowyżu Kent, Anglia 32 Odkrycia J. Reida Moira we wschodniej Anglii 37 Dwa słynne raporty odrzucające autentyczność eolitów 43 Narzędzia eolityczne odkryte współcześnie na terenie obu Ameryk 41 George Carter i stanowisko przy Texas Street, USA 48 Louis Leakey i stanowisko Calico w USA 49 Toca da Esperanca, Brazylia , 51 Monte Verde, Chile 51 Współczesne znaleziska z Pakistanu 52 Sybeiią i Indie 54 Kto był twórcą narzędzi eolitycznych? 55 4. Proste narzędzia paleolityczne 59 Znaleziska CarbsaRibeiro, Portugalia 59 Znaleziska L. Bourgeoisaw Thenay, Francja 63 Narzędzia z Aurillac, Francja 67 Odkrycia A. Rutota w Belgii 72 Odkrycia Freudenberga w pobliżu Antwerpii, Belgia 75 Środkowe Włochy 76 Narzędzia kamienne z Birmy 76 Narzędzia znad rzeki Black's Fork, Wyoming, USA 77 5. Rozwinięte narzędzia paleolityczne i neolityczne 81 Odkrycia Florentino Ameghino w Argentynie 81 Narzędzia znalezione przez Carlosa Ameghino w Miramar, Argentyna . 84 Próby skompromitowania Carlosa Ameghino 86 Dalsze kamienie-bolas i podobne znaleziska 90 Rozwinięte narzędzia północno-amerykańskie 93 Sheguiandah-archeologia jako wendeta 93 Lewisville i Timlin - wendeta trwa nadal 96 Hueyatlaco, Meksyk 97 Jaskinia Sandia, Nowy Meksyk, USA 100 Narzędzia neolityczne ze złotonośnej Kalifornii 101 Ewolucyjne uprzedzenia 107 6. Dowody istnienia zaawansowanej kultury w odległej przeszłości 111 Znaleziska z Aix-en-Provence, Francja 112 Litery w bloku marmurowym, Filadelfia, USA 112 Gwóźdź w piaskowcu dewońskim, Szkocja 113 Złota nić w kamieniu karbońskim, Anglia 113 Metaliczny wazonik ze skały prekambryjskiej w Dorchester, Massachusetts, USA 114 Trzeciorzędowa kula z kredy, Laon, Francja 115 Przedmioty z odwiertu studni w Illinois, USA 226 Gliniana figurka z Nampa, Idaho, USA 218 Zloty łańcuszek w karbońskim węglu z Morrisonville, Illinois, USA ... 220 Rzeźbiony kamień z kopalni węgla w Lehigh w pobliżu Webster, Iowa, USA 221 Żelazny kubek z kopalni węgla w Oklahomie, USA 222 Podeszwa buta z Newady, USA 222 Ściana z bloków kamiennych wkopalniwOklahomie, USA 224 Mataliczne rury z pokładów kredy, Francja 125 Odcisk buta w łupku, Utah, USA 225 Żłobiona kula z Afryki Południowej 228 7. Anomalie - ludzkie szczątki szkieletowe 131 Kość udowa z Trenton, USA 232 Szkielet z Galley HM, Anglia 132 Szczęka z Moulin Quignon, Francja 134 Najnowsze dane na temat Moulin Quignon 135 Szkielet z Clichy, Francja 235 Fragmenty czaszki z La Denise, Francja 236 Szkielet z Ipswich, Anglia 237 Terra Amata, Francja 238 Czaszka z Buenos Aires, Argentyna 238 Południowo-amerykańskiHomoerectus? 240 Szczęka z Foxhall, Anglia 140 Szkielety z Castenedolo, Włochy 242 Szkielet z Savona, Włochy 247 Kręg z Monte Hermoso, Argentyna 149 Szczęka z Miramar, Argentyna 250 Czaszka z Calaveras, USA 250 Dalsze skamieniałości człowieka ze złotonośnej Kalifornii, USA 252 Niezwykle wczesne znaleziska z Europy 256 Wyjątkowe anomalie 256 Część I I Odkrycia uznawane za potwierdzenie teorii ewolucji. 8. „Człowiek jawajski" 163 Eugene Dubois ipitekantrop 263 Ekspedycja Selenki 167 Dubois wycofuje się z bitwy 268 Dalsze kości udowe 169 Czy kości udowe z Trinil należą do współczesnego gatunku człowieka? ..170 Szczęka z Heidelbergu 171 Szczątki „człowieka jawajskiego" odkryte przez von Koenigswalda .... 172 Rola Carnegie Institution 174 Z powrotem na Jawę 276 Późniejsze odkrycia na Jawie 178 Chemiczne i radiometryczne datowanie znalezisk jamajskich 179 Nieuczciwa prezentacja znalezisk „człowieka jawajskiego" 181 9. Odkrycie kart w Piltdown 185 Dawson znajduje czaszkę 186 Ujawnione fałszerstwo? 189 W poszukiwaniu winnego 194 10. „Człowiek pekiński" i inne znaleziska z Chin 199 Zhoukoudian , 299 Davidson Black 200 Przemiana Fundacji Rockefellera 202 Historyczne odkrycie i wyrachowana kampania propagandowa 205 Ogień i narzędzia w Zhoukoudian 206 Ślady kanibalizmu 208 Skamieniałości znikają 209 Intelektualna nieuczciwość 209 Datowanie morfologiczne 210 Dalsze odkrycia w Chinach 216 11. Żyjący małpolud? 223 Kryptozoologia 223 „Dziki człowiek" w Europie 224 Północno-zachodnia część Ameryki Północnej 224 Ameryka Środkowa i Południowa 228 Yeti- „dziki człowiek" Himalajów 230 Almas - „dziki człowiek" z Centralnej Azji 232 „Dziki człowiek" w Chinach 236 „Dziki człowiek" w Malezji i Indonezji 237 Afryka 239 Oficjalna nauka a relacje o „dzikim człowieku" 239 12. Ciągle coś nowego z Afryki 241 Szkielet Recka 241 Czaszki z Kanjera i szczęka z Kanam 247 Narodziny australopiteków 252 Zinjantrop 257 Homohabilis 258 Opowieść o dwóch kościach ramiennych 259 Odkrycia Richarda Leakeya 260 Kość skokowa ER 813 261 OH 62 - Czy prawdziwy Homo habilis uprzejmie wstanie? 262 Krytyka australopiteków przedstawiona przez Oxnarda 265 „Lucy" w piasku z diatrybami 267 A. afarensis-nadmiernie ludzki hominid? 269 Ślady stóp z Laetoli 270 „Czarna Czaszka", czarne myśli 273 Tabele chronologiczne 277 Słownik ważniejszych terminów 293 Bibliografia 299 Indeks 331

Książka przedstawia złożone relacje między chrześcijaństwem a ideałem Humanitas, inspirującym postawy "uczonej pobożności", społecznego i politycznego zaangażowania, chrześcijańskiej caritas, nade wszystko zaś odkrywanej przez człowieka wobec Boga wolności.

Anna Wiatr, socjolożka, dziennikarka i blogerka. Jest absolwentką Uniwersytetu Wrocławskiego, doktorem nauk humanistycznych, specjalistka w dziedzinie badań biograficznych. Na podstawie rozmów z pacjentami hospicjów i mieszkańcami domów pomocy społecznej dla osób starszych przygotowała pracę doktorską Pomiędzy życiem a śmiercią: tożsamość i umieranie w Polsce późnej nowoczesności (2009). Jest autorską cyklu reportaży o osobach niepełnosprawnych, które ukazywały sie na łamach portalu pion.pl. Warsztatu przeprowadzania wywiadów narracyjnych uczyła sie u profesora Fritza Schutze na Uniwersytecie Otto-von-Guericke w Magdeburgu. Interesuje sie socjologią sztuki. Od trzech lat prowadzi blog Narracje. Książka jest przenikliwym, świetnie napisanym studium w gatunku pisarstwa antropologicznego z zakresu socjologii intymności. Autorka dokonuje połączenia jednego z najtrudniejszych tematów z najczulszymi narzędziami socjologicznymi, jakich dostarcza warsztat Pierre?a Bourdieu. Wsparte wyobraźnią i inteligencją badaczki daje to fascynujący rezultat, intrygujący zarówno pod względem poznawczym, jak i literackim. Z recenzji dr hab. Joanny Tokarskiej-Bakir

Corpus delicti ? ślad lub przedmiot stanowiący podstawę do przedstawienia wniosków dotyczących popełnionego czynu i sprawcy. Tak głosi słownikowa definicja. Lektura zaproponowanych w tym tomie tekstów nasuwa takie właśnie sformułowanie. Ciało jest tu przedmiotem rozważań, dokonuje się oględzin jego rozmaitych aspektów, prowadzone są one z różnych perspektyw i przy użyciu odmiennej terminologii. Stało się ono śladem stanowiącym podstawę do przedstawienia wniosków, tak dotyczących praktyk, jak i sprawcy/sprawców działania. Zbiór pomieścił w sobie prace o różnej treści, ale wszystkie dotyczą społecznych i kulturowych aspektów cielesności, seksualności i tożsamości oraz związków między tymi fenomenami we współczesnych społeczeństwach. Autorzy wychodzą od stwierdzenia, że ciało w każdej kulturze na przestrzeni wieków było obiektem rozmaitych manipulacji i mechanicznych ingerencji. Wiązało się to zarówno z dążeniem do realizacji specyficznych dla danej kultury wzorców atrakcyjności i piękna, jak i z funkcjonalnymi społecznie normami. Jednak w kulturze współczesnej obserwujemy ?nadobecność ciała?, wieloaspektowe zainteresowania nim, które, jak się wydaje, nie mają historycznego precedensu. Ciało wizualizowane, młode i nagie, wyzwolone z fatalizmu jest stale obecne w różnych tekstach kultury.

Przedmiotem pracy jest próba rekonstrukcji praktyk pogrzebowych ludności eneolitycznej kultury lubelsko-wołyńskiej, wyrażających się w sposobach przygotowania grobu, traktowania zwłok, aranżacji pochówku oraz ilości i jakości wyposażenia pośmiertnego. Wychodząc od archeologicznego zapisu tych zjawisk, Autorka próbuje następnie spojrzeć na człowieka i ludność kultury lubelsko-wołyńskiej w biologicznym, a przede wszystkim społecznym aspekcie, prowadzącym do rekonstrukcji panujących w tym zakresie stosunków. Zgromadzony materiał źródłowy jest w tej kwestii bardzo wdzięcznym tematem do rozważań, wykazuje bowiem wiele wspólnego z dobrze poznanymi obyczajami pogrzebowymi zhierarchizowanych społeczności eneolitycznych Kotliny Karpackiej i strefy zachodnionadczarnomorskiej.

Kochać i tracić... Kochać i tracić, pragnąć i żałować Padać boleśnie i znów się podnosić, krzyczeć tęsknocie "precz !" i błagać "prowadź !" Oto jest życie: nic, a jakże dosyć... Zbiegać za jednym klejnotem pustynie, iść w toń za perła o cudu urodzie. Ażeby po nas zostały jedynie ślady na piasku i kręgi na wodzie. Leopold Staff

Jan Paweł II, 24 maja 1987 r., w czasie pobytu w sanktuarium św. Michała Archanioła w prowincji Foggia, powiedział: Ta walka z szatanem, którą wyraża postać Michała Archanioła, jest aktualna także i dziś, ponieważ szatan nadal żyje i działa w świecie.

"[...] Staraliśmy się omówić zarówno najistotniejsze etapy rozwoju współczesnych badań nad dyskursem, postacią oraz płcią biologiczną i kulturową, jak też ich odzwierciedlenie w teorii i metodach badań dramatu, tyleż nowego, co tego należącego już do obowiązującego kanonu, zwracając uwagę na wszystkie możliwe pożytki z zastosowania nowych metodologii." (Ze wstępu)

Studiowanie retoryki zawsze obejmowało trzy obszary wiedzy: znajomość teorii, naukę stosownych wzorów oratorskich i literackich oraz ćwiczenia umiejętności retorycznych. Do tych zakresów poznawczych dostosowany jest niniejszy podręcznik. Część teoretyczna obejmuje najważniejsze problemy dialektyki, retoryki i erystyki. Opracowanie wyposażone jest w aneks źródłowy, zawierający najniezbędniejsze do studiowania teksty klasyczne. Ćwiczenia praktyczne, zgrupowane wokół umiejętności dialektycznych i pięciu działów retoryki, umożliwiają poznanie podstaw rzemiosła kaznodziejskiego i podjęcie prób komponowania własnych przemówień.

O liberalizmie, pustoszącym serca i umysły nawet głęboko wierzących katolików, Kościół katolicki wypowiadał się zawsze w sposób stanowczy i jednoznaczny. Kolejni biskupi Rzymu od początku przestrzegali przed zgubnymi wpływami ideologii liberalnej opartej na błędnym rozumieniu wolności i jej absolutyzacji; ideologii wprost ubóstwiającej ludzki rozum i jego dokonania; ideologii z gruntu ateistycznej i fałszywej, będącej „korzeniem herezji, drzewem zła, w którego gałęziach znajdują pojemne schronienie wszystkie harpie niewiary”. Mamy nadzieję, że niniejszy wybór dokumentów i artykułów skłoni do głębokiej refleksji także nad naszą epoką. Nie wolno zapomnieć, iż oznaką męstwa chrześcijańskiego jest niesienie krzyża wśród burz i powodzi nowych idei, które kształtują świat w oparciu o iluzoryczne, a nie autentyczne wartości zapisane w Dekalogu.

Opowieści o mocy to czwarta część cyklu (po Naukach don Juana, Odrębnej rzeczywistości i Podróży do Ixtlan) relacjonującego podróż Carlosa Castanedy ku najgłębszym tajemnicom magii. W tym tomie opisuje dopełnienie się jego niezwykłej inicjacji, w wyniku której stał się ""człowiekiem wiedzy"" i ""człowiekiem mocy"". Pokazuje jednocześnie, że nasza mądrość, zdolności i siły mają źródło w nas samych - trzeba je tylko wyzwolić.