"Skąd to wszystko wiem? Przecież ty zawsze jesteś we mnie. Przecież jesteśmy we mnie wszystkie. W każdym wieku i w każdej sytuacji. Jak taka rosyjska babuszka. Jedna tkwi w drugiej, a wszystkie we mnie. Żadna nie jest mi obca”.
[fragment]
„Zawsze powtarzam, że różnych rzeczy mi Pan Bóg poskąpił, ale w tym jednym punkcie czuję się osobą wybraną – ponieważ studiowałam w najlepszym miejscu, w jakim można było w owym czasie studiować” – mówi Małgorzata Szpakowska o warszawskim Wydziale Filozofii w latach sześćdziesiątych. Bo wszędzie poza tym czuła się outsiderką, niezdolną z nikim i z niczym w pełni się utożsamić. Ani z rówieśnikami w dzieciństwie, ani z komandosami w marcu 1968. Ani z „taternikami”, z którymi połączyła ją ława oskarżonych, ani z więźniarkami z Fordonu. Ani ze zrywem Solidarności, ani nawet z środowiskiem akademickim, gdy po latach udało jej się wrócić do pracy naukowej. Autorka siedmiu książek i ponad pięciuset artykułów, wieloletnia redaktorka działu eseistyki w „Dialogu”, badaczka samowiedzy obyczajowej Polaków i monografistka „Wiadomości Literackich”, wreszcie profesor tytularny, promotorka doktoratów i magisteriów – nadal uważa się za kogoś spoza głównego nurtu. I za osobę apolityczną, choć jej życiorys przed 1989 rokiem niemal bez reszty determinowała polityka.
W rozmowie z dawnymi doktorantkami, teraz bardziej przyjaciółkami, opowiada dzieje rodzinne i własne, gdzie w tle domowych anegdot i analiz relacji z matką pojawia się tajne szkolnictwo z końca dziewiętnastego wieku i Instytut Maryjski w Petersburgu, więzienie na Pawiaku i obóz w Starobielsku, powstanie warszawskie i stalinizm, październik i marzec, i sierpień. Opowiada przekornie, bez patosu, czasem z sarkazmem, niemal zawsze zachowując dystans. Który jednak słabnie, gdy rozmowa schodzi na konspirację po polsku, na kryteria stosowane w humanistyce albo na marginesy działania Solidarności.
Z Małgorzatą Szpakowska rozmawiają Agata Chałupnik, Justyna Jaworska, Justyna Kowalska-Leder, Joanna Krakowska oraz Iwona Kurz
Książka ukazuje zastosowanie metodologii interdyscyplinarnych w badaniach nad literaturą i kulturą poprzez metaforę podróży szlakiem kultur. Przedmiotem rozważań Autorów są teoretyczne zagadnienia związane z interdyscyplinarnością jako metodologią badawczą, a także ¦ i przede wszystkim ¦ praktyczne zastosowanie podejścia interdyscyplinarnego w badaniach nad literaturą i kulturą.
Publikacja została zainspirowana konferencją doktorantów Instytutu Badań Interdyscyplinarnych "Artes Liberales" Uniwersytetu Warszawskiego, która odbyła się w czerwcu 2011 r. Zawiera cztery najciekawsze wystąpienia, których Autorami są młodzi naukowcy reprezentujący różne gałęzie wiedzy. Zostały one rozbudowane do postaci artykułów, składających się na niniejszą książkę.
,,Celem książki Marcina Filipowicza jest prześledzenie konstrukcji czeskiej XIX-wiecznej męskości z uwzględnieniem różnych uwikłań kulturowych czeskiego projektu narodowego. [...] Problematyka czeskiej kultury XIX wieku została w niej ukazana od strony dotychczas nieprezentowanej w spójnym, całościowym tekście. To zdecydowanie duży walor książki, której Autor zdecydował się na sięgnięcie, po części, do materiału wydawałoby się już wyeksploatowanego, ale zarazem uzupełnił go o teksty dotychczas niebadane [...]. W swoich analizach koncentruje się na różnego typu dyskursach: lingwistycznym, literackim i masowym [...]. Książka zawiera bardzo wartościowy ogląd XIX-wiecznej kultury czeskiej pod względem kreowanych w niej wzorców męskości. Stanowiące jej zaplecze szerokie tło oraz dyscyplina metodologiczna sprawiają, że z pewnością zainteresuje nie tylko specjalistów, ale też szerszy krąg czytelników."" Z recenzji prof. dr hab. Joanny Goszczyńskiej Marcin Filipowicz - pracownik Instytutu Slawistyki Zachodniej i Południowej Uniwersytetu Warszawskiego oraz Katedry Języka Czeskiego i Literatury Uniwersytetu Hradec Králové. Zajmuje się problematyką różnych aspektów płciowości w kulturze czeskiej XIX wieku. Jest autorem książki Roditelky národů (Hradec Králové 2007, polska wersja: Urodzić naród, Warszawa 2008), poświęconej czeskiej i słowackiej literaturze kobiecej XIX wieku, oraz współautorem książki Rod w memoárech. Případ Hradec Králové (Červený Kostelec 2009), która podejmuje temat konstruowania męskości i kobiecości w tekstach pamiętnikarskich. Współredagował również tom studiów poświęconych zachodniosłowiańskim modelom ojcostwa Od patriarchy k tatínkovi (Hradec Králové 2008, polska wersja: Od patriarchy do tatusia, Warszawa 2009).
Katarzyna Skowronek i Zbigniew Pasek pracują jako profesorowie na Wydziale Humanistycznym AGH w Krakowie, działając m.in. w istniejącej tam od 2007 roku Pracowni Badań Współczesnych Form Duchowości. W niniejszej książce prezentują wyniki swoich prac badawczych prowadzonych od sześciu lat. Ukazują w niej zróżnicowane związki łączące nowe nurty duchowości ze współczesną kulturą popularną. Są to studia nad dzisiejszą religijnością oparte na analizie cech jej języka. Podejście obojga badaczy łączy metodologia z obszaru językoznawstwa, tekstologii i analizy dyskursu.
Kultura popularna dekontekstualizuje elementy religijne, „wyrywa” je z podstawowego, pierwotnego kontekstu i tła kulturowego, a następnie rekontekstualizuje je (nadaje im nowy kontekst i znaczenie), tworząc z nich odmienne całości. Z tych elementów niczym z puzzli budowana jest współczesna duchowość. Tak jak wielkie narracje kultury ulegają hybrydyzacji, tak spetryfikowane wielkie religie zostają poddane procesowi dekonstrukcji. Uczestnicy kultury popularnej wybierają z nich odpowiadające im, przemawiające do nich elementy i czynią z nich swoją własność, osadzając je w swoim kontekście życiowym. Można na to zjawisko spojrzeć jako na pewien kulturotwórczy proces o uniwersalnym charakterze.
Z zakończenia
Polskie Bałkany to studium poświęcone literaturze napisanej w języku słoweńskim, chorwackim, serbskim oraz albańskim, której polskie przekłady ukazały się w latach 1990-2012. Autor analizuje przede wszystkim kategorie polityczne i kulturowe, jakie wykorzystują (świadomie lub nie) zarówno autorzy i autorki pochodzące z byłej Jugosławii (m.in. Ivan Čolović, Dubravka Ugrešić, David Albahari, Miljenko Jergović, Nenad Veličković, Ornela Vorspi, Vesna Goldsworthy, Vedrana Rudan, Slavenka Drakulić, Maria Todorova, Božidar Jezernik), zachodni podróżnicy (Robert D. Kaplan, Juli Zeh) jak i polscy pisarze i czytelnicy (Wojciech Tochman, Andrzej Stasiuk, Gustaw Herling-Grudziński, Inga Iwasiów, Hanna Samson)...
Książka składa się z dwóch części. Celem pierwszej jest stworzenie kontekstu badawczego dla analizy utworów poetyckich, między innymi poprzez przedstawienie interpretacji sposobów rozumienia religii w dyskursie trzech myślicieli okresu wiktoriańskiego: Thomasa Carlyle’a, Johna Ruskina i Matthew Arnolda. Druga - przedstawia analizę zjawiska kryzysu religijnego w poezji, opartą zasadniczo na: In Memoriam Alfreda Lorda Tennysona, Dipsychus Arthura Hugh Clougha i „Caliban Upon Setebos; or, Natural Theology in the Island” Roberta Browninga. Odwołanie do semantycznej dwoistości zawartej w pojęciu „kryzys” pozwoliło przyjąć podejście wolne od wartościowania tego zjawiska zarówno w sferze myśli religijnej jak i w ramach historycznego kontekstu epoki wiktoriańskiej. Analizowane teksty reprezentują kulturę wiktoriańską i są jednocześnie wyrazem indywidualnego idiomu poetyckiego. Myśl religijna wchodzi w nich w dialog z niemiecką krytyką biblijną, ewolucjonizmem, teologią naturalną, czy myślą utylitarystyczną i naukową. Poszukiwanie śladów kryzysu religijnego w poezji wiktoriańskiej postawiło autorkę przed koniecznością zmierzenia się z obrazowaniem, w którym Bóg konceptualizowany jest nie jako niezależny Byt, ale jako symbol i twór ludzkiego rozumu, jako Bóg post-kartezjański.
Królowa jak z obrazka. W kręgu XIX-wiecznych małych form literackich "dla ludu" i młodzieży
Między Wilhelmem a Jagiełłą. Jadwiga "dramatyczna"
"Jej wartość przewyższa perły...". Portret królowej Jadwigi w beletryzowanych biografiach, opowiadaniach i powieściach XIX-XX wieku
Od Jadwigi - Wandy do problemu feministycznego
Śmierć królowej
Kraków Jadwigi
Jan Paweł II o królowej Jadwidze
W ciągu ostatnich dziesięciu lat zaszło w polskiej kulturze coś niezwykłego, czego konsekwencje
być może nie są zupełnie jasne. Dokonał się przełom. To, co w kwestii homoseksualności do tej
pory było trudne do wypowiedzenia, stało się przedmiotem debat, niekiedy sensownych, często
pełnych przemocy. Samo straszne słowo „homoseksualizm” ze słowa tabu zamieniło się w gadżet
telewizyjnych programów śniadaniowych.
Różowy język to przykład literackiej krytyki zaangażowanej, bo pisząc o homoseksualności i homofobii nie da się w dzisiejszej Polsce pozostać neutralnym. Warkocki pokazuje, jak przełom w myśleniu o homoseksualności dokonał się w najczulszym z możliwych barometrów – literaturze.
Autor analizuje jednak nie tylko utwory literackie, film i teatr, ale również język debaty publicznej. Wskazuje, że autorytety broniące dzieci przed gejami realnie szkodzą dzieciom i młodzieży w szkołach i jako takie mają symboliczną krew na rękach.
Książka łączy cechy, które połączyć niełatwo: jest gorąca i precyzyjna, zaangażowana i spokojna (nawet, gdy padają mocne słowa), pisana przez całą dekadę (z efektem in statu nascendi), koherentna w sensie zamysłu-spoiwa. To książka lokalna i przez to wiarygodna. I jeszcze o jednej cesze nie mogę nie wspomnieć. O ironii. O umiejętności wykorzystania języka homofobii przeciw niej samej i jej świadomym użytkownikom.
Prof. UAM dr hab. Katarzyna Kuczyńska-Koschany
Z jednej strony Różowy język jest refleksją na temat dyskursywnego i politycznego statusu mniejszości seksualnych, z drugiej zaś stanowi meta-komentarz do używanych w tej materii - w szeroko pojętej polskiej sferze kulturowej - narzędzi teoretycznych. [...] Płynny i wartki nurt tekstów emanuje eseistycznym jouissance, któremu czytelnik chętnie się oddaje.
Prof. Joanna Niżyńska, Harvard University
Bibliografia jest kontynuacją wydanych wcześniej pięciu
tomów „Bibliografii «Kultury», «Zeszytów Historycznych» oraz działalności wydawniczej Instytutu
Literackiego w Paryżu”. Autorami poprzednich opracowań byli Jan Kowalik (1959), Maria Danilewicz
Zielińska (1975, 1981, 1989) oraz Anna Supruniuk i Mirosław A. Supruniuk (1997).
Rekomendowany do wydania tom jest ostatnim już z całej serii, rejestruje treść publikacji Instytutu
Literackiego powstałych w latach 1997 – 2010.
„Bibliografia” jest szczegółowym przewodnikiem po zawartości wydawnictw Instytutu Literackiego z ostatniego życia Jerzego Giedroycia i jego najbliższych współpracowników Zofii Hertz i Henryka Giedroycia. Wszystkim zainteresowanym najnowszą historią Polski znakomicie ułatwi korzystanie z wydanych w tej oficynie na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat czasopism i książek.
Z pełnym przekonaniem polecam tę bezcenną pracę dokumentacyjną do jak najszybszego wydania drukiem.
Podręcznik klasyfikuje i zestawia formy i gatunki twórczości słownej, funkcjonujące we współczesnej kulturze polskiej lub będące dla niej ważnym odniesieniem - od aforyzmu do zinu przez kołysankę, komiks, powieść i wiele innych gatunków. Autorzy proponują ujęcie etnocentryczne, skupiając się na współczesnej kulturze lokalnej, polskiej oraz tych gatunkach, które mają do niej odniesienie i stanowią jej nieodłączną część.
Między tekstem a znakiem to zbiór studiów przygotowanych przez historyków i bibliologów z okazji czterdziestolecia pracy naukowej i siedemdziesiątej rocznicy urodzin Profesor Barbary Trelińskiej. Zamieszczone w nim prace podejmują problematykę z zakresu nauk pomocniczych historii, przede wszystkim zaś dyscyplin szczególnie bliskich zainteresowaniom badawczym Jubilatki. W prezentowanym tomie Czytelnik znajdzie rozważania dotyczące dyplomatyki, epigrafiki, bibliologii historycznej, genealogii oraz heraldyki, które tworzą barwny obraz kultury staropolskiej.
Tom "Na marginesie życie", zamykający wspomnieniową trylogię, to dramatyczna opowieść o tym, jak przebiegała nierówna walka Grzesiuka z gruźlicą. Jak przystało na twardziela, nie poddawał się chorobie. Zachował poczucie humoru, optymizm, zadziorność i czerpał z życia pełnymi garściami, mimo pogarszającego się stanu zdrowia. Wielomiesięczne pobyty w sanatorium i operacje nie spełniły, niestety,, pokładanej w nich nadziei.
Józef Garliński (1913–2005), oficer Komendy Głównej AK, więzień Pawiaka, Oświęcimia i kacety w Neuengamme, współtwórca Polskiego Ośrodka Społeczno-Kulturalnego w Londynie, przez wiele lat prezes Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie, działacz społeczny środowiska polskiej emigracji politycznej, członek Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej, profesor PUNO. W 1939, jako porucznik 1 pułku szwoleżerów, w ramach Warszawskiej Brygady Kawalerii walczył w wojnie obronnej. Po klęsce wrześniowej udało mu się dotrzeć do Warszawy, gdzie szybko dostał się w struktury konspiracji. Mając 29 lat został szefem Wydziału Więziennego, a następnie Wydziału Bezpieczeństwa Komendy Głównej Armii Krajowej. Ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim. Na London School of Economics and Political Science uzyskał tytuł doktora filozofii. Był zapraszany na wykłady do Stanów Zjednoczonych, Kanady, Wielkiej Brytanii, Szwajcarii i Skandynawii. W Polsce swoją wiedzą mógł dzielić się dopiero po roku 1989. Zawsze i wszędzie bronił dobrego imienia Polski, odkłamywał zafałszowania, upowszechniał prawdę i dokonania. Autor 15 książek, z których najbardziej znane to Oświęcim walczący, Ostatnia broń Hitlera, Enigma.
W książce tej jest wszystko, czego można chcieć się dowiedzieć o życiu w socjalizmie. Oczywiście życiu inteligenta. A szczególnie inteligenta Warszawiaka. Na kartach Dziennika 1954 spotkamy Herberta, Jasienicę, Kisiela, Turowicza, by wspomnieć tylko tych, których wspominać warto. Poznajemy też prozę i poezję bytowania młodego pisarza, świetnego obserwatora, znakomitego stylisty, którego wkrótce pozbyto się z Polski na stałe. Nie przypadkiem w tytule tej książki znalazła się data jej powstania. Stało się tak przede wszystkim dlatego, że Dziennik 1954 jest kroniką określonego czasu, i to czasu jak na dziennik wyjątkowo krótkiego: nie jednego roku nawet, lecz zaledwie jednego kwartału, okresu od 1 stycznia do 2 kwietnia 1954. Stało się tak też dlatego, że w postaci książki dziennik Tyrmanda ukazał się po raz pierwszy po ćwierćwieczu od napisania, w roku 1980 i autor pragnął zaznaczyć ten dystans. Stało się tak wreszcie chyba dlatego, że rok 1954 był w biografii i twórczości Tyrmanda rokiem przełomowym.
,,Broniewski w potrzasku uczuć"" to historia romansu Władysława Broniewskiego i Ireny Helman. Zachowane listy kochanków opowiadają po latach ich własnymi słowami o płomiennym uczuciu, ale także o codziennym życiu. Pożółkłe karty zdradzają nieznany dotąd bliżej fragment biografii poety. Zarówno Broniewski, jak i Irena Helman pisali emocjonalnie, wplatając w wyznania miłosne opisy wszystkiego, co ich wówczas dotykało, interesowało. Dostajemy relację z niemal każdego tygodnia. Z pewnością ciekawe dla Czytelnika będą informacje dotyczące wyjazdu Broniewskiego do ZSRR czy też próby wyjaśnienia i usprawiedliwienia się przed kochanką ze swoich komunistycznych sympatii. Inne interesująco zarysowane wątki tej korespondencji to proza życia poety łączącego pracę twórczą z pogonią za zarobkiem, jego zawiłe relacje z żoną Janiną, czy pokazana w nowym kontekście słabość pisarza do córki Anki. Niezwykle interesująca jest także fabuła tworząca tło dla tego romansu. Dość drobiazgowo opisany został pojedynek Broniewskiego z bratem Ireny Helman. Zdarzenie obfitowało w dramatyczne zwroty akcji, a pozostałością po pojedynku jest pęczek włosów Broniewskiego, który został odcięty szablą przez brata kochanki. ,,Jest to również rodzaj literatury z ograniczoną kreacją autorską. Odsłania najczulsze poruszenia duszy, jeszcze z ograniczoną ingerencją poetyckiej maniery. Listy te znakomicie i prawdziwie opisują żywe i intensywne uczucie."" dr Tomasz Makowski
Wszystko, co wiemy o siostrach Bronte, pochodzi od niej. Ona prowadziła korespondencję i rozmowy z wydawcami. Rękopisy powieści Emily i Anne Bronte nie istnieją. Pierwszy wydawca, który jako jedyny je widział, twierdził, że pisane były jedną ręką. Miało to być pismo ukrywającej się pod męskim pseudonimem Charlotte. Ona z kolei robiła wszystko, aby myślano inaczej. Uwierzono jej. I tak już zostało. Czy Charlotte Bronte stworzyła legendę o trzech genialnych siostrach? Książka odsłania kulisy życia autorki Jane Eyre, które obfitowało w dramatyczne wydarzenia. Bronte zadbała, by wiele z nich nigdy nie dotarło do wiadomości publicznej. Autor ukazuje, w jaki sposób jej geniusz ukształtowały skomplikowane relacje z mężczyznami - najpierw z bratem, z którym w latach młodzieńczych dzieliła tożsamość literacką i sympatię do doktryny masońskiej, później z belgijskim nauczycielem, w którym była zakochana, wreszcie z jej wydawcą, którego miała nadzieję poślubić. Książka zawiera nigdy nie tłumaczone na język polski listy Emily i Anne Bronte, wspomnienia Charlotte o siostrach i jej przedmowę do Wichrowych Wzgórz oraz wybór wierszy rodzeństwa Bronte w przekładach Krystyny Lenkowskiej, Ludmiły Marjańskiej i Anny Ostrowskiej-Paton.
Praca Agnieszki Daukszy podejmuje temat bardzo ważny dla nowoczesnej polskiej kultury i życia społecznego. Analizuje bowiem proces stopniowego, trudnego a nawet dramatycznego, wkraczania kobiet w przestrzeń publiczną, nie tylko dotąd zdominowaną przez mężczyzn, ale też ustrukturowaną przez „męskocentryczne” kategorie obyczajowości, społecznego porządku, ekonomicznego interesu. Wnosi wartościowy, naukowy wkład do dotychczasowej wiedzy w analizowanym w pracy przedmiocie. I czyni to w sposób wysoce oryginalny; a to dlatego, że skupia swoją uwagę nie tyle na przekraczaniu kolejnych progów emancypacyjnego postępu (choć tę ewolucję rejestruje) – zmianie miejsc, awansie społecznym, czy przemianach norm obyczajowych – co przede wszystkim na wymiarach i formach kobiecego doświadczenia, które stało się udziałem tych świadomych czy bezwiednych emancypantek.
Z recenzji prof. dra hab. Ryszarda Nycza
Opowiadania, felietony, anegdoty i legendy publikowane przez Coelho w latach 1998-2004. W krótkich, lecz głębokich tekstach najpopularniejszy brazylijski pisarz przekazuje swoją filozofię życia. Inspiracją do twórczej refleksji są zwyczajne zdarzenia: kłótnia z sąsiadem, wizyta w centrum handlowym, wycieczka w góry. Te pozornie nieliterackie tematy okazują się znakomitym punktem wyjścia do rozważań o ludzkim losie, śmierci i miłości. Coelho komentuje też bieżące wydarzenia ze świata: pisze list otwarty do prezydenta Busha w sprawie wojny w Iraku, a w rocznicę zamachu na World Trade Center zastanawia się nad sensem cierpienia. Trzecią grupę tworzą teksty o duchowych poszukiwaniach autora: od jego pierwszej, przełomowej pielgrzymki do Santiago de Compostella, po piękne, egzotyczne legendy - o Dżingis Chanie i jego sokole czy siostrach aborygeńskiego czarownika.
Z głowy, znaczy z pamięci, lecz zarazem, że ktoś się z czymś wreszcie uporał. Głowa to też oczywiście skrót od nazwiska, towarzyska ksywka, jaką często posługują się przyjaciele autora. Z głowy jest kompozycją błyskotliwie spuentowanych miniatur autobiograficznych. Bezlitosnych, zjadliwych, ironicznych - tyleż wobec siebie, co wobec ludzi, których w życiu spotkał i w ogóle wobec otaczającego świata. Ale Głowacki to mistrz zgrywy i anegdoty i gdyby chcieć zacytować najlepszą, trzeba by przepisać całą książkę. Dziesiątki historyjek z rodzinnego PRL-u, a potem z Londynu, gdzie zastał go stan wojenny i wreszcie z Nowego Jorku, w którym mieszkał wiele lat, powodują, że od lektury trudno się oderwać.
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?