Książka zatytułowana Tożsamość młodzieży polskiej w perspektywie badań fenomenologicznych. Wyzwania współczesności jest próbą ukazania świata, w jakim żyją młodzi ludzie w Polsce przez pryzmat ich własnych przeżyć, doświadczeń i refleksji. Teoretyczną ramę rozważań stanowią poglądy psychologów i socjologów (m.in. E. Eriksona, J. Marcii, M. D. Berzonsky'ego, A. Giddensa, F. Znanieckiego, M. Mead) opisujące proces kształtowania tożsamości w życiu każdego z nas. Analiza tego procesu dokonana została w oparciu o wyłonione konstrukty: religię, politykę, studia, pracę, uczestnictwo w kulturze, czas, miejsce, role płciowe czy związki partnerskie. Użyte do analizy fragmenty narracji pochodzą z rozmów (wywiadów fenomenologicznych), jakie autorka pracy prowadziła z badanymi na przestrzeni kilku miesięcy. W perspektywie badawczej rekonstruują one trud dorastania, dylematy związane z wchodzeniem w dorosłość, rozwiązywaniem wewnętrznych i zewnętrznych konfliktów, a także radzeniem sobie z napięciami i kryzysami towarzyszącymi adolescencji. Jest to materiał o tyle ciekawy, że koncentruje się wokół tego, co codzienne, ale też i nowe, trudne, nieznane, co ukazuje odmienność perspektyw działania badanych przedstawicieli młodego pokolenia i ich rodziców czy nauczycieli. Są to opisane w narracjach doświadczenia, nierzadko nakazujące modyfikować własne plany, marzenia i wizję otaczającego świata, tak by móc funkcjonować w trudnej, wymagającej rzeczywistości przełomu wieków. Zastosowana metoda badawcza, skupiona wokół rekonstrukcji znaczeń i sensów tejże rzeczywistości, zmierza do ukazania świata przeżywanego z perspektywy osób młodych.

W niniejszej pracy podejmuję refleksję o tym, że subkultury nie znikają pod wpływem zmian społecznych, ale przybierają inną formę, nazwę i sposoby manifestowania swojej obecności. Prezentują różnego rodzaju orientacje aksjologiczne młodzieży, wartości, normy i kryteria wartościowania. Aby ukazać ich znaczenie w procesie socjalizacji i edukacji młodzieży, wykorzystuję wiedzę na temat samorealizacji z obszaru filozofii, socjologii, pedagogiki kultury, pedagogiki społecznej i innych subdyscyplin, dostrzegając wartości samorealizacyjne w subkulturach kreatywnych, buntu społeczno-obyczajowego, ucieczki i izolacji czy subkulturach muzycznych, zwłaszcza hip-hopu, jako mozaikę stylów życia, zabawy i kontestacji. W wyniku otwarcia się polskiej edukacji na ponowoczesne przeobrażenia w świecie zachodnim zaczyna kształtować się wizerunek subkultur jako wielorakich sposobów uczenia się, zdobywania doświadczeń w oparciu o wartości kultury i edukacji. Z tego względu nabiera znaczenia wychowanie humanistyczne, obejmujące główne modele zróżnicowania kulturowego: wielokulturowości i międzykulturowości. Wątek ten najpełniej wyraża egzystencjalną wartość edukacji wielokulturowej z udziałem subkultur własnych i importowanych. Marek Jędrzejewski

Przedstawiona publikacja koncentruje się na zagadnieniach poczucia tożsamości młodzieży należącej do polskiej mniejszości narodowej. W pracy została wykorzystana obszerna literatura z wielu dyscyplin nauk humanistycznych i społecznych. Konstrukcję teoretyczną tworzą teorie: zachowań tożsamościowych Tadeusza Lewowickiego oraz tożsamości społecznej Henri Tajfela, a także koncepcje: tożsamości narodowej Grzegorza Babińskiego oraz wielopłaszczyznowej i ustawicznie kreującej się tożsamości w ujęciu Jerzego Nikitorowicza. Stanowią one teoretyczną podstawę badań i zostały wykorzystane przy interpretacjach wyników analiz. Zagadnienia dotyczące kwestii tożsamości oraz uwarunkowań poczucia tożsamości i zachowań określanych jako tożsamościowe zostały w pracy ujęte porównawczo. Zastosowanie badań komparatystycznych pozwoliło na opisywanie faktów, zjawisk i procesów dziejących się w społecznościach żyjących w trzech ościennych państwach ? na Białorusi, Ukrainie i w Republice Czeskiej. Zmiany dokonujące się w poczuciu tożsamości pod wpływem wielorakich czynników przyczyniają się do formowania modelu tożsamości wielowymiarowej młodzieży należącej do polskiej mniejszości narodowej. Publikacja jest adresowana zarówno do teoretyków edukacji międzykulturowej, nauczycieli, wychowawców, działaczy organizacji mniejszościowych, jak i do tych wszystkich, którzy interesują się problematyką polskich mniejszości narodowych oraz funkcjonowaniem szkolnictwa dla grup mniejszościowych.

W jakim wieku, dlaczego i w jakich okolicznościach młodzi rozpoczynają współżycie seksualne? Jakie problemy wynikają z przedwczesnej inicjacji seksualnej? Jaka jest wiedza młodzieży na temat płciowości i skąd najczęściej tę wiedzę czerpie? Jak młodzi przeżywają swoją seksualność i jak wpływa to na ich rozumienie małżeństwa i rodzicielstwa? Niniejsza publikacja odpowiada na te i wiele innych pytań dotyczących postaw młodego pokolenia. Autorka określa istotę seksualności, specyfikę jej wartościowania oraz znaczenie inicjacji seksualnej dla rozwoju człowieka. W części badawczej przedstawia charakterystykę młodzieńczej miłości i młodzieżowych związków partnerskich, specyfikę przedinicjacyjnej aktywności płciowej, a także konsekwencje przedwczesnego podejmowania współżycia. Jednocześnie wskazuje na wpływ środków masowego przekazu, zwłaszcza czasopism i materiałów pornograficznych, na kształtowanie życia seksualnego nastolatków. Badania uzupełniono opisem poziomu wiedzy młodych na temat płciowości oraz roli rodziny i szkoły w jej przekazywaniu. W rezultacie otrzymujemy szeroki obraz postaw młodzieży przełomu XX i XXI wieku wobec seksualności. Wyjątkowość książki Marty Komorowskiej-Pudło polega na tym, że nie tylko opisuje przekonania i zachowania młodzieży, lecz także pokazuje, jak kształtują one nastawienie do małżeństwa i rodzicielstwa.

Przeciw Bogom"" to zapis niezwykłej przygody intelektualnej, która zaprowadziła ludzkość od przesądów i zabobonów, wróżek i jasnowidzów do skomplikowanych narzędzi zarządzania ryzykiem. To niezwykły esej, który pokazuje rolę ryzyka w ewolucji społeczeństw, bogata i fascynująca opowieść o greckich myślicielach, arabskich matematykach, żeglarzach, naukowcach, hazardzistach i filozofach, światowej sławy umysłach i pasjonatach - amatorach. Ryzyko jest dziś nieodłącznym elementem życia. Kiedy inwestorzy kupują akcje, chirurdzy operują, inżynierowie projektują mosty, przedsiębiorcy zakładają nowe firmy, astronauci penetrują Kosmos, a politycy kandydują w wyborach, codziennie podejmują ryzyko. ""Przeciw Bogom"" to historia prawdziwa i aktualna, którą czyta się jak dobrą powieść.

To niezwykle koherentny zbiór tekstów przygotowanych przez kompetentnych autorów wyraźnie reprezentujących ten sam „styl i kolektyw myślowy”, używając określenia Ludwika Flecka, czy inaczej ten sam paradygmat, według Thomasa Kuhna. Jest to jednoznacznie antypozytywistyczny paradygmat transformacyjno-emancypacyjny współczesnych nauk społecznych, w tym przede wszystkim pedagogiki współczesnej. Książka posiada istotną wartość poznawczą, metodyczną i dydaktyczną nie tylko w odniesieniu do rozwiniętej wykładni metodologii badań w działaniu, lecz także w kontekście aktualnej debaty nad istotą naukowości nauk humanistyczno-społecznych i uprawiania zaangażowanych badań społecznych, w tym przede wszystkim pedagogicznych, nastawionych na stymulowanie zmiany prohumanistycznej w wymiarze osobowym, instytucjonalnym czy środowiskowym. Książka ta ma moc perswazyjno-transformacyjną. Dzięki niej wykonany został kolejny ważny krok w kierunku humanizującej redefinicji nauki społecznej i zbliżenia jej do potrzeb ludzi pragnących konstruktywnie zmieniać świat, w którym przyszło im żyć. Zbiór Edukacyjne badania w działaniu nie ma sobie równych w literaturze polskiej, jeśli chodzi o wysoką jakość, wielowymiarowość i dogłębność charakterystyki tej tradycji badawczej. Jest to metoda na wskroś pedagogiczna. Tym bardziej cieszy fakt, iż to właśnie przedstawiciele środowiska pedagogicznego przyczynili się do tego osiągnięcia – jakże istotnego również w perspektywie transdyscyplinarnej. Autorzy Edukacyjnych badań w działaniu bez kompleksów włączają się w dyskurs naukowy, nawiązując do aktualnych trendów światowych, szanując i słusznie eksponując istotny dorobek rodzimy. (z recenzji prof. dr. hab. Dariusza Kubinowskiego)

Claude Lévi-Strauss (1908–2009), jeden z najwybitniejszych myślicieli francuskich XX wieku, twórca strukturalizmu i strukturalnej antropologii, po sukcesach jego książek z lat 50. (Smutek tropików) zajął się badaniem mitów amerykańskich Indian spisanym w czterotomowych Mitologikach, publikowanych w latach 1964–1971. Tom pierwszy, Surowe i gotowane, ukazał się niedawno w polskim przekładzie (Wydawnictwo Aletheia, Warszawa 2010). Niniejszy tom jest drugi w tym cyklu. Podobnie jak poprzedni fascynuje nie tylko bogactwem zgromadzonego materiału w postaci indiańskich mitów, lecz także odkrywczą eksplikacją ich sensu opartą na faktach etnografii, zoologii i botaniki. Głównym przedmiotem zainteresowania autora są jednak formalne związki między mitami, ich „transformacje” czy „inwersje”. Te dwa uzupełniające się wymiary, etnografia i system formalnych związków, pozwalają ujrzeć „strukturalizm z ludzką twarzą” – wcale nie redukcję do czysto formalnej kombinatoryki, lecz żywą treść eksplikowaną z pomocą aparatury formalnej. Wbrew późniejszym przekonaniom ten strukturalizm to nie matematyka i formalizm. Jego ideowe podłoże tkwi gdzie indziej: w przekonaniu, że struktura ludzkiego umysłu jest uniwersalna i „przedkulturowa” – niezależnie od kultury ludzkie wizje świata są podobne, może nawet wrodzone. Choćby w celu weryfikacji takiej przesłanki-tezy warto śledzić ten fascynujący sequel Lévi-Str

Księga Jubileuszowa jest najlepszym podsumowaniem pewnego etapu życia naukowego wybitnych i cenionych profesorów. Jest również formą zapisu refleksji uczniów, przyjaciół, znawców dziedziny, którą reprezentuje Jubilat. Jest także wyrazem przyjaźni i życzliwości wyrażanych przez koleżanki, kolegów oraz przedstawicieli dyscypliny naukowej uprawianej przez Jubilata oraz dziedzin bliskich jego zainteresowaniom. Niniejsza Księga ma szczególny charakter. Stanowi bowiem potwierdzenie szerokich zainteresowań Pana Profesora teorią prawa, logiką, informatyką prawniczą, statystyką i teorią podejmowania decyzji. I choć nie wszystkie wymienione obszary znalazły odzwierciedlenie w zebranych tekstach, to wszystkie opublikowane teksty potwierdzają niezwykle rozległe zainteresowania Pana Profesora. Prace naukowe Pana Profesora mają zawsze walor praktyczny, stanowiąc cenne wsparcie dla prawników zajmujących się tworzeniem i stosowaniem prawa. Pana zainteresowania badawcze oraz rzetelność dydaktyczna zaowocowały podręcznikami niezwykle wysoko ocenianymi przez studentów. Również wykłady Pana Profesora, które cechują się precyzją i przystępnością w wyłożeniu trudnej materii, jaką jest logika, świadczą o umiejętnościach dydaktycznych i łatwości przekazywania skomplikowanej wiedzy. Jest jeszcze jeden ważny element, który należy podkreślić. Dotyczy on stworzenia bardzo twórczej i przyjaznej atmosfery w naszej pracy naukowej. W ciągu wielu lat naszego wspólnego życia zawodowego rozwijaliśmy badania w wielu dziedzinach, począwszy od logiki, informatyki prawniczej, statystyki, skończywszy na ochronie środowiska. Nie byłoby to możliwe bez wsparcia, zrozumienia i akceptacji Pana Profesora. Wyrażamy ogromną satysfakcję, że tak wielu Autorów zechciało wnieść swój wkład do Księgi Jubileuszowej honorującej Pana, Panie Profesorze, 70-lecie urodzin. Składamy Panu najserdeczniejsze życzenia dalszej owocnej pracy naukowej i dydaktycznej. Mamy nadzieję, że zamieszczone w Księdze teksty będą inspiracją dla refleksji naukowych wielu czytelników, jednocześnie składamy serdeczne podziękowania Autorom tekstów. Koleżanki i Koledzy z Zakładu Logiki i Informatyki Prawniczej Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego

Książka przedstawia kwestię odrzucenia dzieci przez rówieśników. Problem ten, zdaniem autorki, należy traktować jako sygnał ostrzegawczy przed ryzykownymi zachowaniami i niedostosowaniem społecznym w okresie dorastania oraz poważnymi trudnościami w życiu dorosłym. Publikacja dotyczy tych dzieci, dla których prognozy dalszego rozwoju są niekorzystne, chociaż ich losy nie są przesądzone. W sposób uporządkowany dostarcza wiedzę i narzędzia pozwalające zdiagnozować dzieci, których rozwój jest zagrożony w związku z odrzuceniem przez rówieśników, zrozumieć przyczyny tego zjawiska, skutecznie pomóc dzieciom odrzucanym przez rówieśników w przedszkolu, szkole, świetlicach środowiskowych czy terapeutycznych. Autorka zwraca uwagę na zapobieganie odrzuceniu, czemu służyć może wczesne wspomaganie rodziców w wypełnianiu ich opiekuńczej i wychowawczej roli oraz pomaganie im wtedy, kiedy problemy dziecka w relacjach z innymi ludźmi już się ujawniają. Maria Deptuła – doktor habilitowany nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego. Specjalizuje się w teorii wychowania, profilaktyce społecznej, pedagogice opiekuńczej, projektowaniu i ocenie oddziaływań wychowawczo-profilaktycznych i badaniu realizowanych przez innych praktyk edukacyjnych. Autorka wielu publikacji, redaktorka, m.in. Profilaktyka w grupach ryzyka (cz. 1 – 2009, cz. 2 – 2010); Diagnostyka i profilaktyka w teorii i praktyce pedagogicznej (2006).

Monografia dotyczy zagadnienia konsumpcjonizmu oraz toczącego się wokół niego współcześnie dyskursu, na który trafia jednostka próbująca zrozumieć otaczający świat oraz dyskursu naukowego. Działa on na „Ja”, które może przyjąć różne sposoby komunikowania swego „bycia w świecie”, staje wobec różnorodnych możliwości wyrażenia się i istnienia. Badając otoczenie człowieka, kulturę czy jej elementy bezpośrednio oddziałujące na niego, można stwierdzić, w jaki sposób są one odbierane i jaki jest ich wpływ na poszczególne jednostki. Sens życia (o ile możemy o nim dzisiaj jeszcze mówić) nadany przez daną kulturę trudno uchwycić, można jednak szukać komunikacji „bycia” każdego „Ja”. Praca zawiera próbę odpowiedzi, dlaczego powstał dyskurs mówiący o społeczeństwie konsumpcyjnym i jaką rzeczywistość wyznacza lub jaką rzeczywistość próbuje budować.

Książka poświęcona jest złożonym problemom funkcjonowania społeczności lokalnej w aspekcie jej funkcji wychowawczo-profilaktycznej, na przykładzie powiatu goleniowskiego (Zachodniopomorskie). Układ pracy pozwala jednocześnie na porównanie wywodów autorek z ilustrującymi je zbiorami danych. Publikacja jest w pewnym sensie ewenementem pisarstwa pedagogicznego, gdyż zazwyczaj współczesna polska twórczość naukowa poświęcona jest globalnym problemom i zjawiskom społecznym, tracąc w ten sposób z pola widzenia lokalne różnice, które jednak właśnie w kontekście globalizacji nabierają szczególnego znaczenia. Książka wzbogaci polski rynek publikacji pedagogicznych, szczególnie w zakresie ukazywania znaczenia lokalnych środowisk społecznych w kreowaniu i realizowaniu funkcji wychowawczo-profilaktycznych. Takich bowiem publikacji brakuje w polskiej, pedagogicznej rzeczywistości księgarskiej.

Kultura ekonomiczna stanowi część szeroko rozumianej kultury, dorobek społeczeństwa wpływający istotnie na otoczenie, w którym zachodzą procesy ekonomiczne, a także na wzory zachowań ludzi, jakość stosunków międzyludzkich w organizacjach oraz warunki rozwijania wiedzy o procesach ekonomicznych. Jest kategorią badawczą, która daje wiele możliwości określenia siły i kierunku związków cech kulturowych z rozwojem gospodarczym. Dla obszarów wiejskich rozpoznanie jej istoty może oznaczać konstruowanie celowanej polityki rozwoju najbardziej adekwatnie odpowiadającej na potrzeby regionu i jego mieszkańców, przy optymalnym wykorzystaniu istniejących zasobów. Kulturę ekonomiczną definiowaną jako sposób myślenia i działania jednostek oraz zbiorowości społecznych w sferze gospodarki należy uznać za czynnik rozwoju gospodarczego.

Problematyka wstydu w nauce stanowiła przede wszystkim obszar zainteresowania psychologii i teologii. Ujęcie prezentowane w książce jest nawiązaniem i rozwinięciem socjologicznego ujęcia wstydu zaproponowane przez amerykańskiego profesora Thomasa Scheffa.Praca koncentruje uwagę Czytelnika na prezentacji ujęcia teoretycznego w nawiązaniu do tradycji myślenia na temat wstydu w socjologii ale przede wszystkim na aplikacjach założeń teoretycznych proponowanego ujęcia.

Motywem przewodnim książki jest próba odpowiedzi na pytanie, czy jesteśmy tolerancyjni i gotowi do współpracy z tymi, którzy mają odmienne od naszych poglądy. Tolerancja i gotowość do współpracy zakładają uznanie za prawdziwą innej wizji świata. A może mamy do czynienia z odwrotną zależnością przyczynową? Może to odmienne wizje świata powodują, że jesteśmy otwarci lub zamknięci na innych? Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi, ponieważ efektem badań może być stwierdzenie obecności zależności pozytywnej, negatywnej bądź jej braku, natomiast proces wyjaśniania zależności przyczynowej pomiędzy zmiennymi pozostaje zawsze otwarty. ""Przedmiotem rozważań przedstawionych w książce Iwony Jakubowskiej-Branickiej O dogmatycznych narracjach. Studium nienawiści jest analiza problemu roli języka w kreacji obrazów rzeczywistości, a przede wszystkim jego potencjalnej możliwości budowania relacji społecznych opartych na nienawiści. Autorka przyjmuje założenie, że media i inne źródła komunikacji kreują obrazy ,,równoległych rzeczywistości"", a fakt medialny pojmowany jako kreacja rzeczywistości przekłada się na fakt społeczny, pojmowany jako wydarzenie, w reakcji na które jednostka podejmuje działania"".Prof. Krzysztof Zagorski przedstawia mechanizm rodzenia się nienawiści. Jest to jej oryginalny wkład do teorii życia społecznego. Książka jest napisana z pasją i przyciągnie uwagę nie tylko socjologów i psychologów społecznych, ale także działaczy społecznych"". Prof. Jacek Kurczewski

W książce Świat organizacji racjonalnej Krystyna Adamska sięga do klasycznej już teorii Maxa Webera, opartej na zasadach zaczerpniętych z etyki protestanckiej i opisującej organizację w kategoriach modeli racjonalnych. Pojęcie „racjonalności jednostki” przeszło swoistą rewolucję w naukach społecznych, podobnie jak w naukach o zarządzaniu gwałtownie zmieniały się koncepcje definiujące „racjonalność organizacji”. Czytelnik ma okazję zapoznać się z tym, jak ewoluowały poglądy na temat działania organizacji, poczynając od mechanistycznych (tak zwanych „naukowych”) modeli proponowanych przez Fredericka Taylora, a kończąc na modelach współczesnych, korzystających z osiągnięć eksperymentalnej psychologii społecznej, nauk o poznaniu czy antropologii kulturowej. Książka ta przedstawia oryginalne, autorskie ujęcie racjonalności organizacyjnej, jej źródeł i konsekwencji. Autorka pokazuje, że zainteresowanie tą problematyką sięga samych początków naukowego podejścia do organizacji i zjawisk z nią związanych. Przeprowadzona analiza teoretyczna i zakres przywoływanych źródeł dowodzą znakomitej orientacji autorki w ważnych historycznie koncepcjach i zasługują na ogromne uznanie. Z recenzji wydawniczej dr hab. Joanny Czarnoty-Bojarskiej Zaproponowane przez autorkę modele mogą przynieść wiele bezpośrednich implikacji praktycznych. Dotyczy to nie tylko możliwości wykorzystania przedstawionej w książce metody pomiarowej, ale również zastosowania skonstruowanej przez Krystynę Adamską typologii do diagnozowania wartości wiedzy w organizacji. Z recenzji wydawniczej prof. Tomasza Zaleśkiewicza Krystyna Adamska jest adiunktem w Instytucie Psychologii Uniwersytetu Gdańskiego. Jej zainteresowania koncentrują się wokół komunikacji i zagadnień międzykulturowych. Prowadzi szkolenia z zakresu relacji w organizacji, negocjacji, konfliktów i kultury organizacyjnej. Jest członkiem Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej oraz Międzynarodowego Stowarzyszenia Badań nad Sprawiedliwością.

Ruszaj z nami w podróż dookoła coachingu! Co szczęściu przeszkadza? Co szczęściu pomaga? Oto dwa pytania nurtujące autora tej niezwykłej książki. Ręka w górę, kto sam nigdy się nad tym nie zastanawiał. Dziękuję, nie widzę. Zatem, drogi Czytelniku, skoro już ustaliliśmy, że temat szczęścia nie jest Ci obcy, zapraszamy w podróż ku szczęściu, w której Twoimi towarzyszami będą Wiewiórkołany, niejaki Wiktor oraz coache – przewodnicy inspirujący do życiowych odkryć. Najpierw będziesz z nimi wędrować przez siedem ponurych krain, które zwą się: Lenistwo, Pycha, Złość, Nieumiarkowanie, Kłamstwo, Lubieżność i Zachłanność. Potem opuścisz te niegościnne lądy na rzecz: Otwartości, Tu i Teraz (?), Radości, Misji, Przepływu, Sensu i Siły. Siłę znajdziesz na końcu tego coachingowego świata. Coaching na Wyspach Szczęśliwych jest niezwykły nie tylko dzięki opowieści, jaką ze sobą niesie. Niezwyczajna jest także sama forma książki. Możesz ją czytać tradycyjnie, strona po stronie, przygoda po przygodzie. Pomiędzy wierszami znajdziesz pozytywne i, co zaskakujące, negatywne skojarzenia dotyczące szczęścia, a na końcu każdego rozdziału angażujące ćwiczenia. Możesz również zmienić tradycyjny sposób czytania i wybierać tylko niektóre wątki, zaczynając od sentencji o szczęściu, a kończąc na przykład na ćwiczeniach. Sposób czytania zależy od Ciebie. Od Ciebie zależy też ścieżka, którą podążysz ku Szczęściu.

Fronda znaczy „proca”. To narzędzie w rękach Dawida. To postawa.Fronda dostarcza argumentów w dyskusjach światopoglądowych. Bez obaw podejmuje tematy kontrowersyjne, bez kupieckiej kalkulacji wspiera te niemodne. Choć liczba konserwatywnych polskich mediów stale maleje, w pełni niezależna od polityków i od hierarchii kościelnej Fronda – z właściwą sobie swadą – nie tylko pozostaje na posterunku, lecz jest najbardziej poszukiwanym kwartalnikiem w Polsce. Wydawane od 19 lat Pismo ma tylko jednego wroga i całą armię wiernych czytelników. Zostań jednym z nich.

Książkę Roberta Wita Wyrostkiewicza można przeczytać dla rozrywki i pośmiać się z głupoty urzędasów. Po chwili jednak przychodzi otrzeźwienie. To wszystko co w niej opisano bije w konkretnych ludzi. Jednych łamie, innym ?tylko? pierze mózgi, a na burzących się przeciw ?postępowi? czekają już knut i dyby. To wszystko co opisano wcześniej czy później uderzy w nas i nasze dzieci. Chyba że ostrzeżeni zdołamy zdusić neokomunę w zarodku.

Jeśli znajdą się osoby, których nie przekona sugestywny sposób, w jaki Foer opisuje okropieństwa przemysłowej hodowli zwierząt i oskarża odpowiedzialnych za nią ludzi, to znaczy, że są nieczułe albo głuche na głos rozsądku. Albo i jedno, i drugie. J.M. Coetzee Dzięki tej książce zostałam wegańską aktywistką. Natalie Portman Najlepsi dziennikarze (Michael Pollan, Eric Schlosser) i aktywiści praw zwierząt (Peter Singer, Temple Grandin) – a także Jezus, Gandhi, Pitagoras, Arystoteles, John Locke i Immanuel Kant – zmagali się z pytaniem o to, czy zabijanie zwierząt na mięso jest etyczne. Dzięki tej niezwykle dociekliwej książce Foer dołącza do nich. […] Zjadanie zwierząt jednak nie nawołuje do przejścia na wegetarianizm. Ta książka to apel o świadomość i odpowiedzialność. Susan Salter Reynolds, „Los Angeles Times” Zjadanie zwierząt jest wyjątkowe, ponieważ wegetarianin Foer pozwala farmerom i aktywistom mówić we własnym imieniu. Do zjadaczy mięsa odnosi się z dużą empatią, a jego poczucie humoru słodzi gorzką rzeczywistość. O, „The Ophra Magazine” Zjadanie zwierząt to porządna dziennikarska robota z literackim nerwem. Jessica Roy, „Salon” Foer przekonuje, że ludzi określają ich wyrzeczenia. Wegetarianizm wymaga rezygnacji z przyjemności prawdziwych i niezastępowalnych niczym innym. Autor ma na tyle dużo odwagi, że nie wstydzi się wymagać tego poświęcenia od swoich czytelników. Elizabeth Kolbert, „The New Yorker” To, że za każdym razem, gdy jem befsztyk, zastanawiam się nad tym, czy nie jestem hipokrytą, to wielki sukces autora. W książce pisze: „Musimy odnaleźć miejsce na mięso w debacie publicznej, tak samo jak znaleźliśmy je na naszych talerzach”. Po lekturze tej książki, trudno się z nim nie zgodzić. Geoff Nicholson, „San Francisco Chronicle” Wybrany fragment książki Przyjaciele i wrogowie Psy i ryby nie mają ze sobą nic wspólnego. Psy mają coś wspólnego z kotami, z dziećmi, z policją. Śpią, jedzą i jeżdżą na wakacje razem z nami, wozimy je do lekarza, cieszymy się, kiedy są wesołe, i płaczemy po ich śmierci. Ryby kojarzą się bardziej z akwarium, z sosem tatarskim, z pałeczkami i w ogóle tak naprawdę nikogo nie obchodzą. Dzieli je od nas woda i cisza.    Psy i ryby nie mogą się bardziej różnić. „Ryba" to tak naprawdę 31 tysięcy gatunków, których nazwy nie funkcjonują w potocznym języku. „Pies" natomiast jest bardzo konkretny. Jeden gatunek, imiona własne. Należę do tych 95 procent właścicieli psów, którzy rozmawiają ze swoimi psami, właściwie może nawet do tych 87 procent, którzy wierzą, że psy rozmawiają z nimi22. Ciężko jednak wyobrazić sobie, jak ryby postrzegają świat, nie wspominając już o próbach wejścia w interakcję z nimi. Ryby reagują na zmiany ciśnienia wody i potrafią odnaleźć się w środowisku dzięki wydzielinom innych organizmów, rejestrują dźwięki dochodzące z odległości 25 kilometrów23. Psy są tu i teraz - wchodzą ubłoconymi łapami na dywan i chrapią pod stołem. Ryby żyją jakby w innym wymiarze - milczące, obojętne, o martwych, nieruchomych oczach. Bóg stworzył je innego dnia niż resztę zwierząt i myśli się o nich jak o jednym z pierwszych przystanków na drodze ewolucji człowieka.    Kiedyś tuńczyk - którego wybrałem na przedstawiciela rybiego świata, jako że Amerykanie jedzą go najczęściej - był poławiany głównie przez wędkarzy i rybaków prowadzących małe, rodzinne firmy. Złapany na haczyk wykrwawiał się na śmierć albo tonął (ryby toną, kiedy ich ruchy są krępowane), a następnie wciągano go na łódź. Duże ryby (np. miecznik, marlin] często nie umierają od razu, ale męczą się nawet przez kilka dni z haczykiem wbitym w podniebienie. Czasem potrzeba było kilku mężczyzn, by wydostać z wody największe okazy24. Używano (i wciąż się używa) do tego też specjalnych, przypominających bosak narzędzi nazywanych osękami wędkarskimi. Wbicie osęki w bok, ogon lub nawet oko ryby to krwawa, ale skuteczna metoda na wciągnięcie jej na pokład. Podobno grzbiet to optymalne miejsce do wbicia osęki. Chociaż według poradnika opublikowanego przez Komitet ds. Rybołówstwa ONZ najlepiej celować w głowę25.    Dawniej rybacy po zlokalizowaniu ławicy tuńczyków łapali za wędki, żyłki i osęki26. Dziś tuńczyków nie łowi się już w ten sposób. Stosuje się nowoczesne metody: połów za pomocą sznurów haczykowych i okrężnic. Kiedy zacząłem dociekać, co się dzieje z rybami, zanim trafią na nasze talerze, moją uwagę zwróciły szczególnie te dwie techniki połowu tuńczyków. Opiszę je dokładniej w dalszej części książki. Najpierw napiszę o czymś innym.    W internecie jest pełno krótkich filmików z połowów. Jacyś kolesie wyciągają z wody nieszczęsnego marlina albo makrelę i są z siebie zadowoleni, zupełnie jakby właśnie uratowali czyjeś życie czy coś podobnego. W tle leci kiepski rockowy kawałek. Zamiast kolesiów zdarzają się też odziane w skąpe bikini dziewczyny albo dzieci podbierające ryby osękami. Pomijałem cały ten dziwaczny rytu-alizm i przewijałem każdy z filmików, próbując uchwycić moment, w którym narzędzie zostało już rzucone, ale nie wbiło się jeszcze w stworzenie...    To oczywiste, że żaden z czytelników tej książki nie zniósłby widoku psa z hakiem wbitym w pysk. Czy ryby nie zasługują na nasze moralne względy, czy może też uprzywilejowana pozycja psów wynika z naszej bezmyślności? Czy długą i bolesną agonię stworzenia uznaje się za okrucieństwo zależnie od gatunku, do jakiego to stworzenie należy?    Czy zażyłość łącząca nas ze zwierzętami domowymi powinna kierować naszym myśleniem o jedzeniu zwierząt w ogóle? Jak bardzo odległe od naszej codzienności są ryby (lub krowy, świnie, kurczaki)? Czy ten dystans jest przepaścią, szczeliną i czy w ogóle ma on tutaj jakieś znaczenie? A gdyby któregoś dnia silniejsze i bardziej od nas inteligentne formy życia nadały nam taki status, jaki my nadajemy rybom, jak byśmy im wytłumaczyli, że zjadanie nas jest niewłaściwe?    Życie miliardów zwierząt i dobrostan skomplikowanych ekosystemów zależy od odpowiedzi na te pytania. Takie ogólne rozważania mogą wydawać się odległe. Najbardziej martwi nas przecież to, co nas bezpośrednio dotyczy, o całej reszcie z łatwością zapominamy. Mamy też skłonność do sugerowania się tym, co robią inni, szczególnie jeśli chodzi o jedzenie. Etyczny aspekt jedzenia jest tak złożony, bo nasze wybory zależą nie tylko od kubków smakowych, ale też od gustu, od indywidualnych przekonań i uwarunkowań społecznych. Zorientowana na definiowanie siebie poprzez wybory kultura zachodnia stwarza stosunkowo dobre warunki dla jednostek, które wybrały niestandardową dietę. Paradoksalnie jednak to ci wyluzowani wszystkożercy, którzy twierdzą: „wszystko mi jedno, jem wszystko", mogą zostać uznani za bardziej wrażliwych społecznie niż ci starający się jeść tak, by społeczeństwu nie szkodzić. Wśród wielu czynników warunkujących nasze wybory żywieniowe rozum (ani świadomość) nie gra wielkiej roli.    Z jakiegoś powodu doszło do polaryzacji poglądów na temat jedzenia zwierząt. Albo nie jesz ich wcale, albo się nad tym nie zastanawiasz. Albo jesteś aktywistą, albo gardzisz aktywistami. Przyjmowanie takich skrajnych postaw (lub silna niechęć do zajmowania stanowiska] wskazuje na to, że sprawa jest jednak poważna. To, czy i jak jemy zwierzęta, porusza w nas jakieś delikatne struny. Sprawa mięsa należy do naszej przeszłości i teraźniejszości, pojawia się w Księdze Rodzaju i w ustawach związanych z prawem rolnym. Ma swoje miejsce w rozważaniach filozoficznych i w przynoszącym ponad 140 miliardów dolarów przemyśle, którego działalność zajmuje jedną trzecią powierzchni Ziemi28, kształtuje ekosystemy oceaniczne29 i przyczynia się do zmiany klimatu. Wciąż jednak skupiamy się na skrajnościach zamiast skoncentrować się na realiach. Moja babcia powiedziała, że nie zjadłaby wieprzowiny nawet w obliczu głodowej śmierci. Kontekst jej opowieści faktycznie był ekstremalny. Dziś jednak większość ludzi stosuje model „wszystko albo nic" w odniesieniu do codziennych wyborów żywieniowych. Ale tego sposobu myślenia nie zaakceptowalibyśmy w rozważaniach etycznych o innych sferach życia. (Wyobraźcie sobie wybór pomiędzy mówieniem zawsze całej prawdy a ciągłym kłamaniem). Prawie za każdym razem, gdy wspominałem, że jestem wegetarianinem, w odpowiedzi słyszałem, że jestem niekonsekwentny. (Właściwie mój wegetarianizm emocjonował innych bardziej niż mnie samego).    Potrzebujemy lepszego języka do mówienia o jedzeniu zwierząt. Musimy odnaleźć miejsce na mięso w debacie publicznej, tak samo jak znaleźliśmy je na naszych talerzach. Nie chodzi tu o jakieś zbiorowe porozumienie. Niezależnie od siły naszych przeczuć odnośnie do tego, co jest dobre dla nas samych, lub nawet tego, co jest dobre dla wszystkich, zakładamy, że nasze stanowisko koliduje z innymi. Jak sobie z tym poradzić? Unikać konfrontacji czy sformułować jej zasady na nowo?

Każdy jest swoim mistrzem Budda "Dla mnie „dalajlama” to tytuł, określenie urzędu, który sprawuję. Ja zaś jestem po prostu człowiekiem i przypadkowo Tybetańczykiem, który postanowił zostać buddyjskim mnichem." Jego Świątobliwość XIV Dalajlama Każdy z nas codziennie niestrudzenie dąży do szczęścia, a na tej długiej i krętej drodze musi pokonać niezliczone przeszkody. Niestety, nieodzownym składnikiem życia każdego z nas jest również cierpienie. Cierpimy z powodu poważnych chorób i drobnych dolegliwości. Bólu przysparzają też emocje — złość, zazdrość i pożądliwość oraz miłość. Nic więc dziwnego, że szukamy sposobów na osiągnięcie równowagi życiowej i często odnajdujemy ją w religii. Wszystkie religie mają z założenia nieść człowiekowi ukojenie i pomoc w poszukiwaniu odpowiedzi na najważniejsze pytania. Jednak bez względu na wyznanie warunkiem koniecznym do przetrwania jest wykształcenie w sobie postawy opartej na miłości i współczuciu, cierpliwości i tolerancji oraz szczerym zrozumieniu. W słowach zawartych w tej książce Jego Świątobliwość XIV Dalajlama wskazuje ścieżki duchowego rozwoju, pozwalające na zmianę sposobu postrzegania świata oraz odnalezienie wewnętrznego szczęścia. Wszak bycie dobrym człowiekiem to religia uniwersalna. Jego Świątobliwość XIV Dalajlama, Tenzin Gjatso, urodził się w 1935 roku w ubogiej rodzinie w północno-wschodnim Tybecie. W wieku dwóch lat został rozpoznany jako inkarnacja swojego poprzednika, XIII Dalajlamy. Jako główny światowy przywódca buddystów wiele podróżuje i wzywa ludzkość do ekumenicznego porozumienia, życzliwości, współczucia, szacunku dla środowiska naturalnego oraz przede wszystkim pokoju.