Skrupulatne analizy efektów operacji wojskowych skłaniają do porównania ich przygotowań i przebiegu do koncertu, wydobywają podobieństwo między dyrygentem i orkiestrą, wodzem i jego armią. Wojny zawsze charakteryzują się wysokim stopniem nieprzewidywalności. Zarówno wódz jak i dyrygent dysponują świetnie uporządkowanym materiałem, który w zależności od podjętej decyzji, od partytury muszą odpowiednio wzmacniać, ograniczać i przetwarzać tak, by odpowiadały ich wizji. Muszą zmieniać muzyczny ciąg, aby gdy trzeba "zadowolić", uśpić słuchacza, by potem nagłą burzą dźwięków go zaskoczyć, oszołomić, wprost obezwładnić i nad nim zapanować. W historii planowania i przebiegu działań bojowych zawsze podziwiano dowódców, którzy z różnego rodzaju symptomów potrafili przewidzieć, odczytać zamiary przeciwnika i w porę im przeciwdziałać. Kolosalne zmiany jakie na przestrzeni wieków nastąpiły w uzbrojeniu i technik prowadzenia walki, nie zdołały wyeliminować podstępu. Prowadzone analizy na kanwie współczesnych konfliktów zbrojnych wciąż wykazują prostą zależność pomiędzy planowaniem przebiegu bitwy czy operacji a poszukiwaniem rozwiązań budzących w przeciwniku niepewność, wprowadzających go w błąd co do warunków w jakich będą one rozgrywane. Dobry dowódca musi mieć jasny obraz wszystkich dostępnych elementów walki terenu, pogody, sprzętu i ludzi. Umiejętne ich zastosowanie w sposób przynoszący ich najbardziej niszczycielski efekt, wciąż pozostaje talentem, jest sztuką. Wojny prowadzone głównie na lądzie, potem na morzu, w końcu przeniosły się w powietrze. Już otwiera się przed ludzkością nowy rozdział, w którym operacje wojenne przeniesione zostaną w przestrzeń kosmiczną. Choć nie wiemy jeszcze dokąd w tym wymiarze zmierzamy, niewątpliwie i tam da o sobie znać niezastąpiony podstęp.
Sukces w powietrznych zmaganiach, w uzyskaniu i utrzymaniu przewagi nad nieprzyjacielem w powietrzu zawsze zależał i wciąż w dalszym ciągu zależy nie tylko od najnowocześniejszych nawet rozwiązań technologicznych samolotów, lecz przede wszystkim od umiejętności pilotów. Gdy gdzieś wysoko nad ziemią toczy się walka, minuty mają tysiące sekund i każda z nich może okazać się ostatnią, choć w ogóle o tym się nie myśli. Jest za to skupienie, napięcie, precyzja latami wyćwiczonych ruchów sterami samolotu, które powinny zapewnić zwycięstwo. Tyle tylko, że pomimo najlepszego nawet poziomu bojowego przygotowania zawsze może zaskoczyć niespodziewana awaria sprzętu, pożar, spotkanie z burzą, mgła. Piloci wiedzą, że w każdym niemal locie spotkać się mogą z tego typu przypadkami. To fajne, niezmiernie atrakcyjne, ciekawe życie może z nich ujść nagle i tak szybko, że wdech robią jeszcze na tym świecie a wydech już w piekle… Osobiste przeżycia, pilotażowe zaskoczenia zwykle nie uzewnętrzniają, swoje refleksje starają się schować głęboko we wnętrzu i raczej do nich nie wracać. Ale oceniane później, po latach postrzegane są często jako wstydliwe, zabawne, czasem śmieszne nawet. Nie jest więc łatwo sytuacje te zrekonstruować. Znamienny przy tym jest zwykle fakt, że nikt chętnie o tych zdarzeniach nie opowiada. Sam zaś doskonale wiem, że w lotnictwie, na lotniskach, w powietrzu dzieją się niejednokrotnie takie rzeczy, które zwykłym śmiertelnikom wydają się wprost nieprawdopodobne. Uznałem zatem za swoją powinność domalowanie szerszego tła do nader oszczędnie opisywanych zdarzeń, zazwyczaj przy tym przekazywanych bez żadnych refleksji, bez komentarzy. Ich autorzy nie uznawali bowiem, żeby były konieczne… W lotnictwie jednak nie można mieć jedynie wspomnień jasnych, pięknych, wzniosłych i dumnych. Ma się za to wiele ze znakiem zapytania, z uśmiechem na ustach, czasem nawet z przymrużeniem oka…
Wiele miesięcy musi upłynąć, nim będziemy w stanie uświadomić sobie, na czym polega rozsądne dowodzenie. To lotnicza codzienność uczy nas, w jaki sposób umiejętnie uzupełniać nieodzowne elementy decyzyjne w różnego rodzaju życiowych układankach, które od pierwszych dni w lotnictwie zmuszeni jesteśmy tworzyć. Najpierw dochodzi do tego w zawczasu budowanych scenariuszach, modelach, wariantach walki powietrznej dopiero później w praktyce dowodzenia. W czasie wylotów bojowych, które zawsze stanowią sztukę opartą na daleko idącym improwizowaniu w dynamicznie zmieniającej się sytuacji, niezbędne jest chłodne postrzeganie, rejestracja, zbiór i ocena różnorodnych informacji, a potem z pomocą wyobraźni i kojarzenia uzupełnianie brakujących elementów, tak by tworzyć wielowymiarowy, wiarygodny obraz sytuacji. Raz po raz w powietrzu stajemy w obliczu przymglonej nieco scenerii, w której dostępne nam fakty stanowią jedynie fragmenty większej całości, a do tego nie wszystkie okazują się w pełni wiarygodne. Tymczasem jakże często bywa, że mimo wszystko trzeba na ich podstawie podejmować decyzje, wcielać je w życie i realizować zadania. Pod taką właśnie presją powoli nauczyłem się postrzegać, sprawnie tworzyć brakujące elementy, układać je w większą całość; w ułamkach sekund wnioskować i tworzyć w miarę kompletny, przybliżony do rzeczywistości obraz. Ale też dość szybko uświadomiłem sobie, że to ostre widzenie otoczenia nie pochodzi jedynie z zewnątrz. Płynie również z przemyśleń, notatek i charakteru dowodzącego
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?
