Niniejsza praca opisuje i przedstawia uzbrojenie ochronne, zaczepne, fortyfikacje i okręty wykorzystywane w trakcie jednej z najmniej znanych faz średniowiecznego ruchu krucjatowego ekspedycji podejmowanych przez skandynawskich katolików przeciwko pogańskim ludom zamieszkującym przeciwległy brzeg Morza Bałtyckiego, oraz następujących po nich starciach z prawosławnymi książętami Nowogrodu Wielkiego i Moskwy. Operując z odizolowanych zamków położonych w niedostępnym otoczeniu lasów, bagien i jezior, niewielkie garnizony musiały w równej mierze stawiać czoła przeciwnikom, co trudnemu klimatowi i ukształtowaniu terenu. Uzupełnieniem dla tekstu są fotografie rzadkich trójwymiarowych zabytków ruchomych i zamków oraz żywe kolorowe plansze autorstwa Angusa McBride.
"Zimą 1812 r. Armia Napoleona wycofała się z Moskwy w przerażających warunkach, ścigana przez trzy odrębne armie rosyjskie, a jej szanse na przetrwanie najwyraźniej były zerowe. Pod koniec listopada Napoleon dotarł nad brzeg rzeki Berezyna – ostatniej naturalnej przeszkody
między jego armią a bezpieczną polską granicą. Nie zastał jednak rzeki zamarzniętej na tyle mocno, by mogli przez nią przejść ludzie; niestabilna odwilż zamieniła Berezynę w lodowaty potok. Ponieważ wcześniej nakazał spalenie swojego sprzętu pontonowego, Napoleon był już i tak w wystarczająco kłopotliwym położeniu: ale ze względu na to, że armia admirała Cziczagowa trzymała przeciwległy brzeg, a siły Kutuzowa i Wittgensteina szybko się zbliżały, jego sytuacja stała się wręcz krytyczna. Tylko cud mógł go uratować...
W porywającej relacji Aleksander Mikaberidze opisuje, jak Napoleon podźwignął się z otchłani rozpaczy i wzniósł na wyżyny swoich zdolności, aby osiągnąć ten cud. Opierając się na współczesnych źródłach – listach, pamiętnikach, wspomnieniach – odtwarza jedną z największych ucieczek w historii wojskowości, opowieść, którą wcześniej często przekazywano we fragmentach w ogólnych książkach o dziejach kampanii rosyjskiej, ale nigdy dotąd w pełni nie zbadano.
Dr Aleksander Mikaberidze jest adiunktem (assistant professor) wykładającym historię na Uniwersytecie Stanowym Luizjany (Shreveport). Uczył historii Europy na uniwersytetach stanowych Missisipi i Florydy oraz prowadził wykłady na temat wojen napoleońskich dla US Naval War College. Opublikował wiele artykułów i książek, w tym Bitwa pod Borodino 1812. Napoleon w walce z Kutuzowem, The Russian Officer Corps of the Revolutionary and Napoleonic Wars, Czar’s General: Memoirs of the Napoleonic Wars by General Aleksey Ermolov i dwutomowe wydanie pracy Michajłowskiego-Danilewskiego Russo-Turkish War of 1806-1812, Lion of the Russian Army: The Life and Career of General Peter Bagration.
Powyższy opis pochodzi od wydawcy.
"
Gwardia Cesarska Napoleona była jedną z najsłynniejszych formacji wojskowych w dziejach. Nie ustępowała nikomu w pełnieniu funkcji ceremonialnych, lecz przede wszystkim wyróżniała się jako elitarna formacja bojowa armii. Chociaż rozrosła się, aby reprezentować znaczną część sił zbrojnych Francji, pozostała strażą przyboczną Napoleona i okazywano jej troskę i uwagę, która stawiała jej członków ponad resztą armii. W niniejszej książce Philip Haythornthwaite bada życie, organizację i przywileje jej członków, zwracając szczególną uwagę na to, jak ich doświadczenia różniły się od tych, które były udziałem regularnych francuskich oddziałów liniowych.
Niewielu ludzi ma świadomość, że swego czasu państwo polskie należało do największych mocarstw Europy. Jednym z głównych narzędzi jego sukcesu była armia, która, mimo że niewielka, to w XVI i XVII wieku miała sporo dokonań, w tym wielkie sukcesy. Richard Brzezinski przyczynia się do podniesienia tej świadomości przedstawiając portret wojsk Rzeczypospolitej Obojga Narodów z lat 1569-1696, opisując szczegółowo ich historię, organizację, broń, uzbrojenie ochronne, insygnia i ubiór, czemu towarzyszą liczne ilustracje i osiem pełnostronicowych plansz wykonanych przez Angusa McBride’a.
Siedemnastowieczna Rzeczpospolita Obojga Narodów była prawie tak różnorodna, jak dzisiejsze Stany Zjednoczone Ameryki. Obok Słowian na jej terytorium żyli Litwini i inni Bałtowie, Niemcy, Tatarzy, kupcy ormiańscy, żydowscy handlarze, a nawet dość pokaźna populacja Szkotów. Ta różnorodność kultur miała znaczący wpływ na armię Rzeczypospolitej. Obok przeważnie polskich i litewskich husarzy służyli w niej liczni cudzoziemcy zarówno z kraju, jak i zagranicy: Tatarzy i Kozacy, Wołosi, Siedmiogrodzianie, Mołdawianie, Węgrzy, Serbowie i Albańczycy, a z Zachodu Francuzi, Włosi, Holendrzy, Walonowie, Szwedzi i Szkoci. Kontynuacja pozycji Men-at-Arms 184 autorstwa Richarda Brzezinskiego uzupełnia jego fascynujący przegląd armii Rzeczypospolitej z lat 1569-1696.
"Oddajemy w ręce czytelników nową serię wydawnictwa Napoleon V poświęconą historii polskich okrętów wojennych w Wielkiej Brytanii w latach 1939-1945. W jej ramach opublikowanych zostanie 20 tomów. Omówione zostaną wszystkie znaczące wydarzenia, patrole bojowe oraz starcia jednostek nawodnych i podwodnych „małej floty”, które składają się na dzieje biało-czerwonej bandery na Zachodzie podczas II wojny światowej. Dodatkową atrakcją opracowania są kolorowe grafiki okrętów i uzbrojenia, unikalne fotografie, relacje naocznych świadków wydarzeń oraz kopie dokumentów przechowywane w archiwach krajowych i zagranicznych.
"
Od autora: W historii tej wojny starałem się w miarę posiadanego materiału podkreślić i dokładnie przedstawić pracę dowódców obu stron, a więc zamiary i ich wykonanie. Ponadto zaś, wobec faktu, że Poniatowski siłą rzeczy był zmuszony załatwiać także różne sprawy natury administracyjnej, więc i te, aby dać pełniejszy obraz jego zajęć, uznałem za konieczne omówić nieco szerzej, uwzględniając przy tym rolę, jaka odegrały wówczas władze cywilne - z królem na czele.
Książka Bizancjum Tryumfujące szczegółowo opisuje wojny bizantyńskich cesarzy: Nikefora II Fokasa, jego siostrzeńca i zabójcy Jana Tzimiskesa oraz Bazylego II. Wyjaśnia przebieg kampanii wojennych, bitew i dramat gorzkich zmagań, przedstawiając nową energię państwa oraz udoskonalone metody walki, rozwijające się pod koniec X w. Wymienieni cesarze prowadzili wojny na wszystkich frontach, tocząc bój o przetrwanie i hegemonię przeciw najróżniejszym wrogom: kalifatom arabskim, Bułgarom (Bazyli II został przez późniejszych autorów nazwany Bułgarobójcą) i Świętemu Cesarstwu Rzymskiemu, nie wspominając już o konieczności tłumienia wojen domowych i buntów wewnątrz państwa.Staranne badania Juliana Romane'a, opierające się przede wszystkim na informacjach zawartych w bizantyńskich podręcznikach wojskowych, pozwalają mu stworzyć wciągającą opowieść, podbudowaną świetnym zrozumieniem bizantyńskiej taktyki, organizacji, szkolenia i doktryny wojennej. Choć niewątpliwie jest to książka poświęcona przede wszystkim historii wojskowości, Czytelnik śledzący dzieje bizantyńskich cesarzy znajdzie tu również sporą dawkę dworskich intryg, przekazów o zabójstwach oraz politycznych oszustwach.Julian Patrick Romane uzyskał Bachelor's degree (odpowiednik tytułu licencjata) w Beloit College Wisconsin, zaś tytuł magistra na Uniwersytecie w Colorado. Historia Bizancjum, a szczególnie jej aspekt militarny to jego pasja od pół wieku. Opublikował liczne artykuły w czasopismach, jest również wydawcą i tłumaczem kilku książek o tematyce historycznej i politycznej. Mieszka w Illinois, w Stanach Zjednoczonych.
Niniejsza praca analizuje sposób, w jaki Sowieci planowali i przeprowadzili cztery operacje ofensywne w okresie od grudnia 1942 do sierpnia 1943 roku. Pierwsze trzy z tych ofensyw, każda prowadzona siłami pojedynczego frontu pod nadzorem STAWKI (Naczelnego Dowództwa), odbyły się pod wpływem optymizmu po zwycięskim dla Sowietów okrążeniu wojsk niemieckich pod Stalingradem w listopadzie 1942 roku, podczas gdy Sowieci wciąż przyswajali sobie nauki wyniesione z owego zwycięstwa. Czwarta, zarazem największa, miała miejsce w sierpniu 1943, po nieudanej niemieckiej Operacji Cytadela w momencie, w którym sowieckie metody planowania, struktura wojsk a także zdolność efektywnego ich użycia uległy znaczącemu polepszeniu.Jedno zagadnienie wychodzi na pierwszy plan w okresie, jaki omawia praca: jak siły zbrojne państwa wykształcają sposób prowadzenia wojny podczas działań zbrojnych w sytuacji zagrożenia całkowitym zniszczeniem. Była to najtrudniejsza i najbardziej kosztowna nauka, jednak sowieckie siły zbrojne musiały ją przyswoić, jeśli w ogóle miały przetrwać. Idąc za tezą Clausewitza, że w przypadku braku osobistych doświadczeń wojennych najlepiej zgłębić wojnę przez zbadanie doświadczeń całej nacji, Sowieci uznają swoje doświadczenia z Wielkiej Wojny Ojczyźnianej za bogate repozytorium wiedzy i inspiracji, z którego współcześni teoretycy wojskowości i oficerowie zawodowi muszą korzystać. Pod względem skali, zakresu i intensywności żadna współczesna wojna nie równa się konfliktowi na Froncie Wschodnim. Był on areną, na której przez cztery lata armie dwóch nacji rozwijały, sprawdzały i eksperymentowały szeroki wachlarz rozwiązań strategicznych, operacyjnych i taktycznych, spośród których wiele jest podstawowych dla prowadzenia wojny niezależnie od zmieniających się czasów i rozwoju techniki. Obecnie, gdy Sowieci ponownie rozpatrują niuanse wojny konwencjonalnej jest szczególnie zasadne, że badają owe rozwiązania i rewidują ich aktualność w świetle ostatniego rozwoju technologii.Przez lata Sowieci badali owe doświadczenia z ogromną szczegółowością i krytycznym spojrzeniem uczonych wojskowych, zdeterminowani by kształcić korpus oficerski w kierunku jaśniejszego zrozumienia natury wojny w każdym z jej aspektów. To właśnie dydaktyczna natura owych działań skłoniła Sowietów do daleko posuniętej szczerości względem zarówno ich sukcesów, jak i porażek.Niniejsze badania dają spojrzenie na ową dziedzinę studiów w nadziei, że mieszkańcy Zachodu zainteresowani sprawami militarnymi uznają opracowanie dotyczące prowadzenia nowoczesnej wojny za wartościowe.
W publikacji omówiono następujące zagadnienia: rzymska armia przed reformami Gajusza Mariusza; reformy Gajusza Mariusza; armie Cezara i Pompejusza; system militarny Oktawiana Augusta; legiony rzymskie po panowaniu Oktawiana; dyslokacja legionów w latach 14-180; pochodzenie rekrutów; legionowi i oficerowie; warunki służby; uzbrojenie; szyk w marszu i bitwie.
Zakon templariuszy był wojskowo-religijną organizacją, która powstała w celu ochrony pielgrzymów i osadników w Ziemi Świętej. Sami templariusze wierzyli, że są wojownikami Boga, walczącymi w jego imieniu, dzięki czemu wypracowali sobie przerażającą reputację wśród sąsiednich władców muzułmańskich. Niniejsza praca została poświęcona mężczyznom, którzy dołączyli do zakonu i próbuje prześledzić ich motywy, skupiając się na walczących w Ziemi Świętej. W oparciu o ówczesne źródła, zapewnia ona skuteczny wgląd w życie codzienne wojowników od czasu ich przyjęcia w poczet braci, przez szkolenie, organizację w polu, po sposoby walki.
Zaciągani z różnych bitnych plemion zamieszkujących prowincje na pograniczach imperium, żołnierze auxilia nie byli zwykle obywatelami rzymskimi. Konnica auxilia zapewniała potężne siły uderzeniowe: zorganizowane, zdyscyplinowane i dobrze wyszkolone, które dobrze spisywały się prowadząc działania harcownicze oraz uderzeniowe. Niniejsza praca przedstawia wiele ról wypełnianych przez rzymskiego konnego z jednostek auxilia, w tym rekonesans, komunikację oraz zadania policyjne, jak również jego czysto bojowe przeznaczenie. Omówiono także motywy stojące za zaciągnięciem się, warunki służby i doświadczenie samej bitwy, a w tym wszystkim pomogły liczne ilustracje i kolorowe plansze.
Jedna z najważniejszych prac z historii wojskowości. Oblicze bitwy to historia wojskowości pisana z perspektywy pola bitwy bezpośrednie spojrzenie na doświadczenia żołnierzy w punkcie maksymalnego zagrożenia. Autor analizuje fizyczne uwarunkowania walk, emocje oraz postawy generowane przez bitwę, a także motywacje, które sprawiają, że żołnierze przeciwstawiają się nieprzyjacielowi i walczą, a nie uciekają.John Keegan skrupulatnie przygląda się trzem słynnym bitwom i prezentuje nam żywe realia, w jakich przyszło walczyć ich uczestnikom. Nieważne czy mierzyli się z chmurami strzał pod Azincourt, salwami czworoboków pod Waterloo czy gradem stali nad Sommą.Sir John Desmond Patrick Keegan, oficer Orderu Imperium Brytyjskiego, członek Królewskiego Towarzystwa Literatury, był brytyjskim historykiem wojskowości, wykładowcą i dziennikarzem. Wydał wiele dzieł na temat natury walki. Jego prace obejmują okres od XV do XXI wieku, podejmują zagadnienia wojny lądowej, powietrznej, morskiej, wywiadowczej, a także psychologii bitwy.
"Ta wyczerpująca kronika drogi Hitlera do władzy, nagrodzona National Book Award, jest nazywana „jednym z najważniejszych dzieł historycznych naszych czasów” (The New York Times).
Hitler chełpił się, że III Rzesza przetrwa tysiąc lat. Upadła po zaledwie dwunastu. Lecz w tym krótkim okresie doszło do najbardziej katastrofalnych wydarzeń znanych zachodniej cywilizacji.
Żadne inne imperium nie zostawiło po sobie takiego morza dokumentów, opisujących jego narodziny i zagładę. Gdy zaciekła wojna dobiegała końca, lecz zanim naziści zdążyli zniszczyć swoje akta, domagający się bezwarunkowej kapitulacji Alianci weszli w posiadanie wyczerpującej historii imperium koszmaru stworzonego przez Adolfa Hitlera. Zdobycz obejmowała świadectwa nazistowskich przywódców, ale także więźniów obozów koncentracyjnych, dzienniki urzędników, transkrypcje tajnych narad, rozkazy wojskowe, prywatne listy – kolosalną dokumentację, opisującą dążenie Hitlera do podboju świata.
William L. Shirer, słynny korespondent zagraniczny i historyk, który od 1925 r. obserwował i opisywał nazistów, przesiewał te góry dokumentów przez pięć i pół roku. Owocem jego tytanicznej pracy jest monumentalne dzieło, powszechnie uznawane za wyczerpujący opis najstraszniejszych rozdziałów w dziejach ludzkości.
Ten światowy bestseller został uznany za podstawową, klasyczną pracę na temat nazistowskich Niemiec.
RECENZJE
„Monumentalne dzieło, przerażająca, ale zarazem porywająca opowieść”, Theodore H. White.
„Wybitne dzieło naukowe, obiektywne metodologicznie, trzeźwe w ocenie, celne we wnioskach”, Hugh Trevor-Roper, The New York Times Book Review.
„Jedno z najważniejszych dzieł historycznych naszych czasów”, Orville Prescott, The New York Times.
„Jedna z najbardziej spektakularnych historii, jakie kiedykolwiek opowiedziano”, John Gunther.
O AUTORZE
William Lawrence Shirer (1904-1993) był amerykańskim dziennikarzem i historykiem. Stał się znany dzięki emitowanym przez CBS audycjom, nadawanym z Berlina w pierwszym roku II wojny światowej.
Shirer zdobył rozgłos już po przedstawieniu tego okresu w swoim Berlin Diary (wydanym w 1941 r.), lecz jego szczytowym osiągnięciem okazała się wydana w 1960 r. książka Powstanie i upadek III Rzeszy. Od tamtej pory była ona wielokrotnie wznawiana oraz tłumaczona na inne języki. "
Publikacja jest pierwszą w historiografii polskiej próbą całościowego ujęcia dziejów Warszawskiej Brygady Pancerno-Motorowej. W oparciu o materiały źródłowe i relacje przedstawia proces formowania i wojenne dzieje tej najmłodszej w Wojsku Polskim II RP całkowicie zmotoryzowanej jednostki. Wykazuje, że mimo nie przygotowania do wojny pod względem organizacyjnym, wyszkolenia i wyposażenia brygada odegrała istotną rolę w obronie Polski, w tym szczególnie w bitwie pod Tomaszowem Lubelskim, gdzie pełniąc rolę tarana uderzeniowego Armii „Lublin” zadała Niemcom poważne straty. Brygada w walce potwierdziła dużą przydatność i możliwości bojowe tego typu jednostek. Ich brak w znacznym stopniu przyczynił się do klęski Wojska Polskiego we wrześniu 1939 roku.
[Sir Frederick Maurice] napisał (...) – jak sam dokładnie ujął – krytyczną analizę strategii Lee. Nie jest to nieobiektywna pochwała, akceptacja wszystkiego co zrobił Lee, tylko dlatego, że on to zrobił. Jest to analiza powściągliwa, którą należy docenić szczególnie za jej umiarkowanie, szczerość oraz zwrócenie uwagi na to, co sir Frederick uznał za błędy generała Lee. Przede wszystkim jest to analiza autorstwa człowieka, który – jak żaden inny autor anglojęzyczny – łączy w sobie rzemiosło historyka i zmysł strategiczny doświadczonego i znakomitego żołnierza. Lee był przedmiotem prac historyków, którzy nie byli strategami, oraz strategów, którzy udowodnili, że nie byli historykami. Generał sir Frederick jest jednym i drugim.
Pierwszymi na świecie machinami wojennymi były okręty budowane dwa tysiące lat przed świtem świata klasycznego. Ich wpływu na bieg historii nie da się przecenić. Kolejne cywilizacje konstruowały różnorodne typy galer i innych okrętów wojennych, a niemal każda preferowała inny wygląd tych jednostek, inne osiągi i różne sposoby użycia. Najwcześniejszymi takimi jednostkami były statki wysyłane przez Egipcjan do krainy Punt oraz okręty wojenne, dzięki którym pokonali oni Ludy Morza w pierwszej w historii opisanej bitwie morskiej. Po upadku tych cywilizacji, Fenicjanie zaczęli budować dwurzędowce i inne jednostki, podczas gdy w Grecji okręty opisane szczegółowo w homeryckich epopejach stanowiły część tradycji budownictwa okrętowego, której kulminacją stały się triakontery i pentekontery. Okręty z tego okresu są często przedstawiane na ceramice, rzeźbionych pieczęciach i płaskorzeźbach, a także opisywane w inskrypcjach. Zagadnienia ewolucji ich konstrukcji były intensywnie studiowane przez dwa i pół tysiąclecia, czego kulminacją są współczesne dzieła rzetelnych uczonych, takich jak Morrison, Wallinga, Rodgers i Casson. Do chwili obecnej jednak brak prac obejmujących ten temat, które byłyby dostępne i łatwo osiągalne dla osób spoza środowiska akademickiego.
"„Potężna ilość informacji, czytelnie poukładana i przystępnie napisana”.
„Wszechstronna i przystępnie napisana książka historyczna”. – BRITISH MUSEUM MAGAZINE
„Każdy, kto choć odrobinę interesuje się przeszłością, może mieć trudności z odłożeniem tej książki”. – MINERVA
„Naukowa, lecz przystępna”. – DR PETER JONES
Armia rzymska dzierżyła palmę pierwszeństwa przez ponad 1000 lat. Od Brytanii po Syrię i od Renu oraz Dunaju po Afrykę Północną znajdujemy liczne dowody działalności legionistów i żołnierzy wojsk pomocniczych. Po pokonaniu Antoniusza i Kleopatry w roku 30 przed Chr., August przekształcił wojska republikańskie w pierwszą całkowicie stałą armię, w której szeregi rekrutowano mężczyzn z całego rzymskiego świata. Około ćwierć miliona żołnierzy chroniło granice i pilnowało porządku w Imperium, ostatecznie opierając się na liniach pogranicznych, takich jak Wał Hadriana. Książka ta obejmuje swym zakresem kompletną historię armii rzymskiej, poczynając od 753 r. przed Chr., a kończąc na roku 476, opisując zarówno zwycięstwa, jak i porażki w walkach przeciwko wrogom Rzymu, takim jak Galowie, Kartagińczycy, Goci i Persowie. Życie rzymskiego żołnierza nie sprowadzało się tylko do toczenia bitew. Tak szeregowi, jak i centurionowie oraz starsi oficerowie pozostawili po sobie mnóstwo różnych dokumentów, z których wiele użyto w tej książce, aby zrekonstruować życie codzienne i walkę z ich perspektywy.
"
Przez większość z jedenastu miesięcy między lądowaniem w Normandii a końcem wojny w Europie, Armia Stanów Zjednoczonych prowadziła bardzo udane działania ofensywne. W konsekwencji żołnierz amerykański był przepojony poczuciem sukcesu, wierzył, że nieprzyjaciel nie mógł już wyprowadzić naprawdę ciężkiego ciosu, i trwał w przekonaniu, że wojna była już niemalże wygrana. Potem, niespodziewanie, w grudnia 1944 roku pod wpływem fanatyzmu Hitlera niemiecka armia ruszyła do kontrofensywy w Ardenach, starając się wbić pomiędzy armie Aliantów i zmusić ich do podjęcia negocjacji pokojowych. Doszło wówczas do prawdziwego sprawdzenia determinacji amerykańskiego żołnierza w obliczu przeciwności losu, a jego dzielna reakcja pozwoliła mu stanąć ramię w ramię z przodkami z Valley Forge, spod Fredericksburga i znad Marny.Oto historia tego, jak Niemcy zaplanowali i przeprowadzili ofensywę. Historia tego, jak najwyższe dowództwo, amerykańskie i brytyjskie, odpowiedziało, by zniweczyć niemiecki plan, gdy już przyjęto do wiadomości, że niemieckie siły ruszyły do ofensywy. Lecz przede wszystkim jest to historia amerykańskiego żołnierza i tego, jak walczył w niezliczonych małych bitwach obronnych, aż w końcu grad niemieckich natarć osłabł, a stojąca za nim siła została rozproszona i wreszcie całkowicie zużyta. To historia drużyn, plutonów, kompanii, a nawet improwizowanych grup, które walczyły wykazując się odwagą, męstwem i determinacją, często bez informacji, łączności czy wiedzy na temat położenia własnych sił. W mniej niż dwa tygodnie przeciwnik został zatrzymany i Amerykanie rozpoczęli przygotowania do wznowienia ofensywy. Choć symbolem tej wytrwałej, dzielnej i udanej obrony stało się Bastogne, poniższa praca stosownie podkreśla kluczowe znaczenie wczesnych amerykańskich sukcesów w powstrzymywaniu ataku poprzez trwanie nieugięcie na pozycjach na południu i północy oraz dezorganizację harmonogramu działań wroga w St. Vith i na mnóstwie mniej znanych, lecz równie ważnych i rozstrzygających pól bitew.
Przewaga wojskowa Anglików w Europie Zachodniej, która trwała od połowy XIV do początków XV wieku opierała się na taktyce defensywnej z wykorzystaniem łuku długiego. Broń ta, wyróżniająca się ze względu na jej użycie tylko przez Anglików, była zapewne jedną z bardziej skutecznych indywidualnych broni miotających późnego średniowiecza: strzały posiadały takie same zdolności penetracji, co współczesne naboje, a jej szybkostrzelność przewyższała jakiekolwiek używane przez Anglików formy broni palnej do czasu wprowadzenia do służby karabinu Lee Enfield na początku XX wieku.
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?