Moje przeżycia wojenne to wybór 59 spośród około tysiąca powstałych w 1946 roku szkolnych wypracowań dzieci na temat własnych doświadczeń z okresu II wojny światowej. Uczniowie z różnych rejonów kraju utrwalili w swoich pracach wstrząsające przeżycia z czasów niemiecko-sowieckiej napaści na Polskę i późniejszej okupacji. Opowiedzieli o tragicznych losach swoich rodzin, obserwowanych z ukrycia walkach, pacyfikacjach ludności i bombardowaniach, przeprowadzanych rewizjach, aresztowaniach i pobytach w obozach, ale też uczestnictwie w tajnym nauczaniu oraz próbach prowadzenia normalnego życia w rzeczywistości pełnej brutalnej przemocy. W 80. rocznicę wybuchu II wojny światowej te przejmujące historie na nowo uświadamiają nam, jaki był los najsłabszych i bezbronnych w obliczu dwóch totalitaryzmów nazistowskiego i komunistycznego.My wartime experiences is a selection of 59 out of about a thousand children's compositions written in 1946 on the subject of personal experiences from the Second World War. Pupils from various parts of the country recorded their shocking experiences from the period of the German-Soviet invasion and occupation of Poland. They described the tragic fate of their families, battles seen from a hiding place, pacifications of the population, bombardments, searches, arrests, detention in the camps, as well as participation in clandestine classes and attempts at leading a normal life amidst brutal violence. On the 80th anniversary of the outbreak of the Second World War, these moving stories help us understand the fate of the defenseless and the weakest in the face of two totalitarianisms the Nazi and the Communist.
The 6th volume of Chronicles of Terror is the second dedicated to the Auschwitz-Birkenau camp complex. Former inmates, male and female citizens of pre-war Poland as well as witnesses from other European nations, talk about the fate of the women and children interned at the camp. They reveal the details of the atrocious living conditions in the women's camp, the crimes committed by their German overseers, the experiments into mass sterilization and the extermination of Jews and prisoners of other nationalities, including children.Evoking the personal testimonies of the Auschwitz-Birkenau prisoners gives a voice back to the individual victims of Nazi totalitarianism instead of reducing them to pure statistics. Their stories show the variety of their fates and the specifics of the experiences each one of them had to face.
The 5th volume of Chronicles of Terror is the first of three dedicated to Auschwitz-Birkenau. The accounts include details of the living conditions, forced labor, and the punishment and execution methods that were employed at the camp complex. Of particular interest are the testimonies of the members of the Sonderkommando picked out to perform extraordinarily onerous work connected to the German-led extermination of Jews and the eradication of other Slavic nations. The final chapter also includes accounts of the activity of the underground resistance movement at the camp.Evoking the personal testimonies of the Auschwitz-Birkenau prisoners gives a voice back to the individual victims of Nazi totalitarianism instead of reducing them to pure statistics. Their stories show the variety of their fates and the specifics of the experiences each one of them had to face. It was not only the Jewish and Polish citizens of the pre-war Republic who shared their tragic memories, but also prisoners from other nations of occupied Europe.
Na sierpień 2019 roku przypada 75. rocznica rzezi Woli – masowych mordów popełnionych na ludności cywilnej Warszawy w pierwszych dniach Powstania Warszawskiego. Do dziś wiele towarzyszących im okoliczności nadal nie zostało wyjaśnionych, a zbrodnia pozostała nierozliczona.
Czy wydarzenia na Woli miały wyjątkowy charakter na tle niemieckiej polityki okupacyjnej? Dlaczego sprawcy rzezi uniknęli napiętnowania i sprawiedliwej kary? Czy mordy dokonane na warszawskiej ludności noszą znamiona ludobójstwa? Odpowiedzi na te i inne pytania poszukuje w swoich tekstach międzynarodowe grono specjalistów z dziedziny historii, prawa, politologii i psychologii.
Instytut w swej kolejnej publikacji podejmuje ważny, bo nadal niedostatecznie poznany i zbadany temat. Trudno uwierzyć, że po upływie 74 lat od zakończenia II wojny światowej oraz po 30 latach istnienia III RP konieczne są badania dotyczące losów ludności cywilnej zamieszkującej ziemie polskie w czasach niemieckiej okupacji. Tak właśnie jest z tragicznymi wydarzeniami na Woli w pierwszych dniach Powstania Warszawskiego.
Prof. Zbigniew Romek
Książka stanowi niezwykle cenne ujęcie dotąd nieco zaniedbanej przez badaczy zbrodni niemieckiej. Historycy, prawnicy i psycholodzy spotykają się na kartach tej książki, aby zmierzyć się z tragedią mieszkańców Woli. Podjęta przez naukowców próba prawnej i historycznej kwalifikacji tych wydarzeń pozwala lepiej pojąć trwające do dziś konsekwencje tych masowych mordów.
Dr hab. Paweł Skibiński
August 2019 marks the 75th anniversary of the Wola Massacre – a mass murder committed against the civilian population of Warsaw in the first days of the Warsaw Uprising. To this day, many circumstances of this crime remain unclear, and its perpetrators unpunished.
Were the events in Wola inconsistent with the policies of the German occupier? Why did the perpetrators of the massacre escape public condemnation and just punishment? Does the murder of the residents of Warsaw bear the hallmarks of genocide? These and many other questions were addressed by an international body of eminent scholars, composed of historians, lawyers, political scientists and psychologists.
The Institute has taken up an important issue in its publication, one that remains underexplored and underresearched. It is hard to believe that 74 years after the end of the Second World War and 30 years into the Third Polish Republic, we still need research concerning the fates of civilians living in the territory of Poland during the German occupation. Such is the case with the tragic events in the Wola district during the first days of the Warsaw Uprising.
Prof. Zbigniew Romek
The book offers an invaluable perspective on this German crime – one which has been somewhat overlooked by researchers. Historians, lawyers, and psychologists have joined their efforts to confront the tragic fate of the residents of Wola. Their scholarly attempt at a legal and historical classification of this event furthers our understanding of the consequences of these mass killings, which are apparent even today.
Dr hab. Paweł Skibiński
In the ""Chronicles of Terror"" series we publish testimonies of specific individuals victims and witnesses of two totalitarianisms. They record the personal experiences of thousands of Poles and their families and loved ones. The present volume comprises accounts concerning the events that took place in the Śródmieście district during the Warsaw Uprising.The witnesses describe mass extermination, conducted by the Germans in such locations as the Jordan Garden, the ruins of the General Inspectorate of the Armed Forces, Hala Mirowska, the Opera or Anc's Pharmacy. Many of those testifying miraculously survived executions or were used as human shields for German tanks and infantry units. The accounts also present the methodical destruction of Śródmieście's buildings, carried out both during and after the fighting.
Niniejszy tom Zapisów Terroru jest ostatnim spośród poświęconych Auschwitz-Birkenau. Zgromadzone relacje dotyczą losów ofiar niemieckich lekarzy pracujących w obozieW zeznaniach poruszono nie tylko temat przeprowadzanych na ludziach eksperymentów, ale także udziału niemieckiego personelu medycznego w mordowaniu więźniów oraz selekcji osób przeznaczonych do zagazowania. Jednocześnie świadkowie przedstawiają wysiłki polskich lekarzy i sanitariuszy, którzy po trafieniu do obozu starali się nieść pomoc współwięźniom.Przywołanie osobistych świadectw więźniów Auschwitz-Birkenau pozwala oddać głos pojedynczym ofiarom nazistowskiego totalitaryzmu, zamiast sprowadzać ich los do suchej statystyki. Relacje poszczególnych ofiar ukazują różnorodność ich losów i specyfikę doświadczeń każdej z nich. Dzielili się nimi nie tylko żydowscy i polscy obywatele przedwojennej Rzeczypospolitej, ale również więźniowie z innych krajów okupowanej Europy.
Niniejszy tom Zapisów Terroru jest drugim z poświęconych Auschwitz-Birkenau. O tragicznym losie przebywających w obozie kobiet i dzieci opowiadają byłe więźniarki i więźniowie. Są wśród nich zarówno obywatele przedwojennej Polski, jak i świadkowie z innych krajów Europy. Opisują oni m. in. ciężkie warunki życia w oddziale kobiecym, zbrodnie niemieckich nadzorczyń, eksperymenty nad masową sterylizacją oraz eksterminację Żydów i więźniów innych narodowości - w tym dzieci.Przywołanie osobistych świadectw więźniów Auschwitz-Birkenau pozwala oddać głos pojedynczym ofiarom nazistowskiego totalitaryzmu, zamiast sprowadzać ich los do suchej statystyki. Relacje poszczególnych ofiar ukazują różnorodność ich losów i specyfikę doświadczeń każdej z nich
Tematyka artykułów koncentruje się wokół kilku osi problematycznych.W odniesieniu do okresu bezpośrednio poprzedzającego najazd wojsk niemieckich i sowieckich na Polskę Wojciech Łysek omawia kwestię polskiego prometeizmu na wschodzie Europy w korelacji z upadkiem II RP. Z kolei Marek Rodzik przedstawia genezę brytyjskich gwarancji dla Polski z marca 1939 roku, doszukując się głównej przyczyny ich udzielenia w złamaniu przez Adolfa Hitlera układu monachijskiego. Kooperacja Wstęp 11 Wstęp polsko-brytyjska, mimo braku realnej pomocy dla Polski napadniętej przez Niemców, była kontynuowana w kolejnych latach, również na polu militarnych operacji specjalnych, co wnikliwie opisują Anna Zapalec oraz Jacek Tebinka.Agresja wojsk III Rzeszy na Polskę cechowała się wyjątkową brutalnością, a popełniane przez Niemców zbrodnie wskazywały na to, że to nie podbój terytorialny był ich dominującym celem, co przekonująco przedstawia Roger Moorhouse. Analizę jednej z takich zbrodni przeprowadził Tomasz Ceran, umieszczając ją w kontekście ludobójstwa, a z kolei Mikołaj Getka-Kenig zrekonstruował proces niszczenia zabytkowej architektury Krakowa w okresie niemieckiej okupacji tego miasta. Woluntaryzm w popełnianiu przestępstw i zbrodni przez najeźdźców w żadnym razie nie mieścił się w międzynarodowych ramach prawnych, co przedstawił Marcin Marcinko. Stephan Lehnstaedt opisał natomiast problem pamięci historycznej w Niemczech dotyczącej zbrodni popełnianych w czasie ataku zbrojnego na Polskę.Omawiając wielorakie aspekty skutków wojny, nie należy zapominać o rozbiciu walczącej z Niemcami polskiej armii i co za tym idzie konieczności odtworzenia jej struktur za granicą. Koleje losu polskich żołnierzy były różnorakie. Do miejsc, do których trafili, należała również Afryka Południowa, a o jej ówczesnym postrzeganiu przez Polaków pisze Paulina Stanik. Zresztą w konflikcie totalnym, jakim była II wojna światowa, rzadkością były miejsca nią niedotknięte. Nie uniknęła tego również Tunezja, opanowana przez kolaborujący z III Rzeszą reżim Vichy, a potem przez wojska niemieckie i włoskie.O tym, jak ukazujące się w tym kraju żydowskie gazety postrzegały propagowany przez III Rzeszę i jej aliantów antysemityzm, a także jak wpływał on na sytuację Żydów w samej Tunezji, pisze Mohsen Hamli. Pamięć o represjach antyżydowskich w Tunezji przedstawiła natomiast Habiba Boumlik. Wreszcie kos Bartha zaprezentował szerokie spektrum antynazistowskiej polityki na Węgrzech, oficjalnie będących sojusznikiem III Rzeszy.Całość wieńczy tekst Macieja Zakrzewskiego poświęcony toczonym w Republice Weimarskiej dyskusjom na temat sprzężenia techniki z masami. Należący do varia tekst Agnieszki Konik jest poświęcony podsumowaniu projektu badawczego prowadzonego przez Instytut. Autorka w kontekście post-pamięci omawia zawartość ankiet wypełnionych przez członków rodzin osób upamiętnionych w ramach projektu ""Zawołani po imieniu"".
„Zarysy Pamięci” to album zawierający relacje osób, które w czasie II wojny światowej doświadczyły cierpienia ze strony dwóch totalitaryzmów: niemieckiego i sowieckiego. Siedmioro rysowników podjęło się wyzwania zilustrowania ich przejmujących doświadczeń.
Świadectwa stanowią zapis przeżyć konkretnych osób – ofiar komunizmu i nazizmu. Oto dramatyczna historia podwójnej okupacji w Polsce, złożona z indywidualnych głosów i niemal 100 ilustracji, wykonanych za pomocą różnorodnych środków graficznych.
Autorzy ilustracji: Jacek Frąś, Paweł Janczarek, Agata Lędźwa, Jacek Michalski, Mateusz Rakowicz, Sylwia Restecka, Przemysław Truściński
Książka pozwala całościowo spojrzeć na niemiecką politykę gospodarczą w podbitych krajach europejskich. Niemcy każdorazowo stawały przed wyborem między rabowaniem zajmowanych ziem a eksploatacją ich gospodarki w celu zaspokajania własnych potrzeb. Dokonywane wybory nie tylko różniły się w zależności od kraju, lecz także zmieniały w czasie wojny. Dzięki temu łatwo można dostrzec różnice i podobieństwa w traktowaniu przez okupanta Francuzów i Polaków, Czechów i Belgów, Rosjan i Holendrów. Czytelnik dowie się również, jak wyglądał mechanizm, dzięki któremu dużą część kosztów prowadzonej wojny udało się Hitlerowi przerzucić na podbite narody i państwa satelickie III Rzeszy, a także że nawet decyzję o wymordowaniu Żydów Niemcy starali się uzasadniać przesłankami ekonomicznymi. Publikacja należy do najważniejszych w ostatnich dekadach pozycji monograficznych poświęconych ekonomicznym zagadnieniom okresu II wojny światowej. Jej lektura pobudza zainteresowanie tematem, zachęca do stawiania pytań, skłania do refleksji.
W 1939 roku ziemię stanisławowską zamieszkiwali Ukraińcy, Żydzi i Polacy, co stanowiło niezwykle barwną mozaikę kulturową, narodowościową i religijną. W czasie II wojny światowej region ten doświadczył kolejno okupacji radzieckiej i niemieckiej, a następnie zwycięskiego pochodu Armii Czerwonej, który poskutkował włączeniem go do ZSRR. Nim to się jednak stało, niemal wszyscy żydowscy mieszkańcy zostali wymordowani przez Niemców, a społeczność polska i ukraińska poniosły ogromne straty, co nieodwracalnie zmieniło tamtejszy pejzaż społeczny. Piotr Olechowski opisuje dramatyczny okres lat 1939–1944 z perspektywy mieszkańców ziemi stanisławowskiej. Na podstawie szerokiej kwerendy archiwalnej przybliża czytelnikom różne wymiary ich codziennego życia, toczącego się w cieniu brutalnej wojny, działań komunistycznego i nazistowskiego aparatu represji oraz wszechobecnej propagandy. Pokazuje, jak okupanci starali się wykorzystać istniejące napięcia narodowościowe dla własnych interesów. Ukazuje moment gwałtownych zmian, które na zawsze odmieniły region należący niegdyś do polskiego państwa. W ten sposób wypełnia lukę badawczą, opowiadając historię obywateli przedwojennej Polski zamieszkujących ziemię, która niejednokrotnie umykała uwadze historyków.
W wyniku przeprowadzonych badań uzyskaliśmy niezwykle interesujący, a jednocześnie nieznany w swej warstwie regionalnej (ziemia stanisławowska) i fascynujący w swej drobiazgowości obraz okupacji i okupacyjnego życia w tym regionie Galicji Wschodniej. Jest to jednocześnie pierwsza tego rodzaju praca w języku polskim niemówiąca o Lwowie, a o innym obszarze Galicji.
prof. dr hab. Leszek Zasztowt
W cieniu przeprowadzonego przez nazistowskie Niemcy ludobójstwa często pozostaje zniewolenie, zwykle przyjmujące formę uwięzienia lub przymusowego przesiedlenia. Wtrącanie do więzień, zesłanie do obozów czy zamykanie w gettach – działania te miały służyć nie tylko podporządkowaniu sobie określonych grup lub ich izolacji. Często były także próbą odarcia z godności i człowieczeństwa. W prezentowanej publikacji ukazano skalę i formy zjawiska zniewolenia na okupowanych przez Niemców ziemiach polskich w latach 1939–1945. Odtwarzając różne wydarzenia, autorzy podejmują próbę zaprezentowania szerokiego zakresu powziętych przez okupanta działań, ich komparatystyki i wyjaśnienia różnorodnych kontekstów.
W 21 składających się na publikację tekstach autorzy przedstawiają niemieckie represje stosowane na terenie okupowanej Polski. Podejmują przy tym tematy nierzadko pozostające na marginesie współczesnych badań. Omówione zostały m.in.: zniewolenie poprzez wyniszczającą pracę, tworzenie gett, funkcjonowanie obozów i niemieckiego więziennictwa, wyniszczanie elit, zagłada lokalnych społeczności żydowskich, strategie przetrwania i formy oporu wobec okupanta.
Jak doszło do sformułowania pojęcia ludobójstwa? Jaka była w tym rola Rafała Lemkina, polskiego prawnika żydowskiego pochodzenia? Jakich problemów przysparzało najpierw wprowadzanie terminu ludobójstwo do obiegu prawnego, a następnie karanie przez sądy winnych tej potwornej zbrodni? Jak wyglądała ewolucja idei i systemu penalizacji masowych zbrodni w XX i XXI wieku?
W zebranych w niniejszym, drugim tomie publikacji Ludobójstwo. Nieludzkie zbrodnie czasu wojny i pokoju. Prawo – polityka – historia polsko- i angielskojęzycznych tekstach odpowiedzi na te pytania poszukują prawnicy, historycy i politolodzy. Konwencja w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa powstała w reakcji na zbrodnie popełnione podczas II wojny światowej. Jak jednak pokazują autorzy publikacji, korzenie myślenia o pojęciu ludobójstwa tkwią w czasach o wiele wcześniejszych, a problem zbrodni cały czas należy do wyzwań stojących przed współczesnymi stosunkami międzynarodowymi. Inspiracją dla Rafała Lemkina w jego niestrudzonej pracy na rzecz nazwania „zbrodni bez nazwy” – jak ją określił Winston Churchill – były kolejne zbrodnie, które tragicznie naznaczały historię ludzkości od czasów starożytnych. Jednocześnie problemy z ukaraniem osób winnych zbrodni popełnionych po II wojnie światowej trwają do dziś i splatają się z rzeczywistością konfliktów zbrojnych XXI wieku.
Ludobójstwo towarzyszy ludzkości od zawsze – na co wskazywał m.in. Rafał Lemkin – i niestety nie jest tylko zjawiskiem historycznym.
Z recenzji dr hab. Elżbiety Karskiej, prof. UKSW
Jak doszło do sformułowania pojęcia ludobójstwa? Jaka była w tym rola Rafała Lemkina, polskiego prawnika żydowskiego pochodzenia? Jakich problemów przysparzało najpierw wprowadzanie terminu ludobójstwo do obiegu prawnego, a następnie karanie przez sądy winnych tej potwornej zbrodni? Jak wyglądała ewolucja idei i systemu penalizacji masowych zbrodni w XX i XXI wieku? W zebranych w niniejszym tomie polsko- i angielskojęzycznych tekstach odpowiedzi na te pytania poszukują prawnicy, historycy i politolodzy. Konwencja w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa powstała w reakcji na zbrodnie popełnione podczas II wojny światowej. Jak jednak pokazują autorzy publikacji, korzenie myślenia o pojęciu ludobójstwa tkwią w czasach o wiele wcześniejszych, a problem zbrodni cały czas należy do wyzwań stojących przed współczesnymi stosunkami międzynarodowymi. Inspiracją dla Rafała Lemkina w jego niestrudzonej pracy na rzecz nazwania "zbrodni bez nazwy" - jak ją określił Winston Churchill - były kolejne zbrodnie, które tragicznie naznaczały historię ludzkości od czasów starożytnych. Jednocześnie problemy z ukaraniem osób winnych zbrodni popełnionych po I wojnie światowej trwają do dziś i splatają się z rzeczywistością konfliktów zbrojnych XXI wieku. Opracowanie to poświęcone jest bardzo istotnej problematyce, która nabiera coraz większego znaczenia, tak w praktyce, jak i w doktrynie prawa międzynarodowego. Ludobójstwo towarzyszy ludzkości od zawsze i niestety nie jest tylko kategorią historyczną. Z recenzji dr hab. Elżbiety Karskiej, prof. UKSW
Jaka była geneza państw totalitarnych? Co sprawiło, że ich powstanie i funkcjonowanie było możliwe? Co odróżnia je od innych zbrodniczych reżimów? W jakiej mierze zagrożenie totalitaryzmem pozostaje aktualne również dzisiaj? W zebranych w tej książce tekstach odpowiedzi na powyższe pytania poszukują naukowcy zainspirowani dorobkiem Carla J. Friedricha. Żyjący w XXI wieku badacze, bogatsi o wiedzę historyczną oraz obserwację współczesnych tendencji, stają przed wyzwaniem krytycznego
rozwinięcia jego teorii. Książka jest skierowana do wszystkich czytelników zainteresowanych nie tylko zrozumieniem dziejów XX-wiecznych totalitaryzmów, lecz także wyciąganiem z nich wniosków dotyczących otaczającej nas rzeczywistości. Ani próby poddania wszystkich sfer życia człowieka kontroli, ani stosowanie zmasowanego terroru nie odeszły bowiem do przeszłości.
Wszystkie teksty w książce są w dwóch wersjach językowych: polskiej i angielskiej
Autorzy rozdziałów: Eryk Habowski, Zbigniew Stawrowski, Paweł Kaczorowski, Marek Kornat, Piotr Madajczyk, Tomasz Scheffler, Przemysław Pazik, Piotr Kowalewski Jahromi, Helena Kowalewska Jahromi
Trzy pokolenia to opowieść o świecie, który przemija właśnie bezpowrotnie. O przedwojennej inteligencji, starannie wykształconej, często pochodzącej z Kresów. O ludziach, którzy wierzyli, że Polska odzyska niepodległość, a następnie włączyli się aktywnie w odbudowę ojczyzny, swoje dzieci wychowując w duchu patriotyzmu. Kiedy zaś ponownie przyszło walczyć z wrogiem – nie wahali się jej bronić.
Ale przede wszystkim to opowieść o ich potomkini – Izie Galickiej z domu Mikulskiej. Córce lekarza psychiatry Karola Mikulskiego i pianistki Jadwigi Mikulskiej z domu Gieysztor. Iza Galicka z wykształcenia była historykiem sztuki, z zawodu inwentaryzatorką zabytków, przez wiele lat pracowała w Instytucie Sztuki Polskiej Akademii Nauk. Opisywała skarby Mazowsza oraz innych regionów Polski. Podczas terenowych objazdów razem z Hanną Sygietyńską odkryła wiele cennych dzieł. Najważniejsze to obraz Ekstaza św. Franciszka El Greca.
Iza Galicka kochała góry – wspinaczkę i jazdę na nartach, kochała podróże – po najbliższej okolicy i po najdalszych krainach, ale nade wszystko kochała ludzi. Była ciekawa drugiego człowieka, słuchała uważnie i chętnie dzieliła się historiami ze swojego życia. Z jej opowieści, w ogromnej mierze, powstała ta książka.
Co sprawiało, że zwykli Niemcy stawali się gorliwymi zwolennikami Hitlera? Jak niewielka,
ekstremistyczna partia NSDAP przekształciła się w masowy ruch polityczny? Dlaczego, mimo
początkowych wyborczych porażek, zdołała zgromadzić ogromne społeczne poparcie? W jaki sposób
miliony osób głęboko przyswoiły sobie poszczególne aspekty nazistowskiej ideologii? Czemu
ogromna część Niemców zaakceptowała wywołanie krwawej wojny, masowy terror i niezliczone
zbrodnie?
Autor poszukuje odpowiedzi na te pytania, opierając się na różnorodnych źródłach, przede wszystkim
na bogatym materiale archiwalnym. Rekonstruuje, jak krystalizowała się nazistowska ideologia, oraz
opisuje przyczyny i mechanizmy gromadzenia się wokół NSDAP przedstawicieli kolejnych grup
społecznych. Zachęca przy tym czytelników, by spojrzeć na idee i program nazistów jako na zestaw
konkretnych obietnic i propozycji złożonych niemieckiemu społeczeństwu, a nie irracjonalną,
niespójną mieszankę absurdalnych pomysłów. W swojej książce stara się zbadać, obecność których
komponentów była decydująca dla powszechnej akceptacji polityki Hitlera. Ukazuje, jakie elementy
kultury politycznej Niemiec sprzyjały temu, by to właśnie nazistowska synteza retoryki skrajnie
nacjonalistycznej, rasistowskiej i socjalistycznej znalazła tak szeroki oddźwięk nad Renem.
Robert Gellately – kanadyjski historyk, badacz dziejów XX wieku, w szczególności nazistowskiego
i sowieckiego totalitaryzmu. Wieloletni wykładowca Florida State University. Autor m.in. Stalin’s
Curse: Battling for Communism in War and Cold War (2013).
Władysław Bieńkowski był przedwojennym komunistą. W 1941 roku przedostał się ze Lwowa do Warszawy, gdzie wstąpił do Polskiej Partii Robotniczej. Z czasem został bliskim współpracownikiem Władysława Gomułki. Po wojnie był między innymi członkiem Sekretariatu KC i ministrem oświaty. Należał w tamtych czasach do najważniejszych ideologów partyjnych w Polsce. Narastające w latach 60. krytyczne nastawienie Bieńkowskiego do władz doprowadziło do usunięcia go w 1969 roku z PZPR. W późniejszym okresie Bieńkowski współpracował z Komitetem Obrony Robotników oraz Towarzystwem Kursów Naukowych. Zmarł w 1991 roku.
Bartłomiej Kapica w swojej książce nie ogranicza się do rekonstrukcji biografii jednego z ważniejszych marksistowskich intelektualistów, który po latach zdecydował się zająć krytyczne stanowisko wobec totalitarnego państwa i wesprzeć opozycję. Autor stara się również odtworzyć kontekst instytucjonalny, w którym funkcjonował Bieńkowski – państwa rządzonego przez komunistów i szeroko rozumianego ruchu komunistycznego. Zastanawiając się nad źródłami przekonań Bieńkowskiego, stawia pytanie o ich spójność z czynami. Stara się przy tym uniknąć zarówno łatwych osądów, jak i bagatelizowania pracy Bieńkowskiego na rzecz komunistycznego reżimu.
To książka, której w Polsce brakowało. Poznajemy losy życia i wybory ideowe jednej z czołowych postaci ruchu komunistycznego, o momentami istotnym wpływie na polskie życie polityczne […]. Doceniam szczególnie obiektywizm, wyważenie, profesjonalny dystans autora, który jednocześnie nie waha się przed opisaniem mechanizmów budowy niedemokratycznego systemu i idei politycznych, których realizacja mimo szczytnych haseł w praktyce oznaczała zniewolenie i cywilizacyjną zapaść.
dr hab. Radosław Ptaszyński, prof. US
Wschód Europy zajmował szczególne miejsce w planach nazistów. Zgodnie z ich wizją wyrażoną w Generalnym Planie Wschodnim miał on podlegać niemieckiej kolonizacji. Warunkiem powodzenia było wysiedlenie lub wymordowanie dużej części zamieszkującej tam ludności. Wyjątkowym przykładem tego, jak uzyskiwana dzięki niemieckim zbrodniom „przestrzeń życiowa” stawała się polem do realizacji utopijnego porządku społecznego, pozostaje Zamojszczyzna. Dotychczasową mieszankę kultur, religii i narodów miała zastąpić harmonijna wspólnota, oparta na rasistowskiej hierarchii i innych nazistowskich pryncypiach. By zrealizować tę wizję, oprócz oddziałów wojska do wschodniej Polski wyruszyły tysiące, w większości młodych, Niemców – osadników, urzędników czy inżynierów, mężczyzn i kobiet.
Autor nie ogranicza się do omówienia zbrodni popełnionych na Żydach i Polakach. Opisuje też instytucje, które miały za zadanie wprowadzić nazistowskie wizje w życie, uprzednio opracowując szczegółowe plany dotyczące przyszłości poszczególnych regionów Polski. Jednocześnie próbuje zrozumieć, dlaczego odstręczająca dla nas wizja nowego, nazistowskiego ładu dla tak wielu osób mogła okazać się na tyle pociągająca, że byli gotowi ponosić wysiłek, a nawet ryzykować życiem, by ją zrealizować. Czerpiąc z obszernych materiałów archiwalnych, autor pokazuje nie tylko nienawiść, ale także nadzieje i entuzjazm, które rozbudził nazizm.
Christian Ingrao – francuski historyk, badacz Centre national de la recherche scientifique. Autor m.in. przełożonych na język polski książek Czarni myśliwi. Brygada Dirlewangera (2011) oraz Wierzyć i niszczyć. Intelektualiści w machinie wojennej SS (2013).
Wybitna i bardzo potrzebna praca, m.in. dlatego, że nie jest wyłącznie spisem wspomnień i martyrologii Polaków (i innych narodów), lecz także udaną syntezą całości zjawiska.
prof. dr hab. Leszek Zasztowt
Dlaczego ludzie stosują przemoc? Czemu w pewnych okolicznościach jest ona niedopuszczalna i odstręczająca, a w innych tolerujemy ją, a nawet sami po nią sięgamy? Czy przemoc jest niezbędnym elementem porządku życia zbiorowego? Jorg Baberowski szuka odpowiedzi na te pytania, przyglądając się masowym zbrodniom XX wieku. Sięga po narzędzia różnych dyscyplin i dyskutuje z dominującymi teoriami. Nie traktuje przemocy jako "sytuacji ekstremalnej" ani "wypadku przy pracy". Stara się pogodzić wrażliwość na ludzkie cierpienie z chłodnym spojrzeniem, nawet jeśli prowadzi to do bolesnych wniosków. Tłumaczy, że zrozumiała tęsknota za usunięciem przemocy z życia ludzkiego nie może zostać spełniona. Czy prawomocna władza ze swym monopolem na przemoc może powstrzymać przemoc niekontrolowaną i zbrodniczą? Czytelnik powinien poczuć się nieswojo, powinno mu się zrobić niedobrze, aby zrozumiał, że przemoc nie jest wydarzeniem abstrakcyjnym, "klinicznie czystym", lecz fabryką rannych i zabitych, bólu, krwi i łez. Kto nie chce tym pisać, ten powinien milczeć o przemocy. Fragment książki Jorg Baberowski - historyk niemiecki, profesor historii Europy Wschodniej na Uniwersytecie Humboldtów w Berlinie. Autor przełomowych prac dotyczących historii Rosji i Związku Sowieckiego. Po polsku ukazały się do tej pory Czerwony terror: historia stalinizmu (2009) oraz Stalin: terror absolutny (2014).
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?
