Prezentowana książka jest pierwszą w historiografii próbą całościowego przedstawienia stosunków polsko-włoskich w latach 19451989. Na podstawie szeroko przeprowadzonej kwerendy źródłowej, obejmującej archiwalia polskie i włoskie, oraz najnowszej literatury przedmiotu Autorzy w przystępny sposób omawiają kulisy politycznych kontaktów międzypaństwowych Polski i Włoch, jak również wzajemne relacje gospodarcze, handlowe, kulturalne i naukowo-techniczne obu państw. Pokazują, że w powojennych relacjach Warszawy i Rzymu stosunkowo najtrudniejsze okazało się uzyskanie porozumienia w kwestiach politycznych, co w sposób oczywisty wynikało z ówczesnego podziału Europy i świata na bloki polityczno-militarne. Polityka zagraniczna niesuwerennej Polski była bowiem kontrolowana przez Moskwę, a polityka suwerennych Włoch często musiała się podporządkować strategii Waszyngtonu. W tych warunkach, gdy polsko-włoski dialog polityczny okazywał się jałowy, coraz większą rolę w kontaktach obu państw odgrywała współpraca kulturalna i naukowa, a zwłaszcza gospodarcza (czego najbardziej spektakularnym wyrazem była aktywność koncernu Fiata w Polsce).
W korespondencji Pietro Quaroniego, ambasadora Włoch w ZSRR, kierowanej do rzymskiej centrali włoskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych w Palazzo Chigi w połowie 1948 r. można znaleźć następującą uwagę: "realna sytuacja jest taka, że tak jak wszystkie inne kraje europejskie, przestaliśmy być krajem niezależnym, [...] i mamy taką swobodę w zbliżeniu się do Rosji, jak Polska w zbliżeniu do USA". Konstatacja ta w sposób niezwykle lapidarny i trafny oddaje istotę kontekstu politycznego, który decydował o kształcie stosunków polsko-włoskich w okresie apogeum zimnej wojny. Sprzeczności między mocarstwami zwycięskiej koalicji antyhitlerowskiej, postępujący podział Europy i świata na zwalczające się bloki polityczno-militarne oraz podporządkowana pozycja w ramach nich Polski i Włoch (przy świadomości wszelkich różnic co do jej charakteru i istoty) decydowały o kształcie wzajemnych relacji. Prezentowana praca, oparta o wcześniej nieznane materiały źródłowe, zawiera próbę analizy tych stosunków i ich międzynarodowych uwarunkowań nie tylko w wymiarze politycznym, lecz także gospodarczym, finansowym, kulturalnym i naukowym.
Monografia, oparta na dokumentach źródłowych, stanowi podsumowanie wieloletnich badań autorów nad stosunkami polsko-francuskimi w XX w., które niezwykle ciekawie ukazano na tle zmieniającej się sytuacji międzynarodowej. Rozważanie rozszerzono o problematykę gospodarczą, kulturalną, naukową i oświatową, wiele miejsca poświęcając również wzajemnym kontaktom partii komunistycznych obu krajów.
Tom PDD 1958 jest siedemnastym tomem opublikowanym w ramach serii Polskie Dokumenty Dyplomatyczne.
Publikacja powstała w oparciu o materiały wytworzone przez MSZ zgromadzone w Archiwum Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz w oparciu o dokumenty partyjne (wytworzone przez Biuro Polityczne, Sekretariat KC, Kancelarię Sekretariatu czy Komisję Zagraniczną KC) przechowywane w Archiwum Akt Nowych.
Zdecydowana większość spośród 291 dokumentów umieszczonych w tomie to materiały tajne – dotychczas niepublikowane.
Najważniejszym elementem polskiej polityki zagranicznej w 1958 r. były działania związane z propagowaniem inicjatywy utworzenia strefy bezatomowej (tzw. plan Rapackiego). Zgłoszenie inicjatywy, jej późniejsze modyfikacje oraz niezaprzeczalne zainteresowanie wywołane planem sprawiły, ze kwestia ta stała się dominującą sprawą dla polskiej dyplomacji – zarówno na płaszczyźnie multilateralnej jak i w stosunkach dwustronnych.
W relacjach z krajami socjalistycznymi uwagę zwracają wizyty składane w krajach socjalistycznych przez Władysława Gomułkę (Bułgaria, Węgry, Rumunia i ZSRR). Sprawą wpływającą na całość relacji wewnątrzobozowych było natomiast pogorszenie stosunków z Jugosławią oraz wykonanie wyroku na Imre Nagyu.
W kontaktach z krajami zachodnimi za najważniejsze uznać należy starania strony polskiej o potwierdzenie granicy na Odrze i Nysie Łużyckiej oraz sondaże dotyczące możliwości unormowania stosunków z RFN.
Tom został wyposażony w indeks osobowy oraz rozbudowany indeks rzeczowy. Ponadto w tomie zamieszczono aneksy zawierające wykaz ważniejszych umów dwustronnych zawartych przez PRL w roku 1958 oraz schemat obrazujący strukturę MSZ.
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?
