Wiemy, że król Zygmunt III w roku 1593 udał się do Szwecji, by objąć panowaniem swoją ojczyznę. Jak rządził w ojczyźnie, jakie sprawy go tam zajmowały, jak wyglądała codzienność sprawowania władzy? W książce przedstawiono dokumenty kancelarii szwedzkiej króla. Mogą pomóc w udzieleniu odpowiedzi na te pytania. Z czasów panowania króla Zygmunta w Szwecji przetrwały cztery pełne księgi registratury; dwie ekspedycji szwedzkiej i i dwie niemieckiej. Dodatkowo w jednej z ksiąg króla Jana III, pod sygnaturą Riksregistraturet vol. 83, znajduje się kilkanaście dokumentów z samego początku panowania Zygmunta, z końca roku 1593 i z roku 1594. Ujęte one zostały w streszczeniach. Jeszcze nim kancelaria szwedzka założyła dla nowego króla nowe księgi w roku 1594,wykorzystano wolne karty w jednej z ksiąg Jana III. Dokumenty zarejestrowane na przełomie 1593 i 1594 r. oddają dobrze atmosferę panowania króla Zygmunta w Szwecji, codzienne sprawy przeplatają się z aktami wyższej rangi. Przy rejestrowaniu dokumentów w księgach porządek chronologicznych ulegał niekiedy zaburzeniu.
Nieczęsto zdarza się napotkać źródło historyczne, które może nam pomóc aż tak pogłębić rytmy przeszłej codzienności jak prezentowane w tytule wydawnictwo. Co więcej dotyczy to epoki zdominowanej liczbowo przez ludność kultury oralnej i o niej traktującej w znacznej mierze. Dostajemy oto do rąk diariusz wydarzeń w jakiś sposób uznawanych przez księdza plebana za istotne i warte zapisania, utrwalenia. Jego życie było zatopione gdzieś w interiorze między Krakowem a miastami centrum Korony. Czytając jego notatki niczym urywki dni i nocy słyszymy skrzypienie kolaski, chłodny jesienny wiatr i widzimy po drodze chłopstwo głodujące w okresach nieurodzaju. To jest podróż w głąb świata codzienności staropolskiej, jej zwykłych i potocznych zdarzeń, siermiężności zarazem i bogactwa detali kultury materialnej zwykłych ludzi" [...] Z recenzjji wydawniczej dr. hab. Mateusza Wyżgi, prof. UKEN
Niniejsza publikacja zawiera pierwszy kompletny przekład na język polski dzieł jednego z najznakomitszych literatów antycznych, Klaudiusza Klaudiana (ok. 370 ok. 404). Klaudian, pochodzący, co prawda, z greckojęzycznego Egiptu, lecz piszący głównie po łacinie i bardziej rzymski od niejednego Rzymianina, był poetą dworskim cesarza Honoriusza, piewcą jego wodza i teścia Stylichona, upamiętnionym pomnikiem na Forum Trajana autorem panegiryków, inwektyw, eposów mitologicznych i historycznych, utworów uświetniających uroczystości na dworze cesarskim, ale także drobnej poezji reprezentującej bogactwo tradycji i form literackich. Lektura jego dorobku, z założenia adresowanego do wąskiego kręgu elity imperium rzymskiego, z pewnością nie należy do najłatwiejszych i wymaga dobrego oczytania w literaturze antycznej, znajomości historii (nie tylko późnoantycznej), ale też orientacji we współczesnej dyskusji naukowej, które pozwalają interpretować niektóre wypowiedzi poety na różne sposoby. Jednakże ten zapatrzony w potęgę Wiecznego Rzymu erudyta nieraz zaskakuje oryginalnością swoich rozwiązań poetyckich, innowacjami w podejściu do zastanej tradycji literackiej, jak również pięknem opisów czy porównań. Przekład dokonany został poetyzowaną prozą, z zachowaniem oryginalnych nazw i pojęć, z uwzględnieniem jego wartości źródłowej dla badaczy antyku, lecz jednocześnie z dbałością o stronę estetyczną. Wzbogacają go liczne komentarze mające za zadanie ułatwić jego lekturę czytelnikom.
Niniejsza publikacja jest pierwszą polską monografią na temat rzymskiego poety Klaudiusza Klaudiana, niezwykle płodnego twórcy aktywnego w latach 395-404. Jego działalność przypadła na okres głębokich przemian w świecie imperium rzymskiego. Problemy z migracjami plemion barbarzyńskich, załamywanie się dotychczasowego porządku społecznego, wygasanie religii pogańskiej, niepewność związana z niestabilnością władzy, potrzeba wytworzenia nowej tożsamości w realiach coraz bardziej wieloetnicznego społeczeństwa to wszystko czyni jego dorobek pasjonującym obiektem badań, ale i bardzo aktualnej lektury. Klaudian zyskał sławę jako kontynuator wielkich klasyków epiki łacińskiej, ale też jako innowator godnie idący w ślady awangardowych greckich poetów aleksandryjskich i rzymskich neoteryków, odważnie przenoszący na grunt poezji panegiryk, eksperymentujący z gatunkami literackimi, a jednocześnie zaskakujący głębią intertekstualnych nawiązań. Efektem przesunięcia punktu ciężkości we współczesnych badaniach nad Klaudianem w niniejszej publikacji są odmienne niż w starszych opracowaniach wnioski na temat podejścia poety do rzymskiej przeszłości (zagadnienia wcześniej pomijane bądź marginalizowane), religii (ujmowanego przez autorów z punktu widzenia tradycji literackiej, a nie walki ideologicznej), tematu rzekomo propagandowego przeznaczenia jego twórczości czy wreszcie jej późniejszej recepcji, dotychczas traktowanej w opracowaniach jedynie pobieżnie. Całość stanowi wprowadzenie do pierwszego kompletnego przekładu twórczości Klaudiana na język polski.
Niniejszy tom studiów zadedykowano Panu Profesorowi Piotrowi Franaszkowi, wybitnemu historykowi dziejów społecznych i gospodarczych Polski i świata w XIX i XX wieku, oraz badaczowi zagadnienia inwigilacji wyższych uczelni przez Służbę Bezpieczeństwa w PRL. Artykuły tu zebrane nawiązują do bliskich Jubilatowi obszarów badawczych i stanowią swoisty przegląd zainteresowań, pasji i i dociekań naukowych licznego grona przyjaciół Profesora.
Niemal całkowicie nowe spojrzenie na jubileusz 1964 r. było możliwe dzięki wykorzystaniu niezwykłej podstawy źródłowej i skrupulatnie zebranej, pełnej bibliografii opracowań. [...] Praca ma w moim osądzie charakter odkrywczy i przynosi ważne ustalenia nie tyko dla historii UJ ale także do dziejów miasta. Dla uczelni odsłania plany, koncepcje i postawy pracowników wobec jubileuszu. Wyraźnie został zarysowany spór o to, czym ma byc jubileusz według Uniwersytetu oraz władz państwowych i partyjnych (...) Autorce udało się stworzyć niezwykłą panoramę spraw, problemów, sporów, jakimi żyła ówcześnie Alma Mater Jagiellonica, ale też miasto Kraków. Z recenzji prof. dr. hab. Juliana Dybca
W prezentowanym tomie ukazano z różnorodnej perspektywy edukacyjne i kulturowe aspekty podróży z ziem polskich na zachód Europy w dobie nowożytnej i nowoczesnej. Zgromadzone w nim studia są próbą nowego, interdyscyplinarnego spojrzenia na liczne podróżne podejmowane przez przedstawicieli polskich elit oraz zainicjowania dyskusji nad wieloma zagadnieniami związanymi z ich organizacją, przebiegiem oraz konsekwencjami zarówno dla samych podróżników, jak i całych społeczności. W dobie baroku zagraniczny wojaż stawał się fundamentalnym etapem wykształcenia dopełniającym edukację pobieraną w krajowych szkołach i kolegiach, a w cudze kraje" wyruszały kolejne pokolenia młodych szlachciców i magnatów. W kolejnych stuleciach zmieniały się motywy skłaniające Polaków do wyruszania w daleka podróż, ale największe miasta kontynentu niezmiennie pozostawały celem młodych studentów, naukowców i artystów z ziem polskich. Style i modele podróżowania ulegały nieustannej ewolucji, ale w epoce nowożytnej i w dobie nowoczesności, zagraniczne wojaże niezmiennie pozwalały zdobyć cenną wiedzę, przynosiły bogate życiowe doświadczenia i dostarczały znakomitą rozrywkę.
Oddajemy do Państwa rąk dwutomowe opracowanie krytyczne całej zachowanej spuścizny Emiliusza Blozjusza Drakoncjusza, jednego z najważniejszych poetów łacińskich schyłku antyku, żyjącego w Afryce pod panowaniem Wandalów. Na twórczość poetycką Drakoncjusza składają się dzieła o tematyce tak chrześcijańskiej, jak świeckiej, inspirowanej tradycją i mitologią klasyczną. Wśród tych pierwszych największy i najważniejszy utwór, Pochwały Boga, to poemat laudacyjny, a Zadośćuczynienie - rodzaj elegii przebłagalno-lamentacyjnej pisanej w więzieniu do króla wandalskiego, Guntamunda. Carmina christiana skomponował Drakoncjusz w szczególnej dla siebie sytuacji, jako afrykański Rzymianin-katolik prześladowany przez władcę-Wandala i arianina, dlatego stanowią one niezwykłe świadectwo literackie i duchowe. To poezja wysokiej próby będąca zarazem głosem w dyskusji teologicznej, swoistym credo autora. Grupę utworów świeckich stanowią miniaturowe eposy mitologiczne, dwa epitalamia oraz wierszowane przemówienia. Carmina profana są pełne wirtuozerii formalnej, subtelnych aluzji i gry słowem zwłaszcza terminologią prawniczą, świetnie znaną poecie, z zawodu sędziemu prokonsularnemu w Kartaginie. Mit, w ujęciu Drakoncjusza, staje się metaforą współczesności, co więcej, poddany zostaje ocenie moralnej, która de facto zamienia się w ocenę standardów etycznych cywilizacji klasycznej. Sam zaś poeta przemawia do nas niczym świadek swojego czasu: schyłku antyku, gdy świat rzymski spotyka się z barbarzyńskim. Przekładu (drugiego kompletnego na język nowożytny), opatrzonego obszernym komentarzem i poprzedzonego monograficznym wstępem (rozbitym na dwa tomy) dokonał zespół tłumaczy pod redakcją prof. Anny Marii Wasyl (UJ), cały projekt był zaś realizowany w ramach projektu Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki.
Oddajemy do Państwa rąk dwutomowe opracowanie krytyczne całej zachowanej spuścizny Emiliusza Blozjusza Drakoncjusza, jednego z najważniejszych poetów łacińskich schyłku antyku, żyjącego w Afryce pod panowaniem Wandalów. Na twórczość poetycką Drakoncjusza składają się dzieła o tematyce tak chrześcijańskiej, jak świeckiej, inspirowanej tradycją i mitologią klasyczną. Wśród tych pierwszych największy i najważniejszy utwór, Pochwały Boga, to poemat laudacyjny, a Zadośćuczynienie - rodzaj elegii przebłagalno-lamentacyjnej pisanej w więzieniu do króla wandalskiego, Guntamunda. Carmina christiana skomponował Drakoncjusz w szczególnej dla siebie sytuacji, jako afrykański Rzymianin-katolik prześladowany przez władcę-Wandala i arianina, dlatego stanowią one niezwykłe świadectwo literackie i duchowe. To poezja wysokiej próby będąca zarazem głosem w dyskusji teologicznej, swoistym credo autora. Grupę utworów świeckich stanowią miniaturowe eposy mitologiczne, dwa epitalamia oraz wierszowane przemówienia. Carmina profana są pełne wirtuozerii formalnej, subtelnych aluzji i gry słowem zwłaszcza terminologią prawniczą, świetnie znaną poecie, z zawodu sędziemu prokonsularnemu w Kartaginie. Mit, w ujęciu Drakoncjusza, staje się metaforą współczesności, co więcej, poddany zostaje ocenie moralnej, która de facto zamienia się w ocenę standardów etycznych cywilizacji klasycznej. Sam zaś poeta przemawia do nas niczym świadek swojego czasu: schyłku antyku, gdy świat rzymski spotyka się z barbarzyńskim. Przekładu (drugiego kompletnego na język nowożytny), opatrzonego obszernym komentarzem i poprzedzonego monograficznym wstępem (rozbitym na dwa tomy) dokonał zespół tłumaczy pod redakcją prof. Anny Marii Wasyl (UJ), cały projekt był zaś realizowany w ramach projektu Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki.
"Walory tej [...] publikacji sytuują się po obu stronach warsztatu Autora: i po stronie historiograficznej i po tej literaturoznawczej. Profesor Krzysztof Karol Daszyk [...] ukazuje ze znajomością rzeczy przenikanie się debaty kulturalnej z konfliktowymi artykulacjami ideologii społecznych. Wartość poznawczą, nierzadko oryginalność, swych interpretacji dzieł Juliusza Słowackiego zawdzięcza On uważnej i wnikliwej lekturze, której nie byłoby bez kompetentnej metodyki interpretacyjnoliterackiej. Autor zgromadził też imponującą literaturę przedmiotu, a z tradycji badawczej nierzadko wydobywa inspiracje ożywcze, niezbanalizowane. Historyk literatury znajdzie w książce niejeden nowatorski, ważny przypis do dzieł wielkiego romantyka. Praca ta, co najważniejsze, w istotny sposób wzbogaca naszą wiedzę o galicyjskich tradycjach romantyzmu spod znaku Słowackiego".
Oddajemy do rąk Czytelnika wielotomową pracę monografię pt. Miasta i miasteczka wschodniej części Galicji pod koniec XVIII wieku. Publikacja ta jest efektem międzynarodowego projektu badawczego "na styku kultur i narodów. Galicyjskie miasta i miasteczka w józefińskim katastrze gruntowym" finansowanym ze środków Narodowego Centrum Nauki w ramach programu Harmonia 8. Zakładał on m. in. opracowanie unikatowej, dostępnej on-line bazy danych o miastach i ich mieszkańcach oraz zdefiniowanie komponentów przestrzeni społecznej miast i miasteczek leżących w pięciu najdalej na wschód wysuniętych cyrkułach Galicji, czyli okręgach: brzeżańskim, brodzkim (złoczowskim), tarnopolskim, zaleszczyckim i stanisławowskim.
W 2022 r. Profesor Krzysztof Zamorski obchodził jubileusz siedemdziesiątej rocznicy urodzin. W jego bogatej biografii Uniwersytet Jagielloński zajmuje miejsce szczególne. Kiedy w 1971 r. jako dziewiętnastolatek przekraczał próg Instytutu Historii, nie przypuszczal pewnie, jak niezwykła podróż właśnie rozpoczyna. Przyjeżdżał do Krakowa wyposazony w zaszczepioną w brzozowskim liceum fascynacje historią, wyniesionym z rodzinnego domu szacunkiem do zdobywania wiedzy i tradycji rodzinnej, ale też dziadkową radą, "by nie ufac królewiakom" [...] Tytułowa fraza "Historia jest polifoniczna" nawiązuje do wypowiedzi Profesora w jego dyskusji ze Zdzisławem Zblewskim, Mariuszem Mazurem, Filipem Musiałem i Andrzejem Nowakiem, która ukazała się w czasopismie "Pamięć i Sprawiedliwość" w 2012 r. Dewiza ta wydała nam się odpowiednim otwarciem tomu wydanego dla uczczenia jubileuszu siedemdziesiątych urodzin Profesora. Przede wszystkim dlatego, że nie sposób zredukować jej do uwagi sformułowanej w czasie jednej z debat. Siła owej deklaracji polega może przede wszystkim na tym, że znajduje oparcie zarówno w dorobku, jak i naukowej biografii Jubilata.
W ogłoszonych drukiem w roku 1931 wspomnieniach Tadeusza Hołówki - jednego z najbliższych wówczas współpracowników politycznych Józefa Piłsudskiego, a także cenionego publicysty, który wcześniej, w czasie wielkiej wojny", był bardzo aktywnym działaczem Polskiej Organizacji Wojskowej, pod względem ideowo-politycznym pokrewnej legionom Polskim - czytamy: Legiony - ten święty ogień żarliwej ofiary, umiłowania i najczystszego idealizmu. Legiony - ten pyszny, barwny kwiat wiosennych porywów Młodości polskiej, mieniący się tysiącem odcieni beztroski, radości życia i pogardy śmierci, upajający aromatem wiernej rycerskiej służby i posłusznego ulegania tajemniczemu, nęcącemu urokowi wyniosłej Pani Wojny, za miłość do siebie darzącej pocałunkiem śmierci lub sławą nieśmiertelną. Legiony - wspaniały hymn polskiej dumy, rzewna piosenka butnej próżności, opowieść o wstydzącym się swej wielkości bohaterstwie i zuchwałej fanfaronadzie, o ślepym posłuchu dla swego Komendanta i wyzywającym lekceważeniu [austro-węgierskich] sprzymierzeńcow", piękny rapsod o wiernej dozgonnej przyjaźni żołnierskiej i pogardzie bezgranicznej roztropnych rad doświadczonych ojców narodu". Ta wzniosła apoteoza formacji wojskowej, której historia rozpoczęła się (de facto) wczesnym świtem 6 sierpnia 1914 r., na krakowskich Oleandrach - niemal dosłownie u stóp kopca Kościuszki, będącego dla Polaków doby zaborów czymś w rodzaju drogowskazu ku Niepodległej - opublikowana została w czasie, gdy rzeczona formacja nie istniała już jako siła realna". Ale chociaż opiewane przez Hołówkę Legiony nie doczekały Świtu, to przecież po Listopadzie 1918 r. zaczęło się ich nowe, wspólne życie w duszy i historii narodu polskiego". I właśnie o tym nowym życiu" Legionów traktuje (przede wszystkim; ale nie wyłącznie) niniejsza praca zbiorowa, której wydanie zbiega się - w sposób bynajmniej nieprzypadkowy - ze 110. rocznicą wymarszu słynnej Pierwszej Kompani Kadrowej z krakowskich Oleandrów w bój za oswobodzenie ojczyzny".
W kilku już pracach przywoływałem opinie historyków, którzy podkreślali role sejmików w Rzeczypospolitej. Uznani badacze wskazywali na potrzebę prowadzenia badań nad zgromadzeniami szlacheckimi. Są one konieczne, aby poznać organizację i funkcjonowanie tych instytucji w róznych ziemiach oraz poglądy zamieszkujących je obywateli na temat niemal każdej dziedziny zycia państwowego. Studia nad sejmikami dadza możliwośc sprostowania uproszczen na ich temat występujących w rozmaitych pracach, zwłaszcza syntezach. [...] Najważniejszą rolę odgrywają sejmiki dla badań nad problemami ustrojowymi Rzeczpospolitej. Jest to konsekwencja szczególnego znaczenia staropolskiego parlamentaryzmu. Według Władysława Konopczynskiego był on "najwybitniejszym i najbardziej swoistym przejawem ducha polskiego w dziedzinie życia państwowego" nie przeszkadzało to oczywiście w różnej jego ocenie, także krytycznej, która wiązała z nim negatywne zjawiska, prowadzące do upadku państwa. (ze Wstępu)
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?