Szkoły Podchorążych Piechoty i doświadczony strzelec ciężkiego karabinu maszynowego – szczegółowo opisuje swój udział w walkach w rejonie Fortu IV Hake i na poznańskiej Cytadeli oraz akcję wyłamania się z kapitulującej twierdzy i dramatyczną próbę przedarcia się do niemieckich linii. Na szczególną uwagę zasługują relacje autora dotyczące walk o przedpola Fortu IV Hake, ponieważ dotychczas ich przebieg nigdy nie był tak dokładnie opisany w żadnej polskiej publikacji dotyczącej walk o Poznań.
Tymczasem Rosjanie swoim wypróbowanym sposobem prześlizgują się pojedynczo od strony „białego domu” do lewego (północnego) odcinka i atakują XXI Szkolno-Zapasową Jednostkę Tłumaczy (Dolm.E.u.A.Abt.XXI). Ściągnęli tam już oddział w sile batalionu i podejmują natarcie! Ponieważ wszystko rozgrywa się jakieś 1000 metrów od nas wyraźnie słychać ich głośne „Hurra!”. Dokładnie widzę przez lornetkę ruska, który zagania innych żołnierzy prosto w ogień. Sam jest uzbrojony w pistolet. Wystrzeliwuję w jego stronę całą taśmę amunicji. Potem kieruję broń na tę jego przeklętą hordę, ponieważ wciąż atakują tłumaczy. Godzinami leżę i strzelam, aż zaniknie wszelki ruch.
8 stycznia 1945 roku na placu apelowym w Owińskach pod Poznaniem uroczyście żegnano żołnierzy Szkoły Podchorążych w Brunszwiku. Podchorążowie byli ustawieni w czworoboki, sypał śnieg, a pochodnie z trudem oświetlały paradnie ustawionych żołnierzy. Nadszedł Brigadeführer SS Ballauff wraz ze swoim sztabem, by pożegnać swoich żołnierzy. W poruszającej przemowie apelował, by nawet w trudnych chwilach pozostać wiernym przysiędze, oraz wlewał w serca otuchę. Po raz ostatni 600 głosów odśpiewało hymn narodowy oraz Treuelied (Pieśń o Wierności – stary utwór śpiewany przez Waffen SS).
Pancerna Rezerwa Uderzeniowa – Poznań 1945 to historia niewielkiej niemieckiej jednostki pancernej walczącej na ulicach Poznania w styczniu i lutym 1945 roku. Nasze zainteresowanie historią bitwy o Twierdzę Poznań (Festung Posen), jak i niemiecką bronią pancerną z okresu II wojny światowej spowodowało, że postanowiliśmy połączyć oba te zagadnienia i w miarę naszych skromnych możliwości dowiedzieć się, na ile prawdziwe były propagowane w czasach PRL-u legendy o Tygrysach Królewskich sunących z niesamowitym łoskotem po bruku poznańskich uliczek.
Martwa załoga siedziała w środku, bębenki popękane, płuca rozerwane, oślepieni detonacją. Najbardziej zafascynowała nas malutka dziurka w pancerzu czołowym, którą wypalił Panzerfaust. Dziurka miała średnicę może 45–50 mm i była gładziutko wy palona we wszystkich warstwach pancerza . Tak to się przedstawiało. Panzerfaust to broń, o której wiedzieliśmy, ale której nie używaliśmy. Prowadziliśmy wojnę maszyn przeciwko maszynom, w której byliśmy tylko operatorami.
Publikacja stanowi monografię dotyczącą jednego z trzech podstawowych rejonów obrony Poznania, tzw. Odcinka "Warta", oraz wchodzących w jego skład oddziałów niemieckich znanych jako Grupa Bojowa "Warta" (Kampfgruppe "Warthe").
Stworzenie tak szczegółowego i chronologicznego zapisu wydarzeń, jakie w styczniu i lutym 1945 roku miały miejsce na odcinku warciańskim, prawdopodobnie nie byłoby możliwe, gdyby nie ocalenie z zawieruchy wojennej Dziennika Bojowego Odcinka "Warta".
"Słabsze ataki Rosjan odpieraliśmy. Zwalczaliśmy także Panzerfaustami atakującą piechotę – to działało na wroga deprymująco. Podczas jednego z ataków o znacznej przewadze liczebnej wroga nasza kompania poniosła poważne straty, gdyż Rosjanom udało się przełamać obronę na naszym prawym, sąsiednim odcinku.
Skład jednostki stale uzupełniano. Przydzielono mi więc ludzi z Volkssturmu. Przeprowadzenie ataku z tymi tzw. „żołnierzami” było jednak niewykonalne. Słysząc padający strzał, rzucali się na ziemię. Kiedy Rosjanie zajęli cały teren cegielni i większość baraków, przyszedł do mnie na pierwszą linię Hauptmann Säger i rozkazał wycofać się ze względu na sytuację. Nastąpiło to jeszcze tej samej nocy".
Fragment książki
W czasie wycofywania się […] najstarszy z moich żołnierzy, którego imienia ani nazwiska niestety nie pamiętam, 67-letni Volkssturmann, zmarł na moich rękach, trafiony prosto w serce. Natomiast Gefreiter Hochheim, z pochodzenia berlińczyk, otrzymał postrzał w plecy. Mam nadzieję, że płuco nie zostało uszkodzone.
Wycofaliśmy się, zatrzymując się dopiero na obrzeżach Piątkowa.
Niecałe dwa kilometry od nas Rosjanie przekraczali szosę Poznań – Oborniki w kierunku Strzeszyna. Zaczęła się blokada Poznania od strony północnej. Z braku ciężkiej broni wsparcia nie byliśmy w stanie Iwanowi w żaden sposób przeszkodzić.
Podczas tego ataku działa samobieżne i piechota całkowicie unicestwiły broniącą się do ostatniego pocisku baterię RAD-u. Zdobycie fortu IXa Witzleben oraz przełamanie obrony niemieckiej w rejonie Dębca przyczyniło się do tego, że już 27 stycznia ulicą Górna Wilda w stronę centrum zaczęły się kierować kolumny czerwonoarmistów z 74. Dywizji Piechoty Gwardii, a jej środkiem sunęły czołgi ciężkie IS-2m z 34. Pułku Czołgów Ciężkich, czołgi średnie T-34 oraz działa samobieżne.
Od 1919 roku wraz z żoną i dziećmi mieszkał w Poznaniu. Służbę wojskową odbył w wojsku polskim. Po ukończeniu Szkoły Podchorążych nr 7 w Śremie awansował do stopnia dowódcy plutonu – podchorążego w 83. Pułku Piechoty w Kobryniu, następnie został kandydatem na ofi cera, lecz zdezerterował przed ukończeniem kursu. Po wybuchu wojny wstąpił do Wehrmachtu, gdzie rozpoczął karierę od stopnia Gefreitera (starszego szeregowca).
Po zamknięciu Gimnazjum im. Schillera w Poznaniu, w którym był nauczycielem, powołano go do centrali obrony przeciwlotniczej. W roku 1943 został powołany do służby w Komendzie Uzupełnień Waff en–SS. Po ogłoszeniu alarmu w Twierdzy Poznań 20 stycznia 1945 roku znalazł się w szeregach Grupy Bojowej „Lenzer” i walczył w stopniu SS-Sturmanna. W swojej książce opisuje doświadczenia z okresu walk o miasto. W roku 1948 powrócił z rosyjskiej niewoli i zamieszkał w miejscowości Hameln, gdzie ponownie pracował jako nauczyciel w gimnazjum. Tam właśnie powstały jego wspomnienia z walk o Twierdzę Poznań.
Zmarł 4 sierpnia 2000 roku w Hameln.
Przedarłszy się przez wyłomy w ścianie do budynku, grupy sierżantów Szczerbinina i Głuszoka prowadziły bój o zajęcie ostatniego piętra i strychu w jednym skrzydle domu, podczas gdy przez połączone piwnice hitlerowcy ponownie wtargnęli do budynku i zablokowali grupy szturmowe. Szczerbinin i Głuszok zachowali zimną krew i przystąpili do obrony zarówno z dołu, jak i z góry.
W tym czasie z pomocą nadchodziła mała grupa sierżanta Silczewa, która odcięła od piwnicy grupę Niemców. Nieoczekiwany atak oszołomił wroga. Wspólnymi działaniami z góry i z dołu grupy szturmowe szybko zlikwidowały nieprzyjaciela i zajęły cały dom, pozwalając kompanii na szybkie dołączenie do natarcia batalionu. Pokonując zaciekły opór wroga, zdobywali dom za domem, ulicę za ulicą, nie przerywając walki nawet nocą.
O zdolnościach przywódczych Lenzera świadczy fakt, iż w krótkim czasie udało mu się na tyle odbudować nasze morale, że mógł znów na nas liczyć. Po ponownym podziale kompanii zostałem znowu dowódcą plutonu i otrzymałem specjalne zadanie podczas udziału w walkach ulicznych oraz dodatkowo dwa ciężkie karabiny maszynowe. Okazało się, że broń ta była skuteczna w zwalczaniu atakującej piechoty nawet podczas strzelania z dużej odległości. Staraliśmy się likwidować snajperów i wypłaszać ich ze stanowisk, strzelając w elewacje i okna domów ciągłym ogniem. Mieliśmy wystarczająco dużo amunicji, by stosować taką taktykę.
• • •
Lenzer wyjaśnił nam wszystkim, że koniec Festung Posen jest bliski, i zezwolił każdemu na podjęcie próby wyłamania. Mój stan zdrowia nie pozwalał jednak na uczestniczenie w takiej akcji. Sam Lenzer pozostał z kilkoma ofi cerami swojego sztabu w Cytadeli i dostał się do niewoli. Tych żołnierzy, którzy nie mogli brać udziału w wyłamaniu, skierowano do innej części lazaretu. Tam po raz kolejny zajął się nami lekarz, który nakazał nam również złożyć na skrzyni naszą broń. Zniszczyłem wówczas swoją książeczkę wojskową i wszystkie inne rzeczy, które mogły wskazywać na to, że służyłem w Waff en-SS.
Heinrich Lohse jako Oberleutnant pełnił funkcję oficera szkoleniowego V Szkoły Podchorążych Piechoty Wehrmachtu w Poznaniu i dowódcy 3. plutonu 6. kampanii tejże szkoły, a następnie w czasie walk o miasto w styczniu i lutym 1945 roku dowódcy Grupy Bojowej „Lohse”.
Opisując okres swojej służby w V Szkole Podchorążych, Heinrich Lohse dużo uwagi poświęca stosunkom tam panującym, barwnie przedstawiając relacje stanowiącymi kadrę szkoły oficerami różnych szczebli.
Zasadniczą część książki stanowi jednak dokładny zapis działań bojowych Kampfgruppe „Lohse” widzianych oczyma jej dowódcy. Dzięki temu możemy śledzić przebieg walk w różnych częściach miasta, począwszy od Golęcina, poprzez Grunwald, Jeżyce, Centrum, Garbary aż po Cytadelę. Autor wspomina także początki swojej niewoli.
Przez most (...) w czasie krótkiej przerwy w walkach popędziłem na drugą stronę. Już tam prawie byłem, gdy padł strzał. Za cokołem obejrzałem doznane szkody: na szczęście tylko lekki postrzał w łydkę, możliwy do opatrzenia przy użyciu opatrunku osobistego; po niekończących się minutach krwawienie ustało. Teraz zorientować się w sytuacji. Nie wyglądało to dobrze: leżałem w krzyżowym ogniu (na moście Teatralnym); na południe od dworca Poznań Główny wszędzie 'Iwan', przemykali tu i tam z domów. Z kierunku centrum dobiegają odgłosy pojazdów pancernych i ogień pocisków pancernych (krótki huk – uderzenie przed wystrzałem), to nie mogli być nasi. Powrót przez most nie wchodził w grę (ogień flankujący). Na zachodzie w okolicach ul. Jasnej, równolegle do ul. Mickiewicza staccato wystrzałów z karabinów; uczestnicy wcześniejszych wycofywań zostali widocznie już rozstrzelani. Żeby dostać się znów do oddziałów, trzeba było wycofać się na północ przez park w kierunku Opery.
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?
