Wraz z powstaniem w lipcu 1943 r. w Związku Sowieckim 1. Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki do służby duszpasterskiej powołano ks. Wilhelma Franciszka Kubsza OMI, a z czasem kolejnych kapelanów. Obecność kapelanów w dywizji utworzonej pod auspicjami władz ZSRS miała uwiarygodnić w oczach polskiego społeczeństwa nowe wojsko jako formację narodową. Duszpasterstwo wojskowe, kierowane przez Generalny Dziekanat WP, funkcjonowało jako struktura podległa Głównemu Zarządowi Politycznemu WP. Nigdy nie zostało ono uznane przez Kościół katolicki, ponieważ niezależną od władz komunistycznych hierarchię całkowicie pozbawiono wpływu na obsadę stanowisk i kształt organizacyjny tego duszpasterstwa. W latach pięćdziesiątych kapelanów usunięto z koszar, a żołnierzom ograniczono wyjścia do kościołów garnizonowych, które stopniowo zaczęły nieformalnie pełnić funkcję pomocniczą wobec świątyń parafialnych. Sytuacja zmieniła się dopiero po przywróceniu Ordynariatu Polowego WP w 1991 r.Niniejszy zbiór zawiera pionierskie opracowania poświęcone nie tylko centralnym strukturom duszpasterstwa w komunistycznej Polsce, lecz także lokalnym kościołom garnizonowym. Autorzy m.in. analizują relacje kapelanów z hierarchią kościelną oraz przybliżają ich nierzadko skomplikowane biografie.
Niniejsza publikacja zawiera 84 dokumenty wytworzone zarówno przez podmioty państwowe, jak i stronę kościelną. Stanowi uzupełnienie monografii zatytułowanej Grudniowa kolęda. Kościół katolicki w Trójmieście wobec Grudnia '70, która ukazała się w 2020 r.Grudzień '70 to z całą pewnością jeden z najważniejszych momentów w powojennej historii Polski, ale również symboliczna cezura w relacjach państwoKościół. Choć obie strony za swój najważniejszy cel stawiały niedopuszczenie do eskalacji napięcia, w oczywisty sposób różniły je motywacje. Komuniści bronili swojej pozycji przed wzburzonym społeczeństwem, a Kościół zwykłych ludzi przed ich brutalnością.
Książka stanowi pierwszą próbę kompleksowego przedstawienia reakcji Kościoła katolickiego na rewoltę grudniową 1970 r. w Trójmieście. Opisano w niej również działania władz komunistycznych, które w obliczu kryzysu starały się wykorzystać autorytet duchowieństwa do własnych celów.Gdy w styczniu 1971 r. w kraju wzbierała nowa fala niezadowolenia społecznego, podczas rozmowy w gmachu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku przewodniczący tego organu Tadeusz Bejm usiłował nakłonić biskupa Edmunda Nowickiego, by wydał uspokajający apel do wiernych. Na to ordynariusz gdański odpowiedział:- My jesteśmy po to, by był pokój. Aniołowie w Betlejem śpiewali: ,,Chwała na wysokości Bogu, a na ziemi...""- ,,...pokój ludziom dobrej woli"" - dokończył przewodniczący. - Przez dwa tysiące lat Kościół to czyni i czynić będzie - podsumował hierarcha.Grudzień '70 to jeden z najbardziej tragicznych epizodów w historii PRL, który urósł do rangi symbolu. Stał się również ważną cezurą w relacjach państwo-Kościół. Duchowni musieli się wówczas zmierzyć z trudnym zadaniem moralnym i duszpasterskim. Jak w obliczu takiego dramatu mówić o miłości bliźniego i przebaczeniu? Brutalna pacyfikacja strajków przyniosła wiele ofiar, a w polskich domach zagościły rozpacz i cierpienie, niekiedy trauma, ale też gniew. Piotr Abryszeński i Daniel Gucewicz, bazując na szeroko zakrojonej kwerendzie źródłowej, prezentują rewoltę grudniową z perspektywy Kościoła katolickiego w Trójmieście. Ukazują postawę biskupów i zwykłych księży, ich działania i wypowiedzi. Omawiają także posunięcia władz komunistycznych wobec duchowieństwa oraz inne wątki z zakresu polityki wyznaniowej na początku lat siedemdziesiątych XX w. Książka stanowi pierwszą próbę kompleksowego zmierzenia się z tą problematyką.
Na Pomorzu Gdańskim od stuleci panowała głęboko zakorzeniona tradycja pielgrzymowania do miejsc świętych. Po II wojnie światowej nieuchronnie musiała się ona skonfrontować z systemem komunistycznym, dążącym do laicyzacji i ateizacji polskiego społeczeństwa, co oznaczało również walkę z publicznymi przejawami religijności.Z punktu widzenia władz szczególnym zagrożeniem były doroczne odpusty przyciągające tysiące osób, organizowane w sanktuariach kaszubsko-pomorskich: w Świętym Wojciechu, Piasecznie, Sianowie, Swarzewie, Wejherowie, Wielu i Matemblewie. Zdaniem wrogów Kościoła duchowieństwo wykorzystywało owe uroczystości do buntowania wiernych przeciw nowemu porządkowi.Książka przedstawia różne oficjalne inicjatywy i działania skierowane przeciwko owej kościelnej rebelii. Mimo dużego nakładu środków władze nie zdołały jednak trwale ograniczyć ruchu pątniczego ani zmniejszyć siły oddziaływania wspomnianych miejsc.
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?