Pieśni Stanisława Moniuszki w przekładach i kolekcjach zagranicznych z XIX wieku Autorka niniejszego wyboru miała na względzie dwa cele: zebrać w jednym tomie najbardziej wartościowe pieśni Stanisława Moniuszki z tych, które za życia kompozytora zostały przetłumaczone na języki obce i wydane za granicą, oraz ukazać sposób funkcjonowania tych publikacji na zagranicznym rynku muzycznym. Zagadnienie europejskiej recepcji muzyki Moniuszkowskiej nie jest jeszcze dobrze zbadane. O ile stosunkowo dużo wiemy na temat zagranicznych premier operowych kompozytora, a nawet wykonań koncertowych pojedynczych arii z oper, o tyle wykonania pieśni na europejskich estradach wymykały się dotąd uwadze biografów, co tłumaczy się tym, że na ten temat trudno znaleźć jakiekolwiek wzmianki w prasie czy innych źródłach. Podobna sytuacja dotyczy zresztą polskiej recepcji pieśni Moniuszki. Wykonywano je bowiem pojedynczo lub po kilka w ramach koncertów o mieszanych programach, których szczegóły zazwyczaj nie dotrwały do naszych czasów
Trudno o kompozycje bardziej związane z Moniuszką niż pieśni, toteż tom I dzieł zebranych jest im właśnie poświęcony. Już od ostatnich dekad XIX stulecia niemal wszyscy badacze twórczości Stanisława Moniuszki oraz autorzy poświęconych mu monografii dostrzegali potrzebę całościowego wydania dzieł artysty. Co znamienne, ideę taką zapoczątkował sam kompozytor, inicjując publikację swoich Śpiewników domowych czy utworów religijnych. Jeszcze za życia twórcy inicjatywęzbiorowego opracowania jego dorobku podjęła warszawska oficyna Gebethnera i Wolffa, potem zaś przejął ją księgarz i wydawca Ferdynand Wilhelm Hoesick. Począwszy od przełomu XIX i XX wieku ochronę spuścizny po kompozytorze zapewnia Sekcja im. Stanisława Moniuszki Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego, która przechowuje ją do dziś.Z zaplanowanych wówczas trzydziestu czterech tomów ukazało się jedenaście. Celem tej niezwykle cennej inicjatywy było jak pisał Rudziński w przedmowie do pierwszego tomu pieśni datowanej na 26 września 1962 roku przygotowanie wydania, które by objęło w miarę możności wszystkie, przynajmniej ukończone utwory Moniuszki.Punktem wyjścia dla niniejszej edycji jest zatem wydanie dzieł Moniuszki zapoczątkowane w latach sześćdziesiątych XX wieku przez Mieczysława Tomaszewskiego, wieloletniego Dyrektora i Redaktora Naczelnego Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, wraz z prof. Witoldem Rudzińskim, zasłużonym badaczem twórczości prezentowanego kompozytora.W związku z odkryciem nowych źródeł oraz przy uwzględnieniu współczesnych standardów edycji źródłowo-krytycznych postanowiono dokonać rewizji wcześniejszych wydań lub, jeśli było to konieczne, opracować zawarte w nich utwory na nowo. Wypada wyrazić nadzieję, że niniejsza edycja doczeka się szczęśliwej finalizacji, stając się zarazem symboliczną spłatą długu wdzięczności zaciągniętego przez całe polskie środowisko muzyczne u naszego narodowego kompozytora. Niezależnie od sporów estetycznych, czy mierzyć pieśni Moniuszki z osiągnięciami kompozytorów niemieckich, francuskich czy rosyjskich, oraz wyłączając z rozważań deprecjonowanie jego twórczości przy porównaniach z geniuszem Chopina, należy stwierdzić, że jest on największym twórcą pieśni w historii polskiej muzyki, że polską poezję przekładał na sztukę muzyczną, popularyzował, ale i podnosił ad astra, wypełniając misję służenia Polsce w czasach jej zniewolenia przez zaborców. Działał w okresie upadku obu powstań listopadowego i styczniowego, kiedy to utrzymanie tożsamości i kultury narodowej uważane było za obowiązek moralny artysty. W literaturze, w krytyce muzycznej traktowany był głównie jako apologeta polskości. W okresie modernizmu i międzywojnia dostrzegano w jego twórczości, zwłaszcza pieśniowej, jedynie społeczne zaangażowanie w dzieło budowania kultury muzycznej. Nazywano go lirnikiem wioskowym, małym romantykiem, artystą o wymiarze lokalnym.
Najpiękniejsze melodie to wybór najciekawszych i najbardziej znanych utworów, fragmentów z oper lub większych dzieł Moniuszki. Pieśni i arie umieszczono zwykle w całości, a niezbędne skróty w utworach pomyślano tak, by nie zniekształcić jednolitości utworu. Układ fortepianowy przystosowano do możliwości niezaawansowanych pianistów, dbając o zachowanie oryginalnej melodii, rytmu i harmonii.
Sonety krymskie to opracowanie ośmiu wierszy Adama Mickiewicza w sposób kantatowy, z udziałem chóru, orkiestry i solisty. Stanowią pełne rozmachu, onieśmielające pomysłowością i rozpiętością barw orkiestry arcydzieło; zabierają słuchacza w podróż po stepach Akermanu widzianych dwiema parami oczu wybitnego poety i wybitnego kompozytora. Prezentowane wydanie Sonetów krymskich Stanisława Moniuszki to pierwsza w historii edycja źródłowo-krytyczna tego utworu, opatrzona obszernym wstępem i komentarzem krytycznym. Jedna z najważniejszych obok Widm i Mijoły kantat ojca polskiej opery narodowej była zarazem tą, którą mistrz sam uważał za najbardziej udaną. Lubiane i wykonywane do końca XIX wieku, Sonety straciły trochę na popularności w XX stuleciu i dziś rzadko pojawiają się w repertuarze koncertowym, chociaż z pewnością mają wiele do zaoferowania współczesnemu odbiorcy. W niniejszej edycji Sonety zawierają się na dwustu trzech stronach zapisu partyturowego odzwierciedlającego sytuację źródłową i uzupełnionego o aparat krytyczny. Przygotowana publikacja ma charakter naukowy i skierowana jest do wszystkich osób, które fascynuje postać, twórczość i warsztat autora Prząśniczki; pozwala na lepsze zapoznanie się z procesem powstania i recepcją dzieła oraz sięga do źródeł, żeby jak najwierniej oddać intencję autora.
Przy tworzeniu pieśni, a pisał je Moniuszko zarówno w wieku młodzieńczym, jak i ku końcowi życia, przyświecała mu określona idea. Pragnął dać społeczeństwu polskiemu pieśni narodowe, polskie, które mogłyby zająć ważne miejsce w życiu codziennym Polaków, usuwając na bok importowaną tandetę. W podobny sposób Józef Ignacy Kraszewski swym rozległym i wszechstronnym powieściopisarstwem wyparł romans francuski, tak popularny zwłaszcza wśród ówczesnych pań. Kiedy zebrała się już spora garść pieśni, umyślił Moniuszko wydawać je w zeszytach pod ogólnym tytułem: ''Śpiewnik domowy''. Nazwa tego zbioru wymownie świadczy o powziętym zamiarze: mają to być pieśni do użytku domowego, przeznaczone dla każdego, na różne okoliczności codziennego życia. Mają też odpowiadać różnorakim nastrojom i potrzebom serca, dlatego uderza tak bogata ich różnorodność. [Witold Rudziński]
Najpiękniejsze pieśni Stanisława Moniuszki to starannie dobrany zestaw 50 utworów, które ukazują różnorodność i głębię twórczości jednego z najwybitniejszych polskich kompozytorów romantycznych. Zbiór powstał z myślą o szerokim gronie odbiorców od doświadczonych artystów po pasjonatów muzyki wokalnej. Różnorodne style i poziomy trudności sprawiają, że każdy znajdzie tu utwór dopasowany do swoich potrzeb i umiejętności. Publikacja łączy wartości artystyczne z praktycznym podejściem, stanowiąc współczesną wersję śpiewnika domowego. Pieśni Moniuszki, z ich pięknymi melodiami i ponadczasowym charakterem, świetnie sprawdzą się zarówno na scenie, jak i podczas kameralnych występów czy domowego muzykowania. To doskonała okazja, by odkryć na nowo bogactwo polskiej muzyki romantycznej.
Przy tworzeniu pieśni, a pisał je Moniuszko zarówno w wieku młodzieńczym, jak i ku końcowi życia, przyświecała mu określona idea. Pragnął dać społeczeństwu polskiemu pieśni narodowe, polskie, które mogłyby zająć ważne miejsce w życiu codziennym Polaków, usuwając na bok importowaną tandetę. W podobny sposób Józef Ignacy Kraszewski swym rozległym i wszechstronnym powieściopisarstwem wyparł romans francuski, tak popularny zwłaszcza wśród ówczesnych pań. Kiedy zebrała się już spora garść pieśni, umyślił Moniuszko wydawać je w zeszytach pod ogólnym tytułem: ''Śpiewnik domowy''. Nazwa tego zbioru wymownie świadczy o powziętym zamiarze: mają to być pieśni do użytku domowego, przeznaczone dla każdego, na różne okoliczności codziennego życia. Mają też odpowiadać różnorakim nastrojom i potrzebom serca, dlatego uderza tak bogata ich różnorodność. [Witold Rudziński]
Kwartet smyczkowy d-moll (ofiarowany Józefowi Elsnerowi). Utwór ten to kompozycja młodzieńcza, ukończona najprawdopodobniej jesienią 1839 r. Charakteryzuje się typową dla Moniuszki prostotą i śpiewnością, pod względem stylistycznym pozostaje pod wpływem klasyków wiedeńskich (menuetowy charakter scherza w obu kwartetach). Opracowania wykonawczego głosów dokonał Lutosławski Quartet.
II Kwartet smyczkowy F-dur (ofiarowany Józefowi Elsnerowi). Utwór ten to kompozycja młodzieńcza, ukończona najprawdopodobniej jesienią 1839 r. Charakteryzuje się typową dla Moniuszki prostotą i śpiewnością, pod względem stylistycznym pozostaje pod wpływem klasyków wiedeńskich (menuetowy charakter scherza). Opracowania wykonawczego głosów dokonał Lutosławski Quartet.
Dwa kwartety smyczkowe będące przedmiotem niniejszego opracowania stanowią jedyne w pełni samodzielne utwory kameralne napisane przez Stanisława Moniuszkę. Oba kwartety przetrwały do dzisiejszych czasów łącznie w postaci jednego autografu. Pochodzą one z młodzieńczego okresu twórczości. Stworzył je w latach 1837-1840 podczas studiów kompozytorskich w Berlinie. Pod względem stylistycznym Kwartet smyczkowy d-moll, jak i Kwartet smyczkowy F-dur pozostają w kręgu oddziaływań muzyki klasycyzmu i wczesnego romantyzmu. W zakresie budowy oba dzieła prezentują klasyczny czteroczęściowy układ cykliczny z formą sonatową w skrajnych ogniwach. / ze wstępu/
W dorobku Stanisława Moniuszki samoistne utwory orkiestrowe nie zajmują poczesnego miejsca, kompozytor bowiem manifestował swe zainteresowanie fakturą i formami orkiestrowymi przede wszystkim poprzez dzieła sceniczne, w których nierzadko znajdujemy autonomiczne fragmenty czysto orkiestrowe. W niniejszym tomie zebrane zostały wszystkie zachowane do dzisiaj, przeważnie w postaci źródeł rękopiśmiennych, samoistne utwory orkiestrowe. Obsada instrumentalna tych utworów jest zróżnicowana: od wielkiej orkiestry symfonicznej z harfą i rozbudowaną grupą instrumentów perkusyjnych w ''Polonezie koncertowym'', poprzez dużą orkiestrę w ''Bajce'', aż do małej, pozbawionej nawet fagotu, orkiestry w ''Polce 'Leokadii'''.
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?
