Rok 2009 stał pod znakiem obchodów dwudziestej rocznicy upadku komunizmu w Europie Środkowej i Wschodniej (...) Od tego czasu sektor kultury przeszedł wiele zmian i musiał odpowiedzieć na nowe wyzwania nie tylko w krajach postkomunistycznych (...). Jak więc zmieniło się oblicze kultury europejskiej od upadku komunizmu? Jak te zmiany wpłynęły na system zarządzania kulturą, politykę kulturalną czy wreszcie na samą działalność w tym sektorze?
Corpus delicti ? ślad lub przedmiot stanowiący podstawę do przedstawienia wniosków dotyczących popełnionego czynu i sprawcy. Tak głosi słownikowa definicja. Lektura zaproponowanych w tym tomie tekstów nasuwa takie właśnie sformułowanie. Ciało jest tu przedmiotem rozważań, dokonuje się oględzin jego rozmaitych aspektów, prowadzone są one z różnych perspektyw i przy użyciu odmiennej terminologii. Stało się ono śladem stanowiącym podstawę do przedstawienia wniosków, tak dotyczących praktyk, jak i sprawcy/sprawców działania. Zbiór pomieścił w sobie prace o różnej treści, ale wszystkie dotyczą społecznych i kulturowych aspektów cielesności, seksualności i tożsamości oraz związków między tymi fenomenami we współczesnych społeczeństwach. Autorzy wychodzą od stwierdzenia, że ciało w każdej kulturze na przestrzeni wieków było obiektem rozmaitych manipulacji i mechanicznych ingerencji. Wiązało się to zarówno z dążeniem do realizacji specyficznych dla danej kultury wzorców atrakcyjności i piękna, jak i z funkcjonalnymi społecznie normami. Jednak w kulturze współczesnej obserwujemy ?nadobecność ciała?, wieloaspektowe zainteresowania nim, które, jak się wydaje, nie mają historycznego precedensu. Ciało wizualizowane, młode i nagie, wyzwolone z fatalizmu jest stale obecne w różnych tekstach kultury.
Przedmiotem pracy jest próba rekonstrukcji praktyk pogrzebowych ludności eneolitycznej kultury lubelsko-wołyńskiej, wyrażających się w sposobach przygotowania grobu, traktowania zwłok, aranżacji pochówku oraz ilości i jakości wyposażenia pośmiertnego. Wychodząc od archeologicznego zapisu tych zjawisk, Autorka próbuje następnie spojrzeć na człowieka i ludność kultury lubelsko-wołyńskiej w biologicznym, a przede wszystkim społecznym aspekcie, prowadzącym do rekonstrukcji panujących w tym zakresie stosunków. Zgromadzony materiał źródłowy jest w tej kwestii bardzo wdzięcznym tematem do rozważań, wykazuje bowiem wiele wspólnego z dobrze poznanymi obyczajami pogrzebowymi zhierarchizowanych społeczności eneolitycznych Kotliny Karpackiej i strefy zachodnionadczarnomorskiej.
Kochać i tracić...
Kochać i tracić, pragnąć i żałować
Padać boleśnie i znów się podnosić,
krzyczeć tęsknocie "precz !" i błagać "prowadź !"
Oto jest życie: nic, a jakże dosyć...
Zbiegać za jednym klejnotem pustynie, iść w toń za perła o cudu urodzie.
Ażeby po nas zostały jedynie ślady na piasku i kręgi na wodzie.
Leopold Staff
Jan Paweł II, 24 maja 1987 r., w czasie pobytu w sanktuarium św. Michała Archanioła w prowincji Foggia, powiedział: Ta walka z szatanem, którą wyraża postać Michała Archanioła, jest aktualna także i dziś, ponieważ szatan nadal żyje i działa w świecie.
"[...] Staraliśmy się omówić zarówno najistotniejsze etapy rozwoju współczesnych badań nad dyskursem, postacią oraz płcią biologiczną i kulturową, jak też ich odzwierciedlenie w teorii i metodach badań dramatu, tyleż nowego, co tego należącego już do obowiązującego kanonu, zwracając uwagę na wszystkie możliwe pożytki z zastosowania nowych metodologii." (Ze wstępu)
Studiowanie retoryki zawsze obejmowało trzy obszary wiedzy: znajomość teorii, naukę stosownych wzorów oratorskich i literackich oraz ćwiczenia umiejętności retorycznych. Do tych zakresów poznawczych dostosowany jest niniejszy podręcznik. Część teoretyczna obejmuje najważniejsze problemy dialektyki, retoryki i erystyki. Opracowanie wyposażone jest w aneks źródłowy, zawierający najniezbędniejsze do studiowania teksty klasyczne. Ćwiczenia praktyczne, zgrupowane wokół umiejętności dialektycznych i pięciu działów retoryki, umożliwiają poznanie podstaw rzemiosła kaznodziejskiego i podjęcie prób komponowania własnych przemówień.
Fundamentalne pytanie o relacje między gospodarką i kulturą formułowano niekiedy tak, jak gdyby stanowiły one odrębne układy, oddziałujące jeden na drugi, i w zależności od zainteresowań i przekonań badacza jeden traktowano jako swego rodzaju zmienną zależną, a drugi jako niezależną. Kiedy indziej wskazywano raczej, że obie te sfery są w gruncie rzeczy mocno ze sobą zrośnięte i pojęcia gospodarki oraz kultury traktować należy raczej jako nazwy różnych aspektów tej samej rzeczywistości. (?)
Zebrane w tym tomie teksty w żadnej mierze nie pretendują do wyczerpującego opisu polskiej kultury ekonomicznej. Stanowią raczej wyraz osobistego zaangażowania poszczególnych Autorów w rozważania dotyczące określonych obszarów problemowych, niż próbę systematycznej analizy związków między polską kulturą i gospodarką. Tym niemniej redaktorzy tego tomu mają nadzieję, że przedstawione teksty przyczynią się do ożywienia zainteresowania tą problematyką, w ich mniemaniu niezmiernie ważką, a jednocześnie jak dotąd raczej zaniedbywaną w polskim dyskursie naukowym.
(fragmenty Wprowadzenia)
Norbert Elias (1897–1990) należy dziś do grona najwybitniejszych socjologów w świecie. Jego dzieło zyskało sławę stosunkowo późno. Urodzony we Wrocławiu w rodzinie żydow-skiej, w 1933 roku emigrował do Francji, a potem do Anglii. W latach 60. i 70. niejako „powrócił” jako autor do Niemiec, gdzie jego książki cieszyły się coraz większą popularnością. „Czym jest socjologia?” pochodzi z 1970 roku. Obejmuje nadzwyczaj inspirujące rozważania nad naturą i zadaniami socjologii. Dla Eliasa społeczeństwo nie jest sumą zatomizowanych jednostek, lecz jednostka tkwi w „splotach” procesów społecznych, które ją określają, a których ona nie potrafi do końca przejrzeć. W tym kontekstowym ujęciu społeczeństwa i jednostki, charakterystycznym dla końca XX wieku, wyraża się Heraklitejska i holistyczna postawa autora.
O liberalizmie, pustoszącym serca i umysły nawet głęboko wierzących katolików, Kościół katolicki wypowiadał się zawsze w sposób stanowczy i jednoznaczny.
Kolejni biskupi Rzymu od początku przestrzegali przed zgubnymi wpływami ideologii liberalnej opartej na błędnym rozumieniu wolności i jej absolutyzacji; ideologii wprost ubóstwiającej ludzki rozum i jego dokonania; ideologii z gruntu ateistycznej i fałszywej, będącej „korzeniem herezji, drzewem zła, w którego gałęziach znajdują pojemne schronienie wszystkie harpie niewiary”.
Mamy nadzieję, że niniejszy wybór dokumentów i artykułów skłoni do głębokiej refleksji także nad naszą epoką. Nie wolno zapomnieć, iż oznaką męstwa chrześcijańskiego jest niesienie krzyża wśród burz i powodzi nowych idei, które kształtują świat w oparciu o iluzoryczne, a nie autentyczne wartości zapisane w Dekalogu.
Podręcznik teorii względności dla wszystkich studentów fizyki i astronomii, którzy zamierzają używać ogólnej teorii względności jako narzędzia badań bez specjalizowania się w tej dziedzinie. Wykład jest bardzo prosty, przejrzysty, skoncentrowany na zastosowaniach teorii, ale nie pozbawiony matematycznej ścisłości i całego nowoczesnego aparatu teorii. Autor, James B. Hartle, jeden z najbardziej znanych relatywistów świata, po przedstawieniu ogólnej teorii względności omawia wszystkie jej podstawowe zastosowania: kosmologię, fale grawitacyjne, czarne dziury, gwiazdy relatywistyczne, dzięki czemu książka ta stanowi również wprowadzenie do astrofizyki relatywistycznej.
To pierwszy polski przekład pracy zbiorowej Rite, Drama, Festival, Spectacle. Rehearsals Toward a Theory of Cultural Performance, powstałej pod red. nauk. Johna J. MacAloona, wybitnego amerykańskiego antropologa i kulturoznawcy. Książka ta jest przekrojowym spojrzeniem na kulturę, widzianą z perspektywy dramatu społecznego, widowiska i performansu. Zawiera teksty dziesięciu autorów - nie tylko ze Stanów Zjednoczonych - którzy przedstawiają różne widowiska kulturowe z perspektywy antropologicznej. Podzielona jest na trzy części, poświęcone kolejno: relacjom między dramatem społecznym a scenicznym, związkom między tekstami a performansami oraz aktorom i widowni.
Opowieści o mocy to czwarta część cyklu (po Naukach don Juana, Odrębnej rzeczywistości i Podróży do Ixtlan) relacjonującego podróż Carlosa Castanedy ku najgłębszym tajemnicom magii. W tym tomie opisuje dopełnienie się jego niezwykłej inicjacji, w wyniku której stał się ""człowiekiem wiedzy"" i ""człowiekiem mocy"". Pokazuje jednocześnie, że nasza mądrość, zdolności i siły mają źródło w nas samych - trzeba je tylko wyzwolić.
Pomysł badania zjawisk społecznych przez doświadczenie łączy rozdzielane często aspekty społecznej rzeczywistości, wskazuje na wielowymiarowość procesów społecznych, a także sugeruje próbę poszukiwania dróg wzbogacenia analiz socjologicznych poprzez wyjście poza dualizm tego, co subiektywne i obiektywne. Pojęcie ?doświadczenia? wydaje się obiecujące ze względu na charakterystyczną dla niego polisemiczność.
Książka zawiera relacje z kilku przedsięwzięć badawczych prowadzonych w ostatnich latach. Autorzy analizują niewielki wycinek polskiej rzeczywistości, a ich prace stanowią refleksję nad zmianą, doświadczaną przez wybrane kategorie i środowiska społeczne.
Obserwujemy kilka różnych doświadczeń dotyczących przemian podejścia Polaków do kwestii zdrowia i choroby, konstruowania obcości i swojskości ze względu na zróżnicowanie kulturowe i regionalne, stawania się przez mniejszość narodową uczestnikami społeczeństwa obywatelskiego, religijności mniejszościowej, poczucia samotności towarzyszącej ludziom starszym, procesu nabywania statusu żołnierza zawodowego oraz nienormatywnych form seksualności.
Gdyby tylko chcieli się wzajemnie poznać, być może nastolatkowie przestaliby uważać swoich rodziców za starych zgredów, a oni swoje pociechy za małolatów pozbawionych jakichkolwiek ideałów. Wystarczyłoby, żeby matka zapytała swoją córkę, dlaczego zamiast modnych bucików na obcasie woli ciężkie glany, a syn zainteresował się, dlaczego na półce z płytami jego ojca, ubierającego na co dzień wyprasowane w kancik spodnie, stoją krążki „Deep Purple”, „Sex Pistols” albo „Nirvany”. Książka „Subkultury młodzieżowe. Bunt nie przemija” ma stanowić pomost między pokoleniami, ułatwić wzajemne poznanie i zrozumienie. Służy temu zarówno opis poszczególnych subkultur, jak i ważnych dla nich symboli oraz haseł, a także kilka opowieści o tym, jak to się wszystko rozwijało.
Subkultura (inaczej: podkultura) to podkreślająca swoją odrębność grupa społeczna, w której obowiązują zasady i wzorce odmienne od wyznawanych powszechnie, dlatego niekiedy stosuje się zamiennie termin: kultura alternatywna. Jej podstawowymi wyznacznikami są: ideologia, symbolika oraz charakterystyczny wygląd (image) jej członków, a w wielu przypadkach również - lub przede wszystkim - muzyka.
Mimo mnogości subkultur, podstawy kształtowania się większości z nich, nawet tych wzajemnie się zwalczających, są niemal identyczne. Źródłem jest najczęściej sprzeciw wobec polityki lub uznanych norm społecznych, moralnych, kulturowych i tradycji. Stąd kolejne określenie subkultury - kontrkultura.
Czasem kontrkulturowe wyznaczniki i hasła nie są tolerowane przez ogół społeczeństwa, wówczas, ze względu na konieczność ich ukrywania, zyskują cechy konspiracji i określane są jako underground (podziemie).
W ramach subkultur działają (albo tylko identyfikują się z nimi) głównie ludzie młodzi - w wieku od 15 do 30 lat.
Najbardziej znany góralski dowcip opowiadany przez Tischnera ma za bohatera nieśmiertelnego Franka Gąsienicę. „Po mnie nic nie zostanie, oprócz tych paru dowcipów - tym raduję się oczywiście - które Franek Gąsienica wymyśla, a ja, jak ten magiel, powtarzam”, mówił Tischner podczas jednego z wykładów. Otóż w czasie powodzi w Łopusznej chłopi stali przy moście na Dunajcu i obserwowali, co się dzieje. Przedmiot refleksji był zawsze ten sam: czy woda zabierze most, czy nie zabierze. Ale tym razem chłopów coś zaintrygowało: unoszący się na wodzie góralski kapelusz. Patrzą - stanął na prądzie. Za chwilę - pod prąd. Zaś stanął - i z prądem. „Coz to? Cud?”, pyta jeden. „E nie, to Franek Gąsienica. Pedzioł, że ma w dupie powódź i orze”.
Dowcip ten - góralska wersja wezwania: „Róbmy swoje!” - zrobił zrozumiałą karierę w latach stanu wojennego. Przy różnych okazjach Tischner powtarzał, że nie ma czasów tak złych, żeby nie można było uprawiać nauki, a w szczególności - oswajać świata myśleniem.
(fragment)
„Czasami się śmieję, że najpierw jestem człowiekiem, potem filozofem, potem długo, długo nic, a dopiero potem księdzem” - mawiał o sobie Józef Tischner. Nowa książka Wojciecha Bonowicza przedstawia wybitnego myśliciela, duszpasterza i publicystę przede wszystkim jako „Józka z Łopusznej”, który zjednywał sobie wszystkich ogromnym poczuciem humoru i dystansem do samego siebie. Z połączenia krótkich obrazów powstał barwny portret Tischnera, człowieka nietuzinkowego, wnoszącego ożywczy ferment do polskiego życia intelektualnego i publicznego.
W czym tkwi tajemnica atrakcyjności tego, co religijne, dla współczesnych mediów? Czy media, jak chce wielu, rzeczywiście ze swej natury są wrogie religii, niszcząc i wynaturzając w niej to, co dla niej najbardziej właściwe i najgłębsze? Jaki jest kulturowy sens procesów tabloidyzacji mediów? Skąd biorą się napięcia między mediami a religiami instytucjonalnymi? Na czym ma polegać odpowiedzialność mediów dziennikarskich w relacjonowaniu wydarzeń religijnych? Jakim wyzwaniem dla teologii akademickiej są współczesne media?
Autor bada relację między mediami a religijnością, rozumianą szeroko jako społeczna lub jednostkowa potrzeba sensu opierającego się na tym, co przekracza świat empiryczny: Kościoły, religie instytucjonalne, grupy nieformalne, duchowość, spirytyzm, wiara w nadprzyrodzoność czy zjawiska ponadnaturalne. W kolejnych rozdziałach książki proponuje refleksję nad pytaniami o powrót religijności w wieku mediów audiowizualnych i o (quasi-)religijną funkcję samych mediów.
To zastanawiające, że publicyści piszący o zapaści demograficznej i pladze aborcji tak rzadko zwracają uwagę na brak mieszkań jako polski problem narodowy.
Paweł Zawadzki
Wyrastających z odmiennych tradycji intelektualnych Richarda Rorty'ego i Gianniego Vattima łączy krytyczna postawa wobec tradycji metafizycznej. Rzucone przez nich wyzwanie wykracza poza filozofię i wymaga od nas ponownego rozważenia podstaw wiary w Boga oraz życia religijnego. Autorzy twierdzą, że odrzucenie metafizycznej prawdy nie wymaga uśmiercenia religii, rysując przed nami perspektywę nowego sposobu ujmowania religijności.
Jest to dzieło będące szczególnym połączeniem pragmatyzmu (Rorty) z hermeneutyką (Vattimo), uwzględniajace ograniczenia zarówno tradycyjnej wiary religijnej, jak i nowoczesnego sekularyzmu. Richard Rorty, rozważając poglądy zawarte w książce Gianniego Vattima Belief, stawia tezę, że kres metafizyki przeciera szlak religii pojmowanej na sposób antyesencjalistyczny, Vattimo tropi zaś zdumiewające zbieżności między chrześcijaństwem a hermeneutyką w kontekście rozpadu metafizycznej prawdy. W rozmowie zamykającej tę książkę obaj filozofowie zastanawiają się nad przyszłością religii oraz politycznymi, społecznymi i historycznymi aspektami współczesnego ? ponowoczesnego, postmetafizycznego i postchrześcijańskiego ? świata.
Przyszłość religii to zupełnie wyjątkowa próba spojrzenia na religię jako na najgłębszy wymiar ludzkiej egzystencji, dla której współczesna myśl filozoficzna jest paradoksalnym przygotowaniem. Odrzucenie tradycyjnej metafizyki jawi się w tym kontekście jako quasi-religijny gest odrzucenia idoli przysłaniających czekającego na człowieka Boga.
Z recenzji dra hab. Stanisława Obirka, prof. UŁ
Richard Rorty był profesorem literatury porównawczej i filozofii na Uniwersytecie Stanfordzkim oraz autorem wielu znanych prac, takich jak Filozofia a zwierciadło natury, Przygodność, ironia i solidarność i What's the Use of Truth?
Gianni Vattimo wykłada hermeneutykę na Uniwersytecie Turyńskim; do jego najbardziej znanych jego prac należy zaliczyć: After Christianity [Dopo la cristianita. Per un cristianesimo non religioso], Nihilism and Emancipation: Ethics, Politics and Law [Nichilismo ed emancipazione. Etica, politica e diritto], Dialogue with Nietzsche [Dialogo con Nietzsche. Saggi 1961?2000] i After the Death of God.
Santiago Zabala jest redaktorem Weakening Philosophy: Essays in Honor of Gianni Vattimo oraz autorem The Hermeneutic Nature of Analytic Philosophy i mającej się niebawem ukazać pracy The Remains of Being.
Dużym walorem książki Pawła Wojciechowskiego jest umiejętność rozszyfrowania palimpsestowej struktury tekstów Antoniego Langego. W zaproponowanej tu lekturze rozszyfrowane zostają wykorzystane przez artystę interteksty. Podkreślić trzeba także kompetencje autora w dziedzinie filozofii i projektów antropologicznych przełomu XIX i XX wieku.
prof. E. Paczoska
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?