Podpisany 17 czerwca 1991 r. Traktat o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy zakończył okres ustanawiania podstaw dla bilateralnych stosunków polsko-niemieckich. Nieprzypadkowo jego polityczne znaczenie mierzone jest wagą francusko-niemieckiego Traktatu Elizejskiego (podpisanego 22 stycznia 1963 r.). „Duży” Traktat pozostaje symbolem dobrego sąsiedztwa polsko-niemieckiego. Zadaniem niniejszej książki nie jest analizowanie i poddanie ocenie realizacji programu sformułowanego w „dużym” Traktacie. Autorzy poszczególnych rozdziałów koncentrowali się raczej na uwarunkowaniach historycznych i politycznych, które doprowadziły do jego podpisania oraz na roli Traktatu w konsolidowaniu nowych kierunków w polityce zagranicznej niepodległej Polski po 1989 r. Z tego punktu widzenia należy podkreślić znaczenie Traktatu w zapewnieniu stabilnego, polityczno-prawnego miejsca Polski na mapie Europy w okresie wielkich zmian politycznych, w toku których zmienili się wszyscy sąsiedzi Polski.
„Duży” Traktat pozostaje symbolem dobrego sąsiedztwa polsko-niemieckiego. Dzięki potwierdzonym i ustanowionym w tym Traktacie możliwościom, sąsiedztwo polsko-niemieckie wypełnione zostało treścią intensywnych relacji gospodarczych i siecią powiązań społecznych. Sąsiedztwo to ujęte zostało w mocne ramy wynikające z członkostwa w Unii Europejskiej, które chroni i gwarantuje status podmiotów gospodarczych i prawa obywateli Unii. Dobre sąsiedztwo polsko-niemieckie stało się „odporne” na zawirowania polityczne oraz na próby wykorzystania starych resentymentów dla doraźnych celów politycznych. Świadczy to o rzeczywistym dorobku ostatnich trzydziestu lat sąsiedztwa polsko-niemieckiego oraz o znaczeniu „dużego” Traktatu.
12 września 2020 r. minęło 30 lat od zakończenia Konferencji 2 + 4 orazpodpisania kończącego ją Traktatu o ostatecznej regulacji w odniesieniu doNiemiec (Traktatu 2 + 4). Z tej perspektywy stwierdzić można, że wyniki udziałuPolski w tej Konferencji były momentem jednego z największych triumfów polskiejdyplomacji ostatnich trzydziestu lat. Otworzyły one bowiem Polsce drogę doczłonkostwa w Unii Europejskiej i w NATO, a tym samym rozwiązały zasadniczydylemat polityczny odnoszący się do miejsca Polski między Niemcami a Rosją.Zarazem wyniki tej Konferencji położyły kres koncepcjom po stronie niemieckiej,które uprzednio podważały status granicy na Odrze i Nysie Łużyckiej. Tym samymotwarta została droga do bilateralnego Traktatu, w którym potwierdzono granicęPolski ze zjednoczonymi Niemcami oraz do postulowanej przez Ministra KrzysztofaSkubiszewskiego polsko-niemieckiej wspólnoty interesów. W kontekście tejKonferencji zadbano również o to, że po 1991 r. zjednoczone Niemcy podjęływypłaty dla uprzednio pominiętych ofiar zbrodni nazistowskich.Autor książki,jako ówczesny dyplomata, był członkiem delegacji polskiej, uczestniczącej wobradach Konferencji 2 + 4, a następnie w negocjacjach z Niemcami nad pakietemtraktatów z lat 19901991.W książce ukazane są uwarunkowania prawne sprawygranicy oraz roszczeń odszkodowawczych od Niemiec z tytułu zbrodninazistowskich. Nakreślony jest przebieg Konferencji 2 + 4, przy czym analizauwzględnia zasadnicze, opublikowane w ostatnich latach, dokumenty dyplomatyczne.Na tym tle, ukazującym zasadnicze kwestie jakie były przedmiotem ustaleń podczasKonferencji 2 + 4 między trzema mocarstwami zachodnimi i RFN a ZSRR (zwłaszczapozostanie zjednoczonych Niemiec w Sojuszu Północnoatlantyckim i we WspólnocieEuropejskiej, wycofanie wojsk radzieckich z terytorium NRD), poddany zostałanalizie przebieg negocjacji w dwóch obszarach, będących zasadniczym przedmiotemrozważań starań Polski o położenie kresu uprzednim zastrzeżeniom RFNpodważającym ostateczny status granicy na Odrze i Nysie Łużyckiej w świetleprawa międzynarodowego oraz kwestii odszkodowań od Niemiec z tytułu zbrodninazistowskich. Autor dokonuje też analizy prawnego ujęcia uzgodnionego rezultatuw postanowieniach Traktatu 2 + 4 oraz w towarzyszących mu dokumentach i umowachmiędzynarodowych.
Przemiany demokratyczne w Polsce w 1989 roku i zburzenie muru berlińskiego oraz perspektywa zjednoczenia Niemiec ponownie postawiły sprawę statusu prawnego granicy na Odrze i Nysie Łużyckiej na porządku dziennym. Z perspektywy 30 lat można stwierdzić, że Konferencja 2 + 4, zawarty w jej wyniku Traktat 2 + 4 oraz podpisany 14 listopada 1990 r. bilateralny Traktat o potwierdzeniu granicy polsko-niemieckiej miały fundamentalne znaczenie dla nowej architektury politycznej Europy, a dla Polski znaczenie egzystencjalne.W trzydziestą rocznicę podpisania Traktatu o potwierdzeniu granicy polsko-niemieckiej, 14 listopada 2020 r., Centrum Studiów Niemieckich i Europejskich im. Willy'ego Brandta Uniwersytetu Wrocławskiego wraz z Katedrą Prawa Międzynarodowego i Prawa UE Kolegium Prawa Akademii Leona Koźmińskiego zorganizowały konferencję, której zadaniem było przypomnienie ówczesnych wydarzeń, przebiegu negocjacji oraz ich uwarunkowań politycznych i prawnych.Niniejsza książka odwołuje się do tej konferencji, a zamieszczone w niej rozdziały są autorstwa świadków i uczestników ówczesnych wydarzeń: szefa polskiego zespołu negocjacyjnego profesora Jerzego Sułka oraz członków tego zespołu profesorów Jana Barcza oraz Jerzego Kranza. Wśród autorów jest również historyk młodszego pokolenia, profesor Krzysztof Ruchniewicz, zajmujący się najnowszą historią stosunków polsko-niemieckich.
Pięćdziesiąta rocznica podpisania Układu o podstawach normalizacji wzajemnych stosunków między PRL a RFN (7 grudnia 1970 r.) jest dobrą okazją do przypomnienia kontekstu politycznego, uzgodnionych rozwiązań oraz zróżnicowanych skutków tego przełomowego aktu. Zakończył on uciążliwy okres braku relacji między obu państwami, stworzył warunki do nawiązania między nimi nie tylko stosunków dyplomatycznych, ale również do otwarcia możliwości współpracy w innych dziedzinach. Jego podpisanie poprzedziły miesiące bardzo trudnych negocjacji. Dotyczyły one różnych kluczowych zagadnień, które uprzednio, od ponad dwóch dekad pozostawały nierozstrzygnięte, jak przede wszystkim sprawa uznania przez RFN granicy na Odrze i Nysie Łużyckiej, wznowienia wyjazdów Niemców zamieszkałych jeszcze w Polsce, czy kwestii odszkodowań dla obywateli polskich poszkodowanych przez III Rzeszę. Podpisanie Układu i pobyt zachodnioniemieckiego kanclerza, Willy'ego Brandta w Warszawie miały jeszcze jeden wymiar. Uklęknięcie przywódcy RFN przed Pomnikiem Bohaterów Getta nadało tym wydarzeniom aspekt symboliczny i moralny.W niniejszej książce podjęta została próba z perspektywy półwiecza udzielenia odpowiedzi na pytanie o ocenę traktatu i jego rezultatów. Autorami są naukowcy od lat zajmujący się stosunkami polsko-niemieckimi, historią dyplomacji i bezpieczeństwem europejskim, profesorowie Jan Barcz, Adam Daniel Rotfeld, Jerzy Kranz, Witold M. Góralski, Dieter Bingen, Krzysztof Ruchniewicz, Marek Zybura oraz Adam Krzemiński.
Od półtora roku utrzymuje się stan niepewności prawnej w sprawie stosowania niemieckiej ustawy o płacy minimalnej (MiLoG) do pracowników branży transportowej, bardzo groźny dla przedsiębiorstw tego sektora, zakotwiczonych w Polsce. Faza wstępna postępowania wszczętego przeciwko RFN przez Komisję Europejską przeciąga się nad miarę, świadcząc nie tylko o braku porozumienia w sprawie zmian w MiLog, które odpowiadałyby wymogom prawa unijnego, lecz również o rozbieżnościach w samym kolegium Komisji oraz między instytucjami unijnymi i państwami członkowskimi Unii. Tymczasem kolejne zamożne państwa członkowskie UE (ostatnio Francja) wprowadzają rozwiązania analogiczne (a nawet ostrzejsze) do niemieckiej ustawy MiLoG, a Komisja Europejska przedkłada (na początku marca br.) inicjatywę legislacyjną, nakierowaną na nowelizację dyrektywy 96/71/WE o pracownikach delegowanych, proponując wprowadzić mutację zasady: taka sama płaca za taką samą pracę, w tym samym miejscu.Zamierzeniem autorów niniejszej książki było poddanie analizie zasadniczych prawnych aspektów tego problemu, głównie z uwzględnieniem regulacji unijnych, ukazanie potencjalnych następstw gospodarczych i społecznych ustanowienia wymogu płacy minimalnej w odniesieniu do operacji transportowych. Autorzy podejmują też problem statusu pracowników delegowanych, z uwzględnieniem ostatniej inicjatywy legislacyjnej Komisji Europejskiej.Zasadniczą przesłanką, którą kierowali się autorzy, było podjęcie próby zaproponowania racjonalnego rozwiązania problemu, zgodnego z zasadami unijnego rynku wewnętrznego, a zarazem równoważącego interesy pracodawców z uzasadnionym interesem społecznym, stojącym na straży praw pracowniczych.
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?
