Książka zawiera ogólną charakterystykę doktryn kilkunastu myślicieli powszechnie zaliczanych do najwybitniejszych twórców doktryn prawa natury i kilku doktryn pochodzących od klasyków jakby "zbiorowych". Książka kierowana jest do tych wszystkich, których interesują uwarunkowania człowieczego bytu psychofizycznego, społecznego, politycznego.

Duchowe moce zwierząt Choćbyś był bogaty, jak Bill Gates... Nawet, jeśli będziesz wpływowy niczym prezydent USA... Gdybyś nawet wywierał wpływ na płeć przeciwną niczym James Bond... Nie osiągniesz pełni szczęścia. Bo prawdziwie szczęśliwy człowiek to ktoś, kto w pełni rozumie siebie i swoje potrzeby. To ktoś, kto wie, że nie będzie żałował żadnego swego czyny i cokolwiek zrobi, postąpi słusznie. To ktoś, kto czuje prawdziwą wdzięczność za każdy powiew wiatru na swym policzku. Dowiedz się, jak osiągnąć prawdziwą harmonię wewnętrzną. Poznaj język przyrody i zastosuj się do rad swych zwierzęcych opiekunów. Wykorzystaj swe niepowtarzalne zdolności. To nie przypadek, że jednym z najszczęśliwszych świętych być święty Franciszek z Asyżu, który rozmawiał ze zwierzętami. Poznaj ich mowę już dziś!

Książka jest zapisem rozważań nad problemami, które wciąż są aktualne: Czy Pan Bóg zbankrutuje? Czy Jezus jest mitem? Od małpy czy od Boga? - problem ewolucji na właściwym miejscu. Chrystus Zmartwychwstał - i co z tego? Czy religię wymyślili ludzie? Co przyroda mówi o Bogu? Fragment książki       Czy Pan Bóg bankrutuje?       Pytanie postawione w tytule tego rozważania jest prowokacyjne. Można je jednak tak sformułować w obliczu obserwowanego wycofywania myśli o Bogu z życia ludzkiego i filozoficznych twierdzeń o śmierci Boga. Czy rzeczywiście w dzisiejszym świecie nie ma miejsca dla Boga, czy jest On niepotrzebny i może odejść?       Obserwujemy postęp nauki i techniki. Człowiek coraz więcej potrafi sobie wytłumaczyć i coraz bardziej sobie wystarcza. Dlatego zachłysnął się swoją wiedzą i swoją mocą. Czasem wręcz uważa, że Bóg nie jest mu potrzebny ani do tłumaczenia świata, ani do obrony przed niebezpieczeństwami.       Tymczasem rozwój nauki obalił niesłuszne mniemanie o poznawalności całego świata. Okazuje się, że świat stanowi niezgłębioną tajemnicę, a rozum, stale ją odkrywając, nie potrafi jej przeniknąć do końca. Pod koniec XIX wieku ludzie mniemali, że ich obraz świata jest doskonały i poznanie wszystkich tajników jest tylko kwestią czasu. Odkrycia Alberta Einsteina przekonały nas, że ten XIX-wieczny obraz świata nie był ostateczny, co więcej, dziś wiadomo, że każdy obraz stworzony przez naukę jest tylko kolejnym przybliżeniem, ale nie oddaje całej rzeczywistości. Twierdzenie Kurta Godła w matematyce i zasada nieokreśloności Wernera K. Heisenberga w fizyce są naukowymi stwierdzeniami niezdolności ludzkiego rozumu do przeniknięcia całej tajemnicy świata przyrody.       Równocześnie postęp techniki doprowadza ludzkość do groźby zagłady, samounicestwienia. Okazuje się, że człowiekowi przede wszystkim potrzebna jest moralność, której brak - przy dzisiejszych możliwościach technicznych - czyni człowieka groźnym dla siebie samego.       A zatem ani nauka, ani technika nie potrafią zastąpić Boga. Poznanie istnienia głębokiej tajemnicy rzeczywistości i złożoności mechanizmu, jaki stanowi ten świat, pokazuje coraz lepiej wielkość Boga, który przenika tę tajemnicę i stworzył ten mechanizm. Człowiek potrzebuje Boga także jako oparcia dla zasad moralnych, które w dzisiejszym świecie są tak konieczne.       Dlatego pragniemy poznawać Boga i temu będą służyć nasze rozważania. Na temat katechizacji mówił kardynał Karol Wojtyła w Kalwarii 5 czerwca 1977 roku:       Nie można się zadowolić jakimś elementarnym nauczaniem, jakąś podstawową tylko katechizacją. Gdybyśmy się tym zadowolili, skazalibyśmy się na tzw. wtórny analfabetyzm religijny, który, niestety, dzisiaj w szerokich kręgach chrześcijan, mało odpowiedzialnych, pojawia się. Nauczanie musi iść w parze z różnymi stopniami i kierunkami wykształcenia. Dlatego Kościół święty prowadzi katechizację nie tylko dzieci i nie tylko młodzieży, nie tylko dorosłych, ale również prowadzi katechizację o różnych profilach.       Katecheza jest zadaniem całego Kościoła: duszpasterzy, sióstr zakonnych, które nam bardzo pomagają, ale także i rodziców, i świeckich. Trzeba nam, zwłaszcza w czasach, w których żyjemy, jeżeli mamy być wierni temu, co nam Pan Jezus powiedział, rozstając się z nami, temu, na czym oparł posłannictwo Kościoła - jeżeli temu mamy być wierni, trzeba nam sprawę katechezy, katechizacji przyjąć jako sprawę powszechną, która wszystkich nas zobowiązuje i do której wszyscy na swój sposób musimy przykładać ręce.       Trzeba, ażeby w parze z katechizacją dzieci i młodzieży szła katechizacja dorosłych. O Bogu i człowiekuSpis treści Czy Pan Bóg bankrutuje? 7 „Niebo w płomieniach" 9 Może Jezus jest mitem? - Co to jest mit? 12 Pismo Święte a Mity 15 „Kamienie wołać będą" 19 Jeżeli Jezus nie jest mitem, to co ma nam do powiedzenia? 22 Religia krzyża a sens życia 25 Krzyż a moralność człowieka 28 Krzyż a porządek społeczny 32 Czy Kościół jest ogranizacją? 36 Problem historii Kościoła 39 Papieże XX wieku 44 „Wszystkie drogi Kościoła prowadzą do człowieka" 49 „Człowiek istota nieznana" 54 Od małpy czy od Boga? 57 Problem ewolucji na właściwym miejscu 60 Skończmy z przeciwstawianiem nauki i religii 65 Horyzonty ewolucji 70 Krzyż Chrystusa moim znakiem 73 Chrystus zmartwychwstał - co z tego wynika? 77 Ciało człowieka, które ma zmartwychwstać 80 Nas dwoje i to trzecie 84 Otwarcie się na dar życia 88 Czy religię wymyślili ludzie? 92 CO TO JEST RELIGIA? 97 Rozwój religii na świecie 101 Jestem świadkiem Chrystusa 105 Istotne cechy rodziny 108 Sakrament małżeństwa 111 Etyka małżeńska 115 Małżeństwo drogą do doskonałości 118 Cały świat mówi o Bogu 121 Wiara i niewiara uczonych 125 Kosmologia i jej głos 130 Myślenie filozoficzne 133 Z rozwoju myśli filozoficznej 136 Chrześcijaństwo a filozofia 139 Święty Justyn 142 Święty Augustyn 146 Święty Anzelm 150 Wprowadzenie w myśl św. Tomasza z Akwinu 153 Ontologiczne składniki bytu 157 Ku samoistnemu istnieniu 160 Pierwsza droga św. Tomasza 163 Druga i trzecia droga św. Tomasza 166 Czwarta i piąta droga św. Tomasza 168 Degradacja pojęcia Boga 170 Przyroda mówi o Bogu 173 Problem cybernetyki 175

?Profesor Henryk Piluś podejmuje w swym studium temat, który nie był w żaden sposób opracowany. Zamierzenie i wyzwanie które staje przed Henrykiem Pilusiem jest ogromne. Miał on do dyspozycji jedynie surowy materiał do opracowania, do poznania wreszcie do interpretacji. Punktem wyjścia jest tu spotkanie chrystocentryzmu z antropocentryzmem i problem nowej koncepcji w chrześcijańskiej wizji człowieka podbudowanej ze strony współczesnych nurtów filozoficznych (?). Henryk Piluś ukazuje antropologię chrystologiczną, która znajduje swój wzór osobowy człowieka w Chrystusie, co znajduje odbicie w dokumentach papieskich upatrujących w chrystologii uzupełnienie antropologii chrześcijańskiej, a może i ogólnoludzkiej. Dopełnieniem antropologii chrześcijańskiej w ujęciu Jana Pawła II winna być historyczność człowieka wysuwana niewątpliwie pod wpływem filozofii współczesnej. Historyczność ludzka, w której nieustannie objawia się Bóg, który stwarza ludzi do wszystkich uwarunkowań historycznych, społecznych, kulturowych i kosmicznych. Historia ludzka jest historią Boga wśród ludzi i w zasadzie nie ma przeciwstawienia między sacrum a profanum?. - z recenzji ks. prof. zw. dr. hab. Jerzego Lewandowskiego

Badania terenowe są differentia specifica antropologii, zarazem jedną z podstaw etosu antropologicznego, jak i tym elementem dyscypliny, który jest najchętniej przejmowany przez nauki społeczne. Książka przybliża historię antropologicznych badań terenowych oraz konsekwencje wynikające z przedłużonego i intensywnego kontaktu z polem badawczym. Autor, unikając metodologicznego i filozoficznego żargonu, pokazuje omawiane zagadnienia na przykładzie doświadczeń antropologów. Ukazane w książce antropologiczne going native to fascynujące relacje, w których nauka styka się z przygodą. Zarazem znajomość historii metody i jej immanentnych ograniczeń to kluczowe elementy przygotowania przyszłych badaczy terenowych.

Hebrajsko- polski przekład interlinearny Pięcioksięgu to pierwsze w Polsce tego typu dzieło przybliżające najbardziej podstawowy zbiór Biblii Hebrajskiej. Księga Rodzaju, Księga Wyjścia, Księga Kapłańska, Księga Liczb oraz księga Powtórzonego Prawa otwierają całość ksiąg świętych Starego Testamentu. Na tym zbiorze, który w kanonie nosi nazwę Tora, opierają się dwa pozostałe zbiory, czyli Prorocy i Pisma. Tora jest owocem wiary biblijnego Izraela, a dzięki temu fundamentem wiary i tradycji chrześcijańskiej oraz żydowskiej. Istnieje kilkanaście tłumaczeń Pięcioksięgu i poszczególnych jego ksiąg na język polski, ale teraz otrzymujemy możliwośćdokładniejszego poznawania oryginału i porównywania istniejących przekładów. Wielką pomocą w solidnych studiach biblijnych, teologicznych oraz innych jest właśnie dosłowny przekład tekstu hebrajskiego na język polski, zaopatrzony w transliterację oraz kody gramatyczne i indeks rdzeni. Wszyscy zainteresowani Pismem Świętym i jego orędziem otrzymują możliwość samodzielnego studium, sprzyjającego rozwiązywaniu rozmaitych problemów egzegetycznych i teologicznych. Ponieważ biblia współtworzy fundamenty kultury europejskiej i światowej, interlinearny przekład Pięcioksiągu jest adresowany nie tylko do biblistów i teologów, ale do wszystkich, którzy pragną lepiej poznać korzenie, z których wyrasta nasza duchowa tożsamość. Ks. prof. dr hab. Waldemar Chorostowski

Antologia najważniejszych tekstów antropologicznych została pomyślana jako uzupełnienie podręcznika Ewy Nowickiej Świat człowieka – świat kultury. Podzielona na 9 tematycznych bloków, obejmujących w sumie 40 tekstów źródłowych, przedstawia najważniejsze nurty antropologicznego myślenia oraz kluczowe dla tej dyscypliny prace, począwszy od Lewisa Morgana, przez Marcela Maussa, Franza Boasa, Ralpha Lintona, Ruth Benedict, aż po Bronisława Malinowskiego i Claude’a Levi-Straussa.

Dionizos był jednym z najpopularniejszych bogów świata starożytnego i czczono go wszędzie tam, gdzie dotarła kultura grecka, ale tylko w Rzymie jego czcicieli spotkały represje ze strony władz. Zbieg okoliczności, czy efekt świadomej polityki.

Jednym z centralnych motywów pisarstwa Josepha Conrada jest konfrontacja wiedzy dyskursywnej z doświadczeniem kontekstu kulturowego. Stawiając swych bohaterów w sytuacji transgresji, pisarz pokazuje, że to, co obce, inne, nigdy nie może zostać w pełni oswojone, zinterpretowane. Conrad ostrzega, że nie wolno nam łudzić się, że istnieje spójny kulturowo świat, który można ogarnąć za pomocą uniwersalnego modelu poznawczego. Wsparta na nauce wiedza przestaje być uniwersalna, kiedy zostaje przeniesiona w obcy kulturowo kontekst lub kiedy jej dyskursy pojawiają się nieoczekiwanie w nowych konfiguracjach.

Tom stanowi kontynuację serii ,,Pragmatyka Komunikacji Interpersonalnej". Czytelnik uzyska tutaj informacje dotyczące zarówno społecznych, jak i biologicznych oraz rozwojowych aspektów skutecznego komunikowania się. Dowie się między innymi, jakie czynniki odgrywają istotną rolę podczas rozmowy kwalifikacyjnej, dlaczego relacje między nauczycielem i uczniami nie zawsze są udane, a także jak należy rozmawiać na drażliwe tematy. Znajdzie również dane charakteryzujące język figuratywny, język humorystyczny, język haseł politycznych oraz język kobiecy.

Współczesne nauki humanistyczne, dążąc do wiernego opisu zmieniającej się rzeczywistości społecznej, także w zakresie przeżyć duchowych zbiorowości nowoczesnych i ponowoczesnych, szukają adekwatnych terminów, za pomocą których zmiany można by wyjaśnić w możliwie wyczerpujący i pełny sposób. Religioznawcy, którym bliska jest funkcjonalna definicja religii, zauważyli, że współczesny człowiek znacznie częściej posługuje się terminem 'duchowość' na oddanie swoich przeżyć, dawniej sytuowanych przez niego w sferze religijnej. Coraz częściej pojęcie religii kojarzone jest raczej z doświadczeniem sacrum zapośredniczonym przez instytucje, podczas gdy duchowość obejmuje sferę duchowych doświadczeń człowieka dokonujących się także poza Kościołem, czy szerzej poza sferą transcendentnego sacrum. Liczni badacze wskazują, iż w pojęciu tym znajduje swoje odzwierciedlenie proces prywatyzacji religii i indywidualizacji religijnych światopoglądów. Prezentowany tom wpisuje się w debatę naukową na temat nowej duchowości, odzwierciedlając różnorodność definicyjną, która została zarysowana we wstępie. Przedstawione teksty omawiają główne problemy związane ze specyfiką nowej duchowości we współczesnych społeczeństwach przynależnych do kręgu kulturowego Zachodu.

Trudno, może poza Lévi-Straussem, znaleźć antropologa, który bardziej niż Victor Turner (1920-1983) wpłynął na kształt współczesnej humanistyki w tak wielu dziedzinach. Zrewolucjonizował on funkcjonalistyczną refleksję antropologiczną, przestawiając ją na badania symboli i procesów społecznych. Turner wykorzystuje teorię pól Kurta Lewina, który traktuje rzeczywistość jako obszar częściowo przenikających się pól sił, ograniczonych w czasie i przestrzeni, co pozwala mu uniknąć odrębnego traktowania psychiki jednostkowej i układów społecznych. Religia jest tworzona przez działania obrzędowe stanowiące akt komunikacji z sacrum. Jest ona uporządkowanym chronologicznie zbiorem artykułów z kluczowych dla dojrzewania orientacji naukowej autora lat 1958-1964, ukazującym jego ewolucję metodologiczną i podstawy nowego podejścia do obrzędów.

Intrygującą kwestią jest to, iż Niklas Luhmann, inaczej niż wielu innych socjologów, w odniesieniu do funkcji religii używa liczby pojedynczej. Co zatem jest ową najważniejszą, tytułową funkcją? W opinii Luhmanna jest to transformacja „nieokreślalnego w dające się określić”, niewyrażalnego w dające się wyrazić. A zatem religia jest rodzajem języka, sytuującego się na granicy widzialnego i niewidzialnego świata - czyli w terminologii Luhmanna w odniesieniu do religii - na granicy systemu religijnego i jego środowiska. Religia oferuje narzędzia do przetworzenia i przyswojenia swoistej nicości tego co nieokreślalne poprzez rytuały, a współcześnie w nowoczesnych społeczeństwach zachodnich przede wszystkim dzięki dogmatyce. Zracjonalizowana dogmatyka, której abstrakcyjny rozwój dostosowuje się do wzrostu złożoności społeczeństwa, oferuje w ramach religijnego systemu interpretację przeżyć i działań odnoszących się do sfery nieokreślalności, interpretację, która niesie ze sobą znaczenie. Wymogiem tej nośności jest wiara. Irena Borowik

Zbiór esejów antropologiczno-literackich o kobiecości, rozumianej jako wartość psychologiczna i kulturowa (mitologiczna). Wśród tematów m.in. bestiarium oniryczne, symbolika nocy, wilka, jednorożca, kwestia kobiecości ?nadmiernej?, surrealistycznej (nadkobiecość) oraz kobiecości uwikłanej, błądzącej po meandrach świata wyobraźni, uczuć i norm, które nadają jej ramy, inspirują, straszą, zwracają w stronę świata mężczyzn i tego, co męskie.

Książka jest adresowana do szerokiego grona czytelników zainteresowanych zagadką pochodzenia Wszechświata i człowieka oraz innymi problemami kosmologii, a także historią kultury, w której przecież sytuują się zarówno literatura piękna jak i różne dziedziny nauki.

Książka stanowi uzupełnienie analiz poświęconych stereotypom i wzorcom kobiecości. W tym tomie badaniom poddano kulturową kategorię męskości, przedstawiając ją w szerokiej perspektywie porównawczej, sięgającej starożytności i wybiegającej poza horyzont kultury europejskiej. W każdej z omawianych społeczności męskość definiowana bywała w sposób zróżnicowany, inaczej wyznaczano też jej atrybucje. Biologiczna natura mężczyzny bywała w opisywanych społecznościach w rozmaity sposób ograniczana przez kulturę, która wyznaczała pożądane społecznie wzorce męskich zachowań i określała zarazem sankcje dotykające jednostkę niezdolną im się podporządkować lub w sposób otwarty kontestującą wyznaczane przez kulturę normy.

Niekiedy współczesny człowiek zatrzymuje się nie tyle na sobie, ile na swym zdrowiu. Dzieje się tak wówczas, gdy jeden z jego organów cierpi, sygnalizując zagrożenie chorobą. Jeszcze groźniejszym zjawiskiem są schorzenie psychiczne, które potrafią zamienić się w groźny wir wciągający pacjenta coraz głębiej w niego, odrywając go od otoczenia i niszcząc. Zainteresowanie własną chorobą trudno jednak nazwać poznawaniem siebie, to kolejne pułapki uniemożliwiające to poznanie. Człowiek może poznać siebie jedynie wówczas, gdy stać go na pewną obiektywną ocenę zarówno tego, co przeżywa, jak i wszystkich odniesień do otoczenia. Jest to możliwe pod warunkiem zachowania dystansu i umiejętności spojrzenia na siebie oczami Stwórcy. On bowiem posiada obiektywną wiedzę o każdym z nas. Już starożytni Grecy wzywali do poznania siebie samego. Objawianie, jakie Bóg przekazał ludzkości przez naród wybrany zmierza również w tym kierunku. Współczesna wiedza może w tym pomóc, o ile nie pokawałkuje człowieka i nie straci z oczu tajemnicy jego osobowości, która jest harmonią wszystkiego co cielesne i duchowe w człowieku.

Tom stanowi podsumowanie badań, jakie autor prowadził nad różnymi i czasem nieoczekiwanymi aspektami kultury polskiej. Poddawanymi analizie tekstami kultury są tu zjawiska bardzo urozmaicone: napisy na murach, zabudowa ogródków działkowych, samochody marki syrena, obyczajowość bazarowa widziane w realiach transformacji ustrojowej. Są to, opowiedziane w języku interpretacji antropologicznej, ""mikrohistorie"", odsłaniające sens spontanicznych ekspresji potocznych, diagnozujące ukryte (niejawne) znaczenia rytuałów życia codziennego w momencie działania zmiany społecznej.

Współczesne filozofowanie nad człowiekiem i jego światem kulminuje w filozofii odpowiedzialności, gdzie odpowiedzialność nie jest już pojmowana peryferyjnie (jako na przykład pojęcie wyłącznie moralne czy prawne), lecz uzyskuje rangę podstawowego pojęcia filozoficznego. Tymczasem najważniejsi filozofowie odpowiedzialności filozofują niemal w całości w pojedynkę i niewiele wzajem o sobie wiedzą. Nie ma żadnej między nimi rozmowy. W tej sytuacji wydobycie na jaw drążącego rozmaite nurty filozofowania wątku odpowiedzialności oraz doprowadzenie na tym polu do bezpośredniego intelektualnego kontaktu i umożliwienie w ten sposób rozmowy między poszczególnymi filozofiami odpowiedzialności wydaje się jednym z najpilniejszych zadań stojących dzisiaj przed badaniami filozoficznymi. Niniejsza antologia źródłowych tekstów dwudziestowiecznej filozofii odpowiedzialności spełni swe zadanie, kiedy czytelnik spostrzeże, iż ci tak różni nieraz filozofowie zmierzają wprawdzie w pojedynkę, jednakże w tym samym kierunku, i że nieświadomi w pełni wspólnoty problemowej, jaką stanowią wypracowują przecież pewne nowe i w miarę zwarte rozumienie fenomenu odpowiedzialności.

Czy możemy zrozumieć przekonania ludzi żyjących w kulturach odmiennych od własnej? Dla antropologii, jako dyscypliny zajmującej się dekodowaniem różnych systemów symbolicznych, jest to pytanie szczególnie ważne. Praktyka komunikacji międzykulturowej świadczy, iż przekonania innych mają swą wewnętrzną racjonalność, która w ogóle umożliwia porozumienie, jednocześnie problemy związane z przekładem pojęć pobudzają do refleksji nad etnocentrycznymi uwarunkowaniami poczynań interpretacyjnych. Antropologia, ze względu na bezustanne obcowanie z Innymi, jest niezwykle wrażliwa na poznawczy status swych stwierdzeń, świadoma historycznej zmienności upowszechnionych sądów i dynamicznego charakteru każdego kontaktu międzyludzkiego, a przez to wszystko przeciwna oczywistościom, fundamentalistycznej filozofii, bezrefleksyjnej epistemologii i sceptyczna wobec własnych poczynań, a nawet legitymizacji swego istnienia. W dialogu z filozofią –przyczyniła się do postrzegania teorii naukowych jako społecznie kreowanych i względnie prawdziwych. Zrozumieć Innego Antropologia racjonalności nie tylko zdaje krytyczną relację z powyższych dyskusji, ale i proponuje przyjęcie do kontekstu danej kultury zrelatywizowanego pojęcia racjonalności. Koncepcja ta wynika z doświadczeń antropologii i wprowadza nowe wątki do debaty nad interpretacją ludzkich działań.