Polacy w Apulii to poruszająca opowieść o obecności 2 Korpusu Polskiego na południu Włoch w latach 1944-1946. Choć pobyt Polaków trwał niespełna trzy lata, pozostawił w pamięci Apulijczyków trwały ślad. Żołnierze, sami doświadczeni deportacją, głodem i wojną, potrafili zrozumieć trudną sytuację materialną cywilów włoskich i nieść im pomoc. Książka zawiera wspomnienia weteranów i świadków tamtych wydarzeń, a także ich potomków, odsłania nieco zapomnianą historię przyjaźni, solidarności i człowieczeństwa.
Katalog poświęcony jest deportacji ludności cywilnej Górnego Śląska do ZSRS w 1945 r. Po zajęciu części Górnego Śląska przez Armię Czerwoną w styczniu/lutym 1945 r. miała miejsce fala akcji represyjnych, wymierzonych w ludność miejscową, szczególnie w tej części regionu, która przed 1939 r. należała do Rzeszy Niemieckiej (tzw. Śląsk Opolski). Obok masowych morderstw i gwałtów, którym towarzyszyło szabrowanie i niszczenie mienia, formacje NKWD od 12 lutego przeprowadziły również akcję zatrzymania mężczyzn w wieku 17-50 lat, zdolnych do pracy fizycznej. Pod pretekstem dwutygodniowych prac porządkowych internowano kilkadziesiąt tysięcy osób, ponadto zatrzymano też kilka tysięcy mieszkańców regionu w ramach tzw. oczyszczania tyłów frontu. Większość z nich następnie wywieziono do obozów pracy przymusowej NKWD w ZSRS, przede wszystkim w Zagłębiu Donieckim (Ukraina), ale także na Białoruś, do Rosji, na Syberię czy do Gruzji. Fatalne warunki bytowe, niska higiena, złe wyżywienie, wyniszczająca praca stały się przyczyną masowych zgonów (odnotowano co najmniej 10 tys. zmarłych, w rzeczywistości ich liczba mogła sięgnąć nawet 30 proc. wywiezionych). Powroty tych, którzy przeżyli, trwały do końca lat 40. Wielu powracających doznało trwałego uszczerbku na zdrowiu i cierpiało wskutek przeżytej traumy. Katalog niniejszy towarzyszy przygotowanej przez pracowników IPN Katowice wystawie stałej w Centrum Dokumentacji Deportacji Górnoślązaków do ZSRR w 1945 roku (Radzionków). Katalog przedstawia temat wywózki do ZSRS w skrótowy i przystępny sposób, z wykorzystaniem znacznej liczby ilustracji, często pochodzących z prywatnych zasobów i wcześniej nie publikowanych. Zagadnienie deportacji jest bardzo ważnym elementem pamięci społecznej na Górnym Śląsku (w województwach śląskim i opolskim), będąc jednym z ważnych elementów tzw. Tragedii Górnośląskiej.
Książka pokonferencyjna. Konferencja zorganizowana w dwudziestą piątą rocznicę rozwiązania ZSRS (8 grudnia 1991 r.) zgromadziła uznanych badaczy dziejów Rosji, imperiologów i sowietologów. Historycy i politolodzy analizowali zagadnienia związane z rozpadem Związku Sowieckiego i sowiecką spuścizną w dzisiejszej Rosji, mówili o korzeniach rosyjskiego neoimperializmu, reimperializacji przestrzeni postsowieckiej, działaniach Rosji podejmowanych wobec niepodległej Ukrainy, strategicznych celach Federacji Rosyjskiej, stosunkach rosyjsko-amerykańskich, a także kondycji społeczeństwa rosyjskiego i źródłach jego imperialnej nostalgii. W krakowskiej konferencji udział wzięli: Łukasz Adamski, Antoni Dudek, Adam Eberhardt, Henryk Głębocki, Andrzej Grajewski, Marek Menkiszak, Bogdan Musiał, Andrzej Nowak i Witold Rodkiewicz.
Tom 3 "Dokumentów zbrodni wołyńskiej" stanowi z jednej strony kontynuację dwóch poprzednich tomów, a z drugiej jawi się jako swoiste novum. Za kontynuacją przemawiają następujące fakty: po pierwsze, niniejsza edycja udostępnia badaczom treść kolejnej (na tę chwilę ostatniej) księgi z tzw. Archiwum Szumskiej, przechowywanej w Muzeum - Zamku Tarnowskich w Tarnobrzegu (mimo dotychczasowej praktyki twórców źródeł księga ta nie otrzymała własnej nazwy, jednak można ją umownie określić mianem brązowej). Po drugie, w tomie 3 znajduje się wykaz osób zamordowanych w czasie rzezi wołyńskiej, stanowiący fragment opublikowanego już tomu 1. Jeśli chodzi o novum niniejszego tomu, to jest nim bez wątpienia treść znajdująca się na pozostałych kartach Księgi brązowej. Stanowi ją spis osób ocalałych ze Zbrodni Wołyńskiej, które przybyły do Lwowa szukać ratunku i schronienia przed ukraińskim terrorem. Wykaz tych osób stanowi dominującą część niniejszego wydawnictwa źródłowego. Ocalałych umieszczano w różnych miejscach Lwowa: placówkach oświatowych, dzielnicach mieszkalnych, domach prywatnych, obozie dla ocalałych, ale też - jeśli wymagał tego stan zdrowia - w szpitalach. Ocalałym z rzezi wołyńskiej przyznawano zapomogi rzeczowe i finansowe, o czym świadczą liczne wpisy z tego typu informacjami. Przyznawanie zapomóg uchodźcom przybyłym do Lwowa z Wołynia i województw Małopolski Wschodniej było - biorąc pod uwagę ich stan - koniecznością i po prostu wyrazem ludzkiego odruchu serca. Na osobną uwagę zasługuje bezsprzeczny fakt, że ewidencję Polaków ocalałych z Rzezi Wołyńskiej prowadzono niezwykle starannie i dokładnie, wręcz skrupulatnie: oprócz wspomnianych zapomóg w Księdze brązowej odnotowywano m.in. wyjazdy ocalałych do innych miejscowości na ziemiach polskich, wyjazdy na roboty przymusowe do Niemiec, ewidencjonowano też osoby zmarłe. To wszystko pozwala wyciągnąć wniosek, że w przypadku prezentowanego źródła, stanowiącego przykład działalności Komitetu Ziem Wschodnich we Lwowie (w jego ramach funkcjonowała Urszula Szumska), mamy do czynienia z fenomenem dokumentacyjnym. Ów fenomen powstawał w czasie II wojny światowej i w okolicznościach, na które piętno wywarło ludobójstwo dokonane przez ukraińskich nacjonalistów.
Zbiór studiów, na który składa się 17 artykułów przybliżających strukturę, sposoby oraz kierunki działania WUBP/WUdsBP w Krakowie. Praca przybliża aktywność UB w Małopolsce wobec: podziemia politycznego i zbrojnego, jawnej opozycji, ruchu ludowego, chrześcijańskiej demokracji, Kościołów i związków wyznaniowych, środowisk młodzieżowych, świata nauki, oświaty, kultury i administracji, a także gospodarki, czy mniejszości żydowskiej, volksdeutschów i pospolitych przestępców.
W ponad tysiącletnich dziejach polsko-ukraińskiego sąsiedztwa nie brakowało momentów trudnych. To jednak dwudziestolecie międzywojenne i II wojna światowa naznaczyły nasze relacje szczególnym piętnem, które do dziś kładzie się cieniem na prawdziwie partnerskich stosunkach między naszymi państwami i narodami.Owego "najtrudniejszego ćwierćwiecza" nie da się jednak sprowadzić do hasła: "Wołyń". Bez zarysowania szerszej panoramy stosunków polsko-ukraińskich w pierwszej połowie XX w. nie sposób zrozumieć ludobójstwa, do jakiego doszło na kresach południowo-wschodnich RP w latach 1939-1945.
Fenomen pierwszej "Solidarności" jest przedmiotem niezliczonej liczby publikacji dotyczących rozmaitych - zarówno ogólnokrajowych, jak i lokalnych - aspektów polskiej rzeczywistości w okresie pomiędzy sierpniem 1980 r. i grudniem 1981 r. Niniejsza książka oferuje spojrzenie na wspomniane wydarzenia z początków lat osiemdziesiątych XX w. z perspektywy mikrohistorycznej. Ukazano bowiem losy stosunkowo niewielkiego i specyficznego jednocześnie środowiska zawodowego (w postaci społeczności akademickiej jednej uczelni) przez pryzmat ulegających dynamicznym przemianom relacji, jakie łączyły członków dwóch związków zawodowych, tj. Związku Nauczycielstwa Polskiego i NSZZ "Solidarność". To właśnie zestawienie dziejów obu rywalizujących pomiędzy sobą związków zawodowych - rzadkie w dotychczasowej historiografii - pozwoliło ukazać proces tworzenia się w murach jednej uczelni niezależnego od władzy i kontestującego zastaną rzeczywistość środowiska, reakcje obrońców istniejącego status quo, różne perspektywy wobec rozmaitych wydarzeń (m.in. kryzys bydgoski, strajki studenckie w Łodzi i Radomiu) i zagadnień (m.in. problem autonomii uczelni, dyskusje wokół ustawy o szkolnictwie wyższym), a przede wszystkim pokazać nieuchronny proces powstawania głębokich podziałów w ramach jednej społeczności, będący rezultatem powstania (na krótko jak się okazało) możliwości prowadzenia otwartej debaty nad najważniejszymi problemami w warunkach silnej polaryzacji politycznej.
Pułkownik Stanisław Wyskota-Zakrzewski (1902–1986) znaczną część swojego życia poświęcił służbie wojskowej. Z niezwykle ciekawego życiorysu można dowiedzieć się, jaki był wpływ domu rodzinnego na ukształtowa¬nie się postawy młodego żołnierza, w jakich warunkach zdobywał doświadczenia w czasie powstania wielkopolskiego i podczas wojny polsko-bolszewickiej, jakie zadania otrzymał we wrześniu 1939 r., w jakim stopniu jego umiejętności dowód¬cze wpłynęły na sukcesy militarne PUK, a także co zdecydowało o podjęciu dra¬matycznej decyzji o pozostaniu na emigracji i w jaki sposób działalność polonijna Stanisława Zakrzewskiego przyczyniła się do integracji byłych żołnierzy PUK rozproszonych po całym świecie. Był przedstawicielem pokolenia Polaków, które cechował ogromny patriotyzm, zdolność do poświęceń i wiara w ostateczne zwycięstwo. Przykład jego życia i działalności to trudna lekcja miłości ojczyzny, która każe dobro kraju przedkładać nad dobro własne i swojej rodziny. Pułkownik nie należał do pierwszego szeregu polskich polityków i wojskowych kreujących politykę obozu londyńskiego, ale blisko związany z tym środowiskiem, a szczególnie z gen. Władysławem Andersem, wywierał znaczny wpływ na angielską Polonię.
Książka "Wydział do spraw Wyznań Prezydium Rady Narodowej miasta Wrocławia w latach 1957-1975. Studium historycznoprawne" jest kontynuacją badań autora nad administracją wyznaniową na Dolnym Śląsku w okresie PRL. Tym razem analizie historycznoprawnej poddany został organ administracji wyznaniowej działający w latach 1957-1975 w mieście Wrocław (w tym okresie była to wyodrębniona jednostka podziału administracyjnego). Badania zostały przeprowadzone z wykorzystaniem bogatego materiału archiwalnego, a także literatury naukowej zarówno współczesnej, jak i powstałej w badanym okresie. Przede wszystkim jednak dokonano analizy aktów prawnych i stosowania prawa w praktyce działania Wydziału do spraw Wyznań. Publikacja obejmuje zagadnienia prawne, organizacyjne oraz kadrowe, ukazane na tle polityki władz państwowych i partyjnych wobec Kościoła katolickiego, a także innych związków wyznaniowych. Historycznoprawna analiza zawarta w monografii przedstawia politykę wyznaniową państwa głównie w ujęciu prawnym. Pozwoli to ocenić Czytelnikowi badany organ nie tylko z punktu widzenia historii najnowszej, lecz także pod kątem legalności prowadzonej działalności. Książka wraz z poprzednią publikacją Wydział do Spraw Wyznań Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu w latach 1950-1973. Studium historycznoprawne, dotyczącą organu wojewódzkiego, prezentują obraz polityki wyznaniowej na Dolnym Śląsku do roku 1975.
Kolejny tom zapisków prymasa Stefana Wyszyńskiego jest poświęcony wydarzeniom z 1964 r. W relacjach państwo-Kościół był to kolejny rok milenijnej konfrontacji i utarczek administracyjnych między władzami komunistycznymi a Episkopatem Polski. Dla strony kościelnej to okres obrony wiary i ożywiania życia religijnego narodu, dla strony państwowo-partyjnej - czas wdrażania programowej laicyzacji życia społecznego. W kalendarzu Kościoła w Polsce, szczególnie duchowych przygotowań do Milenium Chrztu Polski, rok 1964 przypadł na przełom siódmego i ósmego roku Wielkiej Nowenny (ogólnopolskich narodowych rekolekcji), lat obchodzonych pod hasłami "Abyście się społecznie miłowali" (1963/1964) oraz "Nowy człowiek w Jezusie Chrystusie" (1964/1965).
Publikacja, zawierająca 264 listy prymasa Stefana Wyszyńskiego i kard. Władysława Rubina, jest cennym źródłem historycznym dla badaczy dziejów emigracji polskiej i jej duszpasterstwa oraz biografii obu hierarchów. Treść korespondencji świadczy o ich wielkim wzajemnym zaufaniu. Prymas widział w kard. Rubinie swojego ambasadora na świecie, a kardynał odwzajemniał to lojalnością i wielkim oddaniem w realizowaniu powierzonego mu zadania.
Jacek Czaputowicz - działacz opozycji antykomunistycznej, jeden z twórców Niezależnego Zrzeszenia Studentów i liderów Ruchu "Wolność i Pokój" - w rozmowie Piotrem Śmiłowiczem wspomina wydarzenia polityczne lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych, których był świadkiem i uczestnikiem. Przedstawia własny punkt widzenia, niekiedy odbiegający od powszechnie panujących poglądów, ale w odniesieniu do informacji zawartych w dokumentach archiwalnych z zasobu Instytutu Pamięci Narodowej, co pozwala na pełniejsze zrozumienie uwarunkowań naszej najnowszej historii.Książka dotyczy takich tematów, jak działalność opozycyjna przed sierpniem 1980 r., NZS, internowanie i stan wojenny, WiP, kontakty z zachodnimi ruchami pokojowymi oraz wydarzeń przełomu lat 1988-1989.
"Dzieje Kościoła katolickiego w Toruniu w latach 1945-1992. Wybrane zagadnienia" to pierwsza kompleksowa monografia poświęcona wybranym zagadnieniom dziejów Kościoła katolickiego w Toruniu, wychodząca poza schematyczne ujęcie relacji władz komunistycznych z duchowieństwem. Niniejsza praca przedstawia dzieje Kościoła katolickiego w Toruniu od zakończenia II wojny światowej do podziału administracyjnego w Polsce, wprowadzonego 25 marca 1992 r. przez papieża Jana Pawła II. Autor przedstawia tu Kościół katolicki nie tylko jako instytucję, lecz przede wszystkim jako żywą wspólnotę wiernych, uwzględniając w swych badaniach zarówno duchowieństwo diecezjalne, zakony męskie i żeńskie, jak i organizacje katolików świeckich. Tak przedstawiony Kościół katolicki ukazuje codzienne funkcjonowanie wspólnoty w perspektywie rozwoju sieci parafialnej, działalności zakonów, zgromadzeń zakonnych i instytutu życia konsekrowanego oraz ruchów, wspólnot i organizacji katolików świeckich. Ponadto autor analizuje wydarzenia religijne i przejawy życia religijnego w mieście oraz ich wpływ na społeczeństwo katolickie miasta, a także wybrane zagadnienia związane z działalnością władz komunistycznych i aparatu bezpieki wymierzoną w Kościół katolicki. Praca wypełnia istotną lukę w historiografii regionalnej i ogólnopolskiej, oferując nową perspektywę badawczą i bogaty materiał do zrozumienia funkcjonowania Kościoła w warunkach powojennych.
W okresie pomiędzy zakończeniem I wojny światowej a wejściem w życie postanowień traktatu wersalskiego na terenie byłego zaboru pruskiego panowała dość specyficzna sytuacja prawna. W momencie wybuchu powstania wielkopolskiego 1918-1919 zdano sobie sprawę, że potrzebny będzie odrębny od niemieckiego, powstańczy wymiar sprawiedliwości. W ten sposób utworzono sądownictwo powstania wielkopolskiego 1918-1919. W wyniku postanowień traktatu wersalskiego przyznano Polsce część Wielkopolski oraz Pomorze. Ponieważ na tym obszarze obowiązywał model sądownictwa niemieckiego, Minister byłej Dzielnicy Pruskiej podjął decyzję o powołaniu sądów tymczasowych, które miały orzekać do momentu utworzenia sądownictwa polskiego. W wyniku zbrojnych działań Rosji Sowieckiej oraz niemieckich operacji dywersyjnych na terytorium byłego zaboru pruskiej utworzono wojskowe sądy doraźne. Ich celem było szybkie wymierzanie sprawiedliwości.
Książka w formie popularnonaukowej prezentuje najważniejsze dokonania Polaków, zarówno żołnierzy, jak i cywilów, w krzewieniu polskiej kultury poza krajem na uchodźczych szlakach. Przypomina dorobek artystów, poetów, pisarzy, malarzy, którzy swoją twórczością rozsławili chwałę polskiego oręża i udokumentowali dramatyczne losy polskich uchodźców, w tym tułaczych dzieci. Podkreśla znaczenie wolnego słowa, które w różnorakiej formie wybrzmiewało w warunkach wojennej zawieruchy, podtrzymując wolę walki i poczucie tożsamości narodowej
Publikacja pokonferencyjna Nie tylko Norymberga... Zbrodnie niemieckie na ziemiach polskich 1939-1945 i ich powojenne rozliczeniapodejmuje temat niemieckich zbrodni popełnionych na ziemiach okupowanej Polski oraz ich powojennych rozliczeń. Choć inspiracją do jej powstania były doświadczenia łódzkie, tom obejmuje szerokie terytorium okupowane przez III Rzeszę, ukazując zbieżność mechanizmów przemocy i późniejszej bezkarności sprawców. Autorzy analizują zarówno ideologiczne źródła zbrodni, jak i konkretne procesy sądowe, sylwetki zbrodniarzy oraz działania władz polskich i międzynarodowych po 1945 roku. Całość skłania do refleksji nad pytaniem, jak możliwe było tak planowe i systemowe okrucieństwo oraz dlaczego wielu winnych nigdy nie poniosło kary.
Publikacja wpisuje się w nurt badań naukowych poświęconych historiiMazowsza Północnego w okresie II wojny światowej, których znaczny rozwój można zaobserwować w ostatnim czasie. Inspiracją do jej powstania była konferencja naukowa zatytułowana "Źródła archiwalne do historii Mazowsza Płockiego w latach 1939-1945", zorganizowana 28 września 2023 r. przez Archiwum Instytutu PamięciNarodowej w Warszawie i Archiwum Państwowe w Płocku. W książce wyniki swoich kwerend zamieścili przedstawiciele mazowieckiego środowiska historyków i archiwistów, reprezentujący różne archiwa i instytucje naukowo-badawcze. Przybliżyli oni wybrane rodzaje dokumentów, wytworzonych m.in. przez aparat terroru III Rzeszy i polskie organizacje konspiracyjne, oraz omówili możliwości ich wykorzystania. Oddawana w ręce Czytelników praca stanowi zatem doskonały punkt wyjścia do dalszych badań na temat zachowanych archiwaliów do historii północnego Mazowsza.
Jak dobrze znamy historię, szczególnie tę, która odcisnęła najsilniejsze piętno na naszej wspólnocie? Czy jesteśmy w stanie wskazać w naszych dziejach ważne i węzłowe wydarzenia z tej przeszłości i czy rozumiemy ich kontekst? Co z tej przeszłości przenika do naszej świadomości, źródłem jakich postaw jest historia i jak kształtuje współczesne imponderabilia?Wszystkie te zagadnienia znajdują w ostateczności wspólny mianownik w kluczowym problemie odniesień do historii i pamięci jako żywego depozytu, który jest użyteczny w naszym życiu codziennym. Monografia jest rezultatem trzech ogólnopolskich reprezentatywnych badań zrealizowanych w 2022 r. na próbie ponad 6 tys. Polaków z trzech kategorii: młodzież szkół średnich, nauczyciele historii szkół średnich oraz osoby powyżej dwudziestego roku życia.
Książka opisuje źródła wiedzy historycznej i pamięci o przeszłości, na podstawie których kształtowane są przez Polaków zbiorowe wyobrażenia o minionych wydarzeniach z przeszłości narodowej, wspólnot lokalnych oraz rodzinnych. Obejmuje zatem problematykę "filtrów", przez które w różnym stopniu przeobrażony obraz historii przesącza się do społecznej świadomości. Szczególne miejsce w pracy poświęcono mediom i miejscom pamięci oraz szkolnej edukacji historycznej. Opracowanie jest rezultatem trzech ogólnopolskich reprezentatywnych badań zrealizowanych w 2022 r. na próbie ponad 6 tys. Polaków z trzech kategorii: młodzież szkół średnich, nauczyciele historii szkół średnich oraz osoby powyżej dwudziestego roku życia.
Pamięć rodzinna to wspólne dziedzictwo narracji, rytuałów, emocji, wartości oraz materialnych świadectw przeszłości w postaci wspomnień, dokumentów czy fotografii, przekazywanych w kręgu rodziny poprzez kontakty międzypokoleniowe. To w rodzinie, będącej podstawową komórką społeczeństwa, padają pierwsze pytania o przeszłość i kształtują się najwcześniejsze wyobrażenia o minionych wydarzeniach, a codzienne wspomnienia o losach przodków nadają nową perspektywę spojrzeniu na kulturę i historię narodową. Monografia jest wynikiem trzech ogólnopolskich reprezentatywnych badań zrealizowanych w 2022 r. na próbie ponad 6 tys. Polaków, obejmującej trzy grupy: młodzież szkół średnich, nauczycieli historii oraz osoby dorosłe powyżej dwudziestego roku życia.
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?
