Ze względu na przeogromny materiał źródłowy, beznamiętny sposób narracji, dokładnie przemyślaną całościową konstrukcję tekstu, bardzo dobrze opanowany warsztat metodologiczny wreszcie - rozprawę można uznać za dzieło sensu stricte historyczne; a dokładniej mówiąc za dzieło z zakresu historii oświaty i wychowania. Rozprawa została tak starannie i klarownie napisana, że jej adresatami mogą być najrozmaitsze grupy czytelników: począwszy od licealistów, poprzez licencjatów, magistrów i doktorantów, a skończywszy na nauczycielach akademickich.

22 pouczające opowieści o tym, jak należy się zachowywać. Wyjątkowo przyjemna nauka dobrych manier. Odpowiedzi na wiele trudnych pytań, np.: - kto powinien pierwszy podawać rękę? - ile czekoladek można zjeść podczas przyjęcia urodzinowego? - jakie numery telefonów trzeba znać, aby wezwać pomoc? - czy wypada oglądać film, kiedy przyszli goście? - jak długo można rozmawiać przez telefon?

Przezwyciężanie lęków i niepokojów u dzieci Czy twój syn błaga, żeby pozwolono mu zostać w domu, ponieważ nie chce odpowiadać na pytania przed całą klasą? Może twoja córeczka, widząc jakiegoś psa, za każdym razem domaga się przejścia na drugą stronę ulicy? Proste kryteria oceny, zaproponowane w tej książce, pomogą Wam się zorientować się, czy macie faktyczne powody do obaw. Jeśli okażą się one uzasadnione, będziecie mogli skorzystać z pytań kontrolnych i przykładów, które umożliwią Wam zidentyfikowanie rodzaju oraz stopnia nasilenia stanów lękowych u Waszego dziecka, rozpoznanie ich przyczyn i stawienie im czoła z odpowiednim wyprzedzeniem. Strategie dostosowane do każdego rodzaju zaburzeń lękowych skutecznie wspomagają zapobieganie kolejnym epizodom lękowym, uspokajają dziecko, kiedy problem się pojawia, oraz pozwalają zachowywać kontrolę nad lękiem w miarę dorastania dziecka. Książka dr Last to znakomity poradnik i źródło ważnych informacji, będących owocem 25-letniej pracy z dziećmi lękowymi i ich rodzinami. Można w niej znaleźć m.in. opisy technik relaksacyjnych i metod radzenia sobie ze stresem, które dziecko powinno wykorzystywać w celu zmniejszenia napięcia i poziomu lęku, a także wskazówki, w jaki sposób zachęcać malca, aby zamiast uciekać przed źródłem lęku, stawiał czoła trudnościom. Dzięki tej książce nauczycie się łagodzić pojawiający się u dziecka niepokój i dowiecie się, jak zaszczepić w nim pewność siebie. Jak pomóc dziecku które się boi, przedmowa Choć trudno uwierzyć, że minęło już tyle lat - z dziećmi lękowymi i ich rodzinami pracuję od niemal ćwierćwiecza. Praca ta przebiegała na kilku różnych płaszczyznach: byłam dyrektorką uniwersyteckich klinik specjalizujących się w leczeniu zaburzeń lękowych u dzieci i młodzieży, badaczką realizującą liczne studia i granty naukowe, które koncentrowały się na rozpoznawaniu i leczeniu owych zaburzeń u dzieci, i wreszcie — co w żadnym razie nie jest najmniej ważne - byłam też praktykiem. Myślę, że mogę bez obawy popełnienia błędu stwierdzić, iż w ciągu lat widziałam dosłownie tysiące dzieci cierpiących na omawiane niżej problemy. Niewątpliwie całe to bogactwo doświadczeń odegrało w powstaniu niniejszej książki rolę ogromną. Istnieje jednak jeszcze jedno doświadczenie — bardziej osobistej natury — dzięki któremu mogę spoglądać na niepokoje, stany lękowe i strach u małych dzieci z nieco innej perspektywy. Otóż sama byłam dzieckiem cierpiącym na zaburzenia lękowe. W owych czasach jednak, czyli na przełomie lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX w., nie mówiło się o niczym takim, jak zaburzenia lękowe u dzieci. Moi rodzice, pediatrzy, nauczyciele i wychowawcy kolonijni — wszyscy będący świadkami mych nadmiernie lękowych zachowań — uważali to za stan przejściowy, z którego się kiedyś wyrasta. Mylili się jednak. O ile bowiem dzieci wyrastają z normalnych lęków — na przykład strachu przed potworami czy burzą — o tyle z poważniejszych form stanów lękowych nie wyrastają wcale. W istocie rzeczy zwykle dzieje się dokładnie odwrotnie - im dziecko jest starsze, tym bardziej jego stan się pogarsza. Gdy rozpoczynałam karierę zawodową, w środowisku medycznym intensywnie zajmowano się zaburzeniami lękowymi u osób dorosłych, przy niemal całkowitym braku zainteresowania tymi samymi problemami u dzieci. Kiedy w połowie lat osiemdziesiątych XX w. otwieraliśmy podwoje Kliniki Zaburzeń Lękowych u Dzieci i Młodzieży na Wydziale Medycznym Uniwersytetu w Pittsburghu, wedle mojej najlepszej wiedzy byliśmy pionierami. W tym samym mniej więcej okresie otrzymałam z Narodowego Instytutu Zdrowia Psychicznego swój pierwszy grant badawczy dotyczący zaburzeń lękowych w dzieciństwie, co także oznaczało wkroczenie na nowy, nieznany teren. Dzisiaj, kilka dekad później, sprawy wyglądają inaczej (chciałabym myśleć, że po części ze względu na wywołane przeze mnie zainteresowanie tą problematyką). Istnieją liczne ośrodki, działa wiele programów specjalizujących się w wykrywaniu, diagnozowaniu i leczeniu zaburzeń lękowych u dzieci — nie tylko w Stanach Zjednoczonych, ale na całym świecie (więcej informacji na ten temat zob. rozdział Gdzie szukać pomocy). Przyznano dziesiątki grantów badawczych, przeprowadzono też setki rozmaitych badań nad dziećmi z zaburzeniami lękowymi, dysponujemy zatem ogromną wiedzą na temat objawów zespołów lękowych i sposobów ich optymalnego leczenia. Dla lekarzy i psychologów owa nagromadzona wiedza okazuje się bardzo przydatna, jednakże sami rodzice mają do niej bardzo ograniczony dostęp. Programy telewizyjne i artykuły prasowe dają tylko pobieżny wgląd w doznania lękowe u dzieci i bardzo rzadko informują o tym, w jaki sposób rodzice dziecka z zaburzeniami lękowymi mają pomóc swojej córce lub synowi w przezwyciężeniu tego problemu. To właśnie, krótko mówiąc, było powodem napisania niniejszej książki. Chciałam podzielić się z czytelnikami całą naszą wiedzą o dzieciach takich jak wasze, a przede wszystkim - przekazać wam konkretne i bardzo skuteczne metody, jakie już teraz możecie zastosować przy współudziale waszego dziecka, aby zmienić sytuację na lepsze. Niezależnie od przyczyn stanów lękowych książka ta podpowie wam, co możecie zrobić, żeby wasze dziecko już się nie bało. Przejmując kontrolę nad sytuacją i przezwyciężając problem odpowiednio wcześnie — dopóki malec uczęszcza jeszcze do szkoły podstawowej — nie tylko uczynicie jego obecne życie (i życie całej rodziny) szczęśliwszym, lecz także niemal na pewno zapewnicie swemu dziecku lepszą przyszłość. Jak pomóc dziecku które się boi Spis Treści PODZIĘKOWANIA. PRZEDMOWA część l ZROZUMIEĆ DZIECKO Z ZABURZENIAMI LĘKOWYMI ROZDZIAŁ l CZY MASZ DZIECKO Z ZABURZENIAMI LĘKOWYMI? Normalne Lęki dzieciństwa Dlaczego lęki dzieciństwa są powszechne Oddziaływanie środowiska a typowe rodzaje leków Jaka jest różnica między „strachem" a „lękiem"? Typowe stany lękowe u dzieci Czy pojęcie „normalność" w odniesieniu do chlopców i dziewczynek oznacza to samo? Zatem: jak silny musi być lęk, by uznać, że jest on zbyt silny? ROZDZIAŁ 4 „ALE NIGDZIE JUTRO NIE PÓJDZIESZ?" Diagnozowanie lęku separacyjnego Wiele twarzy lęku separacyjnego Lęk separacyjny a odmowa chodzenia do szkoły Epizodyczny charakter lęku separacyjnego Wydarzenia, które mogą wywalać epizod lękowy Powstrzymać epizod lękowy zanim się zacznie Jak zakończyć epizod lękowy, kiedy już się zacznie ROZDZIAŁ 5 „ALE MAMO, A CO BĘDZIE, JEŻELI...?!" Diagnozowanie uogólnionego zaburzenia lękowego Wiele twarzy uogólnionego zaburzenia lękowego Czy to naprawdę jest zaburzenie lękowe? „Nie chcę iść!" Lęk uogólniony i zachowanie unikowe Przezwyciężanie uogólnionego zaburzenia lękowego ROZDZIAŁ 6 JESZCZE RAZ I JESZCZE RAZ Diagnozowanie zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego Wiele twarzy zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego Jak zapanować nad zaburzeniem obsesyjno-kompulsyjnym ROZDZIAŁ 7 NIEŚMIAŁY DO PRZESADY Diagnozowanie lęku społecznego Wiele twarzy fobii społeczne Sytuacje mogące wywoływać fobię społeczną Powstrzymać fobię społeczna, zanim się zacznie: co zrobić, jeśli dziecko jest nieśmiałe ROZDZIAŁ 8 „MAMO, TATO, BOJĘ SIĘ!" Diagnozowanie fobii specyficznej Wiele twarzy fobii specyficznej Co to jest fobia szkolna? Powstrzymać fobię, zanim się zacznie: co zrobić, jeśli dziecko bardzo się boi Jak się pozbyć fobii specyficznej GDZIE SZUKAĆ POMOCY Gdy dziecko potrzebuje profesjonalnej pomocy Stowarzyszenia i organizacje Pozycje książkowe Jak się ze mną skontaktować WYBRANE PUBLIKACJE NAUKOWE AUTORKI O AUTORCE INDEKS

Godzina wychowawcza jest jednym z elementów oddziaływania wychowawczego szkoły i aby mogła spełniać swoją rolę istotny jest zakres tematyczny i sposób jej prowadzenia. Pozycja ""Ja i mój świat. Scenariusze godzin wychowawczych"" stanowi zbiór konspektów tychże zajęć. Konspekty powstały w ramach pracy Koła Naukowego Pedagogów Wyższej Szkoły Filozoficzno-Pedagogicznej ""Ignatianum"" w Krakowie a poprzedziła je przeprowadzona wśród uczniów ankieta dotycząca funkcjonowania godzin wychowawczych. Wskazywane przez uczniów braki oraz podawane propozycje złożyły się na zawartą w publikacji tematykę konspektów. Pierwszą część stanowią poszukiwania młodego człowieka obrazu jego samego i wskazaniem mu możliwości pracy nad sobą, drugą odkrywanie i rozumienie świata, w którym żyje i który sam może tworzyć. Taka tematyka wiąże się z propozycjami metodycznymi, w których główną formą jest samodzielna praca ucznia.

Chcesz, aby twoje dziecko znalazło się wśród najlepszych? Ucz je od najmłodszych lat, korzystając z praktycznych ćwiczeń, zadań i innych pomysłów proponowanych w tej książce. Dowiedz się, w jaki sposób niemowlęta oraz starsze dzieci uczą się i zdobywają podstawowe umiejętności. Zachęcaj pociechę do wykonywania ćwiczeń i zadań edukacyjnych. Wykorzystaj interaktywne gry i zabawy rozwijające inteligencję oraz wyobraźnię.

Analiza istotnych aspektów instytucjonalnej edukacji i opieki przedszkolnej dla małych dzieci oraz prezentacja wybranych rozwiązań koncepcyjnych. Autorka analizuje je na tle dwóch podejść: wywodzącego się z założeń liberalizmu i oddolnego eksperymentowania, opartego na inicjatywach obywatelskich. Zastanawia się nad szansami ich powodzenia, wskazuje jawne i ukryte niebezpieczeństwa, które wiążą się z rozbijaniem solidarności i jedności społecznej, z dominacją indywidualizmu, rywalizacji i konkurencji. Odwołując się do teorii i praktyki, proponuje przykłady konkretnych rozwiązań, które mieszczą się w przestrzeni państwa demokratycznego i wpisują w obywatelską, wspólnotową aktywność, podyktowaną troską o wspólne dobro.

Książka Dydaktyczne i pozadydaktyczne uwarunkowania efektów nauczania indywidualnego dzieci przewlekle chorych (z badań uczniów klas III szkół podstawowych) jest próbą ukazania problemów dotyczących kształcenia tej grupy uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Stąd w pierwszej części książki zawarto koncepcje choroby w odniesieniu do jej wpływu na funkcjonowanie człowieka oraz strategię radzenia sobie z nimi. Zwrócono również uwagę na psychologiczne następstwa choroby w kontekście potrzeby projektowania działań terapeutycznych wspomagających rozwój i funkcjonowanie psychospołeczne dziecka. Opisano tu uwarunkowania związane ze środowiskiem rodzinnym, które w sytuacji nauczania indywidualnego często pozostaje głównym źródłem doświadczeń socjalizacyjnych i edukacyjnych, oraz uwarunkowania związane ze środowiskiem pozarodzinnym, ze szczególnym uwzględnieniem grup rówieśniczych, formalnych i nieformalnych. Centralnym punktem zainteresowania był rozwój kompetencji społecznych ucznia, który w sytuacji izolacji edukacyjnej, w tym rówieśniczej, może ulegać zaburzeniom. Uwzględniając fakt, że nauczanie indywidualne jest specyficzną formą kształcenia oferowanego ściśle określonej grupie uczniów, warto zadać pytanie o jego efektywność. Z jednej strony należy wziąć pod uwagę, że zaplanowano działania edukacyjne gwarantujące realizację obowiązku nauczania również dzieciom przewlekle chorym, które czasowo bądź długotrwale muszą pozostawać poza szkołą, z drugiej zaś należy poszukiwać optymalnych rozwiązań w tym zakresie.

Internet stał się krwiobiegiem świata, coraz więcej przedsiębiorstw wymienia za jego pomocą informacje, przyjmuje zamówienia, steruje produkcją, logistyką i dystrybucją. Rośnie także liczba usług, które są wykonywane za pomocą Internetu: ludzie pracują razem, nie mając bezpośredniego kontaktu, a jedynie wymieniając między sobą informacje i wyniki pracy, dokonuje się płatności i operacji finansowych. Sieć pomaga rozszerzać horyzonty, dostarcza informacji przydatnych w badaniach naukowych, w szkole, jak również zwykłych ciekawostek, które interesują wielu ludzi. Stwarza swoim użytkownikom ogromne możliwości rozwoju, odgrywając znaczną rolę w edukacji, szczególnie ustawicznej, gdzie rola sieci będzie rosła. Niniejsza książka składa się z siedmiu rozdziałów. Pierwszy stanowi próbę analizy roli Internetu w procesie dydaktycznym. W rozdziale drugim na podstawie konstruktywistycznego modelu myślenia przedstawiono nowe podejście do procesu kształcenia z wykorzystaniem technologii informacyjnej. Kolejne dwa rozdziały to teoretyczne studium z zakresu psychologii twórczości i psychodydaktyki dotyczące kształtowania postaw twórczych młodzieży. W rozdziałach piątym i szóstym omówione zostały kolejno: metodologia badań własnych oraz analiza wyników badań Kwestionariuszem Zachowań Twórczych KANH, ankietą i arkuszem obserwacji lekcji. Opracowanie zamykają krytyczna analiza wyników, podsumowanie, jak również bibliografia i aneksy. Przedmiotem badań był związek między zastosowaniem nowego środka dydaktycznego, jakim jest Internet, w nauczaniu matematyki, a jego oddziaływaniem na kształtowanie postaw twórczych młodzieży. Podjęto próbę analizy zmiany roli nauczyciela w przyszłym modelu szkoły. Książka ma być odpowiedzią na pytanie, jak nowe technologie informacyjne wpływają na postawy twórcze młodzieży w dobie tak gwałtownych przemian cywilizacyjnych. Autorka podejmuje ważkie i perspektywiczne kwestie dotyczące możliwości technik multimedialnych w kontekście kształtowania wartości dydaktycznych i wychowawczych w edukacji matematycznej. Książka jest adresowana do słuchaczy kierunków pedagogicznych i nauczycielskich szkół wyższych oraz nauczycieli – praktyków. W publikacji omówione są m.in. takie tematy, jak: – zastosowanie technik multimedialnych w edukacji matematycznej, – kształtowanie postaw twórczych na lekcjach matematyki, – możliwości i zagrożenia cyberprzestrzeni. Poruszone zagadnienia w sposób jasny i klarowny ilustrują sens wykorzystywania mediów cyfrowych w procesie kształcenia młodzieży, skorelowanego z ideą szkoły platońskiej. Szkoła musi uczyć prawdy, wychowywać dla dobra i kształtować do tworzenia piękna.

Spotkania z Innymi to bogato ilustrowany zbiór siedemnastu czytanek o osobach wyróżniających się pod pewnym względem, zwykle postrzeganych jako niezrozumiałe, dziwaczne, wręcz niebezpieczne, będących tematem plotek i stereotypowych opinii ? często niesprawiedliwych i krzywdzących. Główna bohaterka czytanek, Kamila, poznaje osoby niepełnosprawne, chore, starsze, wywodzące się z obcych narodów i kultur, praktykujące odmienne religie oraz charakteryzujące się różnymi stylami życia i możliwościami. Ich sytuacja jest zwykle wynikiem wydarzeń z przeszłości, które ukształtowały ich charakter, poglądy na świat i wpłynęły na zachowanie. Kamila dowiaduje się, że nie wszyscy ludzie są tacy sami, lecz są w równym stopniu ważni i tak samo zasługują na szacunek, przyjaźń i miłość. Podstawowe treści wychowania leżące u podstaw Spotkań z Innymi to tolerancja, szacunek dla odmienności, przekonanie o konieczności poznania drugiego człowieka, zanim wyda się o nim opinię i zacznie oceniać jego zachowanie. W podstawie programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół czytamy: ?W rozwoju społecznym bardzo ważne jest kształtowanie postawy obywatelskiej, postawy poszanowania tradycji i kultury własnego narodu, a także postawy poszanowania dla innych kultur i tradycji?. Zgodnie z wytycznymi ministerialnymi Spotkania z Innymi mogą służyć przy realizacji tego założenia jako książka pomocnicza. To pierwsza w Polsce pomoc naukowa dla najmłodszych zawierająca tak bogaty wybór tematów w tej dziedzinie. Książka przeznaczona jest dla dzieci w wieku 6?10 lat. Może służyć rodzinie w domowym zaciszu lub na lekcjach i zajęciach pozalekcyjnych dla uczniów w klasach 0?III. Z pewnością zainteresuje nauczycieli, studentów nauk społecznych i humanistycznych, animatorów świetlic i kół zainteresowań, członków organizacji pozarządowych, wolontariuszy itp. Oprócz czytanek zawiera poradnik metodyczny, listy lektur uzupełniających dla dzieci i dorosłych oraz wykaz stron internetowych z materiałami do edukacji międzykulturowej.

Publikacja oparta na materiałach rękopisów z archiwów wileńskich (Litewskiego Archiwum Historycznego, Archiwum Litewskiej Akademii Nauk) oraz drukowanych materiałach źródłowych. Zasadniczą jej część stanowią biogramy księży-nauczycieli religii rzymskokatolickiej w szkołach średnich kresów północno-wschodnich Rzeczypospolitej w okresie między powstaniem listopadowym i styczniowym. Poprzedzone obszernym wstępem, biogramy te wpisane zostały w dzieje stosunków kulturalnych polsko-rosyjskich oraz obraz szkolnictwa i życia codziennego szkoły na ziemiach pod zaborem rosyjskim.

Wszyscy stajemy wobec problemów, konfliktów... Niejednokrotnie zostajemy z nimi sami. W przezwyciężeniu tych trudności niezwykle pomocna będzie książka Porozmawiajmy o problemach? Scenariusze lekcji wychowawczych ? szkoła podstawowa, której adresatami są uczniowie klas IV?VI oraz nauczyciele-wychowawcy. Autorki wykorzystały w niej fragmenty lektur aktualnie omawianych oraz proponowanych w tzw. nowej podstawie programowej. Co ważne, rozwiązania te z powodzeniem pozwalają na przeprowadzenie zajęć także wtedy, gdy uczniowie poznają jedynie te konkretne wyimki. Publikacja składa się z dziesięciu rozdziałów, z których każdy porusza jeden temat. Są to propozycje dyskusji o: rodzinie, przyjaźni i miłości; twórcy i twórczości; współczesnych formach patriotyzmu; trudnej sztuce komunikacji, zwłaszcza między dorastającymi dziećmi i ich rodzicami; różnie rozumianej inności i obcości; samotności, wolności, a także o cierpieniu, chorobie i śmierci. Ostatni rozdział traktuje o niebezpiecznych zabawach współczesnego dziecka. Każdy rozdział rozpoczyna się od rozważań teoretycznych na dany temat, następnie ukazuje omawiany problem w wybranych lekturach, a kończy się propozycją tematów lekcji wychowawczych i przykładowymi planami lekcji. Każdy rozdział zawiera przynajmniej trzy scenariusze dla klas: IV, V, VI (w książce jest ich w sumie 31), jedynie ostatni, zbudowany nieco inaczej, przedstawia omówienie planów zajęć. Porozmawiajmy o problemach? jest drugą książką napisaną wspólnie przez Danutę Bulę i Jadwigę Jawor-Baranowską. Pierwsza, zatytułowana Na styku literatury i innych sztuk. Działania twórcze uczniów klas IV?VI, jest przeznaczona dla nauczycieli języka polskiego, wychowawców, opiekunów kół teatralnych w szkole i nauczycieli przedmiotów humanistycznych poszukujących twórczych rozwiązań. Co istotne ? jej treść jest opracowana zgodnie z wymogami nowej Podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkół podstawowych, której realizacja rozpocznie się od roku szkolnego 2012/2013 w klasie IV.

Książka wpisuje się znacząco w nurt dyskusji nad teoretycznymi, empirycznymi i praktycznymi problemami rozwoju zawodowego dzieci i młodzieży. Oprócz rzetelnego warsztatu i realistycznego podejścia widać w niej wyraźnie piętno osobistych przemyśleń autorów oraz poszukiwań nowego spojrzenia na pozornie dość dobrze znane kwestie. Dzięki temu publikacja przedstawia oryginalne ujęcie poruszanych tematów, a jednocześnie pokazuje w przystępny sposób zagadnienia, które w większości są intuicyjnie znane, wyczuwane lub bliskie. Na polskim rynku wydawniczym oraz wśród polskich opracowań naukowych jest stosunkowo mało prac, które w tak szerokim zakresie obejmowałyby psychologiczne problemy wspomagania rozwoju zawodowego dzieci i młodzieży. Jestem przekonany, że książka znajdzie odpowiedni odzew w szerokich kręgach czytelników. prof. dr hab. Augustyn Bańka

Niniejsza publikacja jest opracowaniem interdyscyplinarnym. Autorami są wykładowcy oraz absolwenci Podyplomowego Studium Zarządzania Zakładami Opieki Zdrowotnej w Kolegium Ekonomiczno - Społecznym SGH w Warszawie. Problematyka książki znajduje odzwierciedlenie w tematyce zajęć programu dydaktycznego Studium. Publikacja składa się z opracowań o charakterze teoretycznym, jak i aplikacyjnym. Zamysł napisania książki powstał w wyniku doświadczeń związanych z realizacją prac dydaktycznych w kolejnych latach pracy Studium.

Celem poradnika Szkolne prawo pracy jest zapoznanie Czytelników z instytucjami, zagadnieniami i przepisami związanymi z zatrudnianiem nauczycieli oraz innych pracowników oświaty. W publikacji szczegółowo omówiono: nawiązywanie stosunku pracy z nauczycielem, ustalenie kwalifikacji zawodowych nauczyciela, awans zawodowy i ocenę pracy nauczyciela, czas pracy nauczyciela, świadczenia i uprawnienia wynikające ze stosunku pracy, w tym zasady ustalania i udzielania urlopu wypoczynkowego. Autorka położyła szczególny nacisk na pragmatykę rozwiązywania problemów wynikających ze stosowania przepisów oświatowego prawa pracy. Poradnik przeznaczony jest dla dyrektorów szkół, nauczycieli, pracowników wydziałów edukacji gmin oraz pracowników kuratoriów oświaty.

Z Wygotskim i Brunerem w tle Doskonały przewodnik dla nauczycieli pragnących budować kulturę uczenia się! W części pierwszej autorka wyczerpująco omawia proces powstawania wiedzy i uczenia się, strategie pracy nauczyciela z uczniem oraz role, jakie przyjmują oni w edukacji. Podkreśla znaczenie motywacji do nauki, podpowiada, jak motywować uczniów do pracy, wspierać ich działania, a także jak kontrolować i oceniać ich wysiłki edukacyjne. W drugiej części książki szczegółowo przedstawia różne strategie rozwijania zdolności uczenia się. Niniejsza pozycja to praca stanowiąca profesjonalne wsparcie praktyków i ich edukatorów w odczytywaniu istoty tego, co dzieje się w pracy z uczniami. Największą jej zaletą jest działanie zmierzające do uzyskania interakcyjnej równowagi między założeniami teoretyczno-koncepcyjnymi i praktycznymi sugestiami, kierowanymi do nauczycieli tak, by nie tyle dostarczyć im technicznego narzędzia do pracy z uczniami, ile podnosić ich świadomość pedagogicznego sensu swoich działań (…) Kompetencje Autorki, Jej doświadczenie i pozycja w środowisku naukowym oraz Jej ogromne zasługi dla nauczycieli-praktyków zagwarantowały celny wybór podjętych wątków i umiejętne ich kierowanie ku szkolnym potrzebom. Książka z pewnością będzie znaczącym wkładem w doskonalenie pracy nauczycieli i rozwijanie ich profesjonalnej samoświadomości. Z recenzji prof. D. Klus-Stańskiej Ewa Filipiak – dr hab., prof. Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, od 2003 roku kierownik Zakładu Dydaktyki Instytutu Pedagogiki UKW, członek Zespołu Edukacji Elementarnej przy Komitecie Nauk Pedagogicznych PAN. Jej zainteresowania naukowe koncentrują się wokół problemów organizacji i wspierania procesu uczenia się, języka i jego roli w uczeniu się oraz dydaktycznych aplikacji społeczno-kulturowych teorii uczenia się, w szczególności Lwa S. Wygotskiego i Jerome’a S. Brunera. Fragment ksiażki Rozwijanie Zdolności uczenia się Kurt Lewin napisał kiedyś, że nie ma nic bardziej praktycznego niż dobra teoria. W każdą pracę badawczą i projektową są wpisane krytyczna refleksja i poszukiwanie dobrej teorii. Niewątpliwie takimi konstruktywnymi teoriami są socjokulturowe, pojęciowo wyrafinowane koncepcje Lwa S. Wygotskiego i Jerome'a S. Brunera. Autorzy ci proponują czytelnikom prace niełatwe w odbiorze, zapraszające jednak do podróży intelektualnej i konfrontowania własnej wiedzy o problemie z teorią, stawiają tezy, poddają teorie analizie krytycznej, przedstawiają własne badania. Od wielu lat ich koncepcje są źródłem inspiracji także dla mnie. W latach 2006-2009 realizowano projekt badawczy Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego pt. Rozwój zdolności uczenia się uczniów szkoły podstawowej i gimnazjum1. Naukowym celem projektu była diagnoza poziomu i właściwości zdolności uczenia się uczniów szkoły podstawowej i gimnazjum. Wnioski i refleksje wynikające z badań ukazały potrzebę i kierunek zmian w edukacji nauczycieli i uczniów. Przyczyniły się do rozważań na temat konieczności krytycznego namysłu wokół „uczenia uczenia się" w szkole oraz ponownego zdefiniowania uczenia się w szkole, przemyślenia kierunku zmian w przygotowaniu nauczycieli do specyficznej roli wyznaczonej przez „bycie w kulturze uczenia się", w interakcji, spotkaniu edukacyjnym z uczniem. Efektem tych rozważań ukierunkowanych aplikacjami koncepcji socjokulturo-wych jest niniejsza praca. W.1. Dlaczego koncepcja Wygotskiego? Lew Siemionowicz Wygotski - człowiek, który wyprzedził swoje czasy o dziesiątki lat, urodził się 17 listopada 1896 roku w Orszy na Białorusi. Zmarł przedwcześnie, w pełni rozkwitu sił twórczych, 10 czerwca 1934 roku w Moskwie. Był wybitnym rosyjskim psychologiem, pedagogiem, prekursorem neuropsychologii, twórcą szkoły psychologicznej kulturowo-historycznego rozwoju wyższych funkcji psychicznych. Amerykański naukowiec Stephen Toulmin nadał rosyjskiemu naukowcowi przydomek „Mozart psychologii", podkreślając biograficzną zbieżność obydwu postaci. Zarówno Mozart, jak i Wygotski żyli krótko, zmagali się z poważnymi chorobami, ale pozostawili po sobie niezwykle bogaty i oryginalny dorobek. Twórczość pisarska Wygotskiego obejmuje 270 prac (tylko nieliczne z nich są tłumaczone na język polski; wykaz prac tłumaczonych zamieszczono dalej). Niezwykłe jest to, że publikacje te powstały w okresie niespełna dekady. Leon-tiew pisał o Wygotskim jak o człowieku, który wyprzedził swoje czasy o dziesiątki lat. Mimo że od jego śmierci minęło już 75 lat, Wygotski nie jest postacią historyczną, ale - jak pisze jego córka Gita L. Wygod-ska- „żywym współczesnym" (2002, s. 57). Zainteresowanie jego dziełem od wielu lat nie słabnie na całym świecie - zarówno w Stanach Zjednoczonych, jak i w Europie. Anna I. Brzezińska pisze: „Jest to rzadki przypadek, by dzieło kogoś, kto od dawna nie żyje i kto żył i działał w tak odległym kulturowo kontekście (w niektórych okresach naszej najnowszej historii kontekście mimo bliskości fizycznej odległym niezmiernie), stawało się z roku na rok coraz bardziej znane i znaczące" (2000, s. 5). Współcześnie znane są odczytania prac Wygotskiego autorstwa Jamesa V. Wertscha, Michaela Cole'a, Jerome'a S. Brunera, Barbary Rogoff (Stany Zjednoczone), Johna Shottera (Holandia), Mariannę Hedegaard, Alexa Kozulina (Izrael), Setha Chaiklina (Dania), jak również wcześniejsze interpretacje jego uczniów i kontynuatorów rosyjskiej szkoły: Aleksandra R. Łurii, Aleksieja N. Leontiewa, Piotra J. Galpierina, Daniila B. Elkonina, Lidii I. Bozhovich, Alexandra Vladimirovicha Zaporozhetsa, Witalija Rubtsova, Yasilija Davidova, Yladimira P. Zinchenki. Prace Wygotskiego są dziś na nowo odczytywane, rozwijane, stanowią inspirację dla współcześnie podejmowanych projektów badawczych. Niewątpliwie był on wielką indywidualnością. Poddał gruntownej rewizji wiele głównych zagadnień psychologii, poddawał krytycznej analizie osiągnięcia współczesnych mu szkół psychologicznych, ale przede wszystkim stworzył własną, oryginalną koncepcję teoretyczną. W ramach swojej pracy naukowej był autorem rozległych analiz i rozważań teoretycznych, ale przeprowadził także serie badań eksperymentalno--psychologicznych. Jak sam pisze we wstępie do pracy Myślenie i mowa: Nie sposób było poprzestać na badaniach eksperymentalnych, należało sięgnąć również do prac teoretycznych i krytycznych. Trzeba było, po pierwsze, przeprowadzić analizę teoretyczną, a następnie uogólnić już zebrany przez psychologów bogaty materiał faktyczny, skonfrontować i porównać dane filogenezy i ontogenezy, by w ten sposób określić punkty wyjścia rozwiązania naszego problemu oraz podstawowe przesłanki samodzielnego zdobywania faktów naukowych, przez nadanie im postaci ogólnej teorii genetycznych podstaw myślenia i mowy. Po drugie, trzeba było krytycznie przeanalizować panujące współcześnie teorie myślenia i mowy, by z nich uczynić odskocznię w odnajdywaniu własnych dróg i opracowaniu wstępnych hipotez roboczych, przy czym od samego początku teoretyczną drogę naszego badania trzeba było przeciwstawić tej drodze, która doprowadziła do powstania dominujących dziś w nauce teorii, teorii niedających się utrzymać, wymagających rewizji i przezwyciężenia (Wygotski, 1989, s. 7-8). Wygotski poddał analizie krytycznej między innymi dwie najbardziej wpływowe w tym czasie teorie rozwoju mowy i myślenia: teorię Jeana Piageta i Williama Sterna. Punktem wyjścia w badaniach podejmowanych przez Wygotskiego były próba przezwyciężenia kryzysu psychologii oraz poszukiwanie nowych kierunków i metod badań. Zaproponował nową metodę badania wyższych procesów psychicznych, jak pisze Łuna: „metodykę podwójnej stymulacji, którą sam wykorzystał do badań nad genetycznym rozwojem wyższych procesów psychicznych" (Łuria, 1978, s. 12). Wygotski dokonał przełomu w psychologii rozwojowej. Jego oryginalna teoria kulturowo-historyczna stała się inspiracją dla badań podejmowanych współcześnie w wielu krajach świata. Jako pierwszy rosyjski psycholog docenił znaczenie problemu świadomości w psychologii. W swoich badaniach zwrócił uwagę na rolę, jaką odgrywają narzędzia w procesie rozwoju człowieka, oraz społeczne determinanty tego rozwoju. Systematyczne badania naukowe rozpoczął w 1922 roku, podejmując pracę w Instytucie Psychologii Eksperymentalnej, a od 1924 roku także w Instytucie Eksperymentalno-Defektologicznym w Moskwie. W 1926 roku Wygotski stworzył od podstaw laboratorium do badania dzieci nieprawidłowo rozwijających się, które stało się zalążkiem powstałego w 1929 roku Eksperymentalnego Instytutu Defektologicznego. Placówką tą kierował aż do śmierci. Zasługi Wygotskiego w dziedzinie psychologii wychowawczej są nieocenione. Wśród jego prac jest wiele takich, które wskazują na związek między rozwojem a nauczaniem, jak również uzasadniają formy i procedury działań w okresie przedszkolnym oraz szkolnym. Opracowania te zawierają wyraźne wskazania i aplikacje dydaktyczne. Dotyczą one sensytywnych okresów nauczania - uczenia się, analizy procesu przyswajania pojęć naukowych i potocznych, koncepcji strefy najbliższego rozwoju, konieczności dwukrotnego badania poziomu umysłowego dziecka. Działalność naukowa Wygotskiego została poddana krytyce na przełomie lat dwudziestych i trzydziestych minionego stulecia. Jak pisze Gi-ta L. Wygodska: „[...] Krytyka była niesprawiedliwa, tendencyjna, nie wytrzymywała naukowej argumentacji, obfitowała za to w polityczne oskarżenia" (2002, s. 55). Znamienne jest to, że prace Wygotskiego były poddane cenzurze przez prawie dwadzieścia lat. Zostały w tym czasie wycofane z obiegu, nie można było ich wypożyczać, wydawać ani cytować. Oryginalność myśli Wygotskiego i jego niezwykła intuicja badawcza sprawiają, że jego prace stale inspirują nowe projekty badawcze, a jego myśli przetrwały próbę czasu. [...] Minęło wiele lat od czasu, kiedy zabrakfo Lwa Siemionowicza. Jednak jego myśli, idee, twórczość, on sam należą nie tylko do historii. Do dziś interesują ludzi. W jednym z artykułów A. N. Leontiew pisał o nim jak o człowieku, który wyprzedził swoje czasy o dziesiątki lat... Prawdopodobnie dlatego jest on dla nas nie tylko postacią historyczną, ale żywym współczesnym (Wygodska, 2002, s. 57). Rozwijanie Zdolności Uczenia się Spis Treści Wstęp W.1. Dlaczego koncepcja Wygotskiego? W.2. Dlaczego koncepcja Brunera? CZĘŚĆ l Co wnoszą teorie socjokulturowe Wygotskiego i Brunera do myślenia o zmianie i rozwoju w edukacji? 1. Założenia dotyczące uczenia się i tworzenia wiedzy 1.1. Uczenie się jako wspólna aktywność ucznia i nauczyciela w strefie rozwoju 1.2. Uczenie się jako proces opanowywania narzędzi kulturowych 1.3. Język jako najważniejsze narzędzie kulturowe 1.4. Proces uczenia się jako proces społeczny 2. Strategie pracy nauczyciela z uczniem: w kierunku budowania rusztowania i wrażliwej kontroli nauczania, negocjowania wiedzy i konstruowania znaczeń 2.1. Budowanie rusztowania (scaffolding) 2.2. Wrażliwa kontrola nauczania 2.3. Sterowane (ukierunkowane) uczestnictwo 2.4. Zadania rozwojowo-dydaktyczne: „od cudzej pomocy do autopomocy" 2.5. Wprowadzanie w metodę naukowego poznania 3. Dziecko-uczeń w teorii socjokulturowej 4. Nauczyciel i jego rola w perspektywie socjokulturowej 5. Motywacja do uczenia się - kontekst socjokulturowy 5.1. Motywacja - ustalenia ogólne 5.2. Motywacja wewnętrzna i budowanie „zamiaru uczenia się" 5.3. Strategie motywowania uczniów do nauki 6. Szkolne środowisko uczenia się, reguły kierowania klasą i proces „uczenia uczenia się" 6.1. Kultura klasy - kontekst zmiany 6.2. Szkolna kultura uczenia w rozumieniu Brunera 6.3. Dobre praktyki dotyczące budowania kultury uczenia się 7. Planowanie i organizacja pracy ucznia Od działania ze wsparciem do działania samodzielnego 7.1. Planowanie - uwagi ogólne 7.2. Organizowanie indywidualnej pracy ucznia 7.3. Organizacja pracy w zespole 7.4. Organizowanie przestrzeni uczenia się 8. Ocenianie i monitorowanie pracy ucznia 8.1. Ocenianie - kontekst zmiany 8.2. Portfolio jako technika monitorowania rozwoju ucznia 8.3. Portfolio w pracy nauczyciela CZĘŚĆ II Rozwijanie zdolności uczenia się - metoda naukowego poznania i narzędzia uczenia 9. Narzędzia ogólne - strategie generujące uczenie się i umożliwiające opanowanie metody naukowego poznania 10. Rola i znaczenie strategii rozwiązywania problemów w rozwijaniu samodzielności myślenia i działania 11. Pytania - ich znaczenie dla rozwijania zdolności uczenia i myślenia 12. Budowanie rusztowania dla rozwoju języka 12.1. Strategie budowania rusztowania dla języka 12.2. Przykłady strategii budowania rusztowania dla wypowiedzi dziecka 13. Budowanie rusztowania dla myślenia i uczenia się - mapy mentalne 13.1. Mapy mentalne w edukacji - organizowanie myślenia i językowego wyrażania się 13.2. Mapy mentalne jako strategie wspomagania rozwoju językowego 13.3. Wartość map mentalnych dla wspierania rozwoju językowego dziecka 14. Budowanie rusztowania dla interpretacji i rozumienia tekstu 14.1. Żeby rozumieć, musimy się domyślać 14.2. Czytanie rozwija myślenie, ale też wymaga myślenia 15. Strategie pracy samokształceniowej 15.1. Praca z fiszką 15.2. Plan pracy indywidualnej Zamiast zakończenia Bibliografia Indeks osobowy Indeks rzeczowy

Czy jesteśmy niewolnikami własnych genów, czy też przez zdrowe życie, aktywność fizyczną oraz odpowiednią dietę możemy je zmodyfikować? Czy dzięki epigenetyce wiele chorób będzie w przyszłości uleczalnych? Peter Spork, doktor neurobiologii, kwestie te wyjaśnia ciekawie i przekonująco: ,,Tytuł [...] Drugi kod, ilustruje [...] najważniejszą tezę epigenetyki: pierwszy kod, szereg liter genów, nie rozstrzyga o wszystkim. Istnieje bowiem jeszcze inny biologiczny system informacyjny, któremu każda nasza komórka zawdzięcza wiedzę o tym, skąd pochodzi, co przeżyła i dokąd zmierza"". Okazuje się, że takie bodźce jak wychowanie, miłość, pożywienie, głód, stres, zatrucia, nikotyna, hormony, przeżycia w łonie matki, terapie psychologiczne, niecodzienne obciążenia, trauma, tortury, klimat czy sport mogą zmienić biochemię komórki, nie naruszając kodu genetycznego. Co więcej, komórki gromadzą rozmaite informacje molekularno-biologiczne, które nie znajdują się w genotypie, a jednak podczas podziału komórkowego są wraz z materiałem genetycznym przekazywane do komórek potomnych. A zatem pytanie, jakie cechy odziedziczyliśmy po przodkach, a jakie uzyskaliśmy poprzez wychowanie, kulturę i interakcje w naszym otoczeniu, przestaje już być w tej formie aktualne. Teoria ewolucji musi być w istotnych fragmentach napisana na nowo. Spork relacjonuje ustalenia nauki, z których wynika, że wbrew temu, czego nauczał Darwin, epigenetycznie zgromadzone wpływy z otoczenia są jednak dziedziczne. Epigenetyka to nowa gałąź genetyki i biomedycyny, która już niedługo odmieni nasze życie, ponieważ dzięki niej odkryliśmy, jaką władzę nad naszym genotypem daje nam drugi kod.

Powiedzenie, że śmiech to zdrowie zna chyba każdy! Ale czy na pewno każdy całkiem poważnie traktuje śmiech? Czy śmiech jest dla nas naturalną potrzebą czy, co prawda miłym, ale tylko dodatkiem do wszystkich ważnych spraw! Czy poważni ludzie też powinni się śmiać? Ta książka opowiada o rozmaitych aspektach śmiechu ? historycznym, społecznym, związanym z płcią, kulturą i socjologią. Wprowadza nas w świat galetologii (nauki o śmiechu). Napisana w pogodny sposób chce nas, jak przystało na tematykę, rozbawić! Ale przede wszystkim przekonać, że śmiech to nie tylko nasze zdrowie, ale i życie!!! I możemy być pewni, że potraktowano nas niezwykle poważnie. Składa się z części teoretycznej i praktycznej. Teorię stanowią lekkie, zabawne jak przystało na temat eseje o śmiechu o jego historii, rozmaitych aspektach i o dobroczynnym skutku. Część praktyczna to propozycje zabaw i ćwiczeń. Z niej dowiemy się m.in., dlaczego Mona Lisa ma tak tajemniczy uśmiech, czy humor ma płeć, czy śmiech ma uzdrawiającą moc. To gotowe narzędzie do pedagogiczno-terapeutycznych działań. Ta książka jest dla: - Psychologów, pedagogów, terapeutów, nauczycieli ? wszystkich, którzy pracują z dziećmi, młodzieżą lub dorosłymi (indywidualnie lub w grupach). - Tych, którzy wykorzystują w codziennej pracy naukę o śmiechu (galetologia) lub chcą lepiej poznać tę gałąź wiedzy.

Mówić: proszę, dziękuję, przepraszam... Nie przepychać się w kolejce, nie przerywać mówiącemu... Przy jedzeniu siedzieć spokojnie, nie mlaskać, nie siorbać... Zasłaniać buzię, kiedy kichamy... Ojej! Tyle trzeba zapamiętać! Ale to nie jest takie trudne! Oskar i Emilka pomogą Wam odnaleźć się w każdej sytuacji! Przecież dobre maniery to pestka! Każdy chłopiec i dziewczynka bystra, wiedzą, czym jest kultura osobista! Pouczająca, ciepła, opatrzona pogodnymi ilustracjami. Przemiła lektura dla rodzica i dziecka. Jej bohaterem jest sympatyczne rodzeństwo, które pokazuje wszystkim dzieciom, że dobre maniery to pestka!

Publikacja jest vademecum standardów organizacji kształcenia specjalnego w szkołach publicznych i niepublicznych oraz innych placówkach prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego. Omówiono w niej sposoby realizacji kształcenia różnych grup uczniów niepełnosprawnych oraz możliwe formy spełniania przez nich obowiązku szkolnego i obowiązku nauki na wszystkich etapach edukacyjnych, w szczególności przez: ?zagwarantowanie przez władze lokalne edukacji dostosowanej do potrzeb, możliwości i talentów tych uczniów, ?łączenie zajęć edukacyjnych z organizacją zajęć rewalidacyjnych, kreatywności i sportowo-rekreacyjnych, ?tworzenie strategii wyrównywania szans edukacyjnych dzieci z różnymi niepełnosprawnościami oraz prowadzenie kształcenia specjalnego najbliżej miejsca zamieszkania. Opracowanie pozwoli rodzicom, nauczycielom, dyrektorom placówek oświatowych oraz organom prowadzącym na lepszą organizację nauki dzieci niepełnosprawnych, prawidłowe rozumienie i stosowanie przepisów prawa oraz wypełnianie obowiązków organizatorów oświaty. Kuratorom ułatwi monitorowanie i ocenę realizacji prawa dzieci i młodzieży niepełnosprawnej do działań edukacyjnych dostosowanych do ich potrzeb i możliwości rozwojowych.

W książce zostały omówione wybrane problemy dotyczące życia rodzin z dziećmi niepełnosprawnymi lub przewlekle chorymi ? szczególnie ważne dla ich aktualnego funkcjonowania i możliwości rozwoju ? odwołując się do podejścia systemowego do rodziny. Teksty zebrane w tym tomie dotyczą między innymi społecznego stereotypu niepełnosprawności i osoby niepełnosprawnej, który jest ciągle obecny w świadomości wielu z nas. Podejmują także zagadnienie konsekwencji niepełnosprawności dziecka dla przekształceń systemu rodziny, dla przebudowy psychiki i zachowania członków rodziny: rodziców i rodzeństwa. Autorzy analizują sytuację rodziny z dzieckiem niedosłyszącym i niewidomym oraz z dzieckiem z chorobą nowotworową. Omawiają zmiany w systemie rodziny z dzieckiem, którego choroba ma podłoże genetyczne, jak to jest na przykład w przypadku zespołu Downa. Dokładnie przedstawiają pełnienie ról rodzicielskich w rodzinach z dziećmi o różnych postaciach niepełnosprawności, ukazują także zmiany w systemach wartości rodziców oraz w sposobach realizowania przez nich ważnych zadań rozwojowych. Wreszcie zarysowują możliwości pozytywnego rozwoju w rodzinie z dzieckiem niepełnosprawnym.