Wydane w 1725 roku Badania dotyczące pochodzenia naszych idei piękna i cnoty Francisa Hutchesona (1694–1746) zawierają dwie najwcześniejsze rozprawy filozofa poświęcone estetyce i moralności. Dzieła Hutchesona, pozostające dotychczas w cieniu dokonań najbardziej znanych myślicieli brytyjskich osiemnastego stulecia, stanowią istotne ogniwo rozwoju ówczesnej filozofii. Chociaż bezpośrednią inspirację dla ich autora stanowi myśl Anthony’ego Ashleya Coopera, trzeciego earla Shaftesbury, Badania wpisują się już w nowy sposób analizowania ludzkiego doświadczenia zaproponowany przez Johna Locke’a. Hutcheson rozwija bowiem Shaftesburiańską wizję ludzkiej afektywności, zmysłu moralnego i spajającej ludzi emocjonalnej więzi, ale jest przy tym myślicielem na wskroś analitycznym, wnikliwie rozplatającym włókna materii ludzkich namiętności, uczuć i afektów. Wiele późniejszych tez, formułowanych przez Davida a, łącznie ze słynnym twierdzeniem głoszącym, że rozum jest i winien być tylko niewolnikiem uczuć, ma swoje źródła właśnie u Hutchesona. Znajomość jego prac pozwala nie tylko zrozumieć przemiany ówczesnej myśli filozoficznej, lecz także bardziej zniuansować ocenę dokonań Oświecenia, epoki niedającej się sprowadzić jedynie do kultu ludzkiej rozumności.
Interaktywne centra nauki to nowoczesne instytucje, które łączą edukację, naukę i rozrywkę, czyniąc osiągnięcia naukowe dostępnymi dla wszystkich. Jednak – jak wiele innych podmiotów rynkowych – funkcjonują dziś w warunkach dużej konkurencji, a to sprawia, że problem pozyskiwania i budowania lojalności klientów nabiera dla tych jednostek szczególnego znaczenia. Długotrwałe relacje z klientami, zwłaszcza instytucjonalnymi, takimi jak szkoły, przedszkola, instytucje oświatowo-kulturalne, biura podroży, firmy czy fundacje, są kluczowe dla rozwoju tego typu podmiotów. Budowanie lojalności takich klientów to proces długofalowy, złożony i wymagający zaangażowania zróżnicowanych zasobów. Szczególnie przydatnym w tym kontekście obszarem funkcjonalnym organizacji jest marketing, a zwłaszcza odpowiednio dobrane i zintegrowane ze sobą działania oraz instrumenty marketingowe.
Głównym celem autorek była ocena zależności, jakie występują pomiędzy poszczególnymi działaniami i instrumentami marketingowymi wykorzystywanymi przez interaktywne centra nauki w Polsce do budowania lojalności klientów instytucjonalnych a zachowaniami lojalnościowymi tych klientów. Przeprowadzone badania pozwoliły na zidentyfikowanie obszarów, które są szczególnie istotne w procesie budowania lojalności takich klientów. Oprócz walorów teoriopoznawczych opracowanie ma również znaczenie aplikacyjne. Może być między innymi użytecznym źródłem informacji dla osób, które jako pracownicy interaktywnych centrów nauki biorą udział w tworzeniu strategii (polityki) obsługi klientów instytucjonalnych w takich podmiotach.
Profesor Andrzej Witko (UPJPII): „Książka Znaki obecności obejmuje dziesięć studiów dotyczących szeroko pojętej kultury związanej z działalnością zakonu pijarów na ziemiach polskich, a przede wszystkim w Warszawie. Prace te powstawały na przestrzeni czterdziestu lat i znaczna ich część była publikowana na łamach naukowych periodyków, począwszy od roku 1988. Autor tychże artykułów, zebranych obecnie w jednym tomie, dał się już od dawna poznać jako wytrawny znawca tematyki dotyczącej historii i artystycznej spuścizny ojców ze Szkół Pobożnych. Przygotowana przez Ryszarda Mączyńskiego książka stanowi znakomitą syntezę, swoiste vademecum dotyczące historii tego jakże ważnego w dziejach polskich zakonu, o wybitnych zasługach na polu edukacji. Pozwala spojrzeć nań pod różnym kątem, poprzez analizę zarówno bardzo ważnych, znaczących zagadnień z dziejów tej wspólnoty, jak też mało znanej ikonografii wypracowanej w służbie pijarskiej misji".
Profesor Marek Derwich (UWr): „Dzieje zakonu pijarów, jakże zasłużonego dla kultury i szkolnictwa na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej, nadal są poznane w stosunkowo niewielkim stopniu, a odnosząca się do nich historiografia jest nieliczna i nie zawsze stojąca na odpowiednim poziomie naukowym. Na tym tle bardzo dodatnio wyróżnia się twórczość Ryszarda Mączyńskiego, który tematyce pijarskiej poświęcił liczne artykuły i kilka książek. Cechą charakterystyczną recenzowanego tu zbioru dziesięciu prac jest umiejętne i twórcze łączenie warsztatu naukowego historyka sztuki z warsztatami naukowymi innych specjalności humanistycznych. Dzięki temu Autor w każdej z tych prac mógł zaproponować nowatorskie ujęcie metodyczne oraz wnieść nowe, ciekawe ustalenia szczegółowe. Pozwoliło mu też to znacząco poszerzyć spektrum tematyki badań nad dziejami pijarów – wszystkie przedstawione studia proponują nowe w historiografii tematy badawcze".
Człowiek, który przez wolność rozumie wyłącznie walkę z własnymi ograniczeniami i przekraczanie wszystkich zakazów i nakazów, nie jest już w stanie odnaleźć w niej nic innego niż tylko potrzebę zrzucenia kajdan. Jednak obok tej drogi kulturowego poznania i ujawnienia wolności, doświadczania jej przez negację, w walce z, w buncie wobec, gdy wolność wyrasta z wrażliwości moralnej, jest jeszcze inny sposób jej doznawania. Nie jest ona wówczas widziana jako wywalczona przez człowieka, lecz otrzymana jako metafizyczny dar. Jest to, można powiedzieć, wolność z wrażliwości metafizycznej czy też wolność bycia. Jeśli na tej pierwszej drodze człowiek często wykorzystuje swoją wolność do tego, aby wybrać i osiąść na stałe w pewnym miejscu, nie dostrzegając tego, że sama wolność kłóci się z przerwaniem drogi i zatrzymaniem się, to ta druga droga ukazuje ją jako ciągłą wędrówkę ku dobru, prawdzie i pięknu.
W książce opisuję mechanizmy i dyskursy wykluczenia, które tworzone są w oparciu o inność i obcość. Są to mechanizmy odzierające nas z godności i dehumanizujące. Myślę, że to ważne, aby je poznać i się z nimi zmierzyć. Mając bowiem świadomość tego, w jaki sposób funkcjonują i są konstruowane, razem będziemy mogli przeciwstawiać się im i dążyć do zmiany społecznej, co w konsekwencji pomoże nam osiągnąć wspólny cel, jakim jest inkluzywność: wspólnotę, kolektyw i bycie-razem.
Jeśli więc moja perspektywa jest Wam bliska, to zachęcam do wyruszenia ze mną w podróż ku inkluzywności. Podróż potrzebną, choć niełatwą, podczas której z pewnością wyłonią się nowe horyzonty poznawcze. Dzięki filozofii i poprzez filozofię. Przyjemnego odkrywania!
Od autora
Monografia Od świata do języka. Różne przejawy zmienności języków słowiańskich zawiera rozważania na temat oddziaływania przemian cywilizacyjno-kulturowych na cztery języki słowiańskie - polski, czeski, słowacki i rosyjski.
Większość z dwunastu publikowanych studiów została poświęcona zjawiskom językowym z pierwszej połowy XXI wieku, przejawiającym się na różnych płaszczyznach systemu językowego i znajdującym odzwierciedlenie w komunikacji. Na języki słowiańskie patrzymy z kilku perspektyw badawczych: synchronicznej i diachronicznej, wewnątrzjęzykowej i zewnątrzjęzykowej. W centrum uwagi znalazła się leksyka, opisywana zarówno w aspekcie czysto lingwistycznym, jak i w ujęciu socjolingwistycznym oraz kognitywnym, jako nośnik informacji o świecie, a w szczególności źródło wiedzy o określonych grupach społecznych, np. przedstawicielach pokolenia C. Monografia daje ponadto wgląd w stopień zaawansowania prac nad narzędziami pomagającymi analizować lub dokumentować rozmaite zjawiska językowe (np. służącymi do automatycznej dewulgaryzacji tekstów, analizy wydźwięku tekstów urzędowych czy ustalania autorstwa tekstu anonimowego), pokazuje także próby rozwoju teoretycznych modeli ich opisu.
Współczesna problematyka, zawarty w monografii interesujący materiał językowy oraz wnikliwe i nowatorskie interpretacje powinny zaciekawić nie tylko badaczy języków słowiańskich oraz studentów kierunków filologicznych, lecz także inne osoby zainteresowane zagadnieniami komunikacji językowej.
Trudno uznać, że II wojna światowa należy już do przeszłości. Wszak żyje wciąż w opowieściach świadków historii, w działaniach społeczników i edukatorów, w dyskusjach polityków. A co po niej pozostało w życiu rodzin Polek i Polaków ocalałych z niemieckich obozów koncentracyjnych? Książka prezentuje wieloletnie badania autorki nad polskim drugim pokoleniem obozowym, tj. dziećmi więźniarek i więźniów politycznych nazizmu. Co mogło dla nich oznaczać dorastanie w domu, w którym przemoc i strach zapisały się w ciałach i wspomnieniach rodziców? W jakich sytuacjach echa minionej wojny rozbrzmiewały w peerelowskiej codzienności? Czy i jak biografie rodziców kształtowały pamięć i doświadczenia potomkiń i potomków? Skonstruowana w książce opowieść to wielogłos, odtwarzający skomplikowane przeżycia pierwszego pokolenia powojennego. Autorka proponuje, aby do popularnego pojęcia transgeneracyjnej traumy przyłożyć soczewkę codziennego, „zwyczajnego“ cierpienia. Swoją metodologią wskazuje z kolei wartość długoterminowej współpracy badaczki z badanymi – dla obu stron.
W skład tomu wchodzą cztery autonomiczne studia. Wszystkie dotyczą dziejów jazdy polskiej, choć w pewnym stopniu poruszają też kwestie związane z kawalerią armii obcych, także tych, które w XVII i XVIII w. były przeciwnikami wojsk Rzeczypospolitej Obojga Narodów lub ze względu na swoją popularność w siłach zbrojnych licznych państw europejskich stanowiły wzór dla ówczesnych koronnych oraz litewskich formacji kawaleryjskich – również dla prywatnych wojsk ostatniego króla polskiego i ówczesnych magnatów.
Jedenasty tom serii Do szarży marsz, marsz... Studia z dziejów kawalerii stanowi ważną i pod pewnymi względami nowatorską kontynuację badań prowadzonych w tym zakresie w Polsce już od końca XIX w. i podejmowanych również w wieku XX. Otwiera także nowe pola badawcze i wytycza dalsze kierunki badań. Zawarte w nim studia i opracowania porządkują naszą dotychczasową wiedzę na temat szeroko pojętej problematyki kawaleryjskiej.
Praca z ludźmi znajdującymi się w sytuacjach trudnych i kryzysowych pokazuje, jak ważne są umiejętności interpersonalne i jakość relacji nawiązywanej z osobą potrzebującą wsparcia. W relacji z osobą pomagającą profesjonalnie wyraźnie oczekiwana jest umiejętność rozmowy, uważnego słuchania oraz zdolność wykorzystywania komunikatów niewerbalnych. […] Zajęcia prowadzone dla studentów pedagogiki, studentów kierunków lekarskich oraz przyszłych nauczycieli uświadomiły autorce potrzebę zwracania uwagi na istotę pracy z człowiekiem cierpiącym, a także na niezbędne umiejętności w tym zakresie, które należy kształcić już w trakcie przygotowywania się do przyszłego zawodu. […] Kwerenda literatury wskazuje, że temat współczucia stanowi przedmiot analiz i badań od kilku dekad. W literaturze światowej jest on szczegółowo przebadany i opisany. Przegląd polskiej literatury dotyczącej tej tematyki dowiódł, że na gruncie nauki polskiej to zagadnienie jest poznane w mniejszym zakresie. Zdiagnozowane braki stały się motywacją do napisania niniejszej książki i realizacji projektu badawczego, w którym podjęto się zbadania zagadnienia współczucia dla innych wśród polskich studentów kierunków medycznych i niemedycznych.
Z recenzji wydawniczej:
„Monografia Violetty Wróblewskiej (…) jest wyczerpującym opracowaniem zagadnienia tabu w polskiej kulturze ludowej. Autorka przestudiowała niezwykle bogatą literaturę przedmiotu zarówno polską, jak i obcojęzyczną. Dotarła też do bardzo wielu źródeł z dziedziny etnografii, folklorystyki i etnolingwistyki. Omówiła w swej rozprawie różne rodzaje tabu, rozpoznane i opisane przez badaczy na całym świecie. Zajęła się więc tabu językowym, żywieniowym, seksualnym i tabu śmierci. Jako materiał do swych analiz wybrała jeden gatunek folkloru – bajkę. Imponująca jest liczba źródeł, do których dotarła w poszukiwaniu przykładów na występowanie zjawiska tabu w polskich bajkach ludowych”.
„Praca Violetty Wróblewskiej (…) stanowi niewątpliwie nowe ujęcie od dawna obecnej w refleksji badaczy folkloru problematyki gatunkowego zróżnicowania szeroko rozumianej bajki ludowej. Oryginalność tego ujęcia widziałabym w udanej próbie syntetycznej prezentacji różnych gatunków i odmian gatunkowych, bez preferowania w konstrukcji tego obrazu ludowej bajki magicznej, najczęściej dotąd przez badaczy analizowanej a nawet wręcz identyfikowanej z istotą bajki (bajka właściwa). Do realizacji podjętego zdania badawczego niezbędne okazało się doświadczenie autorki w zakresie badania tekstów bajek nowelistycznych a także przekazów wierzeniowych, co w efekcie zadecydowało o tym, że zaprezentowany obraz określić można jako przekonywający a ponadto swoiście „wyważony”. Znaczny udział w konstrukcji naukowego wywodu własnych przemyśleń i interpretacji wykraczających poza utrwalone świadomości badaczy opinie, czynią tę publikację niewątpliwie potrzebną, a także atrakcyjną pod względem czytelniczym”.
Książka stanowi głos we współczesnej debacie na temat czynników wpływających na samoświadomość w perspektywie rozwojowej. Autorka analizuje dwa konkurujące ze sobą poglądy związane z podstawową formą samoświadomości, podkreślające znaczenie doświadczenia własnego ciała oraz doświadczenia relacji społecznych. O ile samoświadomość związana z ciałem zwykle jest definiowana jako wrodzona, o tyle samoświadomość wymagającą kontekstu społecznego traktuje się jako nabywaną wraz ze zdolnością do posługiwania się pojęciami, w tym pojęciem „ja”. Autorka argumentuje, że najwcześniejszą rozwojowo postacią samoświadomości jest samoświadomość cielesna. Jednocześnie pokazuje, że nie ma ona charakteru wrodzonego, ale kształtuje się w ścisłej relacji ze świadomością drugiej osoby, doświadczanej przez jej cielesność. Takie ujęcie problemu znosi pozorną opozycję pomiędzy cielesnymi a intersubiektywnymi czynnikami w kształtowaniu samoświadomości oraz pozwala na bogatsze zdefiniowanie samoświadomości cielesnej i intersubiektywności. Samoświadomość cielesna wykracza poza sensomotoryczne doświadczenie własnego ciała, a doświadczenie innych nie jest rozumiane wyłącznie w kategorii „spotkania umysłów”, czyli zdolności do czytania innych umysłów. Obejmuje bowiem także „spotkanie ciał” – nawiązywanie bliskich relacji opartych na zaangażowaniu emocjonalnym i podzielaniu doświadczenia ciała. Książka ma profil filozoficzny, ale stanowi również źródło wiedzy na temat najnowszych badań dotyczących samoświadomości cielesnej prowadzonych w obszarze psychologii rozwojowej i neuronauk. Autorka zwraca przy tym uwagę na wyzwania związane z próbą interdyscyplinarnego przedstawienia procesu kształtowania się samoświadomości cielesnej.
To publikacja bezprecedensowa w historii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, chociaż na wielu polskich i zagranicznych uczelniach sporządzanie informatorów o własnych osiągnięciach naukowych stało się już normą i swego rodzaju obowiązkiem. Tymczasem w Toruniu nie było dotąd opracowania, które zbierałoby dane o wszystkich bronionych na uczelni dysertacjach doktorskich. Katalog rozpraw doktorskich Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu obejmuje lata 1946–2015 i jest efektem trzyletniej pracy archiwistów uniwersyteckich. Źródłem informacji o doktoratach umieszczonych w katalogu były zawsze i wyłącznie teczki przewodu doktorskiego i rozprawy w zasobie Archiwum UMK. Data początkowa to rok, w którym zostały obronione pierwsze rozprawy doktorskie, pisane jeszcze we Lwowie i Wilnie; końcowa – to rocznica 70-lecia powstania uczelni. Publikacja zbiera informacje o 3857 przewodach doktorskich i pracach napisanych w tym okresie na 18 wydziałach toruńskiej Almae matris.
Notacja katalogowa obejmuje: numer pozycji, nazwisko i imię autora pracy, tytuł i podtytuł rozprawy, tytuł oraz imię i nazwisko promotora, tytuł oraz imiona i nazwiska recenzentów, sygnaturę archiwalną, uwagi. Integralną częścią wydawnictwa są indeksy: autorów rozpraw, promotorów i recenzentów, które uzupełniają konkordancje: dziedzin naukowych i dyscyplin naukowych. Liczby przyporządkowane poszczególnym nazwiskom w indeksach to numery odpowiednich pozycji katalogowych.
Potrzebę wydania opracowania oraz jego niebagatelne znaczenie podkreślili także recenzenci Katalogu, pisząc m.in.:
„Przygotowując tak ważne opracowanie jego Autorzy nawiązali do najlepszych tradycji publikowania tego typu źródeł do dziejów uczelni, które od lat są wydawane między innymi w takich uczelniach jak: Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Wrocławski. „Katalog” stanowi ważne źródło nie tylko do dziejów rozwoju Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, ale jest także znakomitym przewodnikiem po zasobach Archiwum UMK dotyczących przewodów doktorskich nadawanych na toruńskiej uczelni” (prof. Władysława Szulakiewicz). Podobną opinię wyraziła dr hab. Anna Łosowska „Autorzy Katalogu włożyli w jego opracowanie wiele wysiłku, trudu i sumienności. W efekcie otrzymaliśmy dzieło wartościowe i pożyteczne, a sama inicjatywa opracowania była niezwykle cenna. Katalog spełnia podwójną rolę: z jednej strony dokumentuje drogę naukową poszczególnych pracowników Uniwersytetu, a z drugiej pokazuje, że UMK był na tyle atrakcyjną uczelnią, że wiele osób spoza etatowych jego pracowników tu uzyskiwało swoiste przepustki do dalszych samodzielnych badań w swoich uczelniach. Należy też wskazać, że prezentowany Katalog jest w zasadzie pierwszym opracowaniem tego typu, obejmującym państwowe uniwersytety polskie”. Natomiast z perspektywy badacza historii głos zabrał prof. Mariusz Wołos: „Jako historyk czasów najnowszych dostrzegam wielkie zalety katalogu. Po pierwsze, stanowi on ważny element do badań nad dziejami Uniwersytetu i związanych z nim ludzi zarówno kadry profesorskiej, jak i absolwentów, najczęściej młodych uczonych zaczynających swoją przygodę z nauką, wśród których znajdziemy informacje zarówno na temat postaci wybitnych, jak i przeciętnych. Po wtóre, katalog jest kapitalnym materiałem do analiz biograficznych, bynajmniej nie ograniczających się do powielenia danych odnoszących się do ścieżki awansowej takiej czy innej osoby, ale także dających możliwości sprecyzowania jej aktywności w charakterze promotora czy recenzenta rozpraw doktorskich, które to informacje nie zawsze można łatwo odnaleźć. Po trzecie wreszcie, podane w katalogu dane są ważnym materiałem dla badań porównawczych i statystycznych”.
Podczas oglądania wiosną 1920 r. wystawy obrazów przez, mającego 7 lat, S. Rolicza (w Burei, Rosja, Daleki Wschód): Boże mój! Co za cuda ujrzałem! Stanąłem jak wryty i dech mi zaparło z wrażenia. Od każdego obrazu trudno oczy oderwać. W pewnej chwili odczułem potężny ucisk w krtani i łzy napłynęły mi ze wzruszenia do oczu. Chciałem podzielić się z tatą spostrzeżeniami, ale mi to nie wyszło, bo zamiast słów – wyrwał się z piersi spazmatyczny szloch. Kiedy uspokoiłem się nieco, oświadczyłem tacie, wyrwanymi łkaniem słowami, że jak urosnę, też będę malarzem i będę malował również tak pięknie, jak tu na obrazach. Moja decyzja zapadła twardo i niewzruszenie.
Podczas występu orkiestry symfonicznej w Błagowieszczeńsku nad Amurem, w parku, w muszli koncertowej, w czerwcu 1920 r.: Nie jestem w stanie opisać uczuć, jakie przeżywałem w tamtych chwilach. Były one tak liczne, potężne, szybkie i zmienne, jak uderzenia serca i tętna krwi, zmie- niające się niuansami impulsów pod wpływem urzekającego przeżycia. Krtań miałem ściśniętą, a oczy pełne łez. Nie mogę również przypomnieć sobie melodii granego utworu. Była ona prześliczna, pełna czaru i romantycznej kantyleny. Było to dla mnie przeżycie wielkie i wstrząsające. Od tamtej chwili szarpią mną i targają dwie muzy.
Oba fragmenty z: S. Rolicz, W pogoni za muzami
Tematem książki są wyobrażenia o zaświatach oraz zjawiskach demonicznych rekonstruowane na podstawie motywów transgresji postaci nadprzyrodzonych w wierzeniach i wyobrażeniach funkcjonujących w kulturze ludowej. Ekspresje te, a także ich wartościowanie zostały utrwalone w wielu narracjach pochodzących z XIX i początku XX wieku. Wybrane motywy występujące w dawnych bajkach, a przede wszystkim w podaniach wierzeniowych można traktować jako źródło umożliwiające rekonstrukcję wizji zaświatów skorelowanej z lękami codzienności towarzyszące mieszkańcom wsi. Jest to również praca mająca na celu wyeksponowanie głębi i wieloaspektowości wyobrażeń na temat zaświatów, które są najlepszym dowodem na ogromne znaczenie spuścizny folkloru nie tylko w wymiarze szeroko pojętej twórczości artystycznej, ale też sposobu postrzegania i wartościowania rzeczywistości i zjawisk życia codziennego.
Książka powstała na podstawie pracy doktorskiej napisanej pod kierunkiem prof. dr hab. Violetty Wróblewskiej. W 2024 roku zdobyła trzecią nagrodę w XVI edycji „Konkursu na pracę doktorską” organizowanego przez Narodowe Centrum Kultury oraz została wyróżniona w XV edycji konkursu ,,Polska wieś – dziedzictwo i przyszłość" imienia Profesora Jerzego Wilkina.
Das Graudenzer Kochbuch „Martha“, das hier in einer wissenschaftlich bearbeiteten und kommentierten Transkription seiner ersten Ausgabe von 1866 vorliegt, erzählt Sozial-, Wirtschafts- und Lokalgeschichte. Es erinnert an Zeiten, als der unverkennbare Duft von frischem Brot und Kuchen die Familie in die Küche lockte, aber auch an Zeiten, in denen Wäsche die ganze Woche in Anspruch nahm. Es spricht mit der Stimme seiner vergessenen Autorin und bewahrt die Erinnerung an Graudenzer Waisenmädchen, denen es als Lehrkochbuch diente. Es spiegelt die Begeisterung für die britische koloniale Küche ebenso wie das Festhalten an deutsch-polnischen kulinarischen Traditionen wider. Darüber hinaus betört es die Sinne durch die schiere Masse an Eiern, Butter und Mehl, die die Rezepte verlangen.
Mit den Worten seiner ersten Herausgeber: „Es ist das Buch eine Liebesgabe für [das Graudenzer Waisenhaus] geworden. Möge es von hier auch in weitere Kreise übergehen und sich überall da einbürgern, wo die Hausfrau [und -mann] mit Liebe und Sorgfalt das Wohl der Ihrigen überwacht; da ist es an seinem Platz“.
To, co marginalne, wydaje się nieistotne. Przecież o rzeczach ważnych nie pisze się na marginesie.
Margines może być jednak szalenie wyzwalający, ponieważ pozwala zająć się kwestiami dotąd pomijanymi jako nieistotne albo niemające pierwszorzędnego znaczenia. Bazgrząc po nim, możemy sobie pozwolić na więcej, spojrzeć w bok albo z dystansu, wyrwać z ograniczeń nudnego naukowego stylu, a nawet – o zgrozo! – zwracać się do czytających na „Ty”.
Zapewne nie ważysz się myśleć, że sprawy dobra i zła są nieistotne. Ale czy unieważnia to możliwość przyjrzenia się nie tylko bliższym, lecz także dalszym okolicom etyki?
Zapraszam Cię na spacer po moralnych marginesach, gdzie napotkamy kwestie nie tylko marginalne: nudę, moralizującego homo erctusa, trzy przyległości przyjaźni i cztery ciotki gnuśności. Wystawię Cię także na pokusę prostomyślności.
Obchodząca w ostatnich latach wiele jubileuszy Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu na mapie kulturalnej Rzeczypospolitej zajmuje niepoślednie miejsce również dzisiaj. Postrzegana w krajowym i międzynarodowym środowisku bibliotekarskim jako przykład instytucji łączącej z powodzeniem walory nowoczesności z tradycją ma dzisiaj status największej książnicy w północnej Polsce i jednej z największych bibliotek akademickich w kraju. Tę rangę zawdzięcza w głównej mierze […] cennym i rzadkim zbiorom zabytkowym […].
Tom drugi wydawnictwa pt. Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu poświęcamy najcenniejszym zbiorom BU UMK. Uzupełnia on w ten sposób luki w badaniach nad historycznymi zasobami książnicy. Autorzy w swych rozważaniach udostępniają cenny materiał statystyczny i historyczny, oparty na archiwaliach, który – mamy nadzieję – stanie się w przyszłości pomocą dla dalszych badań bibliotekoznawczych. […] Trzeba bez wątpienia wspomnieć przebogate, cenne kolekcje historyczne, a wśród nich: zasób starych druków liczący blisko 60 000 egzemplarzy; […] objęty ochroną prawną Narodowego Zasobu Bibliotecznego […] zespół rękopisów średniowiecznych […]; ogromną kolekcję dzieł plastycznych, obejmującą m.in. ponad 10 000 rycin i rysunków dawnej oraz współczesnej grafiki polskiej i obcej; wielki – liczący również ponad 10 000 sztuk – zbiór plakatów; 140-tysięczną kolekcję pocztówek oraz przekraczający 60 000 zasób ekslibrisów.
Książkę podzielono na dwie części – Zbiory specjalne oraz Kolekcje tematyczne. […] Część pierwszą stanowią dzieje jednostek Oddziału Zbiorów Specjalnych. Są one monograficznym ujęciem poszczególnych gabinetów, ale nie tylko. Część drugą tomu […] poświęcono jednostkom i agendom BU UMK gromadzącym specjalistyczne kolekcje o charakterze bibliotecznym, muzealnym, archiwalnym i patentowym.
(fragment Wprowadzenia)
Do rąk czytelników oddajemy edycję źródłową książki kucharskiej i poradnika gospodarstwa domowego „Martha. Eine zuverlässige Rathgeberin […]” autorstwa zamieszkałej w podgrudziądzkim Rządzu (obecnie dzielnicy tego miasta) Minny Hooff. Książka ukazała się po raz pierwszy w języku niemieckim w Grudziądzu w 1866 roku, a do roku 1922 doczekała się 22 wydań, co uczyniło z niej prawdziwy regionalny bestseller.
Publikacja składa się z dwóch tomów – pierwszy zawiera transkrypcję najstarszego niemieckojęzycznego wydania poradnika, drugi jego przekład na język polski. Oba tomy poprzedza obszerny wstęp, który ukazuje znaczenie książki Minny Hooff na tle literatury kulinarnej i poradnikowej (w tym polskojęzycznej), prezentuje zarys kultury dawnego Grudziądza i przybliża losy rodziny Hooffów. Niezwykle ciekawym elementem publikacji jest refleksyjne opowiadanie niemieckiego pisarza Marcela Kruegera, który zabiera czytelniczki i czytelników na fikcyjną wycieczkę w przeszłość.
Jak napisali pierwsi wydawcy „Marty”: „Niniejsza książka była darem miłości [dla grudziądzkiego sierocińca]. Naszym życzeniem jest, aby dotarła do wielu innych kręgów czytelniczych i znalazła zastosowanie wszędzie tam, gdzie gospodyni z miłością i starannością czuwa nad dobrem swoich bliskich. Tam właśnie jest miejsce «Marty»”.
Zachęcamy do sięgnięcia do tej wyjątkowej publikacji, która ożywia historię i tradycje kulinarne naszego regionu.
Anna Mikołajewska pracuje na stanowisku adiunkta w Katedrze Literatury, Kultury i Mediów Niemieckiego Obszaru Językowego na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Jej zainteresowania badawcze obejmują kształtowanie się tożsamości wyznaniowych i polityki tożsamości w Prusach Królewskich i Książęcych oraz w Rzeczypospolitej Obojga Narodów, historię niemieckojęzycznej prasy polskiej, szkolnictwa i republiki uczonych we wczesnonowożytnych Prusach. Jej publikacje dotyczą pruskiego czasopiśmiennictwa XVIII i XIX wieku, historiografii kościelnej Prus Królewskich i Książęcych oraz oświecenia ludowego w Prusach Wschodnich i Zachodnich. ORCID: https://orcid.org/0000-0002-6127-4051
Katarzyna Szczerbowska-Prusevicius jest adiunktem w Katedrze Literatury, Kultury i Mediów Niemieckiego Obszaru Językowego na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Jej zainteresowania badawcze dotyczą związków literatury z muzyką, historii literatury i kultury Prus Królewskich oraz literatury krajów słowiańskich. Obecnie pracuje nad projektem habilitacyjnym poświęconym literackim portretom Wolfganga Amadégo Mozarta. ORCID: https://orcid.org/0000-0001-7121-0564
Marta Sikorska jest historyczką specjalizującą się w kulturowej historii jedzenia i kuchni, pracuje w administracji Wydziału Nauk Historycznych UMK w Toruniu i jest związana z tamtejszym Centrum Dziedzictwa Kulinarnego. Szczególnie interesuje ją historia polskiej i niemieckojęzycznej literatury kulinarnej, idei kulinarnych i dietetycznych oraz zmysłu smaku. Jest autorką książki Smak i tożsamość. Polska i niemiecka literatura kulinarna w XVII wieku oraz współautorką dwóch tomów serii źródłowej „Monumenta Poloniae Culinaria” (t. 6 i 7). ORCID: https://orcid.org/0000-0003-4463-5780
W świecie zawładniętym przez nihilizm Nietzsche wypracowuje na różne sposoby definicję życia, która jest jednocześnie jego wzmocnieniem i gloryfikacją: wola mocy – życie jest tym, co dąży do rozwijania swojej mocy. Ale jak zdefiniować moc? Każda istota rozszerza swoją moc nad światem, nadając mu formę i sens, czy to poprzez proste postrzeganie, myśli, czy też działania. Aby dogłębnie zawłaszczyć świat i rozwijać swoje siły na wzór artysty tworzącego dzieło, człowiek nie może po prostu narzucać światu sensu, pozostając jakby na zewnątrz. Mocny człowiek pragnie stanowić ciało z głębokimi rzeczywistościami, jego zmaganie się ze światem i z innymi ludźmi jest wsłuchiwaniem się w to, co świat mówi o jego własnym przeznaczeniu.
Szczęśliwie zachowane do naszych czasów dziełko pod tytułem ?De re coquinaria", którego autorstwo przypisuje się Apicjuszowi, pod wieloma względami jest utworem niezwykłym i cennym dla współczesnego badacza starożytnej sztuki kulinarnej. Już sam fakt, iż jest ono jedyną książką kucharską spośród wielu, jakie znane były światu antycznemu w kręgu kultury śródziemnomorskiej, czyni je bezcennym zabytkiem piśmiennictwa rzymskiego.
Ten produkt jest zapowiedzią. Realizacja Twojego zamówienia ulegnie przez to wydłużeniu do czasu premiery tej pozycji. Czy chcesz dodać ten produkt do koszyka?
